
PLAN GOSPODARKI ODPADAMI
NA TERENIE POWIATU PYRZYCKIEGO
NA LATA 2003– 2006
Zamawiający:
Starostwo Powiatowe w Pyrzycach
ul. Lipiańska 4
74-200 Pyrzyce
Wykonawca:
BBF Sp. z o.o.
ul. Dąbrowskiego 461
60-451 Poznań
Wrzesień 2003
Skład Rady Programowej:
Przewodniczący
Zenon Mirowski – Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa
Członkowie:
Grzegorz Grzejszczak - Urząd Miejski w Pyrzycach
Ryszard Madejak - Starostwo Powiatowe w Pyrzycach
Agnieszka Gancarz – Urząd Gminy w Bielicach
Jerzy Mroczek – Urząd Gminy w Warnicach
Piotr Rybkowski – Urząd Gminy Kozielice
Krzysztof Siemaszko – Urząd Miejski w Lipinach
Maria Syczewska - Urząd Gminy w Przelewicach
Tadeusz Rozel - Urząd Miejski w Pyrzycach

Główni autorzy opracowania:
BBF Sp. z o.o.
ul. Dąbrowskiego 461 60-451 Poznań
Kierownik Projektu
dr Jacek Kurzawa
Zespół autorski
dr Jacek Kurzawa
inż. Bartosz Bryk
Spis Treści :
1 WSTĘP................................................................................................................................ 14
1.1 Podstawa opracowania................................................................................................ 14
1.2 Zakres opracowania...................................................................................................... 14
1.2.1 Struktura dokumentu.............................................................................................. 15
1.3 Cel zakres planu........................................................................................................... 17
1.3.1 Cel planu................................................................................................................. 17
1.3.2 Podstawa prawna................................................................................................... 18
1.3.2.1 Obowiązek opracowania Planów
Gospodarki Odpadami (PGO).................. 19
1.3.2.2 Cele opracowywanych planów gospodarki
odpadami................................... 19
1.3.2.3 Zakres Planów Gospodarki Odpadami........................................................... 20
1.3.2.4 Sposób i formy sporządzania Planów
Gospodarki Odpadami...................... 21
1.3.3 Wytyczne do Powiatowego Planu
Gospodarki Odpadami Powiatu Pyrzyckiego wynikające z dokumentów wyższego rzędu.......................................................................................... 21
1.3.3.1 Ogólne zasady gospodarki odpadami............................................................ 21
1.3.3.2 Zadania Powiatu.............................................................................................. 26
1.3.3.3 Obowiązki gminy i właścicieli
nieruchomości dotyczące gospodarki odpadami 27
1.4 Ogólna strategia gospodarki odpadami
w województwie zachodniopomorskim........ 29
1.4.1 Założenia................................................................................................................ 29
1.4.2 Polityka i cele przyjęte w Wojewódzkim
Planie Gospodarki Odpadami................ 30
1.4.3 Kierunki działań...................................................................................................... 37
1.4.4 Cele systemu gospodarki odpadami w
województwie zachodniopomorskim...... 38
1.5 Gospodarka odpadami w założeniach
polityki ekologicznej państwa.......................... 41
1.5.1 Kierunki przyjęte w Polityce
Ekologicznej Państwa............................................... 41
1.6 Kierunki gospodarki odpadami
przyjęte w Polityce Unii Europejskiej........................... 48
2 Ogólna charakterystyka powiatu............................................................................................. 53
2.1 Położenie geograficzne,
charakterystyka regionu........................................................ 54
2.2 Gleby, hydrogeologia i hydrologia................................................................................. 57
2.3 Infrastruktura społeczna............................................................................................... 57
2.3.1 Szkolnictwo............................................................................................................ 58
2.3.2 Zatrudnienie i bezrobocie....................................................................................... 58
2.4 Infrastruktura gospodarcza........................................................................................... 59
2.4.1 Gmina Bielice......................................................................................................... 59
2.4.2 Gmina Kozielice..................................................................................................... 59
2.4.3 Gmina Lipiany......................................................................................................... 59
2.4.4 Gmina Przelewice.................................................................................................. 59
2.4.5 Gmina Pyrzyce....................................................................................................... 60
2.4.6 Gmina Warnice...................................................................................................... 60
3 Gospodarka odpadami na obszarze
powiatu............................................................................ 61
3.1 Odpady komunalne....................................................................................................... 61
3.1.1 Ilości wytworzonych odpadów
komunalnych......................................................... 61
3.1.1.1 Charakterystyka ogólna gospodarki
odpadami w powiecie na tle województwa i kraju 66
3.1.1.2 Skład i właściwości odpadów......................................................................... 66
3.1.2 Rodzaje składowisk komunalnych na
obszarze funkcjonalnym............................ 70
3.1.2.1 Wstęp.............................................................................................................. 70
3.1.2.2 Ewidencja funkcjonujących składowisk
odpadów.......................................... 71
3.1.2.3 Ewidencja miejsc gromadzenia odpadów,
które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu............................................................................................................. 73
3.1.3 Gromadzenie odpadów w miejscu ich
powstawania............................................. 75
3.1.3.1 Odpady zmieszane......................................................................................... 75
3.1.3.2 Selektywna zbiórka odpadów......................................................................... 77
3.1.4 Ewidencja miejsc przeznaczonych pod
inwestycje związane z gospodarką odpadami 79
3.1.4.1 Gmina Bielice.................................................................................................. 79
3.1.4.2 Gmina Kozielice.............................................................................................. 79
3.1.4.3 Gmina Lipiany................................................................................................. 80
3.1.4.4 Gmina Przelewice........................................................................................... 80
3.1.4.5 Gmina Pyrzyce............................................................................................... 80
3.1.4.6 Gmina Warnice............................................................................................... 80
3.1.5 Transport odpadów komunalnych.......................................................................... 80
3.2 Mogilniki......................................................................................................................... 82
3.3 Wraki samochodowe, opony........................................................................................ 83
3.4 Odpady przemysłowe inne niż
niebezpieczne............................................................. 84
3.4.1 Źródła powstawania i ilości..................................................................................... 85
3.4.1.1 Potencjalne źródła powstawania
odpadów na terenie Powiatu Pyrzyckiego. 85
3.4.2 Gospodarka odpadami innymi niż
niebezpieczne................................................. 88
3.5 Odpady niebezpieczne................................................................................................. 89
3.5.1 Źródła i ilości wytworzonych odpadów................................................................... 89
3.5.2 Rodzaje odpadów niebezpiecznych
wytworzone w Powiecie Pyrzyckim w 2002 roku 89
3.5.3 Gospodarka odpadami niebezpiecznymi............................................................... 91
3.5.4 Odzysk i unieszkodliwianie odpadów
niebezpiecznych........................................ 91
3.5.4.1 Zezwolenia na zbieranie zużytych
akumulatorów i baterii.............................. 92
3.5.4.2 Zezwolenie na transport zużytych
akumulatorów i baterii.............................. 92
3.5.4.3 Unieszkodliwianie zużytych
akumulatorów i baterii........................................ 92
3.5.5 Odpady zawierające azbest................................................................................... 92
3.5.6 Przepracowane oleje.............................................................................................. 93
3.5.6.1 Zbieranie.......................................................................................................... 93
3.5.6.2 Transport......................................................................................................... 93
3.5.6.3 Unieszkodliwianie............................................................................................ 93
3.5.7 Odpady zawierające PCB...................................................................................... 93
3.5.8 Zużyte
baterie i akumulatory................................................................................... 94
3.5.9 Zużyte
urządzenia elektryczne i elektroniczne...................................................... 95
3.6 Komunalne osady ściekowe......................................................................................... 95
3.6.1 Diagnoza stanu aktualnego.................................................................................... 99
3.6.1.1 Gmina Bielice.................................................................................................. 99
3.6.1.2 Gmina Kozielice.............................................................................................. 99
3.6.1.3 Gmina Lipiany............................................................................................... 100
3.6.1.4 Gmina Przelewice......................................................................................... 100
3.6.1.5 Gmina Pyrzyce............................................................................................. 100
3.6.1.6 Gmina Warnice............................................................................................. 100
3.6.2 Unieszkodliwianie................................................................................................. 100
4 Przewidywany rozwój wydarzeń –
prognozy........................................................................... 102
4.1 Prognoza demograficzna........................................................................................... 103
4.2 Prognoza ilości i jakości odpadów
komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego 105
4.2.1 Prognoza zmian ilości wytwarzanych
odpadów komunalnych........................... 106
4.2.2 Prognoza jakości odpadów komunalnych............................................................ 106
4.2.3 Prognoza dotycząca wraków
samochodowych oraz opon................................. 112
4.3 Prognoza ilości odpadów innych niż
niebezpieczne i niebezpieczne........................ 113
4.3.1 Odpady z przemysłu rolno-spożywczego........................................................... 117
4.3.2 Odpady z elektrowni i innych zakładów
energetycznego spalania paliw............. 118
4.3.3 Odpady zawierające azbest................................................................................. 118
4.3.4 Oleje odpadowe.................................................................................................... 119
4.3.5 Odpady z kształtowania i obróbki
powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje) 119
4.3.6 Odpady zawierające PCB.................................................................................... 119
4.3.7 Zużyte baterie i akumulatory................................................................................. 120
4.3.8 Zużyte
urządzenia elektryczne i elektroniczne.................................................... 120
4.3.9 Osady ściekowe................................................................................................... 120
4.3.10 Odpady zakaźne medyczne i zakaźne
weterynaryjne........................................ 121
5 Założone cele gospodarki odpadami...................................................................................... 123
5.1 Działania, zmierzające do poprawy
sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach
2003-2010................................................................................ 123
5.1.1 Określenie celów do osiągnięcia w
gospodarce odpadami komunalnymi.......... 123
5.1.2 Plan działań w gospodarce odpadami
komunalnymi........................................... 125
5.1.3 Komunalne osady ściekowe................................................................................ 128
5.1.4 Wraki samochodowe, opony................................................................................ 129
5.1.5 Odpady z rozbiórki obiektów
budowlanych.......................................................... 129
5.1.6 Plan zamykania instalacji, w
szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań
ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn
technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych........................................................................ . 130
5.2 Plan działań w gospodarce odpadami
innymi niż niebezpieczne i niebezpiecznych 132
5.2.1 Odpady z zakładów energetycznego
spalania paliw........................................... 132
5.2.2 Odpady z przemysłu rolno-spożywczego........................................................... 133
5.2.3 Odpady medyczne i weterynaryjne...................................................................... 134
5.2.4 Oleje odpadowe.................................................................................................... 135
5.2.5 Odpady z kształtowania i obróbki
powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje) 135
5.2.6 Zużyte
baterie i akumulatory................................................................................. 136
5.2.7 Plan unieszkodliwiania PCB oraz dekontaminacji i unieszkodliwienia urządzeń zawierających PCB 136
5.2.8 Plan unieszkodliwiania wyrobów
zawierających azbest...................................... 137
5.2.9 Plan unieszkodliwiania zużytych
urządzenia elektrycznych i elektronicznych.... 138
5.3 Regionalne instalacje przetwarzania
odpadów niebezpiecznych.............................. 139
6 Wariantowy system funkcjonowania
gospodarki odpadami w szczególności odpadami komunalnymi. 140
6.1 Ogólne założenia systemu gospodarki
odpadami..................................................... 140
6.2 Organizacja systemu gospodarki odpadami
dla powiatu........................................... 141
6.3 System gromadzenia i transportu -
założenia............................................................ 142
6.3.1 Recykling opakowań i surowców wtórnych......................................................... 143
6.3.2 Wykorzystanie bioodpadów................................................................................. 143
6.3.3 Zagospodarowanie odpadów zmieszanych i
balastu.......................................... 144
6.4 Modele systemu gromadzenia
transportu i utylizacji.................................................. 144
6.4.1 System gromadzenia........................................................................................... 144
6.4.2 System
transportu............................................................................................... 145
6.4.3 System unieszkodliwienia.................................................................................... 145
6.4.4 Uwarunkowania związane z
możliwością budowy instalacji lokalnych.............. 146
6.4.4.1 Uwarunkowania lokalizacyjne....................................................................... 146
6.4.4.2 Uwarunkowania społeczno- prawne............................................................. 146
6.5 Modele funkcjonowania gospodarki
odpadami dla powiatu........................................ 146
6.5.1 Założenia systemu gromadzenia odpadów......................................................... 147
6.5.2 Założenia systemu odzysku odpadów................................................................. 148
6.5.2.1 Organizacja selektywnej zbiórki................................................................... 150
6.5.3 Warianty technologiczne systemu
unieszkodliwiania odpadów.......................... 150
6.5.3.1 Wariant 1....................................................................................................... 150
6.5.3.2 Wariant 2....................................................................................................... 153
6.5.3.3 Wariant 3....................................................................................................... 155
6.6 Regionalny system gospodarki
odpadami.................................................................. 157
6.6.1 Regionalny system gromadzenia odpadów
surowcowych................................. 157
6.6.1.1 Punkty selektywnej zbiórki odpadów............................................................ 158
6.6.1.2 Koszty wdrożenia selektywnej zbiórki
odpadów na terenie obszaru funkcjonalnego 162
6.6.2 Regionalny system unieszkodliwiania
odpadów.................................................. 162
6.6.2.1 Preferowany wariant rozwiązań
technicznych - Opis proponowanych elementów systemu 163
6.6.3 Produkty po segregacji......................................................................................... 167
7 Aspekty finansowe.............................................................................................................. 172
7.1 Określenie szacunkowych kosztów
wdrożenia i funkcjonowania krótkoterminowego harmonogramu na lata 2003-2006................................................................................................................... 172
7.2 Źródła finansowania.................................................................................................... 179
7.3 Fundacje
i programy pomocowe................................................................................ 181
7.3.1 Fundacja EkoFundusz......................................................................................... 181
7.3.2 Inne fundacje........................................................................................................ 182
7.3.3 Fundusze Strukturalne, Fundusz
Spójności oraz programy operacyjne............ 182
8 Harmonogram realizacji zadań.............................................................................................. 183
8.1 Realizacja przedsięwzięć w
gospodarce odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2006. 183
8.2 Zadania strategiczne w gospodarce
odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2010 186
9 Sposób monitoringu i oceny wdrażania planu......................................................................... 188
10 Wnioski z analizy oddziaływania na
środowisko projektu planu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu
Pyrzyckiego............................................................................................................................... 191
10.1 Zawartość, główne cele strategii gospodarki
odpadami komunalnymi oraz jej powiązanie z innymi dokumentami.............................................................................................................. 191
10.2 Analiza i ocena aktualnego stanu
środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji
strategii........................................................................................................ 192
10.3 Analiza i ocena stanu środowiska na
obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem 196
10.4 Istotne problemy ochrony środowiska z
punktu widzenia planu gospodarki odpadami, w szczególności dotyczące obszarów
chronionych.............................................................................. 196
10.5 Cele ochrony środowiska wyznaczone w
dokumentach UE oraz na szczeblu krajowym istotne z punktu widzenia
projektowanej strategii................................................................................. 197
10.6 Rozwiązania mające na celu zapobieganie,
a jeśli jest to niemożliwe ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko,
mogących być rezultatem realizacji planu................... 197
10.7 Rozwiązania alternatywne do zawartych
w projekcie planu oraz uzasadnienie ich wyboru i metod oceny prowadzącej do
tego wyboru...................................................................................... 198
10.8 Metody zastosowane przy sporządzaniu
analizy....................................................... 198
10.9 Przyjęte metody oceny realizacji
projektowanego planu............................................ 199
10.10 Możliwe transgraniczne oddziaływania na
środowisko.............................................. 199
11 Streszczenie w języku niespecjalistycznym.......................................................................... 200
Spis tabel:
Tab. 1‑1
Przewidywany rozwój usług odbioru odpadów w okresie planistycznym................. 31
Tab. 1‑2 Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla
producentów/importerów......... 32
Tab. 1‑3 Podsumowanie celów recyklingu wybranych odpadów
opakowaniowych i określenie maksymalnej ilości odpadów biodegradowalnych
trafiających na składowisko................................... 32
Tab. 1‑4 Cele odzysku i recyklingu określone dla
producentów/importerów dla określonych strumieni odpadów............................................................................................................................... 33
Tab. 2‑1 Wielkość populacji Powiatu Pyrzyckiego dane z
ankiet wypełnionych przez gminy powiatu. 58
Tab. 2‑2 Ilość uczniów uczęszczających do szkół na
terenie Powiatu Pyrzyckiego.............. 58
Tab. 2‑3 Ilości bezrobotnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego Dane GUS
grudzień 2002..... 58
Tab. 3‑1 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w
gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki
Odpadami).................................................... 62
Tab. 3‑2 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w
gminach powiatu (wg danych pochodzących z ankiet oraz ich uzupełnień)....................................................................................................... 62
Tab. 3‑3 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w
gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne oparte na wskaźnikach
Krajowego Planu gospodarki Odpadami............ 62
Tab. 3‑4 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne........................................................................................... 63
Tab. 3‑5 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Przelewice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64
Tab. 3‑6 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Kozielice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64
Tab. 3‑7 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Warnice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64
Tab. 3‑8 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 65
Tab. 3‑9 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Lipiany w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 65
Tab. 3‑10 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów
komunalnych na terenie gminy Bielice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 66
Tab. 3‑11 Wskaźniki kreacji odpadów w roku 2000 (za
Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami). 67
Tab. 3‑12 Ilość zbieranych odpadów komunalnych w latach
1998 – 2000 w przeliczeniu na 1 mieszkańca (Wg GUS, 2001)............................................................................................................ 67
Tab. 3‑13 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów
komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w roku 2002......................................................................................... 67
Tab. 3‑14 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów
komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w latach 2002 do
2015. (za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami). 67
Tab. 3‑15 Wskaźniki generowania strumieni odpadów
komunalnych dla obszarów miejskich i wiejskich (Krajowego Planu Gospodarki
Odpadami, 2002)..................................................................... 68
Tab. 3‑16 Wyniki badań (wartości graniczne) składu morfologicznego
odpadów (Maksymowicz, 2000) (%). 68
Tab. 3‑17 Skład odpadów komunalnych z obiektów
przemysłowych (Bröker, Ketelsen, 1991, zmodyfikowane) (% masy)..................................................................................................................... 69
Tab. 3‑18 Średni wskaźnik powstawania odpadów
niebezpiecznych z gospodarstw domowych (Litwin, Piotrowska, 1998)...................................................................................................................... 69
Tab. 3‑19 Zestawienie ilości i masy wyeksploatowanego
(złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca (szt/Ma) (Tyszkiewicz,
1999)............................................................ 69
Tab. 3‑20 Udziały procentowe poszczególnych materiałów w
grupach sprzętu AGD (Tyszkiewicz, 1999). 70
Tab. 3‑21 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Bielice.................................................................................................................... 73
Tab. 3‑22 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Kozienice............................................................................................................... 74
Tab. 3‑23 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Lipiany.................................................................................................................... 74
Tab. 3‑24 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Przelewice............................................................................................................. 74
Tab. 3‑25 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Pyrzyce.................................................................................................................. 74
Tab. 3‑26 Lokalizacja składowisk, które nie zostały
wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Warnice................................................................................................................. 75
Tab. 3‑27 Charakterystyka gmin pod względem realizowanej
selektywnej zbiórki odpadów surowcowych. 77
Tab. 3‑28 Firmy działające w zakresie odbioru odpadów
komunalnych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego. 80
Tab. 3‑29. Rodzaje i ilości odpadów przemysłowych innych
niż niebezpieczne wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002 r na podstawie
danych WIOŚ................................................. 85
Tab. 3‑30. Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów a podstawie
ankiet.............................. 86
Tab. 3‑31. Potencjalne maksymalne ilości odpadów
usankcjonowanych decyzjami administracyjnymi. 87
Tab. 3‑32 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów
przemysłowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r................................................................................................................................ 88
Tab. 3‑33 Maksymalne ilości odpadów niebezpiecznych,
które mogą być wytworzona na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Podział wg kodów
odpadów............................................................ 89
Tab. 3‑34 Wykaz odpadów niebezpiecznych wytworzonych w
Powiecie Pyrzyckim w 2002r. 90
Tab. 3‑35 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów
niebezpiecznych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r............................................................................................................................... 91
Tab. 3‑36 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na
zbieranie akumulatorów i baterii. 92
Tab. 3‑37 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na
transport akumulatorów i baterii. 92
Tab. 3‑38 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na
transport przepracowanych olejów. 93
Tab. 3‑39 Ilości powstających ścieków na terenie Powiatu
Pyrzyckiego................................ 98
Tab. 3‑40 Sumaryczna wartości wytworzonych i
unieszkodliwionych odpadów posciekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego........................................................................................................... 98
Tab. 3‑41 Wykorzystane odpady pościekowe wytworzone na
terenie Powiatu Pyrzyckiego. 98
Tab. 3‑42 Składowane odpady pościekowe wytworzone na
terenie Powiatu Pyrzyckiego..... 99
Tab. 3‑43 Odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu
Pyrzyckiego........................ 99
Tab. 3‑44
Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Bielice......................................... 99
Tab. 3‑45 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie
Kozienice.................................... 99
Tab. 3‑46 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie
Lipiany....................................... 100
Tab. 3‑47
Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Przelewice............................... 100
Tab. 3‑48 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie
Pyrzyce..................................... 100
Tab. 3‑49 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie
Warnice..................................... 100
Tab. 3‑50 Sposób unieszkodliwienia odpadów wytworzonych w
procesie oczyszczania ścieków komunalnych............................................................................................................................. 101
Tab. 4‑1 Procentowe wskaźniki przyrostu naturalnego w
gminach Powiatu Pyrzyckiego w latach 1999 do 2002.............................................................................................................................. 103
Tab. 4‑2 Średnie wskaźniki przyrostu naturalnego w
gminach powiatu pyrzyckiego dla lat 1999-2002. 104
Tab. 4‑3 Liczebność mieszkańców powiatu w latach
2003-2020 (na podstawie ankiet i analiz własnych). 104
Tab. 4‑4 Populacja Powiatu Pyrzyckiego w latach 2000 do
2030 (na podstawie danych GUS dotyczące liczby ludności w latach 2005 do 2030.......................................................................... 105
Tab. 4‑5 Prognoza ilości wytwarzanych odpadów komunalnych
na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005 do 2020 [Mg]............................................................................................................. 106
Tab. 4‑6 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005-2015 – opracowanie
własne............................................................ 107
Tab. 4‑7 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Przelewice w latach 2005-2015 – opracowanie
własne....................................................................... 107
Tab. 4‑8 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Kozielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 108
Tab. 4‑9 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Warnice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 109
Tab. 4‑10 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 110
Tab. 4‑11 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Lipiany w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 110
Tab. 4‑12 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów
komunalnych na terenie gminy Bielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 111
Tab. 4‑13 Prognoza ilości wytwarzanych opon na terenie powiatu
w latach 2006-2015...... 113
Tab. 4‑14 Wariant niskiego wzrostu - odpady inne niż
niebezpieczne.................................. 113
Tab. 4‑15 Wariant średniego wzrostu - odpady inne niż
niebezpieczne............................... 114
Tab. 4‑16 Wariant wysokiego wzrostu - odpady inne niż
niebezpieczne.............................. 114
Tab. 4‑17 Prognoza
ilości wytworzonych odpadów w gminie Lipiany – wartości w [Mg]..... 114
Tab. 4‑18 Prognoza ilości wytworzonych odpadów w gminie
Pyrzyce – wartości w [Mg].... 115
Tab. 4‑19 Wariant niskiego wzrostu - odpady
niebezpieczne............................................... 115
Tab. 4‑20 Wariant średniego wzrostu - odpady
niebezpieczne............................................ 115
Tab. 4‑21 Wariant wysokiego wzrostu - odpady
niebezpieczne........................................... 116
Tab. 4‑22 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych
na terenie gminy Lipiany – wartości w [Mg]. 116
Tab. 4‑23 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych
na terenie gminy Pyrzyce – wartości w [Mg] 116
Tab. 4‑24 Prognoza masy osadów wytworzonych w komunalnych
oczyszczalniach ścieków za Wojewódzkim Planem gospodarki Odpadami............................................................................ 120
Tab. 5‑1 Prognoza ilości poszczególnych biodegradowalnych
odpadów komunalnych trafiających na składowisko i unieszkodliwianych w innymi
metodami w latach 2006-2015 – opracowanie własne. 126
Tab. 5‑2 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów
wielkogabarytowych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.................................................................................................................. 127
Tab. 5‑3 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów
budowlanych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.............................................................................................................................. 127
Tab. 5‑4 Zakładane ilości selektywnie zbieranych odpadów
niebezpiecznych wchodzących w strumień odpadów komunalnych w latach: 2006 do
2015................................................................. 128
Tab. 5‑5 Zakres parametrów wskaźnikowych oraz minimalna
częstotliwość badań wód powierzchniowych, odciekowych, podziemnych oraz gazu
składowiskowego w poszczególnych fazach eksploatacji składowiska odpadów.......................................................................................... 131
Tab. 6‑1 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie gminy Warnice...... 158
Tab. 6‑2 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie gminy Bielice......... 158
Tab. 6‑3 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie miasta i gminy Pyrzyce. 159
Tab. 6‑4 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie gminy Przelewice. 159
Tab. 6‑5 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie miasta i gminy Lipiany.. 160
Tab. 6‑6 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych
na terenie gminy Kozielice.... 160
Tab. 6‑7 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie gminy Warnice. 161
Tab. 6‑8 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie gminy Bielice.... 161
Tab. 6‑9 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie miasta i
gminy Pyrzyce. 161
Tab. 6‑10 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie gminy
Przelewice. 161
Tab. 6‑11 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie miasta i gminy Lipiany. 162
Tab. 6‑12 Punkty selektywnej zbiórki odpadów
niebezpiecznych na terenie gminy
Kozielice. 162
Tab. 6‑13 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników
przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych....................................................................................................... 162
Tab. 6‑14 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników
przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych.................................................................................................. 162
Tab. 6‑15 Prognozowana łączna ilość odzyskanych surowców
wtórnych z całego terenu objętego opracowaniem.............................................................................................................................. 168
Tab. 7‑1 Szacunkowe koszty realizacji Powiatowego Planu
Gospodarki Odpadami w latach 2003 –2006. 172
Tab. 7‑2 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia
poprzez składowanie odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu
Pyrzyckiego (na podstawie WPGO).................................... 176
Tab. 7‑3 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia w
ZUOK odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego........................................................................................... 176
Tab. 7‑4 Koszty transportu (na podstawie WPGO)............................................................... 176
Tab. 7‑5 Jednostkowe koszty zbierania odpadów komunalnych
i ich frakcji......................... 177
Tab. 7‑6 Koszty unieszkodliwienia odpadów zawierających
azbest..................................... 178
Tab. 7‑7 Koszty unieszkodliwiania odpadów
niebezpiecznych wytwarzanych na terenie
powiatu przez podmioty gospodarcze........................................................................................................ 178
Tab. 7‑8 Koszty unieszkodliwiania odpadów
niebezpiecznych w strumieniu odpadów
komunalnych. 178
Tab. 8‑1 Harmonogram zadań w zakresie gospodarki odpadami
realizowanych na terenie powiatu w latach 2003-2006..................................................................................................................... 183
Tab. 8‑2 Zadania strategiczne w zakresie gospodarki
odpadami przewidziane do realizacji w
latach 2007-2010.............................................................................................................................. 186
Spis Rysunków:
Rysunek 2‑1 Mapa
województwa zachodniopomorskiego z lokalizacją terenu opracowania. 53
Rysunek 2‑2 Podział województwa zachodniopomorskiego na
regiony (wg podziału fizyczno-geograficznego Polski J.Kondrackiego - 1998).......................................................................................... 56
Rysunek 3‑1 Lokalizacja mogilników na terenie Powiatu
Pyrzyckiego do Likwidacji.............. 82
Spis Wykresów:
Wykres 3‑1. Ilości wytworzonych odpadów przemysłowych
innych niż niebezpieczne na tle powiatów ościennych............................................................................................................................... 84
Wykres 3‑2 Wykaz potencjalnych podmiotów mogących
wytwarzać odpady na terenie Powiatu Pyrzyckiego w podziale na główne grupy
odpadów...................................................................... 87
Wykres 4‑1 Demografia w latach 2002-2020......................................................................... 105
Wykres 4‑2 Prognoza zmian ilości samochodów wycofywanych
z eksploatacji w Polsce w latach 2000 - 2014 (rok 2000 = 100; na podstawie
danych zawartych w KPGO, 2002).......................... 112
Podstawą opracowania Planu gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego na lata 2003 – 2006 jest umowa pomiędzy Starostwem Powiatowym w Pyrzycach a firmą BBF Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu przy ul. Dąbrowskiego 461.
Zakres opracowania pt. „Plan gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego na lata 2003 - 2006” jest zgodny z wymaganiami określonymi w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 roku i uszczegółowionymi rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. W sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami (Dz.U.03.66.620) i zawiera:
1)
aktualny stan gospodarki odpadami, w tym:
a. rodzaj, ilość i źródła powstawania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,
b. rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku,
c. rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania,
d. istniejące systemy zbierania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,
e. rodzaj, rozmieszczenie oraz moc przerobową instalacji do odzysku i unieszkodliwiania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,
f. wykaz podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania, odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne, uwzględniające podstawowe informacje charakteryzujące z punktu widzenia gospodarki odpadami obszar, dla którego jest sporządzany plan gospodarki odpadami, a w szczególności położenie geograficzne, sytuację demograficzną, sytuację gospodarczą oraz warunki glebowe, hydrogeologiczne i hydrologiczne, mogące mieć wpływ na lokalizację instalacji gospodarki odpadami;
2)
prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami, w tym również
wynikające ze zmian demograficznych i gospodarczych;
3)
działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki
odpadami, w tym:
a. działania zmierzające do zapobiegania powstawaniu odpadów,
b. działania zmierzające do ograniczenia ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,
c. działania wspomagające prawidłowe postępowanie z odpadami w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,
d. plan redukcji ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów,
e. sposób realizacji planu zamykania instalacji, w szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych, wynikającego z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, oraz harmonogram realizacji tych działań i instytucje odpowiedzialne za ich realizację;
4)
projektowany system gospodarki odpadami, w szczególności gospodarki
odpadami innymi niż niebezpieczne, w tym odpadami komunalnymi, uwzględniający
ich zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie;
5)
szacunkowe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne proponowanego systemu,
szacunkowe koszty realizacji poszczególnych działań oraz sposoby finansowania
realizacji zamierzonych celów;
6)
system monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów pozwalający na
określenie sposobu oraz stopnia realizacji celów i zadań zdefiniowanych w
planie gospodarki odpadami, z uwzględnieniem ich jakości i ilości.
Uznano, że zasady konstruowania tekstu przyjęte w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, jako dokumentów wyższego rzędu stanowią swoisty wyznacznik dla konstruowania planów niższych rzędów, w tym powiatowych.
W takim kontekście KPGO zawiera podstawowe obszary analizy:
1) Charakterystyka aktualnego stanu prawnego i organizacyjnego gospodarki odpadami (dane dla roku 2000).
2) Opis aktualnego stanu gospodarki odpadami wraz z prognozą (na lata 2003 – 2010).
3) Próba oceny potrzeb w zakresie gospodarki odpadami oraz przewidywane zadania (na lata 2003 – 2006 i 2007 – 2010).
4) Szacunkowe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne systemu gospodarki odpadami.
5) Ocena możliwości pozyskiwania środków finansowych na realizację przedsięwzięć przewidzianych w planie.
6) Harmonogram rzeczowo – finansowy.
7) System monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów w planach gospodarki odpadami.
Nieco inną konstrukcję zaproponowano w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami. Zawiera on mianowicie:
1) Charakterystyka, cele i zadania w gospodarce odpadami.
2) Analiza sytuacji bieżącej w gospodarce odpadami na terenie województwa z podziałem na odpady komunalne odpady przemysłowe inne niż niebezpieczne odpady niebezpieczne, komunalne osady ściekowe.
3) Przewidywany rozwój wydarzeń.
4) Prognozy zmian w gospodarce odpadami.
5) Założone cele i przyjęty system gospodarki odpadami.
6) Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego w latach 2003-2015.
7) Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego w latach 2003-2006.
8) Analiza finansowa.
9) Harmonogram działań długoterminowych 2003-2015.
10) Harmonogram działań krótkoterminowych 2003-2006.
11) Wnioski z prognozy oddziaływania na środowisko.
12) Sposób monitoringu i oceny wdrażania planu.
13) Streszczenie w języku niespecjalistycznym.
Opierając się na wytycznych Krajowego i Wojewódzkiego Planu gospodarki Odpadami oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami struktura niniejszego dokumentu przewiduje omówienie w kolejnych rozdziałach:
- Wstęp
- Rozdział 1 - zakres opracowania. Cele Planu. Zawartość Planu. Wytyczne wynikające z prawa dotyczące gospodarki odpadami w Polsce oraz w krajach Unii Europejskiej a także Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami;
- Rozdział 2 - ogólna charakterystyka obszaru powiatu pod kątem aktualnej gospodarki odpadami;
- Rozdział 3 - bilans odpadów - rodzaj, ilość i źródło pochodzenia odpadów, sposób postępowania z odpadami, podmioty prowadzące działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów;
- Rozdział 4 - prognozy i przewidywany rozwój wydarzeń. W rozdziale tym przedstawiono wskaźniki makroekonomiczne oraz prognozy dla powiatu oraz jego poszczególnych gmin pod kątem zmian w ilości wytwarzanych odpadów;
- Rozdział 5 - założenia i cele, koncepcja gospodarki odpadami. Propozycję działań w latach 2003 do 2010 których celem jest ograniczenie ilość wytwarzanych odpadów;
- Rozdział 6 - wariantowa koncepcja gospodarki odpadami na terenie powiatu;
- Rozdział 7 - aspekty finansowe. W rozdziale tym podano szacunkowe koszty wdrożenia planu oraz możliwości pozyskania różnych źródeł finansowania działań z zakresu gospodarki odpadami, w tym udziału poszczególnych gmin;
- Rozdział 8 - harmonogram działań krótko i długoterminowych realizacji przedsięwzięć zmierzających do poprawy gospodarki odpadami na terenie powiatu;
- Rozdział 9 - sposób monitoringu i ocena wdrażania planu (zarządzanie gospodarką odpadami);
- Rozdział 10 - wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego;
- Rozdział 11 - streszczenie w języku niespecjalistycznym;
Celem jest opracowanie strategii rozwoju gospodarki odpadami w Powiecie Pyrzyckim sformułowanej w postaci Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami zapewniającej minimalizację wytwarzania odpadów oraz wdrożenie nowoczesnej, zgodnej z wymaganiami ochrony środowiska, organizacji ich odzysku i unieszkodliwiania.
Głównym celem opracowanej koncepcji jest spełnienie wymogów prawnych wynikających z zapisów aktów prawnych prawa polskiego, prawa lokalnego oraz planów wyższego szczebla to jest: Krajowego Planu Gospodarki Odpadami (M.P.03.11.159) oraz Planu Gospodarki Odpadami w Województwie Zachodniopomorskim.
Określenie optymalnego sposobu realizacji przez gminy zadań związanych z gospodarką odpadami oraz wskazanie instrumentów ich realizacji.
Cele cząstkowe to:
- wprowadzenie do gospodarki odpadami nowoczesnych metod w sferze techniki, ekonomii i zarządzania z perspektywą rozwiązań długofalowych;
- optymalne gospodarowanie przestrzenią i zasobami środowiska, uwzględniając przede wszystkim zdrowotność społeczeństwa oraz ochronę gleb, zasobów wodnych i powietrza;
- integracja gospodarki odpadami z innymi działami gospodarki i infrastruktury komunalnej oraz innymi systemami ochrony środowiska.
Do najistotniejszych aktów prawnych delimitujących gospodarkę odpadami na terenie Polski należą następujące akty prawne:
- Ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.2001.62.628 z późniejszymi zmianami).
- Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 r. (Dz.U.1996.132.622 z późn. Zm., w tym wynikającymi z Ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 27 lipca 2001 r. Oraz o zmianie ustawy o odpadach oraz innych ustaw Dz.U. 2003.7.78).
- Ustawa o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz.U.2001.100.1085).
- Ustawa Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.62.627).
- Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych z dnia 11 maja 2001 r. (Dz.U.2001.63.638).
- Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej z dnia 11 maja 2001 r. (Dz.U.2001.63.639).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 1.07.1996 r. W sprawie wprowadzenia zakazu stosowania, obrotu i transportu niektórych niebezpiecznych substancji chemicznych (Dz.U.1996.86.393).
- Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. O substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. 2001.11.84).
- Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. O zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1190).
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. (Dz.U.2001.115.1229).
- Ustawa z dnia 29 listopada 2000 Prawo atomowe (Dz.U.2001.3.18).
- Ustawa z dnia 3.02.1995 r. O ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.1995.16.78, z późn. Zm.).
- Ustawa z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.1994.27.96, z późn. Zm.).
- Ustawa z dnia 27.03.2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2003.80.717).
- Ustawa z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.1994.89.414, z późn. Zm.).
Pełna charakterystyka aktualnego prawodawstwa (stan z lipca 2003) została zamieszczona w załączniku nr 1.
Na drugą połowę roku 2003 przewidywane jest uchwalenie kolejnych aktów prawnych, a w szczególności:
- ustawy o ochronie przyrody,
- nowelizacji ustawy Prawo ochrony Środowiska,
- ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z recyklingiem pojazdów wycofanych z eksploatacji,
- rozporządzenia w sprawie warunków uznawania odpadów za inne niż niebezpieczne,
- rozporządzenia w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Powyższe akty prawne w istotny sposób będą wpływać na wymogi względem gospodarki odpadami.
Jako istotne należy przyjąć, iż wytycznymi dla dalszych modyfikacji prawa polskiego są dyrektywy Unii Europejskiej.
Obowiązek opracowania Planów Gospodarki Odpadami (PGO) wprowadzono w ustawie o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.2001.62.628 z późniejszymi zmianami). Mają one stanowić część programów ochrony środowiska. Służą one osiągnięciu celów wyznaczonych w polityce ekologicznej państwa, a na poziomie wykonawczym utworzeniu w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń przeznaczonych do odzysku oraz unieszkodliwiania wytwarzanych odpadów.
Plany Gospodarki Odpadami są opracowywane na czterech poziomach ogólności:
- krajowym (uchwalony i opublikowany – MP 11.159.03),
- wojewódzkim (plan województwa zachodniopomorskiego) ,
- powiatowym (jest przedmiotem niniejszego opracowania) i
- gminnym (opracowanym na podstawie uchwalonego planu powiatowego) a przede wszystkim zgodne z polityką ekologiczną państwa.
Podstawowym celem powołania Planu Gospodarki Odpadami jest realizowanie obowiązku planowania, projektowania i prowadzenia wszelkich działań mogących powodować powstawanie odpadów zgodnie z zasadami określonymi w artykułach od 6 do 13 ustawy o odpadach oraz w taki sposób aby:
- zapobiegać powstawaniu odpadów,
- ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na środowisko przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użytkowania,
- zapewniać zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, zapewniać zgodne z zasadami ochrony środowiska unieszkodliwianie pozostałych odpadów.
Drugim celem będącym podstawą powoływania planów gospodarki odpadami (na podstawie art. 14.1 ustawy o odpadach) jest stworzenie w zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów, spełniających wymagania określone w przepisach o ochronie środowiska.
Zakres wykonywanych opracowań wynika bezpośrednio z zadań jakie zostały nałożone przez ustawodawcę. Minister Środowiska określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres, sposób i formę sporządzania wojewódzkiego, powiatowego i gminnego planu gospodarki odpadami, kierując się potrzebą ujednolicenia sposobu przygotowania planów i zapewnienia ich spójności. Rozporządzenie takie zostało przygotowane przez ministerstwo a następnie uchwalone dnia 9 kwietnia 2003 r. i opublikowane 17 kwietnia 2003 (Dz.U.03.66.620).
Z zgodnie z zapisami ustawy o odpadach Krajowy Plan Gospodarki Odpadami określa przedsięwzięcia priorytetowe o charakterze ponadwojewódzkim, niezbędne do utworzenia i utrzymania w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń do unieszkodliwiania odpadów (art. 15.5). Kwalifikowane są one jako przedsięwzięcia priorytetowe, które mogą być finansowane ze środków publicznych.
Zgodnie z art. 15.7 ustawy o odpadach, obszar analizy planów gospodarki odpadami obejmuje wszystkie rodzaje odpadów powstających na terenie jednostki administracyjnej oraz przywożonych na jej teren, a w szczególności odpady komunalne z uwzględnieniem odpadów ulegających biodegradacji, odpady opakowaniowe, odpady budowlane, wraki samochodowe, opony oraz odpady niebezpieczne, w tym odpady medyczne i weterynaryjne, oleje odpadowe, baterie i akumulatory.
Tak więc analiza powinna dotyczyć w szczególności wskazanych grup odpadów zdefiniowanych jako:
odpady komunalne – za które rozumie się przez to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.
Odpady ulegające biodegradacji – odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów.
Odpady niebezpieczne są to odpady:
- należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście A załącznika nr 2 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy lub
- należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście B załącznika nr 2 do ustawy i zawierające którykolwiek ze składników wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy.
Odpady medyczne - odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny.
Odpady weterynaryjne - odpady powstające w związku z badaniem, leczeniem zwierząt lub świadczeniem usług weterynaryjnych, a także w związku z prowadzeniem badań naukowych i doświadczeń na zwierzętach.
Oleje odpadowe - wszelkie oleje smarowe lub przemysłowe, które nie nadają się już do zastosowania, do którego były pierwotnie przeznaczone, a w szczególności zużyte oleje z silników spalinowych i oleje przekładniowe, a także oleje smarowe, oleje do turbin i oleje hydrauliczne.
Zgodnie z zapisem art. 14.4 – 5 ustawy o odpadach (z późniejszymi zmianami) projekty Planów Gospodarki Odpadami opracowują:
- Plan powiatowy – organ wykonawczy powiatu.
- Plan gminny - organ wykonawczy gminy.
Stanowią one część odpowiedniego programu ochrony środowiska i jest tworzony w trybie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie środowiska.
Projekty planów podlegają odpowiedniemu zaopiniowaniu. Projekt planu powiatowego jest opiniowany przez organ wykonawczy województwa oraz przez organ wykonawczy gmin z terenu powiatu, natomiast projekt gminnego planu jest opiniowany przez organ wykonawczy województwa oraz organ wykonawczy powiatu.
Powyższe organy udzielają opinii dotyczących PGO w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia otrzymania projektu. Brak opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną (art. 14.8).
Organy wykonawcze gmin, będących członkami związków międzygminnych, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania gminnego planu gospodarki odpadami. Projekt planu jest opiniowany przez organ wykonawczy województw i powiatów, na których terenie położone są gminy (art. 14.11).
Przyjęty plan określa strukturę działań jakie mają być podjęte przez samorządy poszczególnych szczebli. Wykonanie przyjętych zadań podlega okresowej sprawozdawczości. Zgodnie z brzmieniem art. 14.13 sprawozdanie z realizacji planu gospodarki odpadami składane są co 2 lata: plan powiatowy przygotowany jest przez organ wykonawczy organ wykonawczy powiatu oraz składany do rady powiatu natomiast plan gminny przygotowany jest przez organ wykonawczy gminy i składany do rady gminy.
Aktualizacja planów gospodarki odpadami powinna następować nie rzadziej niż co 4 lata (art. 14.14).
Bezpośrednią podstawą do opracowania powiatowych planów gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego stanowią zapisy przyjęte uchwałą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 30 czerwca 2003 w postaci Planu Gospodarki Odpadami Województwa Zachodniopomorskiego oraz wytyczne Krajowego Planu Gospodarki Odpadami oraz II Polityki Ekologicznej Państwa a także Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010” uchwalonej z dnia 8 maja 2003 r. I opublikowanej dnia 18 czerwca 2003 r. w Monitorze Polskim.
Przyjęte cele polityki ekologicznej Państwa mają być realizowane zgodnie z przyjętymi strategicznymi kierunkami.
Zgodnie z ustawą o odpadach każdy (art. 5), kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstawanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić, tak aby:
- zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na środowisko przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użytkowania,
- zapewniać zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się zapobiec ich powstaniu,
- zapewniać zgodne z zasadami ochrony środowiska unieszkodliwianie odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się poddać odzyskowi.
Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania. Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2001.62.627), przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione (art. 9).
Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn technologicznych lub nieuzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych (art. 7).
Względem odpadów niebezpiecznych ustawa o odpadach, w artykule 11 przewiduje:
1. Zakazuje się mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, z zastrzeżeniem pkt. 2.
2. Dopuszcza się mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, w celu poprawy bezpieczeństwa procesów odzysku lub unieszkodliwiania odpadów powstałych po zmieszaniu, jeżeli w wyniku prowadzenia tych procesów nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska.
3. W przypadku gdy odpady niebezpieczne uległy zmieszaniu z innymi odpadami, substancjami lub przedmiotami to powinny być one rozdzielone, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:
- w procesie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów powstałych po rozdzieleniu nastąpi ograniczenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska,
- jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione.
4. Transport odpadów niebezpiecznych z miejsc ich powstawania do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów odbywa się z zachowaniem przepisów obowiązujących przy transporcie materiałów niebezpiecznych.
Zasady postępowania z odpadami niebezpiecznymi występującymi w odpadach komunalnych, takimi jak baterie i akumulatory określa art. 41 ustawy o odpadach wskazując, iż:
1. Posiadacz baterii lub akumulatorów, powstałych w wyniku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jest obowiązany do ich selektywnej zbiórki, umożliwiającej późniejszy odzysk lub unieszkodliwienie tych odpadów.
2. Posiadacz baterii lub akumulatorów, który jest osobą fizyczną nie będącą przedsiębiorcą lub jednostką organizacyjną nie będącą przedsiębiorcą, powinien zwracać te odpady do punktów ich zbiórki lub wrzucać do pojemników przeznaczonych na te odpady.
Obowiązki, o których mowa w ust. 1-4, dotyczą posiadaczy odpadów w postaci baterii lub akumulatorów, które zawierają:
1) powyżej 0,0005% wagowo rtęci, lub
2) powyżej 0,025% wagowo kadmu, lub
3) powyżej 0,4% wagowo ołowiu;
4) powyżej 25 mg rtęci na celę, z wyjątkiem baterii manganowo-alkalicznych, w których poziom wagowo rtęci nie powinien przekraczać 0,025%.
Odpady w postaci baterii lub akumulatorów, unieszkodliwia się oddzielnie od innych rodzajów odpadów.
Poprzez wytwórcę odpadów rozumie się (zgodnie z art. 3 ustawy o odpadach):
Każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów oraz każdego, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Wytwórca odpadów jest obowiązany do stosowania takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, które zapobiegają powstawaniu odpadów lub pozwalają utrzymać na możliwie najniższym poziomie ich ilość, a także ograniczają negatywne oddziaływanie na środowisko lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
Poprzez posiadacza odpadów rozumie się (zgodnie z brzmieniem art. 3 ustawy o odpadach) każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną). Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Posiadacz jest obowiązany do pozbywania się substancji lub przedmiotów niespełniających wymagań technicznych określonych w przepisach.
Posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami, wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. Posiadacz odpadów jest zobowiązany do:
- poddania ich odzyskowi, w pierwszej kolejności;
- unieszkodliwienia w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami (jeżeli odzysk z przyczyn technologicznych jest on niemożliwy lub nie jest uzasadniony z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych).
W ustawie o odpadach, poprzez „unieszkodliwianiu odpadów” rozumie się poddanie ich procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska.
W załączniku nr 6 do ustawy wyspecyfikowane dopuszczane procesy unieszkodliwiania odpadów. Do najważniejszych należą:
- Składowanie na składowiskach odpadów obojętnych;
- Obróbka w glebie i ziemi (np. biodegradacja);
- Składowanie poprzez głębokie wtryskiwanie;
- Retencja powierzchniowa;
- Składowanie na składowiskach odpadów niebezpiecznych lub na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne;
- Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz;
- Lokowanie (zatapianie) na dnie mórz;
- Termiczne przekształcanie odpadów w instalacjach lub urządzeniach zlokalizowanych na lądzie;
- Składowanie odpadów w pojemnikach w ziemi (np. w kopalni);
Zgodnie z brzmieniem art. 12 ustawy unieszkodliwianiu poddaje się wyłącznie te odpady, z których uprzednio wydzielono odpady nadające się do odzysku.
Ustawowo dopuszczono możliwość magazynowania odpadów przed ich składowaniem czy szerzej unieszkodliwieniem. Dookreślono również maksymalny czas magazynowania odpadów przed ich poddaniem go procesowi odzysk lub unieszkodliwienia:
- odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwiania, z wyjątkiem składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat.
- odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane jedynie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku.
Okresy magazynowania odpadów, liczone są łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych odpadów.
Magazynowanie odpadów może odbywać się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny. Miejsce magazynowania odpadów nie wymaga wyznaczenia w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 63.2).
Określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następuje w (art. 63.6):
- pozwoleniu zintegrowanym, o którym mowa w przepisach o ochronie środowiska,
- pozwoleniu na wytwarzanie odpadów,
- decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi,
- informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami,
- zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów,
- zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.
Wg. ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r., decyzje wyrażające zgodę na miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów, wydane na podstawie ustawy o odpadach, zachowują moc do czasu uzyskania decyzji określających sposób i miejsce magazynowania odpadów lub złożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami.
Ustawa o odpadach określiła składowiska odpadów jako obiekty budowlane względem których lokalizacji, budowy i eksploatacji mają w zastosowanie przepisy ustaw o zagospodarowaniu przestrzennym i Prawo budowlane.
Obowiązuje podział składowisk odpadów na składowiska odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz składowiska odpadów obojętnych (art.50.1). Na tych ostatnich mogą być składowane wyłącznie odpady obojętne (art.58), natomiast na składowisku odpadów niebezpiecznych nie mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne (art. 57.1). Jednocześnie, stałe odpady niebezpieczne mogą być składowane na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, które powinny spełniać wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, określone dla składowisk odpadów niebezpiecznych. Na wzmiankowanych wydzielonych częściach składowisk mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne.
Ustawa wprowadziła tez zakaz składowania niektórych typów odpadów, i tak zgodnie z art. 55 ustawy zakazano składowania odpadów:
- występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów,
- właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, wysoce łatwopalnych lub łatwopalnych,
- zakaźnych medycznych i zakaźnych weterynaryjnych,
- powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na środowisko jest nieznane,
- opon i ich części, z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm.
Według ustawy wprowadzającej Prawo Ochrony Środowiska zakaz składowania opon obowiązuje od dnia 1 lipca 2003 r. (art. 43.1), natomiast zakaz składowania części opon będzie obowiązywał od dnia 1 lipca 2006 r. (art. 43.2).
Jednocześnie zakazuje się rozcieńczania lub sporządzania mieszanin odpadów ze sobą lub z innymi substancjami lub przedmiotami w celu spełnienia kryteriów dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów (art. 55.2).
Odpady powinny być składowane w sposób selektywny mając na uwadze uniknięcie szkodliwych dla środowiska reakcji pomiędzy składnikami tych odpadów, możliwość dalszego ich wykorzystania oraz rekultywację i ponowne zagospodarowanie terenu składowiska odpadów. Dopuszcza się składowanie określonych rodzajów odpadów w sposób nieselektywny (mieszanie), jeżeli w wyniku takiego składowania nie nastąpi zwiększenie negatywnego oddziaływania tych odpadów na środowisko (art. 55.4). Zmniejszeniu ilości lub objętości odpadów kierowanych na składowisko ma służyć obowiązek poddawania ich procesom przekształcania fizycznego, chemicznego lub biologicznego w stosunku do odpadów, które takim procesom mogą podlegać (art. 56.1). Obowiązki te nie dotyczą odpadów obojętnych oraz odpadów, w stosunku do których proces przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego nie spowoduje ograniczenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska ani ograniczenia ilości lub objętości składowanych odpadów (art. 56.2).
Ustawa o odpadach wprowadza dodatkowe obowiązki dla posiadacza odpadów, który zarządza składowiskiem odpadów (art. 59). Ustawa wprowadza m.in. zasadę, że składowiska odpadów podlegają monitorowaniu przed, podczas i po zakończeniu eksploatacji. Zakres, czas, sposób oraz warunki prowadzenia monitoringu składowisk odpadów określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. o zakresie czasie oraz warunkach prowadzenia Monitoringu.
W artykule 61 została zawarta zasada wynikająca z dyrektywy tzw. składowiskowej (1999/31/EC) odnosząca się do ceny za przyjęcie odpadów do składowania. Cena ta powinna uwzględniać w szczególności koszty budowy, eksploatacji, zamknięcia, rekultywacji, monitorowania i nadzorowania składowiska odpadów.
Ustawa
podaje zasady i procedury wymagane przy zamykaniu składowiska (art. 54).
Wymagania techniczne z tym związane zostały dookreślone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w którym
przedstawiono wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i
zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów,
uwzględniając zjawiska przyrodnicze i uwarunkowania geologiczne oraz systemy
kontroli. Uszczegółowiono w ten sposób ogólne wytyczne jakie zostały
przedstawione w ustawie.
Do zadań starosty należy (wg Ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001r. - Dz.U.2001.62.628):
- Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na wytwarzanie odpadów (jeżeli wytwórca prowadzi instalację oraz wytwarza powyżej 1 tony odpadów niebezpiecznych rocznie lub powyżej 5 tysięcy ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne).
- Zatwierdzanie na odpowiedni wniosek programów gospodarki odpadami niebezpiecznymi (jeżeli wytwórca prowadzący instalację wytwarza do 1 tony odpadów niebezpiecznych rocznie, a jeżeli nie prowadzi instalacji i wytwarza powyżej 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie). Starosta zatwierdza taki program po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce wytwarzania odpadów niebezpiecznych; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.
- Gromadzenie informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach ich gospodarowania (jeżeli wytwórca prowadzi instalację oraz wytwarza od 5 do 5 tysięcy ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne, a jeżeli nie prowadzi instalacji i wytwarza odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie albo powyżej 5 ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne).
- Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów. Starosta wydaje takie zezwolenie po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce prowadzenia takiej działalności; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.
- Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na prowadzenie w zakresie zbierania (starosta właściwy ze względu na miejsce zbierania odpadów) lub transportu odpadów (starosta właściwy ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania posiadacza odpadów). Starosta wydaje takie zezwolenie po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.
Kopię wydanych decyzji oraz informacji o wytwarzanych odpadach starosta przekazuje właściwemu marszałkowi oraz wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. O utrzymaniu czystości i porządku w gminach (D.U. 1996.132.622).
Zgodnie z zapisem art. 2.1. ustawy pod pojęciem właścicieli nieruchomości traktowani są wszelakie podmioty władające nieruchomością (a więc jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu). To właśnie do nich skierowane są zapisy dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi.
Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do zadań własnych gminy (art. 3.1.). Do zadań gminy należy m.in. zapewnienie czystości i porządku na swoim terenie oraz tworzenie warunków niezbędnych do ich utrzymania, a w szczególności (art. 3.2.):
1. Tworzenie warunków do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na swoim terenie lub zapewnienie wykonania tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych.
2. Zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji, własnych lub z innymi gminami:
- instalacji i urządzeń do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych,
- stacji zlewnych,
- instalacji i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części.
3. Organizowanie selektywnej zbiórki, segregację oraz magazynowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów niebezpiecznych, przydatnych do odzysku oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w zakresie gospodarowania tego rodzaju odpadami.
4. Prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania.
5. Powyższe zadania gmina powinna realizować na podstawie planu gospodarki odpadami.
Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, w drodze uchwały ustala szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m. in. (art. 4):
1. Prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
2. Rodzaju urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, a także wymagań dotyczących ich rozmieszczenia oraz utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.
3. Częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego.
Radzie Gminy przysługuje prawo ustalenia - w drodze uchwały - górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości (art. 6.2). Ustalając stawki powyższych opłat, rada gminy może stosować stawki niższe, jeżeli odpady komunalne są zbierane i transportowane w sposób selektywny (art. 6.4).
Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:
1. Wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów oraz ich utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.
2. Zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w uchwale rady gminy oraz pozbywanie się tych odpadów w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi.
Przy wykonywaniu powyższego obowiązku, właściciele nieruchomości obowiązani są do udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego odpowiednie zezwolenie. W przypadku, gdy właściciele nieruchomości nie udokumentują korzystania z powyższych usług, obowiązki określone w art. 5.1. przejmuje w trybie wykonania zastępczego gmina.
Kto nie wykonuje obowiązków wymienionych powyżej obowiązków podlega karze grzywny. Obowiązki te może przejąć od właścicieli nieruchomości gmina. Musi to być poparte akceptacją mieszkańców wyrażoną pozytywnym wynikiem referendum. Przejmując je, rada gminy ustala opłatę ponoszoną przez właścicieli nieruchomości. Opłata ustalana jest w sposób zryczałtowany za okresowe pozbywanie się określonej ilości wskazanego rodzaju odpadów. Jej wysokość uzależniona jest od faktycznych kosztów ponoszonych przez gminę z tytułu zorganizowania i funkcjonowania systemu zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Rada gminy określa terminy uiszczania opłat a opłaty nie opłacone w wyznaczonym terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu w egzekucyjnym w administracji.
Proponowany system gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim będzie miał za podstawowy cel zapobiegać powstawaniu odpadów oraz w przypadku gdy powstaną ograniczeniu ich ilość a także wdrożenie nowoczesnej, zgodną z wymaganiami ochrony środowiska, organizacji ich odzysku i unieszkodliwiania w oparciu o Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami.
Dla stworzenia takiego systemu przyjęto następujące założenia dotyczące rozwiązań systemowych:
- zintegrowane podejście do gospodarki odpadami w województwie;
- zapewnienie realizacji wskaźników określonych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami;
- sprzyjanie minimalizacji ilości odpadów wytwarzanych;
- stwarzanie warunki dla osiągnięcia wyższych poziomów recyklingu i odzysku;
- prowadzenie do wydzielenia maksymalnej ilości odpadów wielkogabarytowych, budowlanych i niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych;
- deponowanie na składowiskach wyłącznie odpadów wcześniej przekształconych; (przetworzonych);
- prowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencję odpadów i metod postępowania z nimi jak i zapewniać monitoring i kontrolę nad odpadami;
- zapewnienie udziału społecznego w procesach podejmowania decyzji o lokalizacji instalacji służących gospodarce odpadami oraz zapewnienie ochronny zdrowia i życia ludzi oraz środowiska przed skutkami jego funkcjonowania.
Polityka i cele, które zostały wykorzystane przy tworzeniu „Planu”, zostały opisane w dokumencie dyskusyjnym, opisującym zasady wojewódzkiego planu gospodarki odpadami z 29 kwietnia 2002. Ostateczna wersja planu została zatwierdzona w czerwcu roku 2003. Pod względem formalnym oba dokumenty w znacznym stopniu różnią się między sobą. Jednak oba przedstawiają zbliżone wytyczne dotyczące założeń strategicznych.
OGÓLNA POLITYKA I
STRATEGIA
Cele wojewódzkiego planu gospodarki odpadami powinny z założenia umożliwić:
- Spełnienie obowiązków wynikających z prawodawstwa krajowego oraz z krajowego planu gospodarki odpadami.
- Spełnienie wymagań prawnych.
- Ustanowienie podstawy dla współpracy międzygminnej w gospodarce odpadami.
Strategia gospodarki odpadami niebezpiecznymi bazuje na krajowej strategii dla odpadów niebezpiecznych. Zakłada się, że ze względów ekonomicznych, wskazana będzie współpraca z innymi województwami w zakresie budowy zakładów utylizacji odpadów niebezpiecznych.
Według Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami ogólna polityka planowania gospodarki odpadami opierać się będzie na pięciu zasadniczych regułach gospodarki odpadami, zawartych w ustawie o odpadach:
1. Hierarchia w gospodarce odpadami: Strategie gospodarki odpadami muszą, w pierwszym rzędzie, mieć na celu zapobieganie powstawaniu odpadów oraz redukowanie ich szkodliwości. Tam, gdzie nie jest to możliwe, surowce z odpadów powinny być używane ponownie, odzyskiwane lub używane jako źródło energii. W ostateczności odpady powinny być bezpiecznie usuwane (np. poprzez spalanie albo składowanie na składowiskach).
2. Samowystarczalność na poziomie unijnym i – w miarę możliwości - na poziomie państw członkowskich: Państwa członkowskie muszą utworzyć, we współpracy z innymi państwami członkowskimi, zintegrowaną i adekwatną sieć zakładów utylizacji odpadów.
3. Najlepsza dostępna technika nie pociągająca za sobą nadmiernych kosztów (ang. BAT): Emisja do środowiska z instalacji powinna być zredukowana tak, jak tylko to jest możliwe, w najbardziej efektywny ekonomicznie sposób.
4. Bliskość: Odpady powinny być usuwane możliwie najbliżej źródła ich powstawania.
5. Odpowiedzialność producenta: Podmioty gospodarcze, a zwłaszcza wytwórcy produktów, muszą być zaangażowane w ideę zamknięcia cyklu życia substancji, komponentów i produktów, pochodzących z ich produkcji, w czasie ich użytkowania, do momentu, w którym staną się odpadem. Odpowiedzialność producentów jest możliwa do regulacji głównie poprzez strategie oraz prawodawstwo na poziomie krajowym.
6. Częścią planu gospodarki odpadami będzie strategia stworzenia sieci nowych składowisk odpadów oraz zamknięcia składowisk nie spełniających określonych wymagań.
Gospodarka określonymi strumieniami odpadów reprezentuje kluczowy element strategii.
CELE W PLANOWANIU
GOSPODARKI ODPADAMI
W krajowym planie gospodarki odpadami stwierdza się, że wszyscy mieszkańcy Polski powinni być objęci usługami odbioru odpadów (100% pokrycie do końca 2006r.).
Tab. 1‑1 Przewidywany rozwój usług odbioru odpadów w okresie planistycznym[1]
|
Rok |
2002 |
2003 |
2007 |
|
Obszary miejskie |
95% |
97% |
100% |
|
Obszary wiejskie |
70% |
80% |
100% |
„Plan” określa następujące cele, dotyczące maksymalnych ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, trafiających na składowiska:
- 75% do 2010 w porównaniu do poziomu z 1995 r.
- 50% do 2013 w porównaniu do poziomu z 1995 r.
- 35% do 2020 w porównaniu do poziomu z 1995 r.
- odzysk: 50% do 60%,
- recykling: 25% do 45%, z minimum 15% wagowych, dla każdego materiału opakowaniowego.
Cel dla recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych, to:
- odzysk: 50% do 60%,
- recykling: 25% do 45%, z minimum 15% wagowych, dla każdego materiału opakowaniowego.
Określone cele recyklingu są także ustalone dla materiałów:
- 60% dla szkła,
- 55% dla papieru i kartonu,
- 50% dla metalu,
- 20% dla tworzyw sztucznych (tylko recykling mechaniczny i chemiczny).
Poziom odzysku i recyklingu dla papieru i szkła, określony został w II Polityce Ekologicznej Państwa jako cel do osiągnięcia w okresie 2003-2010, wynosi on minimum 50% odzyskiwanych recyrkulowanych surowców.
Z kolei roczne ilości procentowe odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów, dotyczącym rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych z dnia 30 czerwca 2001roku. Rozporządzenie to określa szczegółowo procent recyklingu dla różnych rodzajów odpadów w poszczególnych latach: od 2002 do 2007. Jeżeli cele określone dla recyklingu materiałów opakowaniowych nie zostaną spełnione wytwórca/importer będzie musiał płacić kary. Dlatego też muszą być opracowane odpowiednie systemy przez wytwórców/importerów.
Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla producentów/importerów przedstawiono w Tab. 1‑2.
Tab. 1‑2 Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla producentów/importerów[2]
|
|
Lata |
|||||
|
Wyszczególnienie |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
|
Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami |
13% |
16% |
22% |
29% |
35% |
40% |
|
Opakowania z papieru i tektury |
37% |
38% |
39% |
42% |
45% |
48% |
|
Opakowania z blachy białej i lekkiej, innej niż aluminiowa |
6% |
8% |
11% |
14% |
18% |
20% |
|
Opakowania z aluminium o pojemności mniejszej niż 300 l. |
15% |
20% |
25% |
30% |
35% |
40% |
|
Opakowania z tworzyw sztucznych |
7% |
10% |
14% |
18% |
22% |
25% |
|
Opakowania z materiałów naturalnych(drewna i tekstyliów) |
5% |
7% |
9% |
11% |
13% |
15% |
Biorąc pod uwagę opisane powyżej różne grupy celów i założeń, cele do osiągnięcia w odniesieniu do recyklingu i unieszkodliwiania biodegradowalnych odpadów komunalnych w województwie zachodniopomorskim zostały podsumowane w Tab. 1‑3.
Tab. 1‑3 Podsumowanie celów recyklingu wybranych odpadów opakowaniowych i określenie maksymalnej ilości odpadów biodegradowalnych trafiających na składowisko[3]
|
|
Lata |
||||
|
wyszczególnienie |
2003 |
2007 |
2010 |
2013 ** |
2015** |
|
Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami |
16% |
40% |
40% |
60% |
60% |
|
Opakowania z papieru i tektury |
38% |
48% |
48% |
55% |
55% |
|
Opakowania z blachy białej i lekkiej innej niż aluminiowa |
8% |
20% |
20% |
50% |
50% |
|
Opakowania z aluminium o pojemności mniejszej niż 300 l. |
20% |
40% |
40% |
40% |
40% |
|
Opakowania z tworzyw sztucznych |
10% |
25% |
25% |
20% |
20% |
|
Maks. Ilość
biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko* |
|
|
75% |
50% |
50% |
* w porównaniu do wytwarzania
w 1995r. Zakłada się, że wytwarzanie biodegradowalnych odpadów komunalnych w latach 1995
jest o 10% niższe niż wytwarzanie w roku bazowym 2000. Maksymalna ilość wynosi
35% do roku 2020.
** Jak wspomniano wyżej, cele
recyklingu dla odpadów opakowaniowych nie zostały ostatecznie określone
Jeżeli chodzi o ogólne wymagania dotyczące unieszkodliwiania odpadów, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca w sprawie szczegółowych wymagań, dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. 2003.61.549)., zakłada się, że Polska spełni stawiane wymagania do 2009r. Stosownie zakłada się, że istniejące składowiska o niewykorzystanej pojemności będą użytkowane najpóźniej do 2009r., podczas gdy budowane nowe i rozbudowywane składowiska będą musiały spełniać wymagania w/w rozporządzenia (Dz.U.01.100.1085).
Pewne rodzaje odpadów, włączając odpady płynne, szpitalne i inne odpady medyczne oraz inne odpady, a także zużyte opony (do lipca 2003) i części opon (do lipca 2006), ze względu na zakaz nie będą unieszkodliwiane przez składowanie na składowiskach .
Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2001r oraz 29 maja 2003 dotyczące rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych nakłada na producentów i importerów obowiązek odzysku i recyklingu określonej procentowo ilości różnych rodzajów odpadów w poszczególnych latach, od 2004r. Do 2007r. (Dz.U.01.69.719, Dz.U.03.104.982).
Cele odzysku i recyklingu określone dla producentów/importerów przedstawiono w Tab. 1‑4.
Tab. 1‑4 Cele odzysku i recyklingu określone dla producentów/importerów dla określonych strumieni odpadów[4]
|
Poz. |
Rodzaj opakowania lub produktu, z którego powstał odpad |
Symbol PKWiU |
2004 r. |
2005 r. |
2006 r. |
2007 r. |
||||
|
% poziom |
% poziom |
% poziom |
% poziom |
|||||||
|
odzysku |
recykling
u |
odzysku |
recykling
u |
odzysku |
recyklingu |
odzysku |
recyklingu |
|||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
|
1 |
Opakowania razem |
bez względu na symbol PKWiU |
|
|
|
|
|
|
50 |
25 |
|
2 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
bez względu na symbol PKWiU |
|
14 1) |
|
18 1) |
|
22 1) |
|
25 1) |
|
3 |
Opakowania z aluminium |
bez względu na symbol PKWiU |
|
25 1) |
|
30 1) |
|
35 1) |
|
40 1) |
|
4 |
Opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej |
bez względu na symbol PKWiU |
|
11 1) |
|
14 1) |
|
18 1) |
|
20 1) |
|
5 |
Opakowania z papieru i tektury |
bez względu na symbol PKWiU |
|
39 1) |
|
42 1) |
|
45 1) |
|
48 1) |
|
6 |
Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami |
bez względu na symbol PKWiU |
|
22 1) |
|
29 1) |
|
35 1) |
|
40 1) |
|
7 |
opakowania z materiałów naturalnych (drewna i tekstyliów) |
bez względu na symbol PKWiU |
|
9 1), 2) |
|
11 1), 2) |
|
13 1), 2) |
|
15 1), 2) |
|
8 |
opakowania wielomateriałowe |
bez względu na symbol PKWiU |
|
12 1) |
|
16 1) |
|
20 1) |
|
25 1) |
|
9 |
urządzenia klimatyzacyjne zawierające substancje zubo ozonową (CFC i HCFC) żające warstwę |
29.23.12 |
25 |
25 |
30 |
30 |
45 |
45 |
50 |
50 |
|
10 |
urządzenia chłodnicze i zamrażające oraz pompy ciepła poza urządzeniami dla gospodarstw domowych zawierające substancje zubożające warstwę ozonową (CFC i HCFC)3) |
29.23.13 |
40 |
40 |
50 |
50 |
60 |
60 |
70 |
70 |
|
11 |
chłodziarki i zamrażarki typu domowego zawierające substancje zubożające warstwę ozonową (CFC i HCFC)3) |
29.71.11 |
25 |
25 |
30 |
30 |
40 |
40 |
50 |
50 |
|
12 |
akumulatory ołowiowe (kwasowe) |
31.40.21 31.40.22 |
Wszystkie
zgłoszone |
wszystkie
zebrane |
Wszystkie
zgłoszone |
Wszystkie
zebrane |
wszystkie
zgłoszone |
wszystkie
zebrane |
Wszystkie
zgłoszone |
Wszystkie
zebrane |
|
13 |
akumulatory niklowokadmo-we wielkoga-barytowe |
31.40.23 |
40 |
40 |
50 |
50 |
60 |
60 |
70 |
70 |
|
14 |
akumulatory niklowokadmowe małogabarytowe (wraz z pakietami) |
31.40.23 |
25 |
25 |
35 |
35 |
45 |
45 |
50 |
50 |
|
15 |
ogniwa i baterie galwaniczne, bez ich części: guzikowe, baterie pierwotne, pozostałe baterie wtórne |
31.40.1, z wyłączeniem 31.40.13 |
10 |
10 4) |
15 |
15 4) |
30 |
30 4) |
50 |
50 4) |
|
16 |
oleje smarowe, z wyłączeniem: oleje podstawowe, oleje do silników dwusuwowych z
zapłonem iskrowym, oleje lotnicze do silników odrzutowych, oleje odpadowe przepracowane |
23.20.18, z wyłączeniem: 23.20.1801 23.20.1802.10 23.20.1803.00 23.20.1809.1 |
40 |
22 5) |
43 |
27 5) |
45 |
32 5) |
50 |
35 5) |
|
17 |
lampy wyładowcze, z wyłączeniem świetlówek kompaktowych |
bez względu na symbol PKWiU |
18 |
18 |
25 |
25 |
32 |
32 |
40 |
40 |
|
18 |
opony nowe pneumatyczne w rodzaju stosowanych w samochodach osobowych, opony nowe pneumatyczne używane w małych ciężarówkach o współczynniku obciążenia: |
25.11.11 25.11.1355. 00 |
50 |
6 |
60 |
9 |
70 |
12 |
75 |
15 |
|
|
£121, opony nowe pneumatyczne używane w dużych ciężarówkach o współczynniku obciążenia |
25.11.1357.00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
³121, Opony nowe do kół napędzanych i sterowanych
używane w pojazdach rolniczych, leśniczych i podobnych, opony nowe w rodzaju używanych w maszynach do
robót ziemnych, opony nowe pneumatyczne w rodzaju stosowanych w
przemyśle, opony inne nowe, gdzie indziej niewymienione (włączając mini traktory i
kultywatory napędzane, silnikiem), opony używane pneumatyczne opony bieżnikowane
w rodzaju używanych w samochodach osobowych, opony bieżnikowane w rodzaju używanych w
autobusach i samochodach ciężarowych, opony bieżnikowane w rodzaju używanych w lotnictwie i pozostałe |
25.11.1404 25.11.1405 25.11.1407
25.11.1409
25.11.20
25.12.1030.00
25.12.1050
25.12.10.90 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1) - Odzysk; 2) - Recykling; 3) - Wszystkie zadeklarowane; 4) - Wszystkie zebrane; 5) - nie dotyczy;
WSPÓŁPRACA
MIĘDZYGMINNA
Współpraca międzygminna w dziedzinie gospodarki odpadami jest sprawdzonym sposobem obniżenia kosztów usług związanych z odpadami.
Jedynie duże systemy, wymagające współpracy międzygminnej mogą być skuteczne. Jeżeli systemy te będą małe i obejmować będą jedynie część ludności, nie będą one uzasadniały znacznych inwestycji w nowoczesne zakłady utylizacji i systemy odbioru odpadów.
Małe systemy są tańsze jednostkowo jednak koszt przypadający na poszczególnych mieszkańców jest dużo wyższy niż w przypadku systemów rozległych.
W celu optymalizacji rozmiarów urządzeń i utrzymania stosunkowo niskiej ceny przypadającej na jednostkę odpadów, urządzenia do przetwarzania odpadów powinny być odpowiednio duże. Ich rozmiary wymagać będą odbioru odpowiedniej ilości odpadów, a co za tym idzie obsługiwania kilku gmin.
Optymalna liczba gmin korzystających z danych urządzeń zależeć będzie od liczby ludności w poszczególnych gminach oraz rodzaju urządzenia.
Z punktu widzenia efektywności kosztowej, wyraźnie widać, że spółki międzygminne winny obsługiwać, według zapisów Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, co najmniej 150.000-300.000 mieszkańców.
Odpowiada to minimalnym wartościom dla składowiska odpadów, prowadzonego zgodnie z wymaganiami ustawodawczymi.
Przyjętymi podstawowymi kierunkami działań jest zapewnienie zgodności gospodarowania odpadami z zasadami określonymi w ustawie Prawo ochrony środowiska oraz ustawie o odpadach wymaga przyjęcia kierunków działań w województwie zachodniopomorskim takich jak:
1. wdrożenie systemów pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów i metod ich zagospodarowania (bazy danych);
2. wdrożenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru nad gospodarowaniem odpadami, w tym prowadzenie monitoringu;
3. wyznacznie przedsięwzięć związanych z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów:
- wielkogabarytowych;
- budowlanych;
- komunalnych;
7. opracowanie ewidencji stacji demontażu upoważnionych do wydawania zaświadczeń o złomowaniu samochodu w celu jego wyrejestrowania;
8. opracowanie (na poziomie wojewódzkim) baz informacyjnych zawierających dane dotyczące lokalizacji, ilości i stanu wyrobów zawierających azbest;
9. budowa systemu unieszkodliwiania odpadów poubojowych;
10. utworzenie wojewódzkiej baz informacyjnej zawierającej dane dotyczące ilości i miejsc występowania PCB;
11. ocena przydatności istniejących składowisk pod kątem dopuszczenia składowania wybranych odpadów niebezpiecznych;
12. zapewnienie bezpiecznego dla zdrowia ludzi usunięcia wyrobów zawierających azbest i zdeponowanie ich na wyznaczonych składowiskach w sposób eliminujący ich negatywne oddziaływanie;
13. zapewnienie odzysku i recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji;
14. tworzenie ponadgminnych struktur gospodarki odpadami komunalnymi, dla realizacji wspólnych przedsięwzięć;
15. organizacja systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych od mieszkańców oraz od małych i średnich przedsiębiorców, poprzez organizację gminnych punktów zbierania odpadów niebezpiecznych i stacji przeładunkowych odpadów niebezpiecznych;
16. zwiększenie stopnia kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i środowiskowego, zwiększenie stopnia przetworzenia tych osadów oraz maksymalizacja stopnia wykorzystania substancji biogennych zawartych w osadach przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących bezpieczeństwa sanitarnego i chemicznego;
17. minimalizacja ilości wytwarzanych specyficznych odpadów medycznych wymagających szczególnych metod unieszkodliwiania na drodze termicznego przekształcania, poprzez zastosowanie segregacji odpadów u źródła ich powstawania, a także poprzez eliminację nieprawidłowych praktyk w gospodarce odpadami medycznymi.
Zaproponowane wyżej kierunki działań są podporządkowane osiągnięciu określonych celów w gospodarce odpadami województwa pomorskiego. Cel podstawowy to zapobieganie powstawaniu odpadów lub ograniczanie ich ilości oraz wdrożenie nowoczesnego, systemu ich odzysku i unieszkodliwiania.
Celami dalszymi są:
- wytypowanie nadrzędnych zadań w wojewódzkiej gospodarce odpadami i przygotowanie wytycznych do tworzenia powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami uwzględniających sposoby postępowania z odpadami;
- wskazanie ponadgminnych obiektów gospodarki odpadami, które zaleci się do wprowadzenia do planów powiatowych i gminnych, dla zapewnienia ich lokalizacji w planach miejscowego zagospodarowania przestrzennego (jako warunku niezbędnego do ich realizacji);
- wykorzystanie ustaleń i uzgodnień poczynionych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami do tworzenia innych dokumentów strategicznych i lokalnych;
- określenie potrzeb finansowych do realizacji zamierzeń w gospodarce odpadami i określenie źródeł finansowania tworzonego systemu.
Poziomy wymaganych zmian w gospodarce odpadami.
Pod względem masowym, obowiązujące przepisy prawne oraz dokumenty strategiczne, w szczególności Krajowy Plan Gospodarki Odpadami oraz II Polityka Ekologiczna Państwa, formułują następujące zakładane poziomy zmian w gospodarce odpadami (w układzie chronologicznym):
1. zakaz składowania od 1.10.2001 r. odpadów:
- występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów,
- właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, wysoce łatwopalnych lub łatwopalnych,
- zakaźnych medycznych i zakaźnych weterynaryjnych,
- powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na środowisko jest nieznane,
- z grupy 16 01, tj. opon (od 1.07.2003 r.) i ich części (od 1.07.2006 r.), z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm,
- w śródlądowych wodach powierzchniowych i podziemnych,
- w polskich obszarach morskich,
- urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych itp. zawierających CFC i HCFC (od 1.07.2002 r.);
2. wydzielenie odpadów niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych poprzez ich selektywną zbiórkę, celem unieszkodliwienia, na poziomie:
- 15% odpadów niebezpiecznych wydzielonych ze strumienia odpadów komunalnych w 2005 r.,
- 50% - w 2010 r.
- 80% - w 2014 r.
3. likwidacja do końca 2005 r. stref ochronnych wokół obiektów gospodarki odpadami; utworzenie obszarów ograniczonego użytkowania dla składowisk odpadów komunalnych i kompostowni, w razie zaistnienia przesłanek określonych w art.135 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska;
4. zamykanie i rekultywacja do roku 2009 składowisk nie spełniających wymogów rozporządzenia MŚ z dn. 24.03.2003 w sprawie szczegółówych wymagań dotyczących lokalizacji, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. z 2003, Nr 61 poz. 549);
5. osiągnięcie selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych ze strumienia odpadów komunalnych na poziomie:
- w roku 2005 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2006 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2010 - 50% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2014 - 70% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych;
6. wydzielenie odpadów budowlanych wchodzących w strumień odpadów komunalnych poprzez ich selektywną zbiórkę zapewniającą uzyskanie co najmniej:
- 15% poziomu selektywnej zbiórki – w roku 2006,
- 40% - w roku 2010,
- 60% - w roku 2014;
7. uzyskanie w 2006 r. w skali kraju poziomów recyklingu dla poszczególnych grup materiałowych określonych dla przedsiębiorców, tj. dla opakowań: z papieru i tektury 45%, z aluminium 35%, ze szkła 35%, z tworzyw sztucznych 22%, wielomateriałowych 20%, ze stali 18%, z drewna i materiałów naturalnych 13%; poszczególne województwa powinny zrealizować recykling, co najmniej na takim poziomie, jaki został określony dla przedsiębiorców;
8. osiągnięcie w 2007 r. 50% poziomu odzysku i 25 % poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych, a w odniesieniu do poszczególnych rodzajów odpadów - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. Nr 69, poz.719), z perspektywą zwiększenia tych poziomów do odpowiednio 60-75% i 55-70%, w razie nowelizacji Dyrektywy 94/62/EC według propozycji z roku 2001; poszczególne województwa powinny zrealizować recykling, co najmniej na takim poziomie, jaki został określony dla przedsiębiorców;
9. zapewnienie odzysku i recyklingu olejów smarowych (z wyłączeniem olejów bazowych i olejów przepracowanych) do roku 2007 zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719);
10. zapewnienie odzysku i recyklingu zużytych urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych zwierających CFC HCFC do 2007 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719);
11. zapewnienie do 2007 r. recyklingu na poziomie : 48% - dla odpadów z papieru i tektury, 40% - dla opakowań szklanych, 25% - dla odpadów wielomateriałowych, 20% - dla odpadów metalowych;
12. redukcja odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania do poziomu:
- w 2010 r. - 75% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,
- w 2013 r. - 50% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,
- w 2020 r. - 35% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.
14. likwidacja do 2010 r. mogilników zawierających przeterminowane środki ochrony roślin;
15. dwukrotne, w porównaniu ze stanem z 1990 r., zwiększenie do 2014 r. udziału odzyskiwanych i ponownie stosowanych w procesach produkcyjnych odpadów innych niż komunalne;
Zobowiązanie wynikające z podpisanych przez Polskę konwencji oraz protokółów globalnych i regionalnych, umów i układów międzynarodowych i dwustronnych, a w szczególności podpisanego w 1991 r, i ratyfikowanego w 1994 r. Układu Europejskiego jak również rozwiązań prawnych i programowych Unii Europejskiej, do których stosowania Polska zostanie zobowiązana w momencie akcesji do Unii Europejskiej, spowodowały, że podjęto prace nad opracowaniem i przyjęciem przez Sejm nowej tzw. II Polityki Ekologicznej Państwa (MŚ, 2000). Dokument ten stanowi gruntowną rewizję i głębokie przeformułowanie założeń celów i priorytetów oraz wytycza kierunki działań Państwa w zakresie ochrony środowiska do roku 2025, jako kompleksowy dokument polityczno-strategiczny państwa.
Wiodącą zasadą polityki ekologicznej państwa jest przyjęta w Konstytucji RP, zasada zrównoważonego rozwoju. Podstawowym założeniem zrównoważonego rozwoju jest takie prowadzenie polityki i działań w poszczególnych sektorach gospodarki i życia społecznego, aby zachować zasoby i walory środowiska w stanie zapewniającym trwałe, nie doznające uszczerbku, możliwości korzystania z nich zarówno przez obecne jak i przyszłe pokolenia, przy jednoczesnym zachowaniu trwałości funkcjonowania procesów przyrodniczych oraz naturalnej różnorodności biologicznej na poziomie krajobrazowym, ekosystemowym, gatunkowym i genowym. Istotą zrównoważonego rozwoju jest równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych i ekologicznych, co oznacza konieczność integrowania zagadnień ochrony środowiska z polityką w poszczególnych dziedzinach gospodarki. Zasada zrównoważonego rozwoju powinna być przy realizacji polityki ekologicznej państwa uzupełniona szeregiem zasad pomocniczych i konkretyzujących, które znalazły zastosowanie w rozwiniętych demokracjach.
Zasada przezorności, przewiduje, że rozwiązywanie pojawiających się problemów powinno następować po "bezpiecznej stronie", tj. że odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania, a nie dopiero wtedy, gdy istnieje pełne tego naukowe potwierdzenie. Pozwala to unikać zaniechań wynikających z czasochłonnych badań, braku środków lub zachowawczego działania odpowiedzialnych osób bądź instytucji. Związana z nią zasada wysokiego poziomu ochrony środowiska zakłada, że stosowanie zasad prewencji i przezorności powinno być ukierunkowane na wysoki i bezpieczny dla zdrowia ludzkiego poziom ochrony środowiska.
Zasada integracji polityki ekologicznej z politykami sektorowymi wynika z konstytucyjnej zasady zintegrowanego rozwoju i skutkuje niżej wymienionymi zasadami prewencji (w tym ideą likwidacji zanieczyszczeń u źródła), przezorności i wysokiego poziomu ochrony środowiska. W praktyce oznacza ona uwzględnienie w politykach sektorowych celów ekologicznych na równi z celami gospodarczymi i społecznymi.
Zasady równego dostępu do środowiska przyrodniczego, traktowanej w następujących kategoriach:
- sprawiedliwości międzypokoleniowej - zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z równoczesnym tworzeniem i utrzymywaniem warunków do zaspokajania potrzeb przyszłych pokoleń;
- sprawiedliwości międzyregionalnej i międzygrupowej - zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych społeczeństw, grup społecznych i jednostek ludzkich w ramach sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów i walorów środowiska, wraz z równoprawnym traktowaniem potrzeb ogólnospołecznych z potrzebami społeczności lokalnych i jednostek;
- równoważenia szans pomiędzy człowiekiem a przyrodą, poprzez zapewnienie zdrowego i bezpiecznego funkcjonowania (w sensie fizycznym, psychicznym, społecznym i ekonomicznym) jednostek ludzkich przy zachowaniu trwałości podstawowych procesów przyrodniczych wraz ze stałą ochrona różnorodności biologicznej.
Powyższe zasady skutkować powinny stymulowaniem w ramach nowej polityki ekologicznej państwa następujących procesów:
- rozszerzania i umacniania możliwości odtwarzania się zasobów odnawialnych oraz rewitalizacji i renaturalizacji zdegradowanych ekosystemów,
- racjonalnego korzystania z zasobów nieodnawialnych i dążenia do ich zastępowania dostępnymi substytutami,
- stopniowego eliminowania z użytkowania substancji niebezpiecznych i toksycznych (oraz również w tym przypadku - zastępowania ich mniej uciążliwymi dla środowiska substytutami),
- ograniczania skali uciążliwości działalności gospodarczej dla środowiska i nie przekraczania granic jego odporności,
- zwiększenia bezpieczeństwa prowadzenia procesów z udziałem materiałów niebezpiecznych i ograniczenia występowania oraz skutków zagrożeń środowiska o charakterze nadzwyczajnym,
- stałej ochrony i odtwarzania, w możliwym zakresie, różnorodności biologicznej na poziomie krajobrazowym, ekosystemowym, gatunkowym i genowym,
- tworzenia podmiotom gospodarczym warunków do uczciwej konkurencji w sferze dostępu do ograniczonych zasobów środowiska i możliwości odprowadzania zanieczyszczeń,
- usprawniania procesów podejmowania decyzji dotyczących środowiska, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, w tym stymulowania udziału społecznego w tych procesach,
- dążenia do zapewnienia poczucia bezpieczeństwa ekologicznego poszczególnym jednostkom i grupom społecznym (tworzenia warunków sprzyjających zdrowiu fizycznemu, psychicznemu i społecznemu, w tym poprzez kultywowanie więzi lokalnych).
Zasada regionalizacji, oznaczająca m. in.:
- rozszerzenie uprawnień dla samorządu terytorialnego i wojewodów do ustalania regionalnych opłat, normatywów, ulg i wymogów ekologicznych wobec jednostek gospodarczych;
- regionalizowanie ogólnokrajowych narzędzi polityki ekologicznej w odniesieniu do trzech rodzajów obszarów:
- obszarów silnie przekształconych i zdegradowanych lub zagrożonych degradacją,
- obszarów o wysokich walorach przyrodniczych (z przewagą funkcji ochronnych, naukowych i rekreacyjnych oraz znaczącą rolą leśnictwa i ekologicznego rolnictwa),
- obszarów pośrednich (z przewagą intensywnego rolnictwa i umiarkowanie rozwijanego przemysłu, przede wszystkim przetwórczego);
- skoordynowanie polityki regionalnej z regionalnymi ekosystemami w Europie (Morze Bałtyckie i strefy przybrzeżne, tereny górskie i podgórskie, doliny rzeczne i obszary wodno-błotne, szczególnie w strefach przygranicznych).
Zasada uspołecznienia polityki ekologicznej będzie realizowana poprzez stworzenie instytucjonalnych, prawnych i materialnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych w procesie kształtowania modelu zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym rozwoju edukacji ekologicznej, rozbudzaniu świadomości i wrażliwości ekologicznej oraz kształtowaniu nowej etyki zachowań wobec środowiska. Proces ten będzie przebiegał z wykorzystaniem mechanizmów i zaleceń wynikających z "Konwencji w sprawie dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji i dostępu do procedur sądowych w sprawach dotyczących środowiska".
Zasada "zanieczyszczający płaci" oznaczać to będzie złożenie pełnej odpowiedzialności, w tym materialnej, za skutki zanieczyszczania i stwarzania innych zagrożeń dla środowiska na sprawcę, tj. na jednostki użytkujące zasoby środowiska. Zasada ta będzie się także odnosić do uciążliwości powodowanych procesami konsumpcji, szczególnie w sytuacji, gdy konsument ma możliwość wyboru mniej zagrażających środowisku dóbr konsumpcyjnych. Instrumenty wymuszające realizację tej zasady będą modyfikowane tak, by w perspektywie osiągnąć stan w którym:
- realizacja przedsięwzięć ochronnych (zmiany technologii, wykorzystywanych nośników energii i surowców oraz budowa urządzeń oczyszczających) będzie na przedsiębiorstwach wymuszana środkami prawnymi w postaci zakazów, prawnie obowiązujących norm emisyjnych, wymogów licencyjnych itp., w takim zakresie, by uzyskać bezpieczny stan środowiska wynikający z prawa międzynarodowego bądź wewnętrznego;
- zagrożenia dla środowiska z tytułu wprowadzania do obrotu i użytkowania substancji i wyrobów niebezpiecznych dla środowiska (zagrażających zdrowiu i przyrodzie na poziomie ekosystemowym, gatunkowym i genetycznym) będą minimalizowane narzędziami prawnymi (zakazy produkcji i użytkowania bądź ograniczenia w użytkowaniu) oraz mechanizmami ekonomicznymi (opłaty produktowe, depozyty ekologiczne, ubezpieczenia ekologiczne);
- nadal będą stosowane opłaty za korzystanie ze środowiska, w takim stopniu, w jakim będzie to konieczne dla uzyskania założonych przyrodniczych i ekonomicznych efektów.
Głównym zagrożeniem dla środowiska Polski nadal pozostaje zbyt duża emisja. Strategia przeciwdziałania tej sytuacji będzie oparta o zasadę prewencji, która zakłada, że przeciwdziałanie negatywnym skutkom dla środowiska powinno być podejmowane na etapie planowania i realizacji. Oznacza to, także że przy wyborze środków zapobiegawczych oraz sposobów likwidacji skutków określonych procesów lub zdarzeń, a także przy podziale dostępnych środków na ochronę środowiska, preferencje będą uzyskiwały działania usytuowane wyżej w następującym porządku hierarchicznym:
- zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i innych uciążliwości, w szczególności poprzez stosowanie tzw. najlepszych dostępnych technik (BAT);
- recykling, tj. zamykanie obiegu materiałów i surowców, gospodarcze wykorzystanie odpadów zamiast ich składowania;
- zintegrowane podejście do ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń i zagrożeń, zgodne z zaleceniami Dyrektywy Rady 96/61/WE w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli (tzw. dyrektywa IPPC)
- wprowadzanie prośrodowiskowych systemów zarządzania procesami produkcji i usługami, polegające na systematycznej identyfikacji, a następnie konsekwentnej realizacji celów środowiskowych prowadzących do ograniczania oddziaływań na środowisko i zużywania jego zasobów proporcjonalnie do wielkości produkcji, zgodnie z ogólnoświatowymi i europejskimi wymaganiami w tym zakresie, wyrażonymi m.in. w standardach ISO 14000 i EMAS, programach czystszej produkcji i Responsible Care, itp.
Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT), w tym najlepszych, uzasadnionych ekonomicznie, dostępnych technologii. Wdrażanie tej zasady powinno następować zarówno poprzez instrumenty prawne, jak i poprzez inne mechanizmy działania (np. dobrowolne porozumienia, zalecenia, rozwój systemów zarządzania środowiskowego).
Zasada subsydiarności wynika m. in. z Traktatu o Unii Europejskiej i oznacza, iż Unia Europejska podejmuje działania nie należące do jej kompetencji wówczas, gdy cele proponowanych działań nie mogą być osiągnięte przez państwo członkowskie. W polskiej polityce ekologicznej będzie ona oznaczała stopniowe przekazywanie części kompetencji i uprawnień decyzyjnych dotyczących ochrony środowiska na właściwy szczebel regionalny lub lokalny (wojewódzki, powiatowy, gminny), tak aby był on rozwiązywany na najniższym szczeblu, na którym może zostać skutecznie i efektywnie rozwiązany.
Zasada klauzul zabezpieczających, która umożliwia państwom członkowskim stosowanie w uzasadnionych przypadkach ostrzejszych środków w porównaniu z wymaganiami wspólnotowego prawa ekologicznego. Stosowanie tej zasady umożliwi realizację wymienionej wyżej zasady regionalizacji oraz stosowanie adekwatnych instrumentów prawnych i ekonomicznych na obszarach silnie przekształconych i zdegradowanych. Zasada ta jest już w pewnym zakresie stosowana w polskiej praktyce zarządzania środowiskiem (np. w formie przyjęcia wzorem Austrii czy Niemiec norm emisji dla niektórych substancji niebezpiecznych, emisja których nie jest dotychczas normowana przez przepisy unijne).
Zasada skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej ma zastosowanie do wyboru planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych ochrony środowiska (lub szerzej: przedsięwzięć wymagających nakładów finansowych), a następnie, w trakcie i po zakończeniu ich realizacji - do oceny osiągniętych wyników. W praktyce oznacza ona potrzebę minimalizacji nakładów na jednostkę uzyskanego efektu.
Podstawowe priorytety zawarte w II Polityce Ekologicznej Państwa oraz Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010obejmują przede wszystkim:
Cele średniookresowe
do 2010 r.
Za priorytetowe cele w zakresie gospodarowania odpadami w latach 2003-2010 uznaje się:
- pełne wprowadzenie w życie regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy, zgodnie z przyjętym harmonogramem;
- ratyfikację konwencji międzynarodowych dotyczących gospodarki odpadowej oraz dostosowanie do wymagań tych konwencji prawodawstwa krajowego;
- zwiększenie poziomu odzysku (w tym recykling) odpadów przemysłowych poprzez odpowiednią politykę podatkową i system opłat za korzystanie ze środowiska;
- stworzenie podstaw dla nowoczesnego gospodarowania odpadami komunalnymi, zapewniającego wzrost odzysku zmniejszającego ich masę unieszkodliwianą przez składowanie co najmniej o 30% do 2006 r. i o 75% do roku 2010 (w stosunku do roku 2000);
- zbudowanie - w perspektywie 2010 r. - krajowego systemu unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych.
Zadania na lata
2003-2006
Najpilniejsze zadania o charakterze priorytetowym, które w ramach realizacji wyżej wymienionych celów należy wykonać w latach 2003-2006, wyliczone są poniżej.
Działania:
- zakończenie wdrażania przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami, zmienionego w latach 2001-2002 w ramach harmonizacji z prawem Unii Europejskiej, poprzez uruchomienie systemów ewidencji i kontroli odpadów oraz opracowanie i podjęcie realizacji krajowego i wojewódzkich planów gospodarki odpadami (2003 r., opracowanie krajowego planu gospodarki odpadami - 2002 r.);
- opracowanie i rozpoczęcie realizacji programów unieszkodliwienia odpadów szczególnie niebezpiecznych, objętych przepisami Konwencji Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (2004 r.);
- opracowanie i realizacja krajowego i regionalnych planów zintegrowanego gospodarowania odpadami niebezpiecznymi, obejmującego sieć magazynów, w tym szczególnie magazynów odpadów powypadkowych, oraz sieć instalacji do unieszkodliwiania (2006 r.);
- utworzenie, lub powołanie w ramach już istniejących instytucji, ośrodka informacji BAT/BREF o procesach technologicznych w zakresie przekształcania i unieszkodliwiania odpadów (2004 r.);
- utworzenie systemu zakładów demontażu i przerobu(strzępienia) pojazdów wycofanych z eksploatacji, zapewniających zgodny z wymaganiami dyrektywy Unii Europejskiej 2000/53/WE poziom recyklingu odpadów oraz ponownego użycia wybranych części samochodowych.
W II Polityce Ekologicznej Państwa do priorytetów krótkookresowych (przewidzianych do realizacji na lata 2000-2002 jedanak w roku 2003 ciągle aktualnych) w dziedzinie gospodarowania odpadami należą:
- przygotowanie strategii gospodarowania odpadami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym (wykonane w zakresie szczebla krajowego a wykonywane na poziomie szczebla regionalnego i lokalnego);
- opracowanie planów gospodarowania odpadami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym (podobnie jak powyższe);
- przygotowanie programów likwidacji odpadów niebezpiecznych zawierających metale ciężkie (rtęć, ołów, kadm) i trwałe zanieczyszczenia organiczne (PCB) (zarówno odpadów wytwarzanych jak i już nagromadzonych), a także przyspieszenie realizacji programu likwidacji mogilników, w których są przechowywane przeterminowane środki ochrony roślin i inne substancje niebezpieczne (przygotowywane);
- tworzenie nowych struktur organizacyjnych i systemów dla realizacji zobowiązań tj. udzielania pozwoleń, prowadzenia kontroli, identyfikacji, ewidencji i rejestracji odpadów oraz zakładów przeróbki odpadów (wdrażane);
- opracowanie koncepcji budowy zintegrowanej sieci zakładów gospodarowania odpadami, ze szczególnym uwzględnieniem odpadów niebezpiecznych (w trakcie przygotowywania);
- rozszerzenie mechanizmów rynkowych oraz przygotowanie skutecznych instrumentów ekonomicznych (kaucje, opłaty produktowe, system preferencji podatkowych - przygotowywane i częściowo wdrażne);
- wdrożenie systemów pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów i metod ich zagospodarowywania (brak);
- identyfikacja zagrożeń i rozszerzenie zakresu prac na rzecz likwidacji starych składowisk odpadów, modernizacji składowisk eksploatowanych oraz rekultywacji terenów zdegradowanych (brak);
- przeprowadzenie ogólnokrajowej inwentaryzacji instalacji do unieszkodliwiania i wykorzystywania odpadów (inwentaryzacja wykonana na potrzeby KPGO);
- zmniejszenie do minimum przemieszczania odpadów, zgodnie ze wspólnotowymi zasadami bliskości i samowystarczalności (brak);
- ograniczanie ilości odpadów deponowanych na składowiskach (brak);
W średniookresowym horyzoncie czasowym (lata 2003-2010) konieczne będzie:
- zintensyfikowanie realizacji opracowanych planów gospodarowania odpadami;
- dwukrotne zwiększenie udziału odzyskiwanych i ponownie wykorzystywanych w procesach produkcyjnych odpadów przemysłowych w porównaniu ze stanem z 1990 r.;
- wdrożenie w całym kraju systemów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, w tym odpadów niebezpiecznych;
- tworzenie kompleksowych systemów odzysku surowców wtórnych z odpadów, m.in. makulatury, szkła, tworzyw sztucznych, odpadów gumowych, puszek aluminiowych; odzyskiwanie i powtórne wykorzystywanie co najmniej 50% papieru i szkła;
- stworzenie kompleksowego systemu odzysku opakowań i recyklingu materiałów z opakowań, w tym jednolitego systemu ewidencji tych odpadów; opracowanie i wdrożenie harmonogramu osiągnięcia określonego stopnia odzysku i recyklingu, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów z opakowań;
- budowa zintegrowanej infrastruktury do bezpiecznego zbierania, segregacji, transportu, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (m.in. przepracowanych olejów, zużytych akumulatorów i baterii);
- zewidencjonowanie urządzeń zanieczyszczonych PCB i podjęcie działań technicznych dla eliminacji tych urządzeń i bezpiecznego usuwania olejów odpadowych zawierających powyżej 50 ppm PCB/PCT (np. oczyszczania transformatorów o zawartości powyżej 0,005% wagowych PCB);
- wprowadzenie systemów ewidencji zakładów posiadających rocznie ponad 500 litrów olejów odpadowych;
- podejmowanie działań w celu eliminacji PCB, w tym, w pierwszej kolejności przeprowadzenie inwentaryzacji urządzeń zawierających powyżej 5 litrów PCB oraz do końca 2010 r. oczyszczenie wszelkich urządzeń i instalacji zawierających te substancje;
- tworzenie rynków zbytu dla materiałów z odzysku;
- rozpoczęcie budowy systemu zintegrowanej sieci zakładów przeróbki odpadów (powiązanej z innymi państwami Unii Europejskiej), szczególnie odpadów niebezpiecznych;
- realizacja programu likwidacji mogilników, w których składowane są przeterminowane środki ochrony roślin i inne substancje niebezpieczne;
- opracowanie i stopniowe wdrażanie narodowej strategii redukcji ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów;
- składowanie jedynie unieszkodliwionych odpadów niebezpiecznych;
- zakończenie realizacji programu spalania odpadów szpitalnych;
- wycofanie z produkcji i użytkowania, bądź ograniczenie użytkowania substancji i materiałów niebezpiecznych reglamentowanych przez dyrektywy Unii Europejskiej i międzynarodowe przepisy prawne (m.in. zawierających metale ciężkie, trwałe zanieczyszczenia organiczne i substancje niszczące warstwę ozonową);
- wprowadzenie systemu pozwoleń zintegrowanych na emisje zanieczyszczeń do wszystkich komponentów środowiska w jednym postępowaniu administracyjnym i z punktu widzenia najlepszej dostępnej techniki, zgodnie z wymaganiami odpowiedniej dyrektywy Unii Europejskiej;
- wdrożenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru nad gospodarowaniem odpadami, w tym prowadzenie monitoringu;
- rozszerzenie zakresu prac badawczo-rozwojowych nad nowymi technologiami odzysku i ponownego wykorzystania odpadów.
W okresie perspektywicznym (lata 2010-2025) priorytetowe kierunki polityki w zakresie ochrony środowiska przed odpadami obejmują:
- pełną przebudowę modelu konsumpcji i produkcji w kierunku poprawy efektywności energetycznej i surowcowej;
- realizacja zobowiązań w zakresie redukcji ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów;
- ostateczne rozwiązanie problemu opakowań i odpadów z opakowań;
- zorganizowanie sprawnego systemu odzysku wszystkich surowców wtórnych z wykorzystaniem najlepszych dostępnych technik (BAT);
- zapewnienie całkowitego unieszkodliwienia nagromadzonych odpadów niebezpiecznych; w szczególności rozważenie celowości budowy odpowiednich instalacji w kraju lub wykorzystania istniejących za granicą;
- sukcesywną likwidację starych, wcześniej nagromadzonych odpadów przemysłowych i komunalnych;
- kontynuację prac badawczo-rozwojowych dotyczących technologii małoodpadowych oraz technologii odzysku i ponownego użycia odpadów.
Podstawowe zasady
polityki
Traktat Rzymski, z późniejszymi zmianami zapewnia polityce w dziedzinie ochrony środowiska miejsce wśród oficjalnych zasad polityki Wspólnoty Europejskiej i przypisuje jej trzy cele:
- zachowanie, ochronę i poprawę jakości środowiska;
- przyczynianie się do ochrony zdrowia ludzkiego;
- zapewnienie rozsądnego i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych.
Postanowiono, że poczynania Wspólnoty odnoszące się do ochrony środowiska powinny opierać się na działaniu zapobiegawczym, przyznawaniu pierwszeństwa usuwaniu podstawowych zagrożeń dla środowiska oraz uznaniu zasady, że zanieczyszczający płaci.
W każdym przypadku podstawową zasadą wszelkich działań we powinno być unikanie wytwarzania odpadów oraz zmniejszanie ich ilości i szkodliwości.
Wymagania ochrony środowiska (a tym samym również wchodzące w ich zakres gospodarowanie odpadami) powinny stanową składową część polityki Wspólnoty w innych dziedzinach.
Pierwsza zasada
strategii: zapobieganie
Zapobieganie powstawaniu odpadów jest pierwszą zasadą europejskiej strategii w dziedzinie odpadów.
Korzystny wpływ na zmniejszenie powstawania odpadów mogą mieć zmiany technologiczne, przy założeniu, że opracowane będą prawdziwie czyste technologie, nie zaś technologie oczyszczania, które powodują tylko przemieszczanie zanieczyszczeń.
Żeby zrealizować to założenie, prowadzące do zmniejszania ilości odpadów, zaproponowano opracowanie dwutorowej strategii zapobiegania:
- zapobieganie poprzez technologie,
- zapobieganie poprzez produkty,
podkreślając, że odpady powstają na dwóch etapach: podczas wytwarzania produktów (odpady przemysłowe itp.) oraz po ich wykorzystaniu (odpady bytowe itp.).
Zapobieganie poprzez
technologie
Głównym celem opracowania czystych technologii jest doskonalenie procesów wytwarzania, nie przysparzających zanieczyszczeń, podczas których powstaje niewiele odpadów lub nie ma ich wcale.
Zapobieganie poprzez
produkty
Zmniejszanie ilości lub objętości odpadów musi uwzględniać wpływy, jakie produkt wywiera na środowisko w czasie jego trwania i użytkowania. Należy zapewnić, aby produkty wprowadzane na rynek, podczas wytwarzania, użytkowania i końcowego usuwania, w możliwie najmniejszym stopniu przyczyniały się do zwiększenia ilości lub szkodliwości odpadów albo do powstania zanieczyszczeń. Kampania "czystych produktów" musi angażować wytwórców i projektantów produktów na równi z konsumentami, wytwórcami odpadów.
Druga zasada:
recykling i powtórne wykorzystanie odpadów
Najlepszym sposobem zapobiegania lub zmniejszania wszelkich niekorzystnych wpływów na środowisko po powstaniu odpadów jest ich recykling i/lub powtórne wykorzystanie; oznacza to ponowne wprowadzenie odpadów do właściwego obiegu w gospodarce.
Recykling i powtórne wykorzystanie odpadów może odbywać się różnymi metodami, na przykład przez regenerację oraz odzyskanie surowców i energii w innej postaci. Wybór powinien uwzględniać cel, jaki stanowi zmniejszenie ilości odpadów oraz oszczędność surowców i energii.
Instytucjonalne wspieranie recyklingu odpadów i ich powtórne wykorzystanie powinno następować przez:
- prace badawczo-rozwojowe prowadzone w dziedzinie technologii powtórnego wykorzystania i recyklingu,
- optymalizację systemów zbierania i segregowania (zbieranie selektywne, segregowanie elektromechaniczne itp.),
- zmniejszanie kosztów zewnętrznych powtórnego wykorzystania i recyklingu odpadów,
- tworzenie rynków zbytu dla produktów wytwarzanych w procesie powtórnego wykorzystania i recyklingu.
W odniesieniu do poszczególnych sektorów gospodarki Wspólnota ustaliła już wiele systemów recyklingu olejów odpadowych, makulatury, opakowań po napojach i zużytych baterii.
Trzecia zasada:
optymalizacja ostatecznego usuwania
Odpady, których nie można powtórnie wykorzystać, ani poddać recyklingowi z konieczności muszą być usunięte; w zasadzie oznacza to ich składowanie.
Składowanie odpadów wywołuje poważne problemy związane z oddziaływaniem na środowisko, a także z brakiem odpowiednich miejsc na składowiska. Wobec tego gospodarowanie odpadami tylko w ostateczności powinno polegać na ich składowaniu.
Przed podjęciem decyzji o składowaniu należy rozpoznać inne możliwości obróbki, mając na względzie cel, jakim jest zmniejszenie objętości lub potencjalnej szkodliwości odpadów. Zakłada się iż koniecznym jest rozwój stosowanych procesów obróbki fizykochemicznej lub biologicznej (neutralizacja, stabilizacja, kompostowanie, fermentacja, itp.).
Składowanie, które w rezultacie staje się ostatecznym przeznaczeniem pozostałości z innych procesów obróbki odpadów, musi odpowiadać rygorystycznym normom w zakresie:
- wyboru lokalizacji,
- budowy obiektu,
- eksploatacji obiektu,
- wstępnej obróbki składowanych odpadów,
- rodzaju przyjmowanych odpadów,
- nadzoru po zamknięciu obiektu.
Czwarta zasada:
regulacje dotyczące przewozów
Na gruncie prawa międzynarodowego zagadnienia dotyczy podpisana 22 marca 1989r. w Bazylei międzynarodowej konwencji o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych. Wiosną 1993r. Unia Europejska konsekwentnie wprowadziła zarówno system wspomnianej Konwencji jak i listy OECD do prawa europejskiego tworząc tzw. Przepisy o Przesyłkach Transgranicznych. W 1994 został wprowadzony zakaz eksportu odpadów niebezpiecznych przeznaczonych do usuwania z krajów OECD do krajów spoza OECD, a w 1998 wszedł w życie zakaz eksportu odpadów niebezpiecznych do odzysku z krajów OECD do krajów spoza OECD. W prawie Unii materię tę reguluje bardzo obszerne rozporządzenie nr 259/93 z 1 lutego 1993r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie Wspólnoty oraz poza jej obszar. Nie zmieniono w rozporządzeniu sposobu rozumienia pojęcia "odpady", odsyłając w tej mierze do dyrektywy 75/442.
W zakres rozporządzenia wchodzą następujące zagadnienia:
- przesyłanie odpadów pomiędzy państwami członkowskimi oraz transport do państw spoza Wspólnoty,
- eksport odpadów z Unii przeznaczonych do usuwania lub odzysku do krajów Afryki, Pacyfiku i Karaibów,
- import odpadów do Unii zarówno do usuwania jak i odzysku,
- tranzyt odpadów z krajów nie należących do Unii poprzez terytorium Unii zarówno w celu usunięcia, jak i odzysku w kraju nie będącym członkiem Unii.
Piąta zasada:
działania naprawcze
Badania dotyczące rekultywacji miejsc, na których są porzucone składowiska objęte zostały na lata 1989 - 1992 programem STEP (Science and Technology for Environmetal Protection).
W założeniach programu ACE wsparcie finansowe może być udzielone przedsięwzięciom pilotażowym w zakresie nowych technik wykrywania, oznaczania i rekultywacji terenów zanieczyszczonych. Komisja wprowadziła również możliwość partycypowania w kosztach rekultywacji opuszczonych terenów przemysłowych na obszarach o podupadającym przemyśle, czyniąc z tego jedną z wytycznych w polityce regionalnej Wspólnoty.
Wprowadzanie w życie
prawa Wspólnoty
Podstawową gwarancją dobrego gospodarowania odpadami jest stosowanie się do dyrektyw Wspólnoty w tej dziedzinie.
Komisja Europejska będzie czuwała nad prawidłowym stosowaniem dyrektyw przez państwa członkowskie i oceniała czy wywiązują się one z obowiązku przygotowania planów usuwania odpadów oraz składania sprawozdań dotyczących realizowania tych planów. Należy śledzić nie tylko ustawodawstwo państw członkowskich, lecz również przestrzeganie postanowień Wspólnoty w praktyce na szczeblu krajowym. Tego rodzaju kontrola jest jedyną gwarancją prawidłowego funkcjonowania zasad Wspólnoty w interesie ochrony środowiska.
Gospodarowanie
odpadami we Wspólnocie bez granic wewnętrznych
Usuwanie odpadów zoptymalizowane jest tylko przez wybranie najlepszych systemów usuwania oraz przez precyzyjne kierowanie kanałami, którymi odpady trafiają do tych systemów. Szczególną uwagę należy zwrócić na zasady rządzące przesyłaniem odpadów w obrębie Wspólnoty oraz eksportowaniem odpadów poza Wspólnotę.
Przesyłanie odpadów
przed usunięciem
Usuwanie w obrębie
Wspólnoty
Gospodarowanie odpadami pociąga za sobą dużą liczbę transakcji handlowych, niezależnie od tego czy odpady mają być ostatecznie usuwane, czy poddane przeróbce w celu odzyskania surowców. Uwzględniając szczególny charakter odpadów Wspólnota opracowała już pod względem prawnym zbiór zasad mających na celu nie tylko usuwanie lub przetwarzanie odpadów w sposób zgodny z zasadami ochrony środowiska, ale także kontrolowanie ich przesyłania.
Ze względu na te uwarunkowania ekologiczne, ekonomiczne i społeczno-polityczne, potrzebny jest rozwój sieci zakładów ostatecznego usuwania odpadów, tak aby cała operacja (zbieranie, transport i usuwanie) nie powodowała nierównomiernego rozmieszczenia zakładów w obrębie jednych obszarów, pozostawiając inne zbyt słabo wyposażone.
W celu osiągnięcia takiego rozwoju określono regulacje, które zapewniałyby w miarę możliwości usuwanie odpadów w najbliżej położonych zakładach przy użyciu odpowiednich technologii gwarantujących wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia publicznego.
Wejście w życie takiej zasady w żadnym razie nie może prowadzić do sytuacji monopolistycznej.
"Najbliższy zakład" nie musi w każdym przypadku oznaczać "bliski". W celu osiągnięcia najlepszego rozmieszczenia zakładów, należy uwzględnić wymagania i możliwości obróbki. Na przykład, rozmieszczenie zakładów przyjmujących odpady komunalne nie może być takie samo, jak zakładów usuwania chemicznych odpadów zawierających związki chlorowcopochodne.
Odmienna sytuacja wystąpi wtedy, gdy odpady będą poddawane recyklingowi przez odbiorcę. Posiadacz odpadów musi zapłacić za ich ostateczne usunięcie. W przypadkach kiedy odpady są przeznaczone do recyklingu, posiadacz odpadów otrzymuje zapłatę od zajmującego się recyklingiem.
Powoduje to, że odpady przeznaczone do recyklingu stają się częścią produktywnego obiegu gospodarczego, a odpowiedzialnym za gospodarkę odpadami trzeba zapewnić dostęp do tych firm, które mogą prowadzić recykling w sposób najbardziej skuteczny, z uwzględnieniem wymagań rynku. W żadnych okolicznościach skuteczność ta nie może zagrażać środowisku lub zdrowiu ludzkiemu. Tym, którzy zajmują się działalnością związaną z odpadami, nie można pozwalać na odstępowanie od recyklingu odpadów, które są do tego przeznaczone. W celu zachęcenia do recyklingu odpadów, który stanowi jeden z priorytetów Wspólnoty w tej dziedzinie gospodarki, muszą działać zasady swobodnej konkurencji, przy założeniu, że przesyłanie odpadów będzie kontrolowane i realizowane na podstawie umowy pomiędzy posiadaczem odpadów a prowadzącym recykling, przy czym oba podmioty muszą być zarejestrowane i zatwierdzone.
Rysunek 2‑1 Mapa województwa zachodniopomorskiego z lokalizacją terenu opracowania.
Powiat Pyrzycki wyodrębniony od 1 stycznia 1999 roku na podstawie reformy administracyjnej, jest jednym z 21 powiatów Województwa Zachodniopomorskiego Obszar Powiatu Pyrzyckiego zajmuje południowo-zachodnią część Województwa Zachodniopomorskiego (patrz Rysunek 2.1). W skład Powiatu Pyrzyckiego wchodzi 6 gmin, w kolejności: Bielice, Kozielice, Lipiany, Przelewice, Pyrzyce i Warnice. Zajmują one łącznie 726 km2. W powiecie są tylko dwa miasta: Pyrzyce – stolica powiatu oraz Lipiany.
Ziemia Pyrzycka znana jest z żyznych i bogatych w próchnicę gleb. Podstawowym typem gleb dla Powiatu Pyrzyckiego są gleby brunatne. Zajmują one niemal cały obszar moreny dennej otaczającej obniżenie Niziny Pyrzyckiej. Gleby brunatne prawie w całości zajęte są pod uprawę polową. Wartość bonitacyjna gleb brunatnych osiąga od II do IV klasy. Są to przeważnie gleby pszenno-buraczane i żytnio-ziemniaczane. Z obszarem zastoiska pyrzyckiego związane jest występowanie czarnych ziem pyrzyckich, najżyźniejszych gleb na Pomorzu Zachodnim. Zaliczane od I do III klasy bonitacyjnej. Są to gleby pszenno-buraczane o dobrej strukturze i żyzności. Gleby bagienne zajmują stosunkowo duży obszar. Występują w dolinie rzeki Płoni, wokół jezior: Miedwie, Będgoszcz i Sitno. Gleby bagienne użytkowane są głównie jako łąki i pastwiska. Powiat Pyrzycki należy do najmniej zalesionych w Województwie Zachodniopomorskim. Wszystkie dostępne dla rolnictwa powierzchnie zajęte zostały pod uprawy. Niewiele jest więc miejsca dla dziko rosnących roślin. Większe kompleksy leśne występują w okolicy Lipian, Trzeborza, Swochowa, a ponadto dzika roślinność i zalesienia występują w dolinach rzecznych i wokół jezior, na skarpach i stokach wzgórz. Roślinom rodzimym towarzyszą bardzo liczne gatunki drzew i krzewów obcego pochodzenia, hodowane obficie w licznych parkach zakładanych wokół pałaców.
Najokazalszy i najcenniejszy jest 30 hektarowy Ogród Dendrologiczny w Przelewicach z zespołem pałacowo-folwarcznym. Jedyny w województwie i jeden z nielicznych w kraju. Powstał na początku XIX wieku. Właściciel Przelewic, przyrodnik, C. Borsig sprowadził tutaj i wysadził liczne okazy drzew i krzewów z całego świata. Wartość parku polega nie tylko na wielkiej ilości zgromadzonych tutaj gatunków, ale również na pięknym jego urządzeniu, na doskonałym rozplanowaniu poszczególnych grup roślin, stawów i strumieni. Na terenie Powiatu Pyrzyckiego rezerwaty roślinności:
- Brodogóry;
- Jezioro Jasne;
- Stary Przylep.
Powiat Pyrzycki ze względu na duże zmiany związane restrukturyzacją rolnictwa i likwidacją PGR-ów, których było tu wiele posiada szereg gruntów i działek przeznaczonych lub nadających się pod nowe inwestycje. Głównym walorem powiatu jest jego położenie wzdłuż między narodowego szlaku komunikacyjnego, bliskość przejść granicznych do Niemiec i Skandynawii, dostęp do infrastruktury wielkiego miasta Szczecina, odległego od stolicy powiatu zaledwie 44 km. Dobrze rozwinięta sieć dróg stwarza dogodne połączenia komunikacyjne w obrębie powiatu. Międzynarodowa trasa Nr 3 przebiegająca przez powiat oraz planowana autostrada A-3, z węzłem na wysokości Pyrzyc umożliwiają łatwą komunikację z większymi miastami: Szczecin, Poznań, Berlin. Najbliższe przejście na granicy Polsko-Niemieckiej znajduje się w odległości 60 km od Pyrzyc, a ze Świnoujścia odległego o 120 km jest połączenie promowe z krajami Skandynawskimi. Tereny oferowane pod inwestycje są w większości uzbrojone w sieć wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną i drogi dojazdowe. Istnieje możliwość uzyskania dogodnych ulg inwestycyjnych i zwolnień od podatków. Najchętniej widziani są inwestorzy z dziedziny przetwórstwa rolno-spożywczego oraz turystyki i wypoczynku, ze wskazaniem na wypoczynek w oparciu o tereny wiejskie. Istnieją tu szerokie możliwości rozwoju agroturystyki.
Wg podziału fizyczno-geograficznego (Rysunek 2‑2) przedmiotowy region znajduje się na Równinie Pyrzyckiej.




Rysunek 2‑2
Podział województwa zachodniopomorskiego na regiony (wg podziału
fizyczno-geograficznego Polski J.Kondrackiego - 1998)
Teren powiatu ma zróżnicowaną budowę geologiczną i rzeźbę powierzchni, a w związku z tym zróżnicowanym występowaniu wód powierzchniowych i gruntowych oraz gleb i zespołów roślinnych. Charakterystyczną cechą Powiatu Pyrzyckiego jest duże bogactwo typów krajobrazu. Obejmuje on okolice jeziora Miedwie, rzeki Płoni i jeziora Płoń oraz Pojezierza Barlineckiego pomiędzy Tetyniem, a Jesionowem.
Największą rzeką powiatu jest rzeka Płonia przepływająca jeziora Płoń i Miedwie. Rzeźba powierzchni rozwinęła się w granicach 96 m, taka jest bowiem różnica wysokości między najniżej położonymi terenami wokół jeziora Miedwie, wyniesionego 14 m n.p.m., a najwyższymi pagórkami morenowymi w okolicy Krzemlina i Jesionowa dochodzącymi do 110 m wysokości n.p.m. Występuje tu gęsta sieć rzek i strumieni, liczne jeziora oraz tereny podmokłe i torfowiska. Obszar powiatu odwadniają dwie większe rzeki uchodzące do Odry: rzeka Płoń i rzeka Myśla.
Występujące na Ziemi Pyrzyckiej jeziora należą do jezior polodowcowych, głównie rynnowych. Charakteryzują się one wąskim, wydłużonym kształtem i zwykle układają się w ciągi poprzedzielane progami i płyciznami. Obok jezior rynnowych bardzo licznie spotykane są drobne jeziorka o owalnych kształtach zwane “oczkami”. Największym jeziorem jest Miedwie (36,8 km2), piąte co do wielkości jezioro w Polsce. Dno jeziora sięga 28 m poniżej poziomu morza w związku z tym jest kryptodepresją. Duża głębokość sprawia, że żyją tu ciekawe gatunki ryb, jak sieja miedwieńska i gatunki rzadkich raczków spotykanych jedynie w odległych wodach skandynawskich i jeziorach alpejskich. Charakterystyczną cechą jest pas płycizny przybrzeżnej osiągający miejscami szerokość kilkudziesięciu metrów. Drugim co do wielkości w powiecie jest jezioro Płoń, zajmujące płaskie obniżenie na dnie Niziny Pyrzyckiej o głębokości ok. 4 m. Jezioro ma również kształt rynny o długości około 7 km i szerokości 1,5 km. Podobnym jeziorem jest Będgoszcz. Linia brzegowa jest tu dobrze rozwinięta, a powierzchnia wody urozmaicona drobnymi wyspami. Ciekawy kompleks jeziorny stanowią jeziora: Chłop, Będzin i Wądół w okolicy Lipian. Są to jeziora rynnowe moreny czołowej. Linia brzegowa jest silnie rozwinięta, zarysowująca szereg półwyspów i wysp, a zbiorniki wodne posiadają liczne przewężenia, płycizny i progi.
Na głębokości 1600 m w rejonie Pyrzyc znajdują się zasoby wód termalnych. W dniu 9 grudnia 1996 roku odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia pierwszej w Polsce ciepłowni geotermalnej. Obecnie “Geotermia Pyrzyce” jest nowoczesnym przedsiębiorstwem ze znakomitą kadrą i znakomitymi warunkami rozwoju, dzięki posiadanej nadwyżce energii cieplnej i wolnym gruntom wokół ciepłowni może zaproponować inwestorom: uruchomienie szklarni oraz przetwórni, suszarni lub innej produkcji rolnej, możliwości budowy kompleksu wodno rekreacyjnego z wykorzystaniem leczniczych własności solanki.
Powiat Pyrzycki zamieszkuje 41 325 osób na stan z czerwca 2003 w tym w poszczególnych gminach:
Tab. 2‑1 Wielkość populacji Powiatu Pyrzyckiego dane z ankiet wypełnionych przez gminy powiatu.
|
Gmina |
Ludność |
|
Bielice |
2953 |
|
Kozielice |
2721 |
|
Lipiany |
6370 |
|
Przelewice |
5659 |
|
Pyrzyce |
20300 |
|
Warnice |
3322 |
|
Suma |
41325 |
Dominująca większość ludności Powiatu Pyrzyckiego zamieszkuje tereny wiejskie.
Na terenie powiatu do szkół uczęszcza 7118 uczniów. Wartość zamieszczona w tabeli poniżej obejmuje uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich. Dane nie obejmują oddziałów "0".
Tab. 2‑2 Ilość uczniów uczęszczających do szkół na terenie Powiatu Pyrzyckiego
|
Lp. |
Gmina |
Liczba uczniów |
|
1. |
Bielice |
393 |
|
2. |
Kozielice |
371 |
|
3. |
Lipiany |
813 |
|
4. |
Przelewice |
755 |
|
5. |
Pyrzyce |
4240 |
|
6. |
Warnice |
546 |
|
7 |
POWIAT SUMA: |
7118 |
W wyniku przekształceń gospodarczych w Polsce tereny, praktycznie całkowicie rolnicze, Powiatu Pyrzyckiego są narażone na duże bezrobocie. Spowodowane to jest likwidacją dużej ilości PGR-ów w której miało zatrudnienie część lokalnej społeczności. Charakter i struktura bezrobotnych przedstawiono w Tab. 2‑3.
Tab. 2‑3 Ilości bezrobotnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego Dane GUS grudzień 2002.
|
Powiat Pyrzycki |
|||||
|
Gmina |
Ogółem |
Zamieszkali na wsi |
Wskaźnik |
||
|
Razem |
Kobiety |
Razem |
Kobiety |
||
|
Gmina Bielice |
327 |
168 |
327 |
168 |
18,8 % |
|
Gmina Kozielice |
358 |
172 |
358 |
172 |
23,7 % |
|
Gmina Przelewice |
852 |
414 |
852 |
414 |
26,0 % |
|
MG Pyrzyce |
2 402 |
1 151 |
914 |
459 |
18,7 % |
|
Gmina Warnice |
381 |
186 |
381 |
186 |
18,0 % |
|
MG Lipiany |
1 059 |
592 |
383 |
221 |
26,7 % |
|
POWIAT |
5 379 |
2 683 |
3 215 |
1 620 |
21,2 % |
Wg dany GUS 2002[6] na terenie Powiatu Pyrzyckiego ogółem zarejestrowanych jest 2961 podmiotów gospodarczych. W tym sektor publiczny zajmuje 109 a prywatny 2852. W skład w/w sumy wchodzą również przedsiębiorstwa państwowe 7 zakładów i spółdzielnie w liczbie 27 podmiotów.
Wg analizy danych z ankiet stwierdzono że na terenie gminy zarejestrowanych i prowadzących działalność jest 25 jednostek organizacyjnych. Do podmiotów o większym znaczeniu należy zaliczyć: Farmex Sp. z o.o., Liniex Sp. z o.o., Bro Sp. z o.o. i Petroblack Sp. z o.o.;Zespół Szkół Publicznych w Bielicach, Samodzielny Gminny ZOZ w Bielicach, Bank Spółdzielczy w Pyrzycach, Filia w Bielicach, Przetwórstwo owocowo-warzywne "Irena" w Chabowie, Urząd Pocztowy, Urząd Gminy, Młyn zbożowy w Babinie, Piekarnia w Swochowie.
Wg danych przekazanych w ankiecie przez gminę aktywnych w ewidencji jest 121 jednostek organizacyjnych. Jako znaczące należy wskazać podmioty: "HEINRICH” Gospodarstwo rolne; "PRESCON” Zakład spawalniczy Kozielice; „KUROTEC-POLSKA” Wyroby z tworzyw plastycznych; „PER-LA” Gospodarstwo rolne Siemczyn; „AGRO-FARM” Gospodarstwo rolne Tetyń.
Zgodnie z danymi przedstawionymi w ankiecie gmina wykazała 131 jednostek organizacyjnych aktywnych gospodarczo. Jednocześnie poniżej przedstawiono główne zakłady pracy zatrudniające pracowników z terenu gminy: Fabryka Armatur "Lipiany" S.A.; Krążel S.p. z o.o.; ARECO-SWEDEN Sp. z o.o.; Zespół Szkół; Lipkon Sp. z o.o.; Rejon dróg krajowych GDDKiA w Szczecinie Rejon Lipiany; BS; Usługi Komunalne; Przedszkole; Dom Pomocy Społecznej; SPZOZ; Poczta Polska; Urząd Miejski; OSP; MGOK; MBP.
Gminę należy uznać za gminę typowo rolniczą. Zdecydowana większość życia gospodarczego gminy związana jest bezpośrednio lub pośrednio z rolnictwem. W strukturze gospodarstw przeważają gospodarstwa prywatne.
Struktura wielkości gospodarstw:
- do 3 ha – 55;
- 3 - 7 ha – 32;
- 7-17 ha -123;
- 17-50 ha -68;
- powyżej 50 ha – 24.
Zatrudnienie na terenie gminy zostało przedstawione w oparciu o wypełnioną ankietę przekazaną przez gminę, a mianowicie, na terenie gminy zarejestrowanych i prowadzących działalność jest 211 podmiotów. Główne zakłady na terenie gminy zatrudniające znaczącą część społeczeństwa, są to m.in.: ROLMIX; Rolbi; Arka; Urząd Gminy; Ogród Dendrologiczny; Szkoły.
W danych przekazanych przez gminę stwierdzono 803 jednostki organizacyjne wytwarzające odpady. W grupie wykazanych zakładów przez gminę istnieją jednostki, o dużym zatrudnieniu : Backer OBR - produkcja urządzeń grzewczych elektrycznych; Europa Systems; Cerambud - produkcja ceramiki budowlanej, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska.
W wyniku przeprowadzonej analizy danych ankietowych 83
jednostki organizacyjne funkcjonują na terenie gminy z czego znaczącymi w skali
gminy są: Warmet Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe, Pomotor, Bard
Sp. z o.o., Dako, Nibe – Polska Warnice, Roso, Warplon, PRES-CON Sp. z o.o.,
UNIZETO-AGRO Sp. z o.o.
Według danych przedstawionych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Opadami na terenie województwa zachodniopomorskiego wytworzono 616 500 Mg odpadów komunalnych (w roku 2000). Natomiast w „Raporcie o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w roku 2001” (WIOŚ Szczecin) podano, iż 620 producentów wytworzyło 5 043 312 Mg odpadów przemysłowych, innych niż niebezpieczne. Główni wytwórcy tych odpadów zlokalizowani są na terenie pięciu powiatów: polickiego, gryfińskiego, szczecineckiego, miasta grodzkiego Szczecin i stargardzkiego W powiatach tych w 2001 r. powstało 4 567 823 Mg odpadów, co stanowi 90,6% wszystkich odpadów wytworzonych w województwie.
Charakteryzując sam Powiat Pyrzycki należy stwierdzić, iż należy do najmniejszych źródeł emisji odpadu. W komentowanym powiecie, w roku 2001 powstało:
- 5 563 Mg odpadów innych niż komunalne i niebezpieczne, co klasyfikuje je na 17 miejscu w województwie na 21 powiatów (0,11% ogółu odpadów wytworzonych w województwie);
- 21 Mg odpadów niebezpiecznych, co klasyfikuje je na 19 miejscu w województwie na 21 powiatów (0,02% ogółu odpadów wytworzonych w województwie);
- 11 800 Mg odpadów komunalnych, co daje ostatnie miejsce w województwie (1,9% ogółu odpadów wytworzonych w województwie).
W kolejnym roku wg. danych WIOŚ ilość odpadów innych niż niebezpieczne zmalała do 4 632 Mg a niebezpiecznych do 17 Mg.
Tak ujęta statystyka ilości wytworzonych odpadów wskazuje, iż na terenie powiatu obserwowana jest tendencja spadkowa w zakresie wytwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne a ilość wytworzonych odpadów stawia powiat w grupie najmniejszych źródeł emisji odpadów.
Analiza wytworzonych odpadów komunalnych i sposobów gospodarowania nimi w Powiecie Pyrzyckim została wykonana na podstawie informacji udzielonych przez samorządy gminne gmin powiatu.
Niezależnie wykorzystano również dane z bazy SIGOP WIOŚ w Szczecinie, Urzędu Marszałkowskiego oraz dane umieszczone w Wojewódzkim Planie gospodarki Odpadami.
Niezależnie wykonano obliczenia oparte o zaktualizowane wskaźniki. Z tego też względu w niniejszym opracowaniu przedstawione będą trzy tabele dotyczące wytworzonych odpadów komunalnych.
W pierwszej tabeli zaprezentowano wartości przedstawione w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, w kolejne przedstawiono dane przekazane przez samorządy gminne natomiast ostatnia jest wynikiem wykonanych analiz.
Tab. 3‑1 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).
|
Nazwa powiatu/gminy |
Razem miejskie+miasta |
Razem miejsko-wiejskie + wiejskie |
RAZEM |
|
Mg/rok |
Mg/rok |
Mg/rok |
|
|
Bielice |
0 |
641 |
641 |
|
Kozienice |
0 |
497 |
497 |
|
Lipiany |
1 346 |
745 |
2 091 |
|
Przelewice |
0 |
1 220 |
1 220 |
|
Pyrzyce |
4 365 |
2 417 |
6 781 |
|
Warnice |
0 |
570 |
570 |
|
RAZEM |
5 710 |
6 090 |
11 801 |
|
Nazwa powiatu/gminy |
Razem miejskie+miasta |
Razem miejsko-wiejskie + wiejskie |
RAZEM |
|
Mg/rok |
Mg/rok |
Różne jednostki miary |
|
|
Bielice |
|
|
900 Mg |
|
Kozielice |
|
|
1573m3 |
|
Lipiany |
|
|
2343 Mg |
|
Przelewice |
|
|
2263,6 Mg |
|
Pyrzyce |
|
|
7546
Mg |
|
Warnice |
|
|
2
Mg |
|
RAZEM |
|
|
Brak możliwości sumowania |
|
Lp. |
MIASTO |
Lata |
||
|
GMINA |
2003 r, |
|||
|
(nazwa) |
Miejska Mg/a |
Wiejska Mg/a |
Razem |
|
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
1 |
Przelewice |
0 |
1 302 |
1302 |
|
2 |
Kozielice |
0 |
626 |
626 |
|
3 |
Warnice |
0 |
741 |
741 |
|
4 |
Pyrzyce |
5 640 |
1 610 |
7250 |
|
5 |
Lipiany |
1 631 |
445 |
2076 |
|
6 |
Bielice |
0 |
679 |
679 |
|
|
Razem |
7271 |
5403 |
12674 |
Zestawione dane wskazują niewielkie rozbieżności między wartościami przyjętymi w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami oraz obliczonymi na podstawie wskaźników przyjętych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Różnice wynoszą ok. 7% wynikają one z przyjętej metodyki obliczania ilości odpadów. Dane pozyskane od samorządów lokalnych wskazuję iż komentowane zagadnienie będzie musiało być przedmiotem gruntownej refleksji na etapie sporządzania Gminnych Planów Gospodarki Odpadami.
W pierwszym przypadku ewidencja dotyczy odpadów wytworzonych w gospodarstwach domowych, obok tego źródła przy bilansowaniu odpadów komunalnych uwzględniono wszystkie instytucje, urzędy, ośrodki, instytucje i inne podmioty prawne, które podpisały umowy na odbiór odpadów komunalnych z wyspecjalizowanymi firmami posiadającymi stosowne decyzje na prowadzenie działalności w zakresie zbiórki i transportu odpadów komunalnych. W drugim przypadku ilości te są zwiększone o strumienie odpadów pochodzących z rozbiórek, odpady z pielęgnacji terenów zielonych itp.
Dane pozyskane od samorządów w niektórych przypadkach są nieznacznie wyższe (Lipiany) w niektórych znacznie wyższe (Przelewice) a niekiedy znacznie niższe niż przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami oraz obliczone na podstawie wskaźników przyjętych z Krajowego Planu Gospodarki Odpadami (Warnice).
Istotnym jest identyfikacja przyczyn zaistniałych rozbieżności.
Zmieszane Odpady komunalne charakteryzują się ahomogeniczną strukturą. Jednak w oparci o wskaźniki przyjęte w Krajowym i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami można zakładać iż struktura wytworzonych odpadów prezentuje się następująco.
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
Mg |
||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
1 548,67 |
534,80 |
|
2 |
Odpady zielone |
174,50 |
102,64 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
494,41 |
259,30 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
712,53 |
372,74 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
79,98 |
43,22 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
828,87 |
507,79 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
269,02 |
162,06 |
|
8 |
Tekstylia |
210,85 |
113,44 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
36,35 |
21,61 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
479,87 |
453,77 |
|
11 |
Metale |
218,12 |
108,04 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
79,98 |
37,81 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
21,81 |
10,80 |
|
14 |
Odpady mineralne |
247,21 |
318,72 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
799,78 |
972,36 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
341,73 |
361,93 |
|
17 |
Odpady budowlane |
683,45 |
966,96 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
50,90 |
48,62 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
0,00 |
128,86 |
|
2 |
Odpady zielone |
0,00 |
24,73 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
0,00 |
62,48 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
0,00 |
89,81 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
0,00 |
10,41 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
0,00 |
122,35 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
0,00 |
39,05 |
|
8 |
Tekstylia |
0,00 |
27,33 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
0,00 |
5,21 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
0,00 |
109,33 |
|
11 |
Metale |
0,00 |
26,03 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
0,00 |
9,11 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
0,00 |
2,60 |
|
14 |
Odpady mineralne |
0,00 |
76,79 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
0,00 |
234,28 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
0,00 |
87,21 |
|
17 |
Odpady budowlane |
0,00 |
966,96 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
0,00 |
48,62 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
0,00 |
61,96 |
|
2 |
Odpady zielone |
0,00 |
11,89 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
0,00 |
30,04 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
0,00 |
43,18 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
0,00 |
5,01 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
0,00 |
58,83 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
0,00 |
18,77 |
|
8 |
Tekstylia |
0,00 |
13,14 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
0,00 |
2,50 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
0,00 |
52,57 |
|
11 |
Metale |
0,00 |
12,52 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
0,00 |
4,38 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
0,00 |
1,25 |
|
14 |
Odpady mineralne |
0,00 |
36,92 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
0,00 |
112,65 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
0,00 |
41,93 |
|
17 |
Odpady budowlane |
0,00 |
112,02 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
0,00 |
5,63 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
0,00 |
14,08 |
|
2 |
Odpady zielone |
0,00 |
35,57 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
0,00 |
51,13 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
0,00 |
5,93 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
0,00 |
69,66 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
0,00 |
22,23 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
0,00 |
15,56 |
|
8 |
Tekstylia |
0,00 |
2,96 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
0,00 |
62,25 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
0,00 |
14,82 |
|
11 |
Metale |
0,00 |
5,19 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
0,00 |
1,48 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
0,00 |
43,72 |
|
14 |
Odpady mineralne |
0,00 |
133,39 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
0,00 |
49,65 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
0,00 |
132,65 |
|
17 |
Odpady budowlane |
0,00 |
6,67 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
0,00 |
14,08 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
1 201,33 |
159,34 |
|
2 |
Odpady zielone |
135,36 |
30,58 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
383,52 |
77,26 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
552,72 |
111,06 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
62,04 |
12,88 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
642,97 |
151,30 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
208,68 |
48,29 |
|
8 |
Tekstylia |
163,56 |
33,80 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
28,20 |
6,44 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
372,24 |
135,20 |
|
11 |
Metale |
169,20 |
32,19 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
62,04 |
11,27 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
16,92 |
3,22 |
|
14 |
Odpady mineralne |
191,76 |
94,96 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
620,41 |
289,72 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
265,08 |
107,84 |
|
17 |
Odpady budowlane |
530,16 |
288,11 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
39,48 |
14,49 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
347,34 |
44,04 |
|
2 |
Odpady zielone |
39,14 |
8,45 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
110,89 |
21,35 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
159,81 |
30,69 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
17,94 |
3,56 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
185,90 |
41,81 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
60,34 |
13,34 |
|
8 |
Tekstylia |
47,29 |
9,34 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
8,15 |
1,78 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
107,63 |
37,36 |
|
11 |
Metale |
48,92 |
8,90 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
17,94 |
3,11 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
4,89 |
0,89 |
|
14 |
Odpady mineralne |
55,44 |
26,24 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
179,38 |
80,07 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
76,64 |
29,80 |
|
17 |
Odpady budowlane |
153,29 |
79,62 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
11,41 |
4,00 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych |
Miasto |
Wieś |
|
Mg |
|||
|
1 |
Domowe odpady organiczne |
0,00 |
67,24 |
|
2 |
Odpady zielone |
0,00 |
12,90 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
0,00 |
32,60 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
0,00 |
46,86 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
0,00 |
5,43 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
0,00 |
63,84 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
0,00 |
20,38 |
|
8 |
Tekstylia |
0,00 |
14,26 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
0,00 |
2,72 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
0,00 |
57,05 |
|
11 |
Metale |
0,00 |
13,58 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
0,00 |
4,75 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
0,00 |
1,36 |
|
14 |
Odpady mineralne |
0,00 |
40,07 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
0,00 |
122,25 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
0,00 |
45,51 |
|
17 |
Odpady budowlane |
0,00 |
121,58 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
0,00 |
6,11 |
Wg zestawień Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami na terenie województwa wytworzono w 2000 roku 616 362 Mg odpadów komunalnych, natomiast w Powiecie Pyrzyckim 11 801 Mg , co mu daje ostatnie miejsce pośród powiatów województwa zachodniopomorskiego pod względem ilości wytwarzanych odpadów (1,9% ogółu odpadów komunalnych wytworzonych w województwie zachodniopomorskim).
Tak ujęta statystyka ilości wytworzonych odpadów stawia powiat w grupie najmniejszych wytwórców odpadów komunalnych. Rzutuje to bezpośrednio na cele i zadanie oraz możliwości samorządów powiatu w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi.
W celu obliczenia ilości odpadów komunalnych powstających na terenie poszczególnych miast i gmin wchodzących w skład opracowania przyjęto ujednolicone wskaźników kreacji odpadów komunalnych. Wskaźniki te zostały przyjęte w oparciu o wielkości publikowane w Krajowym i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami.
Tab. 3‑11 Wskaźniki kreacji odpadów w roku 2000 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).
|
|
Wytworzono |
|
|
|
Mg/rok |
kg/M/rok |
|
Gminy miejskie (miasta) |
342.700 |
410 |
|
Gminy miejsko-wiejskie (obszary miejskie) |
134.900 |
342 |
|
Gminy miejsko-wiejskie (obszary wiejskie) |
74.700 |
|
|
Gminy wiejskie |
64.200 |
225 |
|
Średnia wojewódzka |
|
355 |
|
RAZEM |
616.500 |
|
|
Rok |
Polska |
Woj. pomorskie |
||
|
m3 |
Mg |
m3 |
Mg |
|
|
1998 |
1,540 |
0,400 |
1,256 |
0,327 |
|
1999 |
1,273 |
0,319 |
1,312 |
0,338 |
|
2000 |
1,289 |
0,316 |
1,357 |
0,350 |
|
Źródła powstawania odpadów |
Przyjęty wskaźnik nagromadzenia Mg/mieszkańca, rok |
|
|
|
Miejska |
Wiejska |
|
Odpady z gospodarstw domowych |
224 |
116 |
|
Odpady z obiektów infrastrukturalnych |
110 |
45 |
|
Odpady wielkogabarytowe |
20 |
15 |
|
Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych |
40 |
40 |
|
Odpady z ogrodów i parków |
12 |
5 |
|
Odpady z czyszczenia ulic i placów |
15 |
- |
|
Odpady niebezpieczne wchodzące w strumień odpadów komunalnych |
3 |
2 |
|
Razem |
424 |
223 |
|
Rok |
Razem |
W tym |
|||
|
tys. Mg |
Miasta |
Wzrost |
Wieś |
Wzrost |
|
|
Mg/M |
% |
Mg/M |
% |
||
|
2002 |
0,4028421 |
0,48476874 |
|
0,22834515 |
|
|
2003 |
0,4066508 |
0,49009554 |
101,0988338 |
0,229903215 |
100,682 |
|
2004 |
0,4109343 |
0,49542234 |
101,0868892 |
0,23291152 |
101,309 |
|
2005 |
0,4148197 |
0,50074913 |
101,0752015 |
0,23461033 |
100,729 |
|
2006 |
0,4191362 |
0,5067418 |
101,1967411 |
0,23767033 |
101,304 |
|
2007 |
0,4239395 |
0,51273446 |
101,182587 |
0,239405941 |
100,73 |
|
2008 |
0,4287755 |
0,519393 |
101,2986338 |
0,242584629 |
101,328 |
|
2009 |
0,4340834 |
0,52605154 |
101,2819838 |
0,2444276 |
100,76 |
|
2010 |
0,4394238 |
0,53271006 |
101,2657554 |
0,246334407 |
100,78 |
|
2011 |
0,4447441 |
0,54003447 |
101,3749325 |
0,24957824 |
101,317 |
|
2012 |
0,4500547 |
0,54735886 |
101,3562827 |
0,251444446 |
100,748 |
|
2013 |
0,4558137 |
0,55468324 |
101,338132 |
0,25467629 |
101,285 |
|
2014 |
0,4611267 |
0,56200762 |
101,3204607 |
0,256557405 |
100,739 |
|
2015 |
0,4664366 |
0,5686661 |
101,1847667 |
0,25978641 |
101,259 |
|
L.p. |
Strumień odpadów komunalnych
|
Miasto |
Wieś |
||
|
kg |
% |
kg |
% |
||
|
1 |
Domowe odpady organiczne, w tym: |
90,20 |
21,3 |
22,11 |
9,9 |
|
1a |
odpady organiczne roślinne |
81,40 |
- |
18,80 |
- |
|
1b |
odpady organiczne zwierzęce |
4,40 |
- |
1,10 |
- |
|
1c |
odpady organiczne inne |
4,40 |
- |
2,21 |
- |
|
2 |
Odpady zielone |
10,00 |
2,4 |
4,16 |
1,9 |
|
3 |
Papier i tektura (niopakowaniowe) |
28,62 |
6,8 |
10,64 |
4,8 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
41,52 |
9,8 |
15,43 |
6,9 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
4,66 |
1,1 |
1,73 |
0,8 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
48,27 |
11,4 |
21,03 |
9,4 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
15,53 |
3,7 |
6,77 |
3,0 |
|
8 |
Tekstylia |
12,10 |
2,9 |
4,65 |
2,1 |
|
9 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
2,00 |
0,5 |
1,00 |
0,4 |
|
10 |
Opakowania ze szkła |
28,12 |
6,6 |
18,89 |
8,4 |
|
11 |
Metale |
12,79 |
3,0 |
4,55 |
2,0 |
|
12 |
Opakowania z blachy stalowej |
4,57 |
1,1 |
1,63 |
0,7 |
|
13 |
Opakowania z aluminium |
1,33 |
0,3 |
0,47 |
0,2 |
|
14 |
Odpady mineralne |
14,30 |
3,4 |
13,25 |
5,9 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
46,70 |
11,0 |
40,28 |
18,0 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
20,00 |
4,7 |
15,00 |
6,7 |
|
17 |
Odpady budowlane |
40,00 |
9,4 |
40,00 |
17,9 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
3,00 |
0,7 |
2,00 |
0,9 |
|
Razem |
423,71 |
100 |
223,59 |
100 |
|
Dla porównania, w tabeli poniżej podano skład morfologiczny odpadów komunalnych wg Maksymowicza (2000).
Tab. 3‑16 Wyniki badań (wartości graniczne) składu morfologicznego odpadów (Maksymowicz, 2000) (%).
|
L.p. |
Wskaźnik |
Miasta |
Tereny wiejskie |
|
|
duże |
małe |
|||
|
1. |
Udział frakcji 0 – 10 mm |
6,5 – 20,8 |
12,0 – 55,0 |
15 - 70 |
|
2. |
Organiczne - roślinne |
22,4 – 39,6 |
5,5 – 20,5 |
0,0 – 5,5 |
|
3. |
Organiczne - zwierzęce |
2,9 – 4,2 |
0,5 – 4,5 |
0,0 – 1,8 |
|
4. |
Papier i tektura |
14,7 – 27,0 |
1,5 – 20,0 |
0,5 – 8,5 |
|
5. |
Tworzywa sztuczne |
4,6 – 9,1 |
1,0 – 4,0 |
0,5 – 2,5 |
|
6. |
Tekstylia |
2,0 – 10,5 |
0,5 – 5,5 |
0,5 – 3,0 |
|
7. |
Szkło |
8,3 – 13,4 |
2,5 – 25,5 |
3,5 – 18,5 |
|
8. |
Metale |
3,7 – 7,8 |
2,0 – 10,0 |
2,0 – 20,5 |
|
9. |
Pozostałe organiczne |
1,8 – 8,3 |
4,5 – 20,5 |
3,0 – 20,0 |
|
10. |
Pozostałe nieorganiczne |
3,3 – 10,1 |
8,0 – 20,0 |
10,0 – 20,0 |
W Tab. 3‑16 podano średni skład morfologiczny odpadów komunalnych powstających w przemyśle. Ze względu na brak odpowiednich wyników badań z Polski, w Planie posłużono się wskaźnikami z obiektów niemieckich (Bröker, Ketelsen, 1991).
|
L.p. |
Frakcja |
Udział |
|
|
min - max |
średnio |
||
|
1 |
Papier/tektura |
12,3 – 40,4 |
26,3 |
|
2 |
Szkło |
0,6 – 2,4 |
1,6 |
|
3 |
Tworzywa sztuczne |
4,5 – 15,8 |
10,3 |
|
4 |
Metale |
1,0 – 9,0 |
4,0 |
|
5 |
Drewno |
7,8 – 19,4 |
12,1 |
|
6 |
Pozostałość |
28,6 – 72,4 |
45,7 |
|
Razem |
100,0 |
||
W poniższych tabelach zestawiono przyjęte w niniejszym opracowaniu szacunkowe ilości (na podstawie danych literaturowych):
- Odpadów niebezpiecznych wytwarzanych przez mieszkańców (Tab. 3‑18);
- Ilości i masy wyeksploatowanego (złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca(Tab. 3‑19);
- Ilości surowców wtórnych w odpadach wielkogabarytowych (Tab. 3‑20).
Tab. 3‑18 Średni wskaźnik powstawania odpadów niebezpiecznych z gospodarstw domowych (Litwin, Piotrowska, 1998).
|
L.p. |
Odpad |
Ilość |
|
|
kg/M/rok |
% |
||
|
1 |
Aerozole |
0,05 |
4,0 |
|
2 |
Akumulatory |
0,33 |
26,1 |
|
3 |
Baterie |
0,07 |
5,6 |
|
4 |
Farby i lakiery |
0,32 |
25,4 |
|
5 |
Farmaceutyki |
0,08 |
6,3 |
|
6 |
Rozpuszczalniki |
0,23 |
18,3 |
|
7 |
Świetlówki |
0,01 |
0,8 |
|
8 |
Zużyte oleje |
0,02 |
1,6 |
|
9 |
Inne (w tym inne substancje chemiczne np. kwasy i zasady, pestycydy, chemiczne produkty laboratoryjne) |
0,15 |
11,9 |
|
Razem |
1,26 |
100,0 |
|
Tab. 3‑19 Zestawienie ilości i masy wyeksploatowanego (złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca (szt/Ma) (Tyszkiewicz, 1999).
|
L.p. |
Nazwa sprzętu |
szt/Ma |
kg/Ma |
|
1. |
Kuchnie gazowe (gazowo-elektryczne) |
0,010 |
0,45 |
|
2. |
Pralki, wirówki |
0,024 |
0,23 |
|
3. |
Pralki automatyczne, pralko – suszarki |
0,009 |
0,7 |
|
4. |
Chłodziarki, zamrażarki |
0,023 |
1,44 |
|
5. |
Odkurzacze |
0,015 |
0,10 |
|
6. |
Maszyny do szycia |
0,005 |
0,04 |
|
Razem |
2,96 |
||
Ze względu na brak danych dotyczących ilości zebranych poszczególnych odpadów wielkogabarytowych, w dalszych wyliczeniach przyjęto uśrednione dane dla Polski (Tyszkiewicz, 1999).
Tab. 3‑20 Udziały procentowe poszczególnych materiałów w grupach sprzętu AGD (Tyszkiewicz, 1999).
|
Sprzęt |
Stal, żelazo |
Stopy miedzi |
Durale |
Inne metale koloro-we |
Tworzywa sztu-czne |
Szkło |
Mat. Elektro-techni-czne |
Inne mate-riały |
|
Kuchnie gazowe |
77,8 |
3,3 |
2 |
1 |
5,1 |
11,1 |
- |
1,5 |
|
Pralki, wirówki |
71 |
1,65 |
- |
2,2 |
13,3 |
nw* |
- |
12,4 |
|
Pralki automat. |
67,5 |
3 |
- |
- |
7,8 |
3,4 |
14,5 |
3,8 |
|
Chłodziarki, zamrażarki |
50 |
2,5 |
5 |
- |
35 |
9 |
- |
3,5 |
|
Odkurzacze |
65 |
8 |
7 |
- |
19 |
nw |
- |
1 |
|
Maszyny do szycia |
37 |
- |
- |
44 |
16 |
nw |
- |
0,9 |
* - nie występuje
Według Wojciechowskiego (1998), przy szacowaniu ilości odpadów organicznych z zieleni miejskiej można przyjąć, że na powierzchni 1 ha powstaje rocznie 5 ton masy roślinnej.
Według badań prowadzonych we Wrocławiu w latach 1998 – 1999, wśród zbieranych selektywnie odpadów z tworzyw sztucznych jest ok. 50% wagowo (2/3 objętościowo) odpadów typu PET, 15% poliolefin, 3% polistyrenu i 1,5% PVC (Kozłowski i in., 2000).
Rozróżnia się następujące rodzaje składowisk komunalnych:
- składowiska o uregulowanym stanie prawnym,
- składowiska o nieuregulowanym stanie prawnym,
- składowiska “dzikie” o nieuregulowanym stanie prawnym – do tego typu zaliczamy takie, które nie posiadają uregulowanego stanu prawnego. Ponadto składowiska te:
a. nie posiadają odpowiedniego uszczelnienia dna;
b. nie posiadają instalacji odgazowującej i drenażu ujmującego odcieki;
c. w ich pobliżu brak jest monitoringu wód gruntowych (sieci piezometrów) oraz gruntu;
d. nie posiadają wydzielonych pojemników na gromadzenie surowców wtórnych wysegregowanych przez „zbieraczy” na składowisku, lub przez pracowników składowiska;
e. nie posiadają wydzielonego miejsca w którym można bezpiecznie czasowo gromadzić odpady niebezpieczne, które znajdują się w odpadach domowych.
Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.
Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.
Składowisko jest zlokalizowane w miejscowości Dębiec, przy drodze A3 po wschodniej stronie drogi w odległości 2 km na północ od miasta Lipiany. Zarządzane jest przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Lipianach.
Kwatery eksploatowane leżą w odległości 230m od w/w drogi, a prowadzi do niej wewnętrzna droga technologiczna.
- Powierzchnie zajmowane przez Składowisko:
- Rejon eksploatowanych kwater 31480m2
- Droga wewnętrzna 1854m2
- Rejon zaplecza 36734m2
- Razem 36734m2
Składowisko posiada 2 kwatery:
- Nr 1 o powierzchni 1,34 ha i pojemności 100500m3
- Nr 2 o powierzchni 1,2 ha i pojemności 90000m3
Efektywna wysokość składowania h=7,5m. Od początku eksploatacji składowiska wypełniana jest tylko kwatera nr 1. Aktualny stopień wypełnienia kwatery (czerwiec 2002) szacuje się na 36850m3 co oznacza że do wykorzystania w ramach kwatery nr 1 pozostaje jeszcze pojemność 63650m3.
Kwatera nr 2 ma wyznaczone granice, lecz nie została dotąd technicznie przystosowana do przyjmowania odpadów. Powierzchnia jej jest zarośnięta krzewami i drzewami.
Instalacje i
urządzenia składowiska
Na terenie składowiska zlokalizowane są następujące obiekty technologiczne i socjalne:
- Budynek socjalno-techniczny w wagą;
- Brodzik dezynfekcyjny dla samochodów;
- Wiata na sprzęt 13,5x6,5m;
- Składowisko jest wyposażone w :
- Ciągnik gąsienicowy (do remontu generalnego lub złomowania);
- Zbiornik na ścieki;
- Niepełne ogrodzenie składowiska;
- Składowisko nie jest wyposażone w instalację odgazowania.
Rodzaje odpadów
Składowisko przyjmuje odpady komunalne z terenu gminy Lipiany i odpady przemysłowe z przetwórni owoców Lipkon w Lipianach.
Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.
Zarządca : Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne
- Pojemność Planowana 149500 m3
- Pojemność wykorzystana ogółem 58305 m3
Powierzchnia całkowita 6,2 ha. Ze względów eksploatacyjnych składowisko podzielono na 2 kwatery o powierzchni 1,2ha i 1,1 ha i odpowiednio pojemności 78,0 tys. m3 i 71,5 tys. m3; powierzchnia wykorzystana ogółem 2,3 ha. Wg inwentaryzacji geodezyjnej pojemność odpadów w kwaterze I wynosi 70200m3 o masie 25272 Mg.
Instalacje i
urządzenia składowiska.
Zabezpieczenie p.poż.
Ochronę p-poż. stanowi hydrant naziemny Æ80 oraz wymagany przepisami sprzęt pożarniczy, a dodatkowo naturalny zbiornik wodny (całorocznie wypełniony wodą ) o pojemności 100m3 przy zbiorniku na odcieki nr 2
Instalacja do zbierania odcieków wykonana z rur kamionkowych kw.I do zbiornika o pojemność 50m3 opróżniany 2 razy w miesiącu. W kw.II drenaż jest wykonany z rur PVC i odprowadzany do zbiornika o pojemności 20m3 opróżniany jest 4 razy w miesiącu.
Składowisko posiada:
- Ogrodzenie.
- Pas zieleni ochronnej.
- Piezometry 5 szt z rur PVC Æ125 zamkniętych od góry.
- Wagę.
- Drogi wewnętrzne (wyłożone są płytami typu Jomb).
Uszczelnienienie składowiska
Rolę uszczelnienia pełni naturalne podłoże gliniaste. Wokół kwater wybudowano groble z lokalnego urobku. W warstwie filtracyjnej podłoża ułożony jest drenaż z sączków ceramicznych o rozstawie 15m - odprowadzający odcieki do zbiorników bezodpływowych
Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.
Na analizowanym obszarze zarejestrowano 18 miejsc deponowania odpadów które nie zostały wyznaczone decyzja właściwego organu.
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Bielice |
Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie |
2 ha |
b.d |
|
2 |
Parsów |
Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie |
3 ha |
b.d. |
|
3 |
Swochowo |
Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie |
1 ha |
b.d. |
|
4 |
Linie |
Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie |
3 ha |
b.d |
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Rokity |
Śmieci, gruz |
10
ar |
b.d. |
|
2 |
Łozice |
Śmieci, gruz |
10
ar |
b.d |
|
3 |
Załęże |
Śmieci, gruz |
14
ar |
b.d. |
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Dębiec -wyrobiska po eksploatacji żwiru |
Gruz, karpina, odpady z remontów dróg |
Ok. 0,2 ha |
Ok. 200 T |
|
2 |
Skrzynka - przydomowe (infrastruktura popegeerowska) |
Komunalne |
Ok.0,1 ha |
Ok. 50 T |
|
3 |
Jedlice |
Gruz, komunalne |
Ok. 0,1 ha |
Ok. 30 T |
|
4 |
Miedzyń |
Komunalne |
Ok. 0,05 ha |
Ok. 10 T |
|
5 |
Połczyno (infrastruktura popegeerowska) |
Komunalne |
Ok. 0,1 ha |
Ok. 20 T |
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Przelewice |
Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony |
0,5 ha |
Ok. 5000m3 |
|
2 |
Żuków |
Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony |
0,5 ha |
Ok. 5000m3 |
|
3 |
Rutnica |
Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony |
0,2 ha |
Ok. 2000m3 |
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Brak |
- |
- |
- |
|
Lp. |
Lokalizacja składowiska |
Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci) |
Wielkość składowiska [ha] lub [km2] |
Ilość zdeponowanych odpadów [m3] lub [T] |
|
1 |
Obryta |
Gruz, szkło, śmieci |
0,66 ha |
60 m3 |
|
2 |
Warnice |
Gruz, szkło, śmieci |
0,64 ha |
80m3 |
|
3 |
Zaborsko |
Gruz, szkło, śmieci |
0,42 ha |
40m3 |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.
Gromadzenie:
- Pojemnik KP7 - 2 szt.,
- Pojemnik 110 l - 300 szt.,
- Pojemnik 1100 l - 5 szt.
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
PPK Pyrzyce |
1 raz w miesiącu na telefoniczne zgłoszenie - pojemniki zbiorowe |
|
Rethmann Szczecin |
Na telefoniczne zgłoszenie - po napełnieniu pojemnika |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.
Gromadzenie:
- Pojemnik 110 l - 398 szt.
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
PPK Pyrzyce |
b.d. |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.
Gromadzenie:
- Pojemnik 110 l - 563 szt.,
- Pojemnik 120 l - 30 szt.,
- Pojemnik 240 l - 13 szt.,
- Pojemnik 1100 l - 41 szt.
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka |
b.d. |
|
Rethmann Szczecin |
b.d. |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.
Gromadzenie:
- poj. 110 l - 1055 szt.
- poj. 120 l - 158 szt.
- poj. 240 l - 1 szt.
- poj. 1100 l - 24 szt.
- kontener 7 m3 - 1 szt.
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
PPK w Pyrzycach |
1 i 2 razy w miesiącu |
|
Rethmann Szczecin |
1 i 2 razy w miesiącu |
|
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Barlinku |
1 i 2 razy w miesiącu |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.
Gromadzenie:
- Pojemnik KP7 - 50. szt.
- Pojemnik 110 l - 4000 szt.
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
PPK w Pyrzycach |
b.d. |
Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania
Gromadzenie:
- Pojemnik 110 l - 581 szt.,
|
Firma wywożąca odpady zmieszane |
Częstotliwość wywożenia |
|
PPK w Pyrzycach |
b.d. |
Na podstawie informacji pochodzących bezpośrednio z ankiet przesłanych przez samorządy poszczególnych gmin scharakteryzowano gospodarkę odpadami surowcowymi na obszarze funkcjonalnym (rodzaj i wielkość stosowanych pojemników a także rozmieszczenie i częstotliwość ich wywozu).
Rodzaj segregowanych surowców ogranicza się aktualnie do selektywnego gromadzenia najczęściej: szkła, makulatury i plastiku.
W chwili obecnej selektywna zbiórka odpadów przedstawia się następująco:
Tab. 3‑27 Charakterystyka gmin pod względem realizowanej selektywnej zbiórki odpadów surowcowych.
|
Lp. |
Gmina / Miasto |
SELEKTYWNA ZBIÓRKA ODPADÓW |
||
|
Okres prowadzenia akcji |
Rodzaje segregowanych surowców |
Uwagi |
||
|
1. |
Bielice |
Od 1-04-2002 |
Makulatura, szkło, plastik (butelki PET) |
Obszar : 5 miejscowości - 42% - około 35,3 km2 |
|
2. |
Kozielice |
Nie prowadzi się |
Nie prowadzi się |
Nie prowadzi się |
|
3. |
Lipiany |
Od 02-2002 |
Makulatura, szkło, plastik (butelki PET) |
Segregacja obejmuje około 87% mieszkańców gminy (6 miejscowości) |
|
4. |
Przelewice |
Od 1996 |
Makulatura, szkło, plastik (butelki PET) Baterie (w szkołach) |
Segregacja obejmuje 96% mieszkańców |
|
5. |
Pyrzyce |
2003 |
Makulatura, szkło, plastik (butelki PET) |
Dane wg. Pyrzyckiego Przedsiębiorstwa Komunalnego. |
|
6. |
Warnice |
Od 01-07-2002 |
Makulatura, szkło, plastik (butelki PET) |
Segregacja obejmuje 86 km2 |
Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.
Odpady surowcowe:
- Makulatura;
- Szkło;
- Folia (PET).
Gromadzenie:
- 2 zestawy po 3 pojemniki;
- 3 zestawy po 2 pojemniki.
Firmy wywozowe surowców wtórnych :
- Rethmann Szczecin Sp. z o.o.
Częstotliwość wywozu:
Brak danych.
Brak segregacji odpadów na terenie gminy.
Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.
Odpady surowcowe:
- Makulatura 11 Mg;
- Szkło 5,36 Mg;
- Folia (PET) 5,96 Mg.
Gromadzenie:
- 20 zestawów po 3 pojemniki (typu IGLO 2,6m3);
- pojemnik typu siatka 2,5m3.
Firmy wywozowe surowców wtórnych :
- Rethmann Szczecin Sp. z o.o.
Częstotliwość
wywozu:
Brak danych.
Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.
Odpady surowcowe:
- Makulatura 11,72 Mg;
- Szkło 17,04 Mg;
- Folia (PET) 7,44 Mg;
- Baterie.
Gromadzenie:
- zestawy po 3 pojemniki (typu IGLO 2,6m3),
- pojemniki na odpady niebezpieczne w szkołach.
Firmy wywozowe surowców wtórnych :
- Rethmann Szczecin Sp. z o.o.
Częstotliwość wywozu:
Brak danych.
Brak segregacji odpadów na terenie gminy.
Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.
Odpady surowcowe:
- Makulatura 2,44 Mg;
- Szkło 6,76 Mg;
- Folia (PET) 1,64 Mg.
Gromadzenie:
- Makulatura 2 pojemniki;
- Szkło 13 pojemników;
- Folia (PET) 13 pojemników.
Firmy wywozowe surowców wtórnych :
- Rethmann Szczecin Sp. z o.o.
Częstotliwość wywozu:
Brak danych.
Stary plan zagospodarowania terenu nie przewidywał lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.
Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.
Istnieje składowisko odpadów komunalnych zgodnie z informacją z pkt. 3.1.2.2.3. Plan Zagospodarowania Terenu nie przewiduje nowej Lokalizacji składowiska. Obecne składowisko ma być zamknięte do końca 2003 roku.
Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.
Istnieje składowisko odpadów komunalnych zgodnie z informacją z pkt.3.1.2.2.5. W bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonującego składowiska gmina przejęła od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w Szczecinie działkę nr 66/4 o pow. 19,94 ha z przeznaczeniem pod instalacje unieszkodliwiana odpadów.
Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.
Na trenie powiatu pozwolenie na wykonywanie usług transportowych w zakresie transportu odpadów komunalnych uzyskało 4 przedsiębiorstwa.
Na obszarze Powiatu Pyrzyckiego, w zakresie odbioru odpadów komunalnych działają następujące firmy :
Tab. 3‑28 Firmy działające w zakresie odbioru odpadów komunalnych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego[9].
|
L.p. |
Nazwa przedsiębiorstwa |
Adres |
|
1 |
Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. |
Pyrzyce |
|
2 |
Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o. |
Szczecin - Województwo |
|
3 |
Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka |
Lipiany |
|
4 |
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Barlinek |
Barlinek |
Najprężniej działające jednocześnie pokrywające największy teren swoją działalnością to przedsiębiorstwa na terenie powiatu są to firmy:
Gmina Bielice
- Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
- Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.
Gmina Kozielice
- Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
Gmina Lipiany
- Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.
- Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka.
Gmina Przelewice
- Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.
- Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
- Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Barlinku.
Gmina Pyrzyce
- Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
Gmina Warnice
- Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.
Opracowany przez MOŚZNiL w 1994 r. program likwidacji mogilników dla całego kraju zakładał ich likwidację (dwa etapy). Spośród 2 mogilników znajdujących się na terenie Powiatu Pyrzyckiego 1 wytypowano do likwidacji w I etapie (Linie II), pozostały przewidziano do likwidacji w III etapie(Wołczyn).

Rysunek 3‑1 Lokalizacja mogilników na terenie Powiatu Pyrzyckiego do Likwidacji.
W 1999 roku na zlecenie Wojewody opracowano Projekt likwidacji mogilników dla województwa zachodniopomorskiego. Opracowano ocenę geośrodowiskową dla wszystkich mogilników, które w zdecydowanej większości zlokalizowane są w bardzo niekorzystnych warunkach geologiczno-środowiskowych (utwory czwartorzędowe Pomorza Zachodniego są łatwo przepuszczalne). Często składowiska te lokalizowano w miejscach starej eksploatacji piasku i żwiru (utworów będących dobrymi wodonoścami). Kontrola i badania przeprowadzone na tych obiektach wykazały potrzebę szybkiej ich likwidacji (składowiska nieszczelne, emitujące zgromadzone substancje do środowiska naturalnego). W drugim etapie do likwidacji przewidziano mogilniki zlokalizowane w starych żwirowniach oraz położone w niewielkiej odległości od zbiorników wodnych. Pozostałe mogilniki mają być zlikwidowane w trzecim etapie.
W ostatnich dniach września 2001 r. rozpoczęto I etap likwidacji mogilników, który zakończono w sierpniu 2002 r. Wydobyte odpady pestycydowe, zapakowane w atestowane (posiadające certyfikat UE) beczki, wywieziono do spalarni w Harten k. Essen (Niemcy) i Rotterdamie (Holandia). Wyjęty i rozkruszony gruz oraz zanieczyszczony grunt wywieziono, w zależności od stopnia jego zanieczyszczenia, na składowiska w Zgierzu i Myśliborzu. Po zlikwidowaniu trwałej infrastruktury i wybraniu zanieczyszczonej ziemi powstające wykopy wypełniono iłem i piaskiem, a powierzchnie pokryto ziemią torfową.
Program likwidacji mogilników na terenie województwa finansowany jest przez Narodowy i Wojewódzki i Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Ubocznym skutkiem obserwowanego dynamicznego rozwoju motoryzacji powoduje niekorzystne skutki środowiskowe. Jednym z poważniejszych problemów jest w tym zakresie zagadnienie unieszkodliwiania i zagospodarowania zużytych opon samochodowych.
Odpadów tego typu nie zalicza się do odpadów niebezpiecznych, a stopień ich niekorzystnego oddziaływania na środowisko nie jest szczególnie duży. Jednak ze względu na wagę problemu, gospodarka oponami wycofanymi z eksploatacji podlega szczególnym uregulowaniom prawnym. Przede wszystkim ustawa o odpadach z dn. 27 kwietnia 2001 r.(Dz. U. Nr 62 poz. 628 z późn. zm.) wprowadziła zakaz składowania zużytych opon, a zakaz ten wchodzi w życie 1 lipca 2003 roku dla całych opon, a z dniem 1 lipca 2006 roku dla opon pociętych i części opon (Ustawa z dn. 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, Ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100 poz. 1085).
Poza tym na producentów i importerów opon nałożono obowiązek odzysku zużytych opon (ustawa z dn. 11 maja 2001r o obowiązkach producentów (...) oraz opłacie produktowej i depozytowej - Dz. U. Nr 63 poz. 639 z późn. zm.), a stopień odzysku tych odpadów w latach2002-2007 powinien wynosić (Rozp. RM z dnia 30 czerwca 2001 roku w/s rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych - Dz. U. Nr 69 poz. 719):
- 2002r.- 25%
- 2003r.- 35%
- 2004r.- 50%
- 2005r.- 60%
- 2006r.- 70%
- 2007r.- 75%
Wielkość stawek produktowych dla zużytych opon oraz szczegółowy tryb gospodarowania tymi opłatami określają natomiast Rozp. RM z dn. 11 września 2001r. (Dz. U. Nr 116 poz. 1235) oraz z dn. 8 lipca 2002r. w/s szczegółowych zasad i trybu gospodarowania środkami z opłat produktowych (Dz. U. Nr 122 poz. 1052).
Wyżej wymienione akty prawne tworzą zręby systemu gospodarki zużytymi oponami, wymagają jednak szeregu działań i inicjatyw, które zapewnią sprawne działanie takiego systemu.
Niezwykle trudno jest oszacować liczbę samochodów złomowanych, pochodzących z terenu Powiatu Pyrzyckiego. Trudność ta wynika głównie z braku systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, który jest dopiero w fazie opracowywania. Opierając się jednak na danych zawartych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami można oszacować, że w Powiecie Pyrzyckim złomowanych jest obecnie rocznie około 200 do 280 pojazdów. Wartość ta odpowiada około 188 do 260 Mg odpadów o zróżnicowanej charakterystyce. Wraki samochodów zawierają bowiem złom stalowy, ale także: zużyte oleje, płyny chłodnicze, zużyte akumulatory, zużyte opony (szacunkowo można przyjąć 8 Mg), szkło i tworzywa sztuczne. Większość tych elementów można odzyskać z odpadów jako cenny surowiec wtórny. Szacuje się, że około 85% masy wyeksploatowanych pojazdów stanowią materiały, które można poddać recyklingowi.
Na terenie powiatu funkcjonuje jeden zakład kasacji samochodów – Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo-Usługowe „KOSTJA” Mariusz Kostecki, Kozielice 111, który posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów (grupa 130108, 130203, 160601, 160106, 160602, 160105, 160103, 160199, 160606). Nie wykazuje jednak ilości odzyskanych oraz unieszkodliwionych odpadów.
Ilości wytworzonych odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne na tle powiatów ościennych wskazuje iż Powiat Pyrzycki należy do najmnejszych wytwórców odpadów w regionie.
Na podstawie danych przekazanych przez Wojewódzką Inspekcje Ochrony Środowiska w Szczecinie zamieszczono w Tab. 3‑29 rodzaje i ilości odpadów wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim wyłączając odpady niebezpieczne, komunalne i odpady pościekowe.
Tab. 3‑29. Rodzaje i ilości odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002 r na podstawie danych WIOŚ.
|
Lp. |
kod |
Nazwa |
Ilość w [Mg] |
|
1 |
020301 |
Szlamy
z mycia, oczyszczania, obierania, odwirowywania i oddzielania surowców |
54,060 |
|
2 |
020380 |
Wytłoki, osady i inne odpady z przetwórstwa produktów roślinnych (z wyłączeniem 02 03 81) |
2 203,670 |
|
3 |
020399 |
Inne niewymienione odpady |
238,740 |
|
4 |
020580 |
Odpadowa serwatka |
525,000 |
|
5 |
020799 |
Inne niewymienione odpady |
341,490 |
|
6 |
030105 |
Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04 |
6,217 |
|
7 |
100101 |
Żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04) |
15,200 |
|
8 |
100103 |
Popioły lotne z torfu i drewna niepoddanego obróbce chemicznej |
95,000 |
|
9 |
100903 |
Żużle odlewnicze |
50,000 |
|
10 |
100906 |
Rdzenie i formy odlewnicze przed procesem odlewania inne niż wymienione w 10 09 05 |
430,000 |
|
11 |
100908 |
Rdzenie i formy odlewnicze po procesie odlewania inne niż wymienione w 10 09 07 |
1,500 |
|
12 |
100910 |
Pyły z gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 09 09 |
4,000 |
|
13 |
100999 |
Inne niewymienione odpady |
104,500 |
|
14 |
120101 |
Odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów |
50,900 |
|
15 |
120103 |
Odpady z toczenia i piłowania metali nieżelaznych |
22,500 |
|
16 |
120113 |
Odpady spawalnicze |
45,000 |
|
17 |
150203 |
Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02 |
0,010 |
|
18 |
160103 |
Zużyte opony |
2,000 |
|
19 |
170405 |
Żelazo i stal |
10,180 |
|
20 |
190902 |
Osady z klarowania wody |
3,000 |
|
|
|
Suma |
4202,967 |
Autorska analiza wykazała, iż wśród jednostek organizacyjnych istnieje bardzo liczna grupa potencjalnych wytwórców odpadów innych niż niebezpieczne. W analizie ujęto tylko te jednostki organizacyjne, które nie posiadają uregulowanego stosunku prawnego w zakresie gospodarki odpadami. W Tab. 3‑30 nie ujęto również rolniczych gospodarstw indywidualnych, oraz nie wykazano odpadów z grupy 20 (komunalnych które są ujęte i opisane w rozdziale nr 3.1).
Przyjęto następującą metodę oznaczenia ilości potencjalnych źródeł odpadów. Gminy wypełniając ankiety przedstawiły wykaz jednostek organizacyjnych funkcjonujących w czasie wypełniania ankiet. Każda z jednostek miała określoną branżę działania (zakres działalności), na podstawie której określono grupę potencjalnych odpadów, które może dany podmiot wytworzyć. Należy również zaznaczyć, że istnieją jednostki organizacyjne, które wytwarzają odpady kwalifikowane do różnych grup. W związku z czym tabela poniżej określa potencjalną ilość źródeł emisji poszczególnych grupy odpadów.
Tab. 3‑30. Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów a podstawie ankiet[11].
|
Grupa odpadów |
Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów – podmiotów i instytucji (nie ujęte w raportach WIOŚ) |
|
02 |
45 |
|
03 |
33 |
|
08 |
8 |
|
09 |
2 |
|
10 |
28 |
|
11 |
114 |
|
12 |
122 |
|
13 |
24 |
|
14 |
8 |
|
15 |
24 |
|
16 |
6 |
|
17 |
235 |
|
18 |
54 |
|
19 |
5 |
Strukturę istniejącego potencjału zaprezentowana na wykresie poniżej.

W wyniku przekazanych danych dotyczących odpadów inne niż niebezpieczne określono potencjalną maksymalną ilość odpadów, która została usankcjonowana administracyjnie (potencjał powiatu). Dane dotyczące ilości odpadów, które poszczególne jednostki organizacyjne mogą wytworzyć przedstawiono w tabeli poniżej.
Tab. 3‑31. Potencjalne maksymalne ilości odpadów usankcjonowanych decyzjami administracyjnymi.
|
kod |
nazwa |
Ilość [Mg] |
|
020105 |
Odpady tworzyw sztucznych (z
wyłączeniem opakowań) |
0,470 |
|
020706 |
Osady z zakładowych
oczyszczalni ścieków |
4500,000 |
|
020780 |
Wytłoki, osady moszczowe i
pofermentacyjne, wywary |
4000,000 |
|
060199 |
Inne niewymienione odpady |
0,017 |
|
060299 |
Inne niewymienione odpady |
0,014 |
|
100101 |
Żużle, popioły paleniskowe i
pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04) |
60,000 |
|
100102 |
Popioły lotne z węgla |
10,000 |
|
130202 |
Odpadowe oleje silnikowe,
przekładniowe i smarowe |
0,150 |
|
130203 |
Odpadowe oleje silnikowe,
przekładniowe i smarowe |
0,720 |
|
140102 |
Odpady z rozpuszczalników
organicznych, chłodziw i propelentów (z wyłączeniem grup 07 i 08) |
0,200 |
|
150106 |
Zmieszane odpady
opakowaniowe |
0,050 |
|
160706 |
Odpady z czyszczenia
zbiorników magazynowych, cystern transportowych i beczek (z wyjątkiem grup 05
i 13) |
0,010 |
|
170105 |
Odpady innych materiałów
ceramicznych i elementów wyposażenia |
4,000 |
|
180105 |
Inne odpady niż wymienione w
18 01 03 |
0,0108 |
|
180109 |
Leki inne niż wymienione w
18 01 08 |
0,0209 |
|
180821 |
Leki inne niż wymienione w
18 02 07 |
0,010 |
|
191208 |
Tekstylia |
960,000 |
|
200112 |
Tekstylia |
0,020 |
|
|
Suma: |
9 535,693 |
W wyniku analizy porównawczej danych z Tab. 3‑31 i Tab. 3‑29 wynika, że istnieją obszary nie objęte decyzjami administracyjnymi. W związku z czym zaleca się w przyszłości zacieśnić współpracę Starostwa Powiatowego i organów administracji państwowej (WIOŚ).
Wielkości poszczególnych strumieni odpadów wytworzonych na terenie powiatu z uwzględnieniem sposobu ich unieszkodliwiania przedstawiono w tabeli zamieszczonej poniżej.
Tab. 3‑32 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów przemysłowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r[12].
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
020301 |
|
|
|
54,060 |
|
2 |
020380 |
|
1846,000 |
|
357,670 |
|
3 |
020399 |
|
238,740 |
|
|
|
4 |
020580 |
|
525,000 |
|
|
|
5 |
020799 |
|
|
|
341,490 |
|
6 |
030105 |
|
6,217 |
|
|
|
7 |
100101 |
|
15,000 |
|
0,200 |
|
8 |
100103 |
16,000 |
79,000 |
|
|
|
9 |
100903 |
|
42,000 |
|
8,000 |
|
10 |
100906 |
110,000 |
320,000 |
|
|
|
11 |
100908 |
|
1,500 |
|
|
|
12 |
100910 |
|
3,410 |
|
0,590 |
|
13 |
100999 |
|
79,000 |
|
25,500 |
|
14 |
120101 |
|
50,900 |
|
|
|
15 |
120103 |
|
22,500 |
|
|
|
16 |
120113 |
|
45,000 |
|
|
|
17 |
150203 |
|
|
|
0,100 |
|
18 |
160103 |
0,300 |
1,700 |
|
|
|
19 |
170405 |
|
10,180 |
|
|
|
20 |
190902 |
|
1,000 |
|
2,000 |
Należy zwrócić uwagę na potencjalne źródła emisji odpadów, które nie zostały ujęte w tabeli powyżej, ponieważ bez konkretnej ilości produkcji nie można wyznaczyć ilości produkowanych odpadów oraz tym bardziej sposobu postępowania z nimi.
Ogólną ilość odpadów niebezpiecznych wytworzonych w 2002 roku zamieszczono w Tab. 3‑34. Ilość wytworzonych tak kwalifikowanych odpadów 17,02 [Mg]. Natomiast ilość odpadów niebezpiecznych, które mogą zostać wytworzone (w myśl wydanych pozwoleń i decyzji) wynosi aż 1662,35 [Mg]. Tak więc osiągnięto w wytwórczości około 1% określonego pozwoleniami potencjału.
W procesie pozyskania i analizy danych dotyczących jednostek organizacyjnych określono maksymalną możliwą ilość odpadów niebezpiecznych, które mogą być wytworzone przez jednostki organizacyjne na terenie Powiatu Pyrzyckiego.
Tab. 3‑33 Maksymalne ilości odpadów niebezpiecznych, które mogą być wytworzona na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Podział wg kodów odpadów[13].
|
kod |
nazwa |
Ilość [Mg] |
|
060101 |
Kwas siarkowy i siarkawy |
0,003 |
|
060105 |
Kwas azotowy i azotawy |
0,003 |
|
060202 |
Wodorotlenek wapniowy |
0,005 |
|
070101 |
Wody popłuczne i ługi macierzyste |
0,001 |
|
070401 |
Wody popłuczne i ługi macierzyste |
0,041 |
|
070411 |
Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne |
0,230 |
|
080111 |
Odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne |
0,007 |
|
100109 |
Kwas siarkowy |
0,010 |
|
110106 |
Odpady zawierające kwasy inne niż wymienione w 11 01 05 |
5,000 |
|
120109 |
Odpadowe emulsje i roztwory z obróbki metali niezawierające chlorowców |
0,170 |
|
120301 |
Wodne ciecze myjące |
3,000 |
|
120302 |
Odpady z odtłuszczania parą |
2,000 |
|
130105 |
Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
0,003 |
|
130106 |
Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
0,310 |
|
130107 |
Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
0,651 |
|
130113 |
Inne oleje hydrauliczne |
1,110 |
|
130205 |
Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
3,810 |
|
130208 |
Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe |
0,107 |
|
130501 |
Odpady stałe z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach |
150,000 |
|
130502 |
Szlamy z odwadniania olejów w separatorach |
305,100 |
|
130503 |
Szlamy z kolektorów |
55,000 |
|
130506 |
Olej z odwadniania olejów w separatorach |
50,000 |
|
130507 |
Zaolejona woda z odwadniania olejów w separatorach |
50,000 |
|
130508 |
Mieszanina odpadów z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach |
155,100 |
|
130601 |
Mieszanina odpadów z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach |
0,010 |
|
130802 |
Inne emulsje |
5,000 |
|
130899 |
Inne niewymienione odpady |
30,100 |
|
150202 |
Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB) |
25,040 |
|
160209 |
Transformatory i kondensatory zawierające PCB |
0,100 |
|
160213 |
Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy (1) inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 |
0,500 |
|
160601 |
Baterie i akumulatory ołowiowe |
0,690 |
|
160602 |
Baterie i akumulatory niklowokadmowe |
0,010 |
|
160606 |
Selektywnie gromadzony elektrolit z baterii i akumulatorów |
0,040 |
|
160613 |
Selektywnie gromadzony elektrolit z baterii i akumulatorów |
0,0005 |
|
160708 |
Odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty |
155,000 |
|
160709 |
Odpady zawierające inne substancje niebezpieczne |
125,000 |
|
160812 |
Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi |
0,005 |
|
160819 |
Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi |
0,105 |
|
160821 |
Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi |
0,35143 |
|
170410 |
Kable zawierające ropę naftową, smołę i inne substancje niebezpieczne |
0,200 |
|
170605 |
Materiały konstrukcyjne zawierające azbest |
30,000 |
|
180102 |
Części ciała i organy oraz pojemniki na krew i konserwanty służące do jej przechowywania (z wyłączeniem 18 01 03) |
0,100 |
|
180103 |
Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt (np. zainfekowane pieluchomajtki, podpaski, podkłady), z wyłączeniem 18 01 80 i 18 01 82 |
1,2565 |
|
180106 |
Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne |
0,400 |
|
180202 |
Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt |
0,021 |
|
190810 |
Tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda inne niż wymienione w 19 08 09 |
250,000 |
|
191301 |
Odpady stałe z oczyszczania gleby i ziemi zawierające substancje niebezpieczne |
75,000 |
|
191303 |
Szlamy z oczyszczania gleby i ziemi zawierające substancje niebezpieczne |
75,000 |
|
191305 |
Szlamy z oczyszczania wód podziemnych zawierające substancje niebezpieczne |
50,000 |
|
191307 |
Odpady ciekłe i stężone uwodnione odpady ciekłe (np. koncentraty) z oczyszczania wód podziemnych zawierające substancje niebezpieczne |
50,000 |
|
200121 |
Lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć |
0,1047 |
|
200127 |
Farby, tusze, farby drukarskie, kleje, lepiszcze i żywice zawierające substancje niebezpieczne |
0,0055 |
|
|
SUMA: |
1 655,701 |
Na podstawie danych przekazanych z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie opracowano zestawienie ilości odpadów niebezpiecznych, które zostały wytworzone na terenie powiatu.
Tab. 3‑34 Wykaz odpadów niebezpiecznych wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002r.[14]
|
Lp. |
kod |
Nazwa |
Ilość w [Mg] |
|
1 |
090104 |
Roztwory utrwalaczy |
1,000 |
|
2 |
130113 |
Inne oleje hydrauliczne |
0,106 |
|
3 |
130207 |
Oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe łatwo ulegające biodegradacji |
1,900 |
|
4 |
130208 |
Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe |
1,200 |
|
5 |
160213 |
Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy (1) inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 |
0,074 |
|
6 |
160601 |
Baterie i akumulatory ołowiowe |
1,740 |
|
7 |
180103 |
Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt (np. zainfekowane pieluchomajtki, podpaski, podkłady), z wyłączeniem 18 01 80 i 18 01 82 |
10,000 |
|
8 |
190402 |
Popioły lotne i inne odpady z oczyszczania gazów odlotowych |
1,000 |
Z dwóch powyższych tabel wynika, że istnieją obszary wytwórczości odpadów nie ujętych decyzjami administracyjnymi, które zostały wychwycone przez organy kontrolne. Niewątpliwie obserwacja ta powinna być podstawą do zacieśniania współpracy między samorządem powiatowym i organami państwowymi w procesie decyzyjnym i kontrolnym,
Strukturę wielkościową stosowanych procesów unieszkodliwiania i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, wytworzonych na terenie powiatu przedstawiono w Tab. 3‑35.
Tab. 3‑35 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów niebezpiecznych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r[15]
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
Odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
090104 |
0 |
1,000 |
0 |
0 |
|
2 |
130113 |
0 |
0,106 |
0 |
0 |
|
3 |
130207 |
0 |
1,900 |
0 |
0 |
|
4 |
130208 |
0 |
1,000 |
0 |
0 |
|
5 |
160213 |
0,580 |
0 |
0,022 |
0 |
|
6 |
160601 |
0 |
1,740 |
0 |
0 |
|
7 |
180103 |
0 |
0 |
10,000 |
0 |
|
8 |
190402 |
0 |
0 |
1,000 |
0 |
|
|
Suma: |
0,580 |
5,746 |
11,022 |
0 |
Na podstawie powyższej tabeli widać jednoznacznie, iż większość odpadów jest unieszkodliwiana przy zastosowaniu technik, który powodują iż odpad ten nie trafia na składowisko. Znamiennym jest, że aż ponad jedna trzecia wytworzonych odpadów niebezpiecznych jest poddawana procesowi odzysku. Niewątpliwie wartość ta jest bardzo pozytywnym wyróżnikiem gospodarki odpadami niebezpiecznymi wytworzonymi na terenie Powiatu Pyrzyckiego.
W wyniku procesów produkcyjnych powstają odpady niebezpieczne, które są odzyskiwane i unieszkodliwiane w ilościach przedstawionych w Tab. 3‑35.
Na podstawie danych przekazanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego i dane ze Starostwa Powiatowego w Pyrzycach można określić liczbę jednostek, które uzyskały zezwolenia na zbieranie akumulatorów i baterii.
Tab. 3‑36 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na zbieranie akumulatorów i baterii.
|
Lp. |
Nazwa |
Miejscowość |
|
1 |
GRENE Sp. z o.o. w Koninie Region 2 Zachodniopomorski |
Pyrzyce |
|
2 |
Handel art.. Przemysłowymi - usługi ślusarskie Grzymała Zenon |
Pyrzyce |
|
3 |
Przedsiębiorstwo Handlu Sprzętem Rolniczym "AGROMA" S.A. |
Województwo |
|
4 |
Sklep Rolniczy s.c. M. Chalecki i Z. Lubowiecki |
Pyrzyce |
|
5 |
Sklep motoryzacyjny "PASTAT" |
Pyrzyce |
|
6 |
LL-OIL
Sp.z o.o. |
Pyrzyce |
Starosta Pyrzycki wydał jedno zezwolenie na transport odpadów w postaci zużytych akumulatorów i baterii (por. Tab. 3‑37).
Tab. 3‑37 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport akumulatorów i baterii.
|
Lp. |
Nazwa |
Miejscowość |
|
1 |
RETHMANN SZCZECIN Sp. z o.o. |
Pyrzyce |
Na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie istnieje żadna jednostka, która uzyskała pozwolenie na unieszkodliwianie zużytych akumulatorów i baterii
Wg danych WIOŚ i Starostwa Powiatowego w roku 2002 nie unieszkodliwiano odpadów zawierające azbest pochodzących z terenu powiatu. Jednak istnieje możliwość powstania takiego odpadu w związku z wydanymi decyzjami zezwalającymi na wytworzenie takich odpadów.
Aktualnie w województwie zachodniopomorskim wydzielono kwatery do składowani odpadów azbestowo-cementowych w trzech składowiskach: Marianowo, Dalsze, Sianów.
Wymagana powierzchnia określona szacunkowo w krajowym Programie usuwania azbestu wynosi 2 ha dla województwa zachodniopomorskiego do roku 2012. Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami nie uszczegółowia tych wymagań. Nadrzędne wymagania zostały przedstawione w „Programie usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest na terytorium Polski”. Przewiduje się iż usuwanie wyrobów zawierających azbest jest zadaniem przewidzianym na okres około 30 lat. W celu osiągnięcia zamierzonych celów zostanie opracowany wojewódzki program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest w województwie zachodniopomorskim. Z tego też powodu niezbędnym jest wykonanie pełnej inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest na terenie poszczególnych gmin powiatu.
Na podstawie danych zamieszczonych w Tab. 3‑34 oraz Tab. 3‑35 można stwierdzić, że 6,2% przepracowanych odpadowych olejów jest magazynowana prawdopodobnie do późniejszego odzysku a cała reszta tj. 3,006 [Mg] jest odzyskiwana. Analizując potencjał powiatu można stwierdzić, że jest wytwarzany 0,375% ujętych w zezwoleniach odpadowych olejów.
Wg danych na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie ma żadnej jednostki organizacyjnej, która posiada zezwolenie na zbieranie przepracowanych olejów.
Starosta Pyrzycki wydał jedno zezwolenie na transport przepracowanych olejów i odpadów z grupy "13".
Tab. 3‑38 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport przepracowanych olejów.
|
Lp. |
Nazwa |
Miejscowość |
|
1 |
RETHMANN SZCZECIN Sp. z o.o. |
Województwo |
Na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie istnieje żadna jednostka, która uzyskała pozwolenie na unieszkodliwianie zużytych olejów.
W przeprowadzonej analizie pozyskanych informacji o
wytworzonych odpadach nie stwierdzono umieszczenia odpadów zawierających PCB w
środowisku ani prób ich unieszkodliwienia. Zgodnie z zapisami Prawa Ochrony Środowiska
zabronione jest, wprowadzanie do obrotu lub ponowne wykorzystanie substancji
stwarzających szczególne zagrożenie do których zaliczany jest odpad zawierający
PCB (przez taki odpad rozumie się polichlorowane difenyle, polichlorowane
trifenyle, monometylotetrachlorodifenylometan, monometylodichlorodifenylometan,
monometylofibromodifenylometan oraz mieszaniny zawierające jakąkolwiek z tych
substancji w ilości powyżej 0,005% wagowo łącznie). Odpad ten jest zaliczany do
substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.
Aktualnie wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska podlegają na mocy ustawy Prawa Ochrony Środowiska sukcesywnej eliminacji. Wykorzystujący substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska jest obowiązany do dokumentowania rodzaju, ilości i miejsc ich występowania oraz sposobu ich eliminowania. Informacje w formie uproszczonej powinny zostać przedłożone wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta okresowo przedkłada wojewodzie informacje o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.
Rejestr rodzaju, ilości oraz miejsc występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska powinien być prowadzony przez Wojewodę.
W oparciu o takie informacje nastąpi utworzenie bazy danych zawierających informację o lokalizacji, ilości i stanie istniejących wyrobów zawierających azbest, przewidywanych do usunięcia jako odpady niebezpieczne - w skali gmin, powiatów, województw i kraju.
Do chwili obecnej wykonano wstępną inwentaryzację urządzeń z PCB będących w eksploatacji przez Grupę Energetyczną ENEA SA. Obowiązek inwentaryzacji do dnia 31.12.2002 r. został wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki (Dz.U.01.96.860). Rozporządzenie to określa iż urządzenia lub instalacje, w których były lub są wykorzystywane PCB, należy inwentaryzować poprzez sporządzenie dokumentacji zawierającej: nazwę i adres użytkownika urządzenia lub instalacji, lokalizację i rodzaj urządzenia lub instalacji, ilość PCB znajdującego się w urządzeniu lub instalacji, daty i opis operacji przeprowadzonych lub planowanych do przeprowadzenia w odniesieniu do urządzenia lub instalacji, datę sporządzenia dokumentu i podpis sporządzającego.
Niestety do dnia dzisiejszego takiej inwentaryzacji nie ma. Wykonanie jej należy traktować jako zadanie pilne do realizacji
Zbieraniem, dekontaminacją i unieszkodliwianiem urządzeń i odpadów z PCB zajmują się następujące uprawnione podmioty gospodarcze:
- Zakłady Azotowe ANWIL S.A. we Włocławku posiadające instalację do termicznego unieszkodliwiania płynów zawierających PCB,
- Przedsiębiorstwo Usług Specjalistycznych i Projektowych CHEMEKO Sp. z o.o. we Włocławku prowadzące dekontaminację transformatorów oraz organizację dostaw odpadów z PCB do unieszkodliwiania w instalacji Zakładów Azotowych ANWIL,
- Zakłady Chemiczne ROKITA S.A. w Brzegu Dolnym posiadające instalację do termicznego unieszkodliwiania płynów zawierających PCB,
- POFRABAT Sp. z o.o. w Warszawie realizujący zbiórkę kondensatorów z PCB z przekazaniem ich do całkowitego zniszczenia za granicą; w latach 1999-2001 wywieziono do Francji około 170 Mg kondensatorów z PCB.
Analizy chemiczne PCB wykonywane są w pięciu rekomendowanych laboratoriach, tj. w Centralnym Laboratorium Naftowym w Warszawie, Instytucie Chemii i Technologii Nafty i Węgla Politechniki Wrocławskiej, Instytucie Chemii i Technologii Nieorganicznej Politechniki Krakowskiej, Państwowym Instytucie Weterynarii w Puławach oraz Akademii Medycznej w Poznaniu.
Zużyte akumulatory kwasowo-ołowiowe stanowią odpad niebezpieczny (grupa 16 06 zawierają dwa składniki stwarzające zagrożenia dla ludzi i środowiska naturalnego w postaci kwas siarkowy o stężeniu około 19% oraz ołów metaliczny i jego związki). Zarówno akumulatory kwasowo-ołowiowe, jak i niklowo-kadmowe oraz elektrolity z baterii i akumulatorów można wykorzystywać do celów przemysłowych.
W Powiecie Pyrzyckim w 2002 roku odzyskowi poddano tylko 1,7 Mg tego typu odpadów.
Głównym źródłem zużytych, wielkogabarytowych akumulatorów kwasowo-ołowiowych są środki transportu, co powoduje znaczne rozproszenie źródeł wytwarzających te odpady. Istniejące obecnie systemy zbiórki, gromadzenia i transportu zużytych akumulatorów zapewniają jednak dość wysoki stopień odzysku tych odpadów, a sytuacja w tym zakresie może się jeszcze poprawić po wprowadzeniu zapisów ustawy o opłatach depozytowych i produktowych.
Należy także podkreślić, że funkcjonujące w naszym kraju przedsiębiorstwa, zajmujące się unieszkodliwianiem zużytych akumulatorów, posiadają wystarczające możliwości.
Złom elektryczny i elektroniczny, do którego należą zużyte lub wycofane z eksploatacji urządzenia, można podzielić na główne grupy, takie jak: urządzenia radiowe i telewizyjne, sprzęt komputerowy, urządzenia gospodarstwa domowego, wyposażenie biur, sprzęt łącznościowy (centrale i aparaty telefoniczne), urządzenia laboratoryjne i techniki medycznej, aparatura i podzespoły urządzeń wojskowych, aparatura i instalacje mierzące, sterujące i regulujące. Każde z tych urządzeń składa się z kombinacji różnych komponentów (m.in. płytki obwodów drukowanych, pakiety elektroniczne, kable, TS zawierające substancje obniżające palność, wyłączniki rtęciowe, akumulatory i baterie, kondensatory, styczniki itp.) zawierających różnorodne substancje, które z jednej strony stanowią surowce, z drugiej zaś strony są źródłem istotnych zagrożeń dla środowiska.
Najbardziej zagrażającymi substancjami występującymi w odpadach elektrycznych i elektronicznych są: ołów, rtęć, kadm, chrom (Cr+6), substancje chlorowcowane, bromowane substancje obniżające palność, arsen i azbest.
Natomiast w urządzeniach chłodniczych znajdują się substancje stwarzające zagrożenie dla warstwy ozonowej: CFC i HCFC.
W kraju w chwili obecnej zbiórką i demontażem zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych zajmuje się niewielka liczba podmiotów gospodarczych. Jak dotąd największą firmą świadczącą usługi montażowo-serwisowe urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych z odzyskiem substancji kontrolowanych typu CFC i HCFC jest firma "CIZ" w Bełku k. Rybnika w woj. śląskim (pokrywająca zapotrzebowanie na tego typu działalność w 20%). Działalność związaną z recyklingiem odpadów elektrycznych i elektronicznych prowadzą także inne firmy jak, np. Thornmann Recycling w Toruniu i z oddziałami w między innymi w Szczecinie.
Na terenie Powiatu Pyrzyce nie jest prowadzona zbiórka, odzysk i unieszkodliwienie tego typu odpadów. Należy podejrzewać że tak klasyfikowany odpad którego rocznie powstaje na trenie powiatu szacunkowo ok. 57 Mg trafia na składowisko odpadów jako odpad komunalny.
Gospodarka osadami ściekowymi należy do najistotniejszego aspektu zagospodarowanie odpadów powstających w oczyszczalniach ścieków. Wymagania względem jakości odprowadzanych ścieków stale się zwiększają a normy i rozporządzenia stają się coraz bardziej ostre. Inwestycje skierowane na budowę nowych oraz modernizację starych oczyszczalni ścieków powoduje, iż wytwarzanych jest coraz większa ilości odpadu po procesie oczyszczania ścieków (osad, skratki, piasek).
Znalezienie najlepszego sposobu zagospodarowania osadów powinno stanowić ważny element gospodarki w skali niewątpliwie regionalnej. Nie można jednocześnie oczekiwać, iż niewielkie oczyszczalnie same będą w stanie zastosować adekwatne rozwiązania technologiczne. Koniecznym jest współpraca między samorządami oraz spółkami zarządzającymi funkcjonującymi obiektami by powołać wspólną, ponadlokalną instalację utylizacji osadu.
Pojęcie gospodarka osadowa w oczyszczalniach ścieków dotyczą przeróbki oraz racjonalny i bezpieczny sposób ponownego wprowadzenia osadów do środowiska przez właściwe ich wykorzystanie lub unieszkodliwianie. Celem każdej z podjętych czynności ma być ograniczenie negatywnego oddziaływania osadów na środowisko.
Rozwiązanie zagadnień związanych z zagospodarowaniem osadów ściekowych wymaga podjęcia kosztownych działań.
Zgodnie z ustawą o odpadach przez wykorzystanie odpadów, do których należą również osady ściekowe, należy m.in. rozumieć ich stosowanie do kształtowania lub dostosowywania do określonych potrzeb powierzchni gruntów, a także do nawożenia lub ulepszania gleb. Unieszkodliwianie odpadów natomiast, w tym osadów ściekowych, polega na doprowadzeniu ich do stanu, w którym nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi oraz nie pogarszają stanu środowiska, przez poddanie ich procesom przekształcania biologicznego, fizycznego lub chemicznego. Unieszkodliwianiem odpadów w rozumieniu ustawy jest również odpowiednie ich deponowanie na składowiskach.
Najistotniejszym jest aby gospodarka osadami prowadzona zarówno w oczyszczalniach jak i na terenie gmin jak powiatów w skali międzygminnej czy powiatowej była skorelowana z polityką ochrony środowiska (w tym gospodarki odpadami) prowadzoną w skali województwa.
Praktyczne możliwości zagospodarowania osadów ściekowych ograniczają się do najdostępniejszych metod takich jak:
1. składowanie,
2. unieszkodliwianie,
- spalanie z wykorzystaniem osadów do wytwarzania energii,
- fermentację,
- kompostowanie,
- mineralizację,
3. wykorzystanie przyrodnicze.
Przyjmuje się, że najkorzystniejsze środowiskowo jest przyrodnicze (w tym rolnicze) wykorzystanie osadów ściekowych. Jednak właściwości samych osadów nie pozwalają na bezpośrednie wykorzystanie do celów przyrodniczych bez odpowiedniego przygotowania. Polega ono na ograniczeniu uciążliwości osadu oraz likwidację obciążeń sanitarnych oraz poddanie procesom których celem jest uzyskanie produktu o jak najlepszych właściwościach rolniczych. Praktycznie stosuje się kombinacje różnych metod. Jako optymalną uznaje się proces składający się z etapów:
- fermentacji,
- mechaniczne odwodnienie,
- kompostowanie,
- aplikacja do gleby.
Jednak przy takim zastosowaniu osadu decydującą rolę odgrywa jego pochodzenie, jego skład chemiczny, własności sanitarne, obciążenie zapachowe itp. W zależności od zawartości metali ciężkich, bakterii chorobotwórczych, stosunku C/N oraz C/P osady ściekowe mogą być wykorzystywane w różny sposób i w różnych miejscach:
- bezpośrednio do celów rolniczych - jako składnik nawozu naturalnego,
- do produkcji kompostu roślinnego,
- jako jeden ze składników nawozów stosowanych w uprawach leśnych,
- do rekultywacji terenów zdegradowanych między innymi składowisk odpadów komunalnych,
- roślinnego utrwalania powierzchni na erozję eoliczną (min. skarpy różnego rodzaju nasypów ziemnych).
Osady wykorzystywane przyrodniczo mogą być czynnikiem wzmagającym wegetację roślin z jednaj strony jednak z drugiej przygotowane w niewłaściwy sposób są ogniskiem zagrożenia sanitarnego.
Osady pochodzące z oczyszczalni miejskich, do których wpływając także ścieki ze szpitali, zakładów przetwórstwa mięsa, rzeźni itp. stanowią zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi, ze względu na skażenie mikrobiologiczne.
Istniejące regulacje prawne w postaci Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz.U. 2002.134.1140) dopuszczają wykorzystywanie osadów ściekowych stosowanych w rolnictwie i do rekultywacji gruntów na cele rolne i niewolne o ściśle określonej oraz kontrolowanej zawartości metali ciężkich oraz poziomie skażenie mikrobiologicznego.
Oczekiwane zmiany w dyrektywach europejskich istotnie zaostrzają wartości dopuszczalnych stężeń metali w osadach ściekowych przeznaczonych do przyrodniczego wykorzystania oraz wprowadzają ograniczenia zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych. Stanowić to będzie w przyszłości istotną barierę w przyrodniczym czy rolniczym wykorzystania osadów ściekowych. Planując czynności związane z unieszkodliwieniem osadów ściekowych trzeba mieć na względzie perspektywę przyszłych wymagań wobec procesów unieszkodliwienia osadu ściekowego.
Ilość osadów ściekowych oraz innych odpadów związanych z oczyszczaniem ścieków (takich jak skratki i piasek) zależą wprost od ilości oczyszczonych ścieków.
Na terenie Powiatu Pyrzyckiego zlokalizowanych jest siedem istotnych (powyżej 100m3 ścieków na dobę) źródeł emisji odpadów z procesu oczyszczania ścieków komunalnych.
Tab. 3‑39 Ilości powstających ścieków na terenie Powiatu Pyrzyckiego[16]
|
Miejscowość |
Rodzaj oczyszczalni |
Przeciętna ilość odprowadzonych ścieków |
Odbiornik |
|
Pyrzyce |
mech.-biol |
4 239 |
Płonia |
|
Lipiany |
mech.-biol. |
1 011 |
Kanał - j. Będzin i Kościelne |
|
Przelewice |
mech.-biol. |
154 |
j. Płoń |
|
Barnim |
Mech.-biol |
100 |
Gowienica |
|
Kozienice |
Mech.-biol |
140 |
Kan.Nieborowski |
|
Żabów |
Mechaniczna |
120 |
j. Będgoszcz Pyrzycki |
|
Lubiatowo |
Mech.-biol. |
197 |
Kan. Lubiatowski |
|
|
Razem |
5 961 |
|
Łącznie Na trenie powiatu funkcjonuje jedenaście oczyszczalni (oczyszczalnia w m. Linie została zmodernizowana i aktualnie pełni funkcję pompowni). Charakterystykę ilościową wytwarzanych przez nie odpadów zaprezentowano poniżej w kolejnych tabelach. Tab. 3‑40 przedstawia sumaryczną ilość wytworzonych odpadów pościekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego.
Tab. 3‑40 Sumaryczna wartości wytworzonych i unieszkodliwionych odpadów posciekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego
|
Gmina |
Bielice |
Kozielice |
Lipiany |
Przelewice |
Pyrzyce |
Warnice |
Suma |
|||||
|
Miejscowość |
Bielice |
Swochowo |
Kozielice |
Batowo |
Lipiany |
Płońsko |
Lubiatowo |
Przelewice |
Pyrzyce |
Wójcin |
Barnim |
|
|
Kod |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
|
190801 |
0,7 |
0,2 |
1,2 |
0,4 |
24 |
0,2 |
2,3 |
1,5 |
36,8 |
0,1 |
1,4 |
69,1 |
|
190802 |
|
|
|
|
25 |
|
|
|
50,2 |
|
|
75,2 |
|
190805 |
3,5 |
1 |
7,4 |
3,4 |
38 |
1,6 |
18 |
14 |
189 |
0,5 |
9,6 |
286 |
Tab. 3‑41 przedstawia ilości wytworzonych i wykorzystanych gospodarczo odpadów pościekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego.
Tab. 3‑41 Wykorzystane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego
|
Gmina |
Bielice |
Kozielice |
Lipiany |
Przelewice |
Pyrzyce |
Warnice |
Suma |
|||||
|
Miejscowość |
Bielice |
Swochowo |
Kozielice |
Batowo |
Lipiany |
Płońsko |
Lubiatowo |
Przelewice |
Pyrzyce |
Wójcin |
Barnim |
|
|
Kod |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
|
190801 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
190802 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
190805 |
3,5 |
1 |
7,4 |
3,4 |
|
1,6 |
18 |
|
192 |
0,5 |
9,6 |
237 |
Tab. 3‑42 wg danych otrzymanych z WIOŚ Szczecin za rok 2002 ustalono, że na terenie Powiatu Pyrzyckiego składowane są następujące ilości odpadów wytworzonych w procesach oczyszczania ścieków.
Tab. 3‑42 Składowane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego
|
Gmina |
Bielice |
Kozielice |
Lipiany |
Przelewice |
Pyrzyce |
Warnice |
Suma |
|||||
|
Miejscowość |
Bielice |
Swochowo |
Kozielice |
Batowo |
Lipiany |
Płońsko |
Lubiatowo |
Przelewice |
Pyrzyce |
Wójcin |
Barnim |
|
|
Kod |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
|
190801 |
0,7 |
0,2 |
1,2 |
0,4 |
12 |
0,2 |
2,3 |
1,5 |
36,8 |
0,1 |
1,4 |
57,1 |
|
190802 |
|
|
|
|
15 |
|
|
|
53 |
|
|
68 |
|
190805 |
|
|
|
|
20,7 |
|
|
|
|
|
|
20,7 |
Odpady pościekowe powstające w Powiecie Pyrzyckim[17]:
Tab. 3‑43 Odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego.
|
Lp. |
kod |
Nazwa |
Ilość w [Mg] |
|
1 |
190801 |
Skratki |
68,800 |
|
2 |
190802 |
Zawartość piaskowników |
75,200 |
|
3 |
190805 |
Ustabilizowane komunalne osady ściekowe |
286,000 |
|
4 |
190809 |
Tłuszcze i
mieszaniny olejów z separacji olej/woda zawierające wyłącznie oleje jadalne i
tłuszcze |
0,900 |
W wyniku prowadzonej analizy w punktach poniżej przedstawiono podział wytworzonych odpadów na gminy.
Tab. 3‑44 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Bielice.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
|
|
|
1,200 |
|
2 |
190802 |
|
|
|
|
|
3 |
190805 |
|
|
|
|
|
4 |
190809 |
|
|
5,400 |
|
Tab. 3‑45 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Kozienice.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
|
|
|
1,200 |
|
2 |
190802 |
|
|
|
|
|
3 |
190805 |
|
|
7,400 |
|
Tab. 3‑46 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Lipiany.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
12,000 |
|
|
12,400 |
|
2 |
190802 |
10,000 |
|
|
15,000 |
|
3 |
190805 |
17,300 |
|
3,400 |
20,700 |
Tab. 3‑47 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Przelewice.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
|
|
|
4,000 |
|
2 |
190802 |
|
|
|
|
|
3 |
190805 |
14,000 |
|
19,600 |
|
Tab. 3‑48 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Pyrzyce.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
|
|
|
36,800 |
|
2 |
190802 |
|
|
|
53,000 |
|
3 |
190805 |
|
|
192,000 |
|
Tab. 3‑49 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Warnice.
|
Lp. |
kod |
Magazynowane [Mg] |
odzysk [Mg] |
Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg] |
Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg] |
|
1 |
190801 |
|
|
|
1,500 |
|
2 |
190802 |
|
|
|
|
|
3 |
190805 |
|
|
10,100 |
|
Odpady pościekowe z oczyszczalni zarządzanych przez Wodociągi Zachodniopomorski Sp. z o.o. są przekazywane w całości do unieszkodliwiania Prywatnemu Gospodarstwu Rolno Handlowego w Świętowie k/Szczecina. Do grupy oczyszczalni zarządzanych przez Wodociągi Zachodniopomorskie Sp. z o.o. wchodzą w gminie Bielice: oczyszcz. Bielice, oczyszcz. Swochowo; w gminie Kozielice: oczyszcz. Kozielice; w gminie Przelewice : oczyszcz. Płońsko, Lubiatowo, Przelewice; w gminie Warnice: oczyszcz. Wójcin, Barnin. W Pyrzycach oczyszczalnią ścieków zarządza Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o., natomiast w Lipianach przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Lipianach.
Tab. 3‑50 Sposób unieszkodliwienia odpadów wytworzonych w procesie oczyszczania ścieków komunalnych
|
Miejscowość |
Udział w Mg wytworzonych odpadów |
||||||
|
Unieszkodliwienie |
Wykorzystanie przyrodnicze |
||||||
|
Składowanie |
Spalanie |
Minerali-zacja |
Kompo-stowanie |
Fermentacja i komposto-wanie |
Wykorzystanie rolnicze bez kompostowania |
||
|
Tymczasowe |
Docelowe |
||||||
|
Bielice |
|
|
|
|
|
|
4,50 |
|
Kozielice |
|
|
|
|
|
|
17,00 |
|
Lipiany |
17,30 |
20,70 |
|
|
|
|
3,40 |
|
Przelewice |
|
|
|
|
|
|
33,60 |
|
Pyrzyce |
|
|
|
|
|
|
192,00 |
|
Warnice |
|
|
|
|
|
|
0,50 |
|
Razem |
17,30 |
20,70 |
0 |
0 |
0 |
0 |
251 |
W większości przypadków osady ściekowe są wykorzystywane przyrodniczo. Aplikacja do środowiska następuje po poprzednim ustabilizowaniu osadów oraz w niektórych przypadkach po ich kompostowaniu. Na żadnej oczyszczalni osad nie jest poddawany procesowi fermentacji. Podobnie na terenie powiatu w żadnym przypadku osad nie jest poddawany procesowi unieszkodliwienia termicznego czy też mineralizacji. Tylko w jednym przypadku, w gminie Lipiany na oczyszczalni Lipiany osad trafia na lokalne składowisko odpadów komunalnych.
Podstawowe kierunki dotyczące gospodarki odpadami przyjęte w II Polityce Ekologiczne Państwa, Krajowym Planie Gospodarki Odpadami, Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami są następujące:
- ograniczenie materiałochłonności produkcji o 50% (w stosunku do ilości z 1990 roku) i tym samym ograniczenie ilości powstających opadów przemysłowych,
- wycofanie z produkcji i użytkowania materiałów niebezpiecznych, ograniczenie ilości powstających odpadów niebezpiecznych o 20%,
- wdrożenie idei zrównoważonej produkcji i konsumpcji, między innymi w celu ograniczenia ilości powstających odpadów komunalnych na poziomie maksimum 300 kg/M/rok;
- likwidacja mogielników i „dzikich” składowisk śmieci,
- likwidacja odpadów azbestu oraz zawierających PCB,
- kompleksowe wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów oraz recyklingu w celu uzyskania co najmniej 15 % recyklingu tworzyw sztucznych, szkła, papieru i tektury oraz 25 % recyklingu materiałów opakowaniowych,
- ograniczenie ilości składowanych komunalnych odpadów biodegradowalnych - docelowo o 65 % w stosunku do roku 1995.
- wprowadzenie do eksploatacji instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych oraz osadów ściekowych, w szczególności w dużych miastach oraz kompostowania odpadów komunalnych oraz osadów ściekowych na terenach wiejskich oraz małych miast.
Analiza sytuacji gospodarczej w kraju, w szczególności w kontekście wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, pozwala na stwierdzenie, że rozwój gospodarczy kraju, jako całości, będzie przebiegał bez większych załamań a struktura gospodarki będzie zbliżała się do gospodarki krajów zachodnioeuropejskich.
Zmiany w ilości i jakości odpadów wytwarzanych w sektorze gospodarczym w perspektywie zależeć będą przede wszystkim od rozwoju poszczególnych gałęzi przemysłu, rzemiosła i usług. Doświadczenia wskazują, że na każde 1% wzrostu PBK przypada 2% wzrost ilości wytwarzanych odpadów. W najbliższej przyszłości (lata 2003 – 2007) zakłada się utrzymanie obecnego poziomu wytwarzania odpadów lub ich nieznaczny wzrost.
Wynika to z jednej strony z prowadzonej konsekwentnie polityki ekologicznej promującej metody minimalizacji i zapobiegania powstawaniu odpadów, z drugiej zaś zwiększeniu kontroli nad wytwórcami odpadów i odkrycie tzw. szarej strefy odpadowej. W dalszej perspektywie należy się spodziewać relatywnego spadku ilości wytwarzanych odpadów, w szczególności zmniejszy się ilość odpadów wymagających unieszkodliwiania przez składowanie.
W najbliższych latach najpoważniejszym problemem będzie rozwój systemu selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych oraz ich odzysk. Sporym wyzwaniem może być uzyskanie społecznej akceptacji dla budowy nowych instalacji w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności dla budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w tym kompostowni czy kwater składowania odpadów balastowych.
Na podstawie obowiązujących strategicznych dokumentów, w których wojewódzkie władze samorządowe kreują obraz regionu w najbliższej przyszłości można stwierdzić, że nie przewiduje się większych zmian w strukturze przemysłu na obszarze regionu, a co za tym idzie zmiany struktury wytwarzanych odpadów powstających w wyniku działalności gospodarczej.
W przypadku analizowanego obszaru przyjętą do realizacji strategia Województwa Zachodniopomorskiego zakłada traktowanie Powiatu Pyrzyckiego jako „terenu intensywnego rolnictwa” z zaznaczeniem iż południowe krańce powiatu mają być włączone w „obszar intentensywnej turystyki” Priorytety rozwoju województwa przewidują w tym regionie głównie rozwój rolnictwa oraz rozwój turystyki. W ramach rozwoju obszarów wiejskich w zakresie rozwoju infrastruktury przemysłu przetwórczego zaproponowano wykorzystanie istniejących obiektów w gminie Bielice i wykorzystanie ich do uruchomienia zakładu produkującego biopaliwa. Inwestycja taka niewątpliwie odpowiada aktualnym tendencjom jakie są preferowane w przemyśle przetwórczym. Na terenie powiatu istnieje realna szansa ale też i zagrożenie powstania nowego źródła odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne.
Nie przewiduje się natomiast znaczącego wzrostu ilości wytwarzanych odpadów oraz rozwoju innych, dotychczas nie występujących w powiecie gałęzi przemysłu, w szczególności takich, które mogłyby wytwarzać duże ilości odpadów.
Przyjęta strategia rozwojowa regionu będzie bezpośrednio delimitować zmiany jakie będą następować w charakterze emisji odpadów na terenie powiatu. W mniejszym stopniu dotyczyć to będzie odpadów komunalnych natomiast ogromne znaczenie będzie miało dla wytwórczości odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. Przyjęte założenie strategiczne maja bardzo istotne znaczenie dla szacunków związanych z wytwarzaniem odpadów biodegradowalnych. Większa część jest oraz będzie wykorzystywana przyrodniczo bezpośrednio przez samych wytwórców. Inaczej będzie gdy zostaną podjęte decyzje dotyczące lokalizacji na terenie powiatu wielkoprzemysłowych ferm hodowlanych. Uciążliwość emisji związanych z funkcjonowanie takich obiektów w sposób znaczący może wpłynąć na całokształt gospodarki odpadami biodegradowalnymi na terenie powiatu.
Jak wynika z badań demograficznych ilość mieszkańców zamieszkujących nasz kraj w najbliższych kilku latach nieznacznie może wzrosnąć, po czym gwałtownie zacznie spadać. Obecnie ilość mieszkańców Polski wynosi około 38 mln, natomiast w roku 2030 prawdopodobnie wynosić będzie 35 mln. Podobne zależności można zaobserwować analizując zmiany populacji gmin w latach 1997.
Tab. 4‑1 Procentowe wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach Powiatu Pyrzyckiego w latach 1999 do 2002.
|
|
Wyszczególnienie |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
|
1 |
Warnice |
-0,08 |
-0,14 |
-0,06 |
-0,03 |
|
2 |
Bielice |
-1,06 |
2,67 |
-0,44 |
0,00 |
|
3 |
Przelewice |
0,79 |
0,73 |
-0,64 |
-1,48 |
|
4 |
Pyrzyce |
0,13 |
-0,10 |
-0,38 |
-0,05 |
|
5 |
Lipiany |
0,06 |
0,47 |
-0,34 |
-0,08 |
|
6 |
Kozielice |
-0,59 |
-0,55 |
0,74 |
0,11 |
Tab. 4‑2 Średnie wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach powiatu pyrzyckiego dla lat 1999-2002.
|
|
Wyszczególnienie |
Średni procentowy przyrost naturalny dla lat 1999-2002 |
|
1 |
Warnice |
-0,3 |
|
2 |
Bielice |
1,13 |
|
3 |
Przelewice |
-0,61 |
|
4 |
Pyrzyce |
-0,4 |
|
5 |
Lipiany |
0,11 |
|
6 |
Kozielice |
-0,3 |
Przedstawione wartości wskazują iż zmiany demograficzne wymykają się możliwościom prostej aproksymacji. Regułą jest jedynie tendencja niewielkiego przyrostu a następnie spadku liczebności populacji. W związku z powyższym w ramach niniejszego opracowania proponuje się przyjąć następujące wskaźniki demograficzne.
Tab. 4‑3 Liczebność mieszkańców powiatu w latach 2003-2020 (na podstawie ankiet i analiz własnych).
|
Demografia |
|||||||||
|
lata 2000-2020 |
|||||||||
|
Lata |
Wskaźnik demograficzny |
tereny miejskie |
Łączna liczba |
mieszkańców |
Wskaźnik demograficzny |
tereny wiejskie |
Łączna liczba |
mieszkańców |
razem |
|
2003 |
1,000 |
17 738 |
1,000 |
23 587 |
41 325 |
||||
|
2006 |
1,009 |
17 898 |
1,005 |
23 705 |
41 603 |
||||
|
2010 |
1,003 |
17 791 |
0,995 |
23 469 |
41 260 |
||||
|
2015 |
0,995 |
17 649 |
0,985 |
23 233 |
40 883 |
||||
|
2020 |
0,980 |
17 383 |
0,970 |
22 879 |
40 263 |
||||

Wykres 4‑1 Demografia w latach 2002-2020.
Odpowiadają one wartościom publikowanym przez główny Urząd Statystyczny, które dla porównania wyglądają następująco.
Tab. 4‑4 Populacja Powiatu Pyrzyckiego w latach 2000 do 2030 (na podstawie danych GUS dotyczące liczby ludności w latach 2005 do 2030
|
Powiat |
Rok |
||||||
|
2000 |
2005 |
2010 |
2015 |
2020 |
2025 |
2030 |
|
|
Pyrzycki |
41.250 |
40.900 |
40.600 |
40.200 |
39.600 |
38.600 |
37.400 |
W oparciu o obserwacje dotyczące zmian struktury i ilości powstających odpadów komunalnych poczynione w ostatnich latach na terenie Polski oraz analizując zmiany jakie zachodzą w strukturze odpadów w społeczeństwach industrialnych i postindustrialnych – należy stwierdzić, iż ilość odpadów sukcesywnie rośnie, a ich skład zmienia się w miarę rozwoju gospodarczego i wzrostu poziomu życia mieszkańców. Zmiany te następują wolno gdyż są pochodną zmian w przyzwyczajeniach oraz zmian w poziomie dochodów ludności.
Na prognozowane zmiany wielkości strumienia odpadów komunalnych składają się zmiany jednostkowych wskaźników emisji odpadów, których trendy zmian wynikają z przesłanek rozwoju gospodarczo-społecznego.
Z tego tez powodu na analizowanym obszarze oczekiwać należy dalszych zmian ilościowo-jakościowych wytwarzanych odpadów komunalnych. Zmian które będą skutkowały obniżeniem ciężaru właściwego odpadów oraz wzrostem objętości wytwarzanych odpadów komunalnych. Dla potrzeb konstrukcji Powiatowo Planu Gospodarki Odpadami przyjęto prognozę określaną w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Część danych wyliczono metoda aproksymacji wartości granicznych.
Prognozując ilości wytwarzanych odpadów komunalnych zaniechano analiz opartych na prognozach rozwoju gospodarczego regionu odnośnie wytwórczości odpadów komunalnych. Prognozę oparto na wskaźnikach, które zostały przyjęte w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami.
Tab. 4‑5 Prognoza ilości wytwarzanych odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005 do 2020 [Mg].
|
L.P. |
Gmina |
Lata |
|||||||
|
2005 |
2010 |
2015 |
2020 |
||||||
|
Obszary |
Obszary |
Obszary |
Obszary |
||||||
|
Miejskie |
Wiejskie |
Miejskie |
Wiejskie |
Miejskie |
Wiejskie |
Miejskie |
Wiejskie |
||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
|
1 |
Przelewice |
0 |
1 302 |
0 |
1 308 |
0 |
1 408 |
0 |
1 449 |
|
2 |
Kozielice |
0 |
626 |
0 |
629 |
0 |
677 |
0 |
697 |
|
3 |
Warnice |
0 |
679 |
0 |
683 |
0 |
735 |
0 |
756 |
|
4 |
Pyrzyce |
5 640 |
1 610 |
6 711 |
1 618 |
7 071 |
1 741 |
7 544 |
1 792 |
|
5 |
Lipiany |
1 631 |
445 |
1 940 |
447 |
2 044 |
481 |
2 181 |
495 |
|
6 |
Bielice |
0 |
679 |
0 |
683 |
0 |
735 |
0 |
756 |
|
|
Razem |
14 018 |
14 891 |
15 672 |
16 557 |
||||
W najbliższych latach dostrzegany będzie stały wyraźny wzrost ilości wytwarzanych odpadów. Jest to szczególnie istotne dla rozważań związanych z wyborem optymalnego systemu zagospodarowania odpadów oraz doborem instalacji przeznaczonej do unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Ilości odpadów komunalnych jakie będą powstawać w powiecie w roku 2020 wskazują, iż możliwe będzie wybudowanie instalacji unieszkodliwiania odpadów wyłącznie na potrzeby powiatu. Zbliżona pod względem wydajności instalacja funkcjonuje już od roku 2001 na terenie powiatu polickiego. Ilości te są jednak cały czas wartościami niewielkimi dla regionalnych systemów gospodarki odpadami. Przesłanki te wskazują na niewątpliwą konieczność nawiązania współpracy z sąsiednimi powiatami w celu powołania systemu miedzypowiatowego opartego na wspólnej instalacji.
W Tab. 4‑5 przedstawiono prognozę ilości powstających odpadów komunalnych w Polsce w okresie 2005-2015 w podziale na 18 strumieni rozważanych w niniejszym Planie Gospodarki Odpadami. W kolejnych tabelach zaprezentowano prognozę ilościowa poszczególnych rodzajów odpadów w gminach Powiatu Pyrzyckiego.
Tab. 4‑6 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Ilość w Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
2 440 |
2 392 |
2 224 |
2 233 |
|
2 |
Odpady zielone |
302 |
308 |
301 |
302 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
835 |
822 |
765 |
768 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
1 539 |
1 841 |
2 302 |
2 312 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
172 |
207 |
259 |
259 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
1 398 |
1 322 |
1 110 |
1 114 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
585 |
694 |
857 |
861 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
66 |
70 |
67 |
67 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
1 073 |
1 190 |
1 341 |
1 347 |
|
10 |
Metale |
350 |
331 |
307 |
308 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
145 |
156 |
171 |
171 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
42 |
45 |
49 |
48 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
355 |
350 |
342 |
343 |
|
14 |
Odpady mineralne |
501 |
506 |
509 |
511 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
1 335 |
1 115 |
887 |
890 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
901 |
852 |
790 |
793 |
|
17 |
Odpady budowlane |
2 186 |
2 596 |
3 304 |
3 318 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
103 |
97 |
89 |
89 |
|
Razem |
14 080 |
14 326 |
14 891 |
15 672 |
|
Tab. 4‑7 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Przelewice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
226 |
228 |
226 |
218 |
|
2 |
Odpady zielone |
28 |
28 |
29 |
30 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
77 |
78 |
78 |
75 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
136 |
144 |
174 |
226 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
15 |
16 |
20 |
25 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
130 |
130 |
125 |
109 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
52 |
55 |
66 |
84 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
6 |
6 |
7 |
7 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
96 |
100 |
112 |
132 |
|
10 |
Metale |
33 |
33 |
31 |
30 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
13 |
14 |
15 |
17 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
4 |
4 |
4 |
5 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
33 |
33 |
33 |
34 |
|
14 |
Odpady mineralne |
46 |
47 |
48 |
50 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
128 |
125 |
105 |
87 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
84 |
84 |
81 |
77 |
|
17 |
Odpady budowlane |
193 |
204 |
245 |
324 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
10 |
10 |
9 |
9 |
|
Razem |
1 308 |
1 337 |
1 408 |
1 537 |
|
Tab. 4‑8 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Kozielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
108 |
109 |
109 |
105 |
|
2 |
Odpady zielone |
13 |
14 |
14 |
14 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
37 |
37 |
37 |
36 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
65 |
69 |
84 |
109 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
7 |
8 |
9 |
12 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
63 |
63 |
60 |
52 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
25 |
26 |
32 |
40 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
3 |
3 |
3 |
3 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
46 |
48 |
54 |
63 |
|
10 |
Metale |
16 |
16 |
15 |
14 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
6 |
6 |
7 |
8 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
2 |
2 |
2 |
2 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
16 |
16 |
16 |
16 |
|
14 |
Odpady mineralne |
22 |
22 |
23 |
24 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
62 |
60 |
51 |
42 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
40 |
40 |
39 |
37 |
|
17 |
Odpady budowlane |
93 |
98 |
118 |
156 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
5 |
5 |
4 |
4 |
|
Razem |
629 |
643 |
677 |
739 |
|
Tab. 4‑9 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Warnice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
128 |
130 |
129 |
117 |
|
2 |
Odpady zielone |
16 |
16 |
17 |
16 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
44 |
44 |
44 |
40 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
77 |
82 |
99 |
121 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
9 |
9 |
11 |
14 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
74 |
74 |
71 |
58 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
29 |
31 |
37 |
45 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
3 |
4 |
4 |
4 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
55 |
57 |
64 |
71 |
|
10 |
Metale |
19 |
19 |
18 |
16 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
7 |
8 |
8 |
9 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
2 |
2 |
2 |
3 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
19 |
19 |
19 |
18 |
|
14 |
Odpady mineralne |
26 |
27 |
27 |
27 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
73 |
71 |
60 |
47 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
48 |
48 |
46 |
42 |
|
17 |
Odpady budowlane |
110 |
116 |
140 |
174 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
6 |
5 |
5 |
5 |
|
Razem |
745 |
761 |
801 |
825 |
|
Tab. 4‑10 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj |
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
1 436 |
1 450 |
1 415 |
1 398 |
|
2 |
Odpady zielone |
176 |
180 |
182 |
189 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
491 |
496 |
486 |
481 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
863 |
914 |
1 089 |
1 447 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
97 |
102 |
122 |
163 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
830 |
831 |
783 |
698 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
328 |
347 |
411 |
539 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
38 |
39 |
41 |
42 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
612 |
638 |
704 |
843 |
|
10 |
Metale |
207 |
208 |
196 |
193 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
83 |
86 |
93 |
107 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
24 |
25 |
26 |
31 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
209 |
211 |
207 |
215 |
|
14 |
Odpady mineralne |
293 |
298 |
300 |
320 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
818 |
793 |
660 |
558 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
536 |
535 |
504 |
497 |
|
17 |
Odpady budowlane |
1 226 |
1 299 |
1 536 |
2 077 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
62 |
61 |
57 |
56 |
|
Razem |
8 328 |
8 512 |
8 812 |
9 853 |
|
Tab. 4‑11 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Lipiany w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
412 |
416 |
406 |
401 |
|
2 |
Odpady zielone |
50 |
51 |
52 |
54 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
141 |
142 |
139 |
138 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
247 |
262 |
312 |
415 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
28 |
29 |
35 |
47 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
238 |
238 |
224 |
200 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
94 |
100 |
118 |
154 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
11 |
11 |
12 |
12 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
175 |
183 |
202 |
242 |
|
10 |
Metale |
59 |
60 |
56 |
55 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
24 |
25 |
27 |
31 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
7 |
7 |
8 |
9 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
60 |
61 |
59 |
62 |
|
14 |
Odpady mineralne |
84 |
85 |
86 |
92 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
234 |
227 |
189 |
160 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
154 |
153 |
144 |
142 |
|
17 |
Odpady budowlane |
351 |
372 |
440 |
595 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
18 |
18 |
16 |
16 |
|
Razem |
2 387 |
2 440 |
2 526 |
2 824 |
|
Tab. 4‑12 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Bielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.
|
L.p. |
Rodzaj
|
Lata |
|||
|
2005 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
Mg |
|||||
|
1 |
Odpady kuchenne ulegające biodegradacji |
118 |
119 |
118 |
107 |
|
2 |
Odpady zielone |
14 |
15 |
15 |
15 |
|
3 |
Papier i tektura (nieopakowaniowy) |
40 |
41 |
41 |
37 |
|
4 |
Opakowania z papieru i tektury |
71 |
75 |
91 |
111 |
|
5 |
Opakowania wielomateriałowe |
8 |
8 |
10 |
12 |
|
6 |
Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe) |
68 |
68 |
65 |
54 |
|
7 |
Opakowania z tworzyw sztucznych |
27 |
28 |
34 |
41 |
|
8 |
Szkło (nieopakowaniowe) |
3 |
3 |
3 |
3 |
|
9 |
Opakowania ze szkła |
50 |
52 |
59 |
65 |
|
10 |
Metale |
17 |
17 |
16 |
15 |
|
11 |
Opakowania z blachy stalowej |
7 |
7 |
8 |
8 |
|
12 |
Opakowania z aluminium |
2 |
2 |
2 |
2 |
|
13 |
Odpady tekstylne |
17 |
17 |
17 |
16 |
|
14 |
Odpady mineralne |
24 |
24 |
25 |
25 |
|
15 |
Drobna frakcja popiołowa |
67 |
65 |
55 |
43 |
|
16 |
Odpady wielkogabarytowe |
44 |
44 |
42 |
38 |
|
17 |
Odpady budowlane |
100 |
106 |
128 |
159 |
|
18 |
Odpady niebezpieczne |
5 |
5 |
5 |
4 |
|
Razem |
683 |
698 |
735 |
756 |
|
Gospodarka wrakami samochodów wymaga obecnie pilnego uregulowania i określenia granicznych poziomów recyklingu poszczególnych kategorii odpadów powstających w trakcie złomowania pojazdów samochodowych.
Zadanie to jest szczególnie pilne, gdyż w ciągu najbliższych kilku lat należy spodziewać się znaczącego wzrostu liczby złomowanych samochodów. Skalę tego problemu ilustrują dane zawarte na Wykres 4‑2 Wynika z nich, że takiej dynamiki wzrostu ilości odpadów w perspektywie lat 2003 - 2014, nie przewiduje się w żadnej grupie odpadów omawianych w niniejszym opracowaniu.

Wykres 4‑2 Prognoza zmian ilości samochodów wycofywanych z eksploatacji w Polsce w latach 2000 - 2014 (rok 2000 = 100; na podstawie danych zawartych w KPGO, 2002)
Warunkiem spełnienia zapisów ustawy o ochronie środowiska jest usunięcie niedrożności w poszczególnych elementach sieci należącej do systemu obrotu i unieszkodliwiania zużytych opon. Obecnie najistotniejszym elementem hamującym prawidłowe działanie tego systemu jest brak sprawnie funkcjonującego systemu zbiórki tego typu odpadów.
Obowiązek tworzenia tego systemu musi spocząć w dużej części na wytwórcach i importerach opon, jednak część zadań w tym zakresie powinny wziąć na siebie gminy.
Prognoza wytwarzania zużytych opon dla Powiatu Pyrzyckiego została przedstawiona w oparciu o dane statystyczne oraz doświadczenia IGO przy realizacji pracy pt.: „Opracowanie ogólnokrajowego systemu utylizacji odpadów gumowych” powstających przy złomowaniu pojazdów mechanicznych. Prognoza ta dla powiatu w latach 2006– 2015 została zamieszczona w poniższej tabeli.
Tab. 4‑13 Prognoza ilości wytwarzanych opon na terenie powiatu w latach 2006-2015.
|
|
Lata |
||
|
2006 |
2010 |
2015 |
|
|
Ilość opon w Mg. |
9 |
10 |
12 |
.
Istniejąca w kraju oraz ciągle rozbudowywana baza przetwórcza, ma wystarczające moce przerobowe do zagospodarowania tego typu odpadów.
W najprostszym przypadku granulat gumowy może być wykorzystany w przemyśle cementowym jako wysokoenergetyczne paliwo, może także być współspalany w kotłach energetycznych razem z węglem, ale tylko w tych zakładach, które posiadają odpowiednie instalacje oczyszczające spaliny.
Także program budowy sieci dróg i autostrad stwarza dodatkowe możliwości zagospodarowania granulatu gumowego m.in. jako wypełniacza czy dodatku do asfaltów.
Inne możliwości recyklingów materiałów gumowych także są obecnie dostępne.
W przypadku prognozy wytwarzania odpadów innych niż komunalne posłużono się modelem 3 wybranych scenariuszy rozwoju zaproponowanym w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami. Wyniki prognozowania zostały przedstawione w tabelach poniżej. Wybrano taki model postępowania aby uzyskać zgodności założeń metodologicznych niezbędnych przy próbach modelowania diachronicznego. Tym niemniej obserwacje dotyczące wytwórczości odpadów z lat 2001 i 2002 wskazują iż możliwe jest zaistnienie sytuacji w której ilość wytwarzanych odpadów w kolejnych latach maleje. To dotyczy raczej sytuacji krótkookresowej. Z tego też powodu nie zdecydowano się na proponowanie kolejnego, czwartego wariantu rozwoju zakładając już, że wariant „zerowego” rozwoju należy do najbardziej pesymistycznego.
Tab. 4‑14 Wariant niskiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
02 |
3362,960 |
3366,592 |
3372,648 |
3378,702 |
3390,812 |
|
|
03 |
6,217 |
6,224 |
6,235 |
6,246 |
6,268 |
|
|
10 |
700,200 |
700,956 |
702,217 |
703,478 |
705,999 |
|
|
12 |
118,400 |
118,528 |
118,741 |
118,954 |
119,381 |
|
|
15 |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
|
|
16 |
2,000 |
2,002 |
2,006 |
2,009 |
2,017 |
|
|
17 |
10,180 |
10,191 |
10,209 |
10,228 |
10,264 |
|
|
19 |
3,000 |
3,003 |
3,009 |
3,014 |
3,025 |
|
|
SUMA |
4202,967 |
4207,506 |
4215,076 |
4222,642 |
4237,776 |
|
Tab. 4‑15 Wariant średniego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
|||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
|||
|
02 |
3362,960 |
3475,582 |
3596,682 |
3778,332 |
4038,697 |
||
|
03 |
6,217 |
6,425 |
6,649 |
6,985 |
7,466 |
||
|
10 |
700,200 |
723,649 |
748,863 |
786,684 |
840,895 |
||
|
12 |
118,400 |
122,365 |
126,629 |
133,024 |
142,191 |
||
|
15 |
0,010 |
0,010 |
0,011 |
0,011 |
0,012 |
||
|
16 |
2,000 |
2,067 |
2,139 |
2,247 |
2,402 |
||
|
17 |
10,180 |
10,521 |
10,887 |
11,437 |
12,226 |
||
|
19 |
3,000 |
3,100 |
3,208 |
3,371 |
3,603 |
||
|
SUMA |
4202,967 |
4343,720 |
4495,068 |
4722,092 |
5047,491 |
||
Tab. 4‑16 Wariant wysokiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
02 |
3362,960 |
3614,849 |
3857,051 |
4280,903 |
4946,955 |
|
|
03 |
6,217 |
6,683 |
7,130 |
7,914 |
9,145 |
|
|
10 |
700,200 |
752,646 |
803,074 |
891,324 |
1030,003 |
|
|
12 |
118,400 |
127,268 |
135,796 |
150,718 |
174,168 |
|
|
15 |
0,010 |
0,011 |
0,011 |
0,013 |
0,015 |
|
|
16 |
2,000 |
2,150 |
2,294 |
2,546 |
2,942 |
|
|
17 |
10,180 |
10,942 |
11,676 |
12,959 |
14,975 |
|
|
19 |
3,000 |
3,225 |
3,441 |
3,819 |
4,413 |
|
|
SUMA |
4202,967 |
4517,773 |
4820,473 |
5350,195 |
6182,616 |
|
Poniżej przedstawiono w/w dane w podziale na poszczególne gminy (w tabeli nie ujęto odpadów komunalnych i odpadów pościekowych).
Tab. 4‑17 Prognoza ilości wytworzonych odpadów w gminie Lipiany – wartości w [Mg].
|
kod |
stan wg WIOŚ |
WARIANT NISKIEGO WZROSTU |
WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU |
WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU |
|||||||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
|
|
02 |
2599,22 |
2602,0 |
2606,7 |
2611,4 |
2620,7 |
2686,3 |
2779,9 |
2920,3 |
3121,5 |
2793,9 |
2981,1 |
3308,7 |
3823,5 |
|
03 |
3,5 |
3,5 |
3,5 |
3,5 |
3,5 |
3,6 |
3,7 |
3,9 |
4,2 |
3,8 |
4,0 |
4,5 |
5,1 |
|
10 |
525,2 |
525,8 |
526,7 |
527,7 |
529,5 |
542,8 |
561,7 |
590,1 |
630,7 |
564,5 |
602,4 |
668,6 |
772,6 |
|
12 |
118,4 |
118,5 |
118,7 |
119,0 |
119,4 |
122,4 |
126,6 |
133,0 |
142,2 |
127,3 |
135,8 |
150,7 |
174,2 |
|
15 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
16 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
17 |
10,18 |
10,2 |
10,2 |
10,2 |
10,3 |
10,5 |
10,9 |
11,4 |
12,2 |
10,9 |
11,7 |
13,0 |
15,0 |
|
19 |
3 |
3,0 |
3,0 |
3,0 |
3,0 |
3,1 |
3,2 |
3,4 |
3,6 |
3,2 |
3,4 |
3,8 |
4,4 |
|
SUMA |
3259,5 |
3263,0 |
3268,9 |
3274,8 |
3286,5 |
3368,7 |
3486,0 |
3662,1 |
3914,4 |
3503,6 |
3738,4 |
4149,2 |
4794,8 |
Tab. 4‑18 Prognoza ilości wytworzonych odpadów w gminie Pyrzyce – wartości w [Mg].
|
kod |
stan wg WIOŚ |
WARIANT NISKIEGO WZROSTU |
WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU |
WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU |
|||||||||
|
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
|
02 |
763,74 |
764,6 |
765,9 |
767,3 |
770,1 |
789,3 |
816,8 |
858,1 |
917,2 |
820,9 |
875,9 |
972,2 |
1123,5 |
|
03 |
2,717 |
2,7 |
2,7 |
2,7 |
2,7 |
2,8 |
2,9 |
3,1 |
3,3 |
2,9 |
3,1 |
3,5 |
4,0 |
|
10 |
180 |
180,2 |
180,5 |
180,8 |
181,5 |
186,0 |
192,5 |
202,2 |
216,2 |
193,5 |
206,4 |
229,1 |
264,8 |
|
12 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
15 |
0,01 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
16 |
2 |
2,0 |
2,0 |
2,0 |
2,0 |
2,1 |
2,1 |
2,2 |
2,4 |
2,1 |
2,3 |
2,5 |
2,9 |
|
17 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
19 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
SUMA |
948,467 |
949,5 |
951,2 |
952,9 |
956,3 |
980,2 |
1014,4 |
1065,6 |
1139,0 |
1019,5 |
1087,8 |
1207,4 |
1395,2 |
W dalszych rozważaniach na temat prognozowanej ilości odpadów niebezpiecznych posłużono się tym samym algorytmem co powyżej.
Tab. 4‑19 Wariant niskiego wzrostu - odpady niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
09 |
1,000 |
1,001 |
1,003 |
1,005 |
1,008 |
|
|
13 |
3,206 |
3,209 |
3,215 |
3,221 |
3,233 |
|
|
16 |
1,814 |
1,816 |
1,819 |
1,822 |
1,829 |
|
|
18 |
10,000 |
10,011 |
10,029 |
10,047 |
10,083 |
|
|
19 |
1,000 |
1,001 |
1,003 |
1,005 |
1,008 |
|
|
SUMA |
17,020 |
17,038 |
17,069 |
17,100 |
17,161 |
|
Tab. 4‑20 Wariant średniego wzrostu - odpady niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
09 |
1,000 |
1,033 |
1,069 |
1,124 |
1,201 |
|
|
13 |
3,206 |
3,313 |
3,429 |
3,602 |
3,850 |
|
|
16 |
1,814 |
1,875 |
1,940 |
2,038 |
2,178 |
|
|
18 |
10,000 |
10,335 |
10,695 |
11,235 |
12,009 |
|
|
19 |
1,000 |
1,033 |
1,069 |
1,124 |
1,201 |
|
|
SUMA |
17,020 |
17,590 |
18,203 |
19,122 |
20,440 |
|
Tab. 4‑21 Wariant wysokiego wzrostu - odpady niebezpieczne.
|
Kod odpadu |
stan wg WIOŚ |
Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg] |
||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
||
|
09 |
1,000 |
1,075 |
1,147 |
1,273 |
1,471 |
|
|
13 |
3,206 |
3,446 |
3,677 |
4,081 |
4,716 |
|
|
16 |
1,814 |
1,950 |
2,081 |
2,309 |
2,668 |
|
|
18 |
10,000 |
10,749 |
11,469 |
12,730 |
14,710 |
|
|
19 |
1,000 |
1,075 |
1,147 |
1,273 |
1,471 |
|
|
SUMA |
17,020 |
18,295 |
19,521 |
21,666 |
25,037 |
|
W wyniku pogłębionej analizy przedstawiono poniżej prognozowane dane w rozbiciu na poszczególne gminy. Należy przy tym zauważyć, że w globalnej sumie odpadów nie uwzględniono odpadów z oczyszczania ścieków komunalnych oraz odpadów komunalnych.
Tab. 4‑22 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Lipiany – wartości w [Mg].
|
kod |
stan wg WIOŚ |
WARIANT NISKIEGO WZROSTU |
WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU |
WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU |
|||||||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
|
|
09 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
13 |
1,9 |
1,9 |
1,9 |
1,9 |
1,9 |
2,0 |
2,0 |
2,1 |
2,3 |
2,0 |
2,2 |
2,4 |
2,8 |
|
16 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,3 |
|
18 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
19 |
0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
SUMA |
2,8 |
2,8 |
2,8 |
2,8 |
2,8 |
2,9 |
3,0 |
3,1 |
3,4 |
3,0 |
3,2 |
3,6 |
4,1 |
Tab. 4‑23 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Pyrzyce – wartości w [Mg].
|
kod |
stan wg WIOŚ |
WARIANT NISKIEGO WZROSTU |
WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU |
WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU |
|||||||||
|
2002 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
2003 |
2006 |
2010 |
2015 |
|
|
09 |
1 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,1 |
1,2 |
1,1 |
1,1 |
1,3 |
1,5 |
|
13 |
1,306 |
1,3 |
1,3 |
1,3 |
1,3 |
1,3 |
1,4 |
1,5 |
1,6 |
1,4 |
1,5 |
1,7 |
1,9 |
|
16 |
0,892 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,3 |
|
18 |
10 |
10,0 |
10,0 |
10,0 |
10,1 |
10,3 |
10,7 |
11,2 |
12,0 |
10,7 |
11,5 |
12,7 |
14,7 |
|
19 |
1 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,0 |
1,1 |
1,1 |
1,2 |
1,1 |
1,1 |
1,3 |
1,5 |
|
SUMA |
14,198 |
14,2 |
14,2 |
14,3 |
14,3 |
14,7 |
15,2 |
16,0 |
17,1 |
15,3 |
16,3 |
18,1 |
20,9 |
Na podstawie:
Dane za rok 2002 WIOŚ Szczecin – prognoza wg założeń przyjętych w Wojewódzkim
Planie Gospodarki Odpadami
Akceptując załażenia przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki odpadami należy przewidywać, iż łączna ilość odpadów innych niż komunalne wzrośnie:
- W przypadku scenariusza niskiego wzrostu o około 0,8% ;
- w przypadku scenariusza średniego wzrostu o około 20% oraz
- około 47% w przypadku scenariusza wysokiego wzrostu w latach 2000 - 2015.
Wytwórcy odpadów innych niż komunalne mogą być podzieleni na 5 grup, w zależności od ilości wytwarzanych odpadów.
Przyjmując klasyfikację grup wytwórców odpadów zaproponowaną w Wojewódzkim Panie Gospodarki Odpadami. Ponad 55,42% całkowitej ilości odpadów innych niż komunalne jest wytwarzana w grupie 3 wytwórców, 39,96% w grupie 4 oraz 4,61% w grupie 5.
- Brak wytwórców w grupie 1 (ponad 100.000 Mg/rok).
- Brak wytwórców w grupie 2 (10.000-100.000 Mg/rok).
- Wytwórcy z grupy 3 (1.000-10.000 Mg/rok) zagodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami przyłączą się generalnie do opisanego systemu gospodarki odpadami komunalnymi z wyjątkiem niewielkich ilości odpadów niebezpiecznych oraz innych specyficznych rodzajów odpadów.
- Wytwórcy z grupy 4 (100-1.000 Mg/rok) z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami przyłączą się generalnie do opisanego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, ponieważ prowadzenie własnego systemu gospodarki odpadami będzie zbyt kosztowne. W przypadku określonych rodzajów odpadów wytwórcy ci mogą korzystać z urządzeń posiadanych przez innych wytwórców odpadów.
- Wytwórcy z grupy 5 (poniżej 100 Mg/rok) z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami korzystać będą ze wspólnego systemu unieszkodliwiania odpadów komunalnych i innych niż komunalne, co będzie konieczne dla zgodnego z prawem funkcjonowania tej grupy wytwórców odpadów.
Komentowana grupa odpadów należy do największej wśród wytwarzanych odpadów innych niż niebezpieczne. Prognoza ilości i struktury gospodarki odpadami z sektora rolno-spożywczego jest skomplikowana trudna z kilku powodów. W chwili obecnej następują w tym sektorze poważne zmiany restrukturyzacyjne związane z wahaniami w koniunkturze gospodarczej, powodujące upadek wielu, drobnotowarowych gospodarstw rolnych. Integracja z Unią Europejską to dodatkowy czynnik zmieniający warunki gospodarowania w rolnictwie i w przemyśle rolno- spożywczym. Z jednej strony przyspieszy ona trendy modernizacyjne w tym sektorze, z drugiej strony doprowadzi do likwidacji wielu nieefektywnych gałęzi produkcji rolnej i spowoduje rozwój gospodarstw wielkoobszarowych i wysokotowarowych. Ewentualne powstanie na terenie Powiatu Pyrzyckiego wielkich farm hodowlanych (hodujących np. kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt tysięcy sztuk trzody metodą bezściółkową) może spowodować problemy z odpowiednim zagospodarowaniem gnojówki intensywnych gnojowicy, która może być przeznaczona do rolniczego wykorzystania w określonym ustawą zakresie.
Z drugiej strony w strategii rozwoju rolnictwa w naszym kraju, określonym dla lat 2005 - 2015 zapisano, że jednym z priorytetów będzie utrzymanie istniejącego zróżnicowania sposobów i kierunków produkcji rolnej, przede wszystkim różnorodnej wielkości gospodarstw rolnych, różnego stopnia ich specjalizacji i różnej intensywności gospodarowania. Tak więc skalę zmian, którym podlegać będzie sektor produkcji rolnej trudno jest dzisiaj przewidywać, niemniej można przypuszczać, że do roku 2010 należy spodziewać się pewnego wzrostu ilości wytworzonych odpadów, jednak realnym wydaje się przyjęcie założenia, że nie będzie on większy niż 5 - 10% w stosunku do stanu obecnego. Nie można jednak odrzucać wariantu zakładającego bardziej dynamiczny rozwój komentowanego sektora i wzrost ilości wytwarzanych odpadów nawet o 50%.
Z przeprowadzonej analizy wynika, ze odpady pochodzące z produkcji rolnej są w z jednej strony w wysokim stopniu zagospodarowywane do celów rolniczych, jako pasze dla zwierząt, nawozy organiczne i składniki kompostu. Jednak duża ilość tego typu odpadu trafia w postaci nieprzetworzonej na składowisko (odpady z przedsiębiorstwa rolno-spożywczego Lipkon) . Niewątpliwie taka sytuacja jest nadużywaniem możliwości unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych poprzez ich składowanie. Prognozy dotyczące ilości wytwarzanych tego typu odpadów zaprezentowano w tabelach zamieszczonych w rozdz. 4.3. Nie obejmują one wytwarzanego obornika i gnojówki z przyczyn przedstawionych powyżej.
W polityce energetycznej Polski przewidywany jest spadek zapotrzebowania na takie nośniki energii pierwotnej jak węgiel kamienny czy brunatny i zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym naszego kraju. Zakłada się m.in. zmniejszenie energochłonności gospodarki do poziomu zapewniającego uzyskanie krajowego zużycia energii w 2025 roku nie przekraczającego 120% zużycia obecnego, a także zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego w pokrywaniu krajowego zapotrzebowania na energię pierwotną do poziomu 60%.
Zgodnie z zapisami Prawa Ochrony Środowiska zabronione jest, wprowadzanie do obrotu lub ponowne wykorzystanie substancji stwarzających szczególne zagrożenie do których zaliczany jest azbest.
Wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska podlegają sukcesywnej eliminacji. Wykorzystujący substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska jest obowiązany do dokumentowania rodzaju, ilości i miejsc ich występowania oraz sposobu ich eliminowania. Informacje w formie uproszczonej powinny zostać przedłożone wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta okresowo przedkłada wojewodzie informacje o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska w tym właśnie wyrobów zawierających azbest.
Rejestr rodzaju, ilości oraz miejsc występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska powinien być prowadzony przez Wojewodę.
W oparciu o takie informacje nastąpi utworzenie bazy danych zawierających informację o lokalizacji, ilości i stanie istniejących wyrobów zawierających azbest, przewidywanych do usunięcia jako odpady niebezpieczne - w skali gmin, powiatów, województw i kraju.
Na podstawie Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski przyjętego przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 14 maja 2002 roku samorządy uznano za konieczne opracowanie wojewódzkich, powiatowych i gminnych planów ochrony przed szkodliwością azbestu i programów usuwania wyrobów zawierających azbest przewidziane na lata 2003-2032.
Przewiduje się iż do roku 2010 w na trenie Powiatu Pyrzyckiego powstanie 9000 Mg odpadów zawierających azbest. Wartości te musza być jednak zweryfikowane na podstawie wykonywanej zgodnie z wymogami prawa inwentaryzacji.
Istnieje bardzo duże zagrożenie powstawania niekontrolowanego tych odpadów podczas prac remontowych lub rozbiórkowych na terenach byłych Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR). Większość budynków gospodarskich po PGR’ach ma wykonane pokrycia dachowe z płyt eternitowych zawierających azbest.
Poważnym problemem pozostaje jednak w tym obszarze niski stopień odzysku olejów pochodzących z rozproszonych źródeł, takich jak gospodarstwa domowe, małe przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolne. Warunkiem poprawy sytuacji w tym zakresie jest stworzenie spójnego i sprawnego systemu zbiórki, transportu i magazynowania olejów pochodzących z tych rozproszonych źródeł. Prognoza ilości olejów hydraulicznych, smarowych i przemysłowe wiąże się ilością m.in. złomowanych samochodów, która w skali kraju wykazała nieprzerwany wzrost ilości. Założono za Wojewódzkim Planem Gospodarki odpadami roczny 5 % wzrost tych odpadów. Powoduje to wzrost ilości wytworzonych odpadów do 3,5 Mg w roku 2006 do ok. 4,3 Mg w 2010 roku.
W najbliższej przyszłości nie należy także oczekiwać znaczącego wzrostu ilości powstających w tym sektorze odpadów niebezpiecznych. Większość z nich powstaje w kilku dużych zakładach branży metalowej. Problemem pozostają w tym sektorze rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym małe warsztaty mechaniczne i samochodowe nie objęte dotychczas ewidencja i monitoringiem. Wg danych WIOŚ całość zewidencjonowanych odpadów jest poddawane odzyskowi.
Jak wskazano wcześniej istnieje inwentaryzacja urządzeń zawierających PCB użytkowanych przez Grupę Energetyczną ENEA SA. Według posiadanych danych szacuje się, że unieszkodliwieniu i dekontaminacji podlegać będzie 4 baterie kondensatorów oraz 77 sztuk transformatorów. Przy założeniu, że średnia masa kondensatora wynosi 0,03 Mg, a masa płynu eksploatacyjnego w transformatorze małej mocy wynosi średnio 1,0 Mg, ilość odpadów przeznaczona do unieszkodliwienia wyniesie odpowiednio:
- kondensatory – 1,5 Mg,
- płyny usunięte z transformatorów - 77 Mg,
- - oleje odpadowe i ciecze z dekontaminacji transformatorów - 10 Mg (przy założeniu dwukrotnego płukania).
Dodatkowo szacuje się, że w wyniku dekontaminacji innych urządzeń energetycznych (m.in. kable olejowe, wyłączniki) powstanie ok. 5 Mg płynów usuniętych z urządzeń oraz 10 Mg płynów z procesu ich dekontaminacji. Łączna ilość odpadów z PCB wymagających unieszkodliwienia do 2010 r. wyniesie więc ok. 103,5 Mg. Podane wartości powinny ulec weryfikacji po wykonaniu pełnej inwentaryzacji urządzeń zawierających PCB.
Zgodnie z rozporządzeniami RM dotyczącymi rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. 2001.69.719 oraz Dz.U. 2003.104.982) należy dążyć do uzyskania 100% poziomu odzysku akumulatorów kwasowo-ołowiowych.
Cel ten wydaje się być realny do osiągnięcia, pod warunkiem, że rozwiązany zostanie problem odzysku akumulatorów ze strumienia odpadów komunalnych. Wprowadzenie opłaty depozytowej powinno w tym przypadku uruchomić mechanizmy sprzyjające rozwiązaniu tego problemu. Niezbędne jest także uruchomienie podobnych mechanizmów w zakresie zbiórki i odzysku akumulatorów małogabarytowych i zużytych baterii, gdyż stan gospodarki w tym sektorze jest szczególnie niezadowalający. Częściowym rozwiązaniem tego problemu mogłoby być gromadzenie zebranych w trakcie selektywnej zbiórki zużytych baterii i małogabarytowych akumulatorów na składowisku odpadów niebezpiecznych, do czasu znalezienia efektywnych technologii przetwarzania tego typu odpadów.
Należy prognozować iż ilość tego typu odpadów wzrośnie do 13 Mg w roku 2003 i 14 w roku 2010.
Dynamika przyrostu odpadów elektrycznych i elektronicznych jest trzykrotnie wyższa niż pozostałych odpadów. Szacunki prowadzone w UE zakładają, że ilość tych odpadów przyrasta o 3-5% w skali roku, co oznacza, że w 2006r. na terenie powiatu zostanie wytworzonych ok. 66 Mg a w roku 2010 aż 80 Mg tak kwalifikowanych odpadów.
Prognozuje się, że ilość osadów w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku kształtować się będzie na poziomie 30.600 Mg s.m. Zakładamy że w podobny sposób będzie następować wzrost ilości osadów ściekowych wytworzonych na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Prognozowany wzrost ilości osadów przedstawiono na poniższej ilustracji.
Tab. 4‑24 Prognoza masy osadów wytworzonych w komunalnych oczyszczalniach ścieków za Wojewódzkim Planem gospodarki Odpadami
|
Gmina |
Rok |
||||
|
Kod |
2002 |
2006 |
2010 |
2012 |
2015 |
|
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
190801 |
69 |
84 |
91 |
97 |
104 |
|
190802 |
75 |
92 |
99 |
105 |
113 |
|
190805 |
286 |
349 |
378 |
400 |
429 |
Prognoza przedstawiona w powyższej tabeli bierze pod uwagę zmiany liczby ludności, rozbudowę systemu kanalizacji i zastosowanie nowoczesnych technologii oczyszczania ścieków.
System gospodarki osadami ściekowymi będzie wymagał w najbliższych latach radykalnej zmiany. Dalsze składowanie osadów ściekowych na lagunach osadowych jest nie do przyjęcia ze względu na implementowaną do polskiego prawa dyrektywę „składowiskową’ (1999/31/EC) i konieczność ograniczenia ilości składowanych odpadów biodegradowalnych.
Należy więc oczekiwać trzech kierunków wykorzystania osadów ściekowych:
- wykorzystanie przyrodnicze (połączone z kompostowaniem osadów bądź ich fermentację),
- termiczne przekształcanie (spalanie w specjalnych spalarniach bądź współspalanie w obiektach energetycznych),
- mineralizację
Zakres przyrodniczego wykorzystanie będzie się w najbliższych latach zawężał, ze względu na planowane zaostrzenia przepisów prawnych regulujących takie wykorzystanie osadów ściekowych - ograniczenia w zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych, patogenów oraz metali ciężkich. Wydaje się, że do przyrodniczego wykorzystania nadawać się będą jedynie osady z małych oczyszczalni z terenów wiejskich, rolniczych. Obecność przemysłu oraz wzmożonego ruchu samochodowego w rejonie działania oczyszczalni wydaje się wykluczać możliwość przyrodniczego wykorzystywania osadów.
Termiczne przekształcanie osadów ściekowych budzi liczne emocje i protesty społeczne, lecz wydaje się nie do uniknięcia w przypadku osadów pochodzących z oczyszczalni ścieków z dużych miast. Problemem do rozstrzygnięcia jest czy powinno być to spalanie samych osadów (połączone z ich suszeniem czy tez mogły być one współspalane z węglem (dodatek osadów maksimum 5%) w obiektach energetycznych.
Przyszłościową metodą wydaje się mineralizacja, które nie powoduje powstawania emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Jednakże dziś metoda ta jest ciągle wydaje się być zbyt droga.
Analiza stanu gospodarki osadami pochodzącymi z biologicznych oczyszczalni ścieków dowodzi, że zagadnienie prawidłowego sposobu unieszkodliwiania osadów z oczyszczalni biologicznych jest na dzień dzisiejszy rozwiązany głównie poprzez przyrodnicze wykorzystanie powstającego odpadu. Należy także podkreślić, że zagospodarowanie osadów ściekowych powstających w oczyszczalniach ścieków, a zwłaszcza ich wykorzystanie uwzględniające wymagania środowiska, stwarza poważne problemy. Rozwiązanie ich wymaga zwykle podjęcia kapitałochłonnych działań inwestycyjnych. Wynika to m.in. z tego, że zmiany w dyrektywach europejskich istotnie zaostrzają wartości dopuszczalnych stężeń metali w osadach ściekowych przeznaczonych do przyrodniczego wykorzystania oraz wprowadzają ograniczenia zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych. Stanowić to będzie w przyszłości istotną barierę w przyrodniczym czy rolniczym wykorzystania osadów ściekowych.
Z przeprowadzonej analizy możliwości przetwarzania odpadów medycznych w istniejących instalacjach do termicznego unieszkodliwiania wynika, że ilość instalacji pracujących w województwie jest w stanie obsłużyć wszystkie placówki służby zdrowia oraz weterynaryjne Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U. 2003.8.04) dopuściło stosowanie innych niż termiczne przekształcanie odpadów medycznych i weterynaryjnych tj.:
- autoklawowanie (D 9),
- dezynfekcja termiczna (D 9),
- działanie mikrofalami (D 9),
- obróbka fizyko-chemiczna inna niż wymieniona powyżej (D9).
Termicznie przekształcane powinny być jedynie odpady z grup 18 01 02 (Części ciała i organy oraz pojemniki na krew i konserwanty służące do jej przechowywania (z wyłączeniem 18 01 03) oraz 18 01 06 (Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne), 18 02 05 (Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne) i 18 01 08(Leki cytotoksyczne i cytostatyczne), 18 02 07 (Leki cytotoksyczne i cytostatyczne). Pozostałe odpady mogą być unieszkodliwiane innymi metodami, zaś odpada po zastosowaniu tych procesów klasyfikowany jako 19 80 01 (Odpady po autoklawowaniu odpadów medycznych i weterynaryjnych) nie jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych.
Konsekwencja tego rozporządzenia będzie ograniczenie ilości spalanych odpadów medycznych i weterynaryjnych na korzyść innych (tańszych) metod ich unieszkodliwiania.
Zapisy tego rozporządzenia budzą jednak wiele kontrowersji, w szczególności bardzo ważną jest obawa o bezpieczeństwo epidemiologiczne takiego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Trzeba bowiem pamiętać, że skuteczność sterylizacji 99,9 % oznacza, że 0,1 % populacji bakterii chorobotwórczych przeżywa i dalej stanowić może zagrożenie. W związku z tym wydaje się celowe, aby wszystkie odpady specyficzne, te które miały kontakt z krwią chorego (jak również innymi płynami ustrojowymi), które mogą być potencjalnie zakażone należy bezwzględnie spalać, gdyż ich sterylizacja nie dale 100 % pewności unieszkodliwienia wszystkich zagrożeń epidemiologicznych.
Nie mniej należy jednak w najbliższym okresie oczekiwać spadku ilości odpadów medycznych i weterynaryjnych unieszkodliwianych poprzez termiczne przekształcanie (spalanie).
Istotą gospodarki odpadami pochodzącymi z placówek medycznych i weterynaryjnych jest zagwarantowanie higienicznego, ekologicznego i bezpiecznego obchodzenia się z tego typu odpadami. Ważne jest także, aby w procesie unieszkodliwiania odpadów medycznych posługiwać się metodami spełniającymi kryteria wysokiej jakości i bezpieczeństwa stosowania. Technologie te winny być nie tylko nowoczesne, ale również dostosowane do uwarunkowań lokalnych, bowiem w wielu przypadkach wytwórcy odpadów (jednostki organizacyjne medyczne i weterynaryjne) prowadzą procesy unieszkodliwiania odpadów, zwłaszcza tych zainfekowanych, bezpośrednio w miejscu prowadzenia podstawowej, statutowej działalności.
Cele krótkookresowe
2003-2006
Za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami oraz Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami jako cele krótkookresowe należy przyjąć:
- prowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów,
- uchwalenie gminnych planów gospodarki,
- objęcie wszystkich mieszkańców powiatu zorganizowaną zbiórką odpadów; a co za tym idzie wyeliminowanie niekontrolowanego wprowadzania odpadów komunalnych do środowiska,
- podnoszenie świadomości ekologicznej społeczności lokalnej – przygotowanie i wdrożenie programu edukacji ekologicznej,
- podniesienie skuteczności selektywnej zbiórki odpadów ze szczególnym uwzględnieniem wprowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
- wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych,
- wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych,
- wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w grupie odpadów komunalnych,
- likwidacja dzikich składowisk,
- budowa instalacji przeznaczonych do unieszkodliwienie odpadów komunalnych,
- budowa instalacji przeznaczonych do unieszkodliwienie osadów ściekowych.
Dla osiągnięcia wyżej wymienionych celów konieczne jest podjęcie następujących przedsięwzięć:
- utworzenie w międzygminnych bądź międzypowiatowych struktur gospodarki odpadami komunalnymi, dla realizacji wspólnych przedsięwzięć,
- planowanie i realizacja rozwiązań kompleksowych, zintegrowanych, uwzględniających wszystkie wytwarzane odpady możliwe do wspólnego zagospodarowania, niezależnie od źródła ich pochodzenia,
- wdrożenie i rozbudowa systemów selektywnego gromadzenia odpadów w tym odpadów niebezpiecznych,
- utrzymanie przez samorządy kontroli nad zakładami przetwarzania odpadów komunalnych, co jest istotne z punktu widzenia rozwoju racjonalnej gospodarki odpadami.
Cele długookresowe
2007-2010
- dalszy rozwój i doskonalenie ponadlokalnych i lokalnych systemów gospodarki odpadami,
- dalszy rozbudowa sieci selektywnej zbiórki odpadów,
- kontynuacja i intensyfikacja akcji szkoleń i podnoszenia świadomości społecznej,
- wdrażanie nowoczesnych technologii odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym metod termicznego przekształcania odpadów,
- intensyfikacja odzysku i unieszkodliwiania odpadów wielkogabarytowych, budowlanych i niebezpiecznych wytwarzanych w grupie odpadów komunalnych.
W celu osiągnięcia redukcji odpadów komunalnych kierowanych na składowiska zaproponowana kolejne fazy związane z powstawaniem, zbiórką, odzyskiem i unieszkodliwianiem tych odpadów, a także rynkiem zbytu końcowych produktów.
Faza 1 - wytwarzanie
odpadów
Przeciwdziałanie i minimalizacja produkcji odpadów. Działania obejmują między innymi:
- edukację prowadzoną w celu zachęcania społeczeństwa do ograniczania wytwarzanych odpadów,
- edukację prowadzoną w celu zachęcania społeczeństwa do selektywnego gromadzenia odpadów,
- kompostowanie przydomowe frakcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (istotne dla gmin rolniczych)
- zastosowanie instrumentów finansowych celem zachęcania wytwórców do ograniczania ilości odpadów.
Faza 2 - zbiórka i
transport odpadów
- Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów w postaci zmieszanej.
- Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów surowcowych występujących w odpadach zmieszanych.
- Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach zmieszanych.
- Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów wielkogabarytowych.
- Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów budowlanych.
Faza 3 - odzysk i
unieszkodliwianie
Wybór optymalnej metody odzysku i unieszkodliwienia odpadów komunalnych. Największym stopniu uzależniony jest od takich czynników jak:
- dostępny teren,
- ilość i jakość odpadów na danym obszarze,
- możliwości zbytu na produkty powstające w procesach odzysku i unieszkodliwiania (w tym kompost, gaz, energia elektryczna, energia cieplna i inne produkty procesu unieszkodliwiania odpadów),
- akceptacja społeczna,
- możliwości finansowe.
- Wybór może nastąpić w oparciu o studium wykonalności inwestycji.
Faza 4 - odbiorcy i
rynek
Sukces przedsięwzięcia wynikać będzie od odpowiedniego przygotowania inwestycji pod względem jej wykonalności. Z tego też powodu istotnym jest stymulowanie rynku odbiorców produktów powstających po procesie unieszkodliwiania odpadów. Koniecznym jest zorganizowanie rynku odbiorców produktów utylizacji odpadów powstających na terenie powiatu.
Precyzyjny harmonogram rzeczowy może zostać przedstawiony dopiero w oparciu o szczegółowe analizy, które powinny być przedmiotem kolejnych opracowań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu oraz analiz regionalnych.
Odzysk i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych
ulegających biodegradacji
Biorąc pod uwagę wymagania określone w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami (na podstawie art. 5 Dyrektywy Rady 1999/31/EC) należy przyjąć, że ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania powinny wynosić:
- w 2010 r. - 75% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,
- w 2013 r. - 50% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,
- w 2020 r. - 35% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.
Tab. 5‑1 Prognoza ilości poszczególnych biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko i unieszkodliwianych w innymi metodami w latach 2006-2015 – opracowanie własne.
|
Rodzaj |
2006 |
2010 |
2013 |
2015 |
|
Maks. Ilość biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko |
3
662 |
2
704 |
1750 |
1
683 |
|
Minimalna Ilość odpadów biodegradowalnych unieszkodliwionych w innej metodzie niż składowanie |
0 |
901 |
1750 |
1
683 |
Odpady wielkogabarytowe
Odpady wielkogabarytowe to odpady z gospodarstw domowych, które ze względu na duże rozmiary (nie mieszczą się do standardowych pojemników) wymagają odrębnego traktowania. Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych:
- w roku 2005 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2006 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2010 - 50% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,
- w roku 2014 - 70% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych.
Szacuje się, że w roku 2002 na terenie powiatu wytworzono ok. 720 Mg odpadów wielkogabarytowych. Poniższa tabela zawiera ilości odpadów wielkogabarytowych, które zgodnie z wyżej przedstawionymi założeniami powinny zostać zebrane w wyniku zbiórki selektywnej w kolejnych latach. W planach na szczeblu gminnym należy opracować szczegółowe przedsięwzięcia związane z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów wielkogabarytowych.
Tab. 5‑2 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.
|
Rodzaj |
2006 |
2010 |
2013 |
2015 |
|
Rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych za KPGO |
185 |
461 |
507 |
566 |
Odpady
budowlane
Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych:
- w roku 2005 - 15% wytwarzanych odpadów budowlanych,
- w roku 2006 - 15% wytwarzanych odpadów budowlanych,
- w roku 2010 - 40% wytwarzanych odpadów budowlanych,
- w roku 2014 - 60% wytwarzanych odpadów budowlanych.
Szacuje się, że w roku 2002 wytworzono ok. 1700 Mg odpadów budowlanych. Tabela poniżej zawiera ilości odpadów budowlanych, które zgodnie z wyżej przedstawionymi założeniami powinny zostać zebrane selektywnie w latach: 2007, 2010 i 2013 oraz 2015.
W planach na szczeblu gminnym należy opracować szczegółowe przedsięwzięcia związane z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów budowlanych.
Tab. 5‑3 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów budowlanych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.
|
Rodzaj |
2006 |
2010 |
2013 |
2015 |
|
Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych za KPGO |
317 |
895 |
1100 |
1982 |
Odpady niebezpieczne
wytwarzane w grupie odpadów komunalnych
Zgodnie z wytycznymi Krajowego Planu Gospodarki Odpadami zakłada się następujący rozwój systemu gospodarki odpadami niebezpiecznymi:
- w roku 2005 - 15% odpadów będzie zbieranych selektywnie,
- w roku 2006 - 15% odpadów będzie zbieranych selektywnie,
- w roku 2010 - 50% odpadów będzie zbieranych selektywnie,
- w roku 2014 - 80% odpadów będzie zbieranych selektywnie.
Szacuje się, że w roku 2002 w strumieniu odpadów komunalnych było 102 Mg odpadów niebezpiecznych.
Tab. 5‑4 Zakładane ilości selektywnie zbieranych odpadów niebezpiecznych wchodzących w strumień odpadów komunalnych w latach: 2006 do 2015.
|
Rodzaj zbiórki |
Lata |
|||
|
2006 |
2010 |
2013 |
2015 |
|
|
Zakłada się następujący rozwój systemu gospodarki odpadami niebezpiecznymi występujacymi w odpadach komunalnych za KPGO |
16 |
52 |
67 |
71 |
Podstawowe cele do osiągnięcia w gospodarce komunalnymi osadami ściekowymi wynikają z celów jakie będą określone w Programie Ochrony Środowiska.
Główne cele to:
- zwiększenie stopnia kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i środowiskowego,
- zwiększenie stopnia przetworzenia komunalnych osadów ściekowych (w tym budowa ponadgminnej instalacji unieszkodliwiania osadów ściekowych oraz poddanie przynajmniej części z nich unieszkodliwieniu metodami termicznymi),
- maksymalizacja stopnia wykorzystania substancji biogennych zawartych w osadach przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących bezpieczeństwa sanitarnego i chemicznego.
Preferowanym kierunkiem postępowania z osadami ściekowymi będzie kompostowanie.
Generalnie należy przyjąć, że przetwórstwo osadów powinno być realizowane poza oczyszczalniami ścieków. Krajowy Plan Gospodarki Odpadami Zakłada, że ilość osadów kompostowanych może wzrosnąć nawet do 20% ich całkowitej masy wytwarzanej w kraju. Warunkiem jest realizacja programu budowy zakładów kompostowania i przygotowanie ich do współpracy z oczyszczalniami ścieków. Budowa takiego zakładu na trenie Powiatu Pyrzyckiego niewątpliwie musi być przedmiotem osobnych rozważań.
Kolejnym preferowanym kierunkiem będzie wykorzystanie ustabilizowanych osadów na cele określone w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz, do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne, do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin które nie są przeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz).
Należy przyjąć założenie, że bezpośrednie wykorzystanie ustabilizowanych osadów ściekowych nie zwiększy się do roku 2010. Czynnikiem, który nie pozwoli na wzrost ilości osadów wykorzystywanych w tym kierunku, będzie projektowany wzrost kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi oraz dalsze rozpoznanie zawartości zanieczyszczeń organicznych w komunalnych osadach ściekowych. Stąd też zakłada się, że w roku 2014 bezpośrednie wykorzystanie komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie może zmaleć
Kolejnym kierunkiem zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych będzie ich termiczne przekształcanie. Należy przyjąć, że do roku 2010 zbudowane zostaną dodatkowe instalacje pozwalające na przerób termiczny osadów. Zakłada się, że w roku 2010 ilość komunalnych osadów ściekowych przekształcanych termicznie wzrośnie z obecnych 1,6% do 5% w roku 2010 i 8% w roku 2014 (w skali kraju). Podobna tendencja powinna być obserwowana na terenie powiatu. Jednak wartością początkowa jest zerowy udział technologii termicznego unieszkodliwiania osadów w chwili obecnej. Instalacje termicznego przekształcania osadów powinny obsługiwać oczyszczalnie rejonów, gdzie władze rozwijają rolnictwo ekologiczne, turystykę i z rejonów uzdrowiskowych. Tak więc dotyczy to niewątpliwie regionu pyrzyckiego.
Tak wiec należy zakładać, że przynajmniej część osadów ściekowych wytwarzanych na trenie powiatu będzie musiała być unieszkodliwiane metodami termicznymi.
Największa ilość osadów ściekowych będzie unieszkodliwiana poprzez ich składowanie. Kierunek ten będzie kierunkiem dominującym ilościowo. Oznacza to, że w bilansach materiałów biogennych kierowanych na składowiska należy przewidzieć stały udział osadów.
W celu poprawy stanu gospodarki zużytymi oponami należy wysiłki skoncentrować na następujących kierunkach.
- Zorganizowanie systemu zbiórki i gromadzenia i transportu zużytych opon.
Prognozowany, gwałtowny wzrost liczby wycofywanych z użytku samochodów w latach 2003 - 2014, pociąga za sobą konieczność szybkiego opracowania programu usprawnienia i wspomagania działań poprawiających gospodarkę odpadami w tym sektorze. Do najważniejszy zadań w tym zakresie należy zaliczyć:
1. Wspomaganie działań zmierzających do stworzenia działania systemu zbiórki, magazynowania i demontażu wycofanych z eksploatacji pojazdów samochodowych.
2. Wdrożenie ewidencji i monitoringu stacji i zakładów upoważnionych do demontażu wyeksploatowanych pojazdów samochodowych.
Dążąc do poprawy sytuacji w zakresie zagospodarowania gruzu budowlanego należy skoncentrować wysiłki na następujących celach:
1. Stworzenie programu i podjęcie działań w celu stworzenia efektywnego systemu zbiórki i ponownego wykorzystania odpadów budowlanych, który obejmowałby także drobnych wytwórców tych odpadów (małe i średnie firmy budowlane).
2. Stworzenie ewidencji podmiotów wytwarzających odpady budowlane, obejmujący także małe i średnie przedsiębiorstwa.
3. Opracowanie założeń i zorganizowanie systemu zbiórki odpadów takich jak gruz budowlany, tynki, odpadowy beton, płyty, cegły itp.
4. Opracowanie i stworzenie systemu selekcji odpadów budowlanych przez podmioty wytwarzające odpady.
Na podstawie dokonanej analizy wynika, iż spośród działających składowisk odpadów komunalnych składowisko położone na terenie gminy Lipiany przeznaczone jest do zamknięcia i rekultywacji natomiast składowisko położone na terenie gminy Pyrzyce przeznaczone jest do dalszej eksploatacji. W przypadku składowiska w Lipinach termin jego zamknięcia wyznaczono w decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji na koniec roku 2003.
Teren zdegradowany podlega w myśl prawa ochrony środowiska kompensacji przyrodniczej przez którą rozumie zespół działań obejmujących w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne, rekultywację gleby, zalesianie, zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych,
Zgodnie z brzmieniem art. 52. 2. ustawy o odpadach organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów określa w nim miedzy innymi kierunek jego rekultywacji.
Zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wymaga zgody właściwego organu. Takim organem w przypadku składowiska położonego na terenie gminy Lipiany jest Starostwo Powiatowe w Pyrzycach.
Zgodę na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wydaje się na podstawie wniosku zarządzającego składowiskiem odpadów, w drodze decyzji po przeprowadzeniu kontroli składowiska odpadów przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.
Wniosek zarządzającego składowiskiem dotyczący warunków zamknięcia powinien zawierać:
- określenie technicznego sposobu zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części,
- harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów.
Zgoda, o której mowa w ust. 1, na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części określa:
- techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części,
- harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów,
- warunki sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem odpadów.
Zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany zapewnić rekultywację i ponowne zagospodarowanie terenu składowiska odpadów oraz monitorować składowisko odpadów po zakończeniu eksploatacji składowiska.
Zgodnie z Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U.03.61.549). Składowisko odpadów, na którym przewiduje się składowanie odpadów ulegających biodegradacji, wyposaża się w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego a gaz ten oczyszcza się i wykorzystuje do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe - spala w pochodni.
W procesie zamknięcia składowiska odpadów lub jego części wykonuje się prace rekultywacyjne w sposób zabezpieczający składowisko odpadów przed jego szkodliwym oddziaływaniem na wody powierzchniowe i podziemne oraz powietrze, integrujący obszar składowiska odpadów z otaczającym środowiskiem oraz umożliwiający obserwację wpływu składowiska odpadów na środowisko. Po zakończeniu eksploatacji składowiska skarpy oraz powierzchnię korony składowiska porządkuje się i zabezpiecza przed erozją wodną i wietrzną przez wykonanie odpowiedniej okrywy rekultywacyjnej, której konstrukcja uzależniona jest od właściwości odpadów. Minimalna miąższość okrywy rekultywacyjnej dla składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne powinna umożliwić powstanie i utrzymanie trwałej pokrywy roślinnej.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów (Dz. U. 02.220.1858) na składowisku w Lipianach należy prowadzić Monitoring fazy poeksploatacyjnej składowiska przez okres 30 lat, licząc od dnia uzyskania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów.
Monitoring ten polega na:
- badaniu wielkości opadu atmosferycznego z pomiarów prowadzonych na terenie składowiska odpadów lub poza nim, o ile w trakcie oceny stanu wyjściowego lub procedury zamknięcia składowiska odpadów wskazano stację meteorologiczną reprezentatywną dla lokalizacji składowiska odpadów;
- pomiarze poziomu wód podziemnych;
- kontroli osiadania powierzchni składowiska odpadów w oparciu o ustalone repery;
- badaniu parametrów wskaźnikowych w wodach powierzchniowych, odciekowych, podziemnych i gazie składowiskowym.
Badanie wielkości opadu atmosferycznego odbywa się raz dziennie w fazie poeksploatacyjnej.
Przynajmniej raz w roku w fazie eksploatacji i w fazie poeksploatacyjnej powinien być badany przebieg osiadania powierzchni składowiska odpadów. Ocenie podlega przebieg osiadania powierzchni składowiska odpadów wyznaczany metodami geodezyjnymi, z wykorzystaniem ustalonych reperów, oraz stateczność zboczy określana metodami geotechnicznymi.
|
Lp. |
Mierzony
parametr |
Częstotliwość pomiarów |
|
Faza
poeksploatacyjna |
||
|
1 |
Wielkość przepływu wód powierzchniowych |
co 6 miesięcy |
|
2 |
Skład wód powierzchniowych |
co 6 miesięcy |
|
3 |
Objętość wód odciekowych |
co 6 miesięcy |
|
4 |
Skład wód odciekowych |
co 6 miesięcy |
|
5 |
Poziom wód podziemnych |
co 6 miesięcy |
|
6 |
Skład wód podziemnych |
co 6 miesięcy |
|
7 |
Emisja gazu składowiskowego |
co 6 miesięcy |
|
8 |
Skład gazu składowiskowego |
co 6 miesięcy |
W działaniach skierowanych na gospodarkę odpadami innymi niż niebezpieczne i niebezpieczne w szczególności należy zwrócić uwagę na odpady, które wymykają się aktualnie prowadzonemu monitoringowi a są szczególnym zagrożeniem dla omawianego obszaru. Do odpadów takich zaliczyć należy w szczególności odpady pochodzące z zakładów energetycznego spalania paliw, odpady z przemysłu rolno- spożywczego, odpady medyczne i weterynaryjne, oleje odpadowe, odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali, zużyte baterie i akumulatory.
Zadaniem pierwszoplanowym jest wprowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów. Jak wykazano w poprzednich rozdziałach czynności podejmowane na poszczególnych szczeblach administracji nie są efektywne (oficjalnie na trenie powiatu tylko siedem jednostek organizacyjnych zgłosiło wytworzenie odpady).
W polityce energetycznej Polski przewidywany jest spadek zapotrzebowania na takie nośniki energii pierwotnej jak węgiel kamienny czy brunatny i zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym naszego kraju. Zakłada się m.in. zmniejszenie energochłonności gospodarki do poziomu zapewniającego uzyskanie krajowego zużycia energii w 2025 roku nie przekraczającego 120% zużycia obecnego, a także zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego w pokrywaniu krajowego zapotrzebowania na energię pierwotną do poziomu 60%. Analiza stanu gospodarki odpadami powstającymi w trakcie energetycznego spalania paliw stałych pozwala na określenie następujących potrzeb i celów polityki ekologicznej prowadzonej w powiecie w tym zakresie:
1. Stworzenie systemu informacji zawierającego informacje o producentach odpadów i możliwościach ich odzysku.
2. Promowanie działań zmierzających do zmniejszenia energochłonności oraz opracowanie i wdrażanie programów oszczędności energii i racjonalizacji jej zużycia.
3. Podjęcie działań mających na celu zmniejszenie udziału węgla kamiennego w zapotrzebowaniu na energię pierwotną, w tym zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w bilansie energetycznym powiatu.
4. Prowadzenie ciągłego monitoringu stanu gospodarki odpadami z sektora energetycznego,
5. Opracowanie wytycznych dotyczących stosowania odpadów z energetyki do budowy dróg, rekultywacji terenu i makroniwelacji.
6. Wspieranie budowy niezbędnych instalacji w celu zwiększenia odzysku odpadów Powstających w przemyśle energetycznym.
Z przeprowadzonej analizy wynika, ze odpady pochodzące z produkcji rolnej są w wysokim stopniu zagospodarowywane do celów rolniczych, jako pasze dla zwierząt, nawozy organiczne i składniki kompostu. Może to stwarzać wrażenie, że mamy w tym przypadku do czynienia ze sprawnym, wydajnym i skutecznym systemem gromadzenia, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów z produkcji rolnej i z przetwórstwa rolno-spożywczego. Teza ta jest tylko częściowo prawdziwa, gdyż niewątpliwie nadużywaną formą unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych jest ich składowania na składowiskach odpadów komunalnych. nadal w wielu przypadkach spotyka się w tym obszarze działania niezgodne z prawe i szkodliwe dla środowiska. Stan ten spowodowany jest wieloma czynnikami, w tym także niedociągnięciami w zakresie prawidłowego nadzoru nad gospodarka odpadową w tym sektorze produkcji. Do najważniejszych przyczyn trudności można zaliczyć:
- duże rozdrobnienie i rozproszenie źródeł wytwarzających odpady (ograniczenia związane z transportem i przemieszczaniem odpadów do miejsc ich unieszkodliwiania). Powoduje to także utrudnienia w zakresie monitoringu i nadzoru nad gospodarka odpadami w tym sektorze,
- kampanijny charakter produkcji rolnej, powodujący spiętrzenia w ilości wytwarzanych odpadów, które są dodatkowo biologicznie niestabilne, łatwo zagniwają i pogarszają swoje własności użytkowe, jako źródło ewentualnych surowców wtórnych,
- brak systemu zbiórki odpadów,
- niski poziomem edukacji ekologicznej wśród małych i średnich producentów rolnych,
- brak systemu ewidencji i monitoringu odpadów powstających w sektorze produkcji rolnej i w przemyśle przetwórczym,
- brak szczelnego systemu nadzoru weterynaryjnego nad procesem powstawania i niszczenia odpadów zwierzęcych szczególnego i wysokiego ryzyka.
Wymienione powyżej niedociągnięcia i trudności wskazują na obszary działań i cele polityki ekologicznej, która mogłaby wyeliminować część tych zagrożeń. Zadania te powinny się skupiać wokół następujących celów ogólnych:
1. Podjęcie działań zmierzających do stworzenia systemu zbiórki odpadów z rolniczej produkcji podstawowej oraz przetwórstwa żywności obsługujący przede wszystkim małych i drobnych producentów rolnych.
2. Opracowanie i wdrożenie mechanizmów pozwalających na szerokie upowszechnienie i wdrażanie zasad zawartych w „Kodeksie dobrych praktyk rolniczych”,
3. Rozwój edukacji ekologicznej na wsi, ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich producentów rolnych.
4. Uzupełnienie i rozbudowa systemu ewidencji odpadów powstających w sektorze rolnospożywczym, który powinien uwzględniać również małych i średnich producentów (możliwość wykorzystania danych gromadzonych w ramach systemu IACS do zewidencjonowania wytwórców odpadów).
5. Koordynacja współpracy służb inspekcji ochrony środowiska ze służbami nadzoru weterynaryjnego (uszczelnienia systemu obrotu zwierzęcych niszczenia odpadów zwierzęcych niebezpiecznych oraz odpadów wysokiego i szczególnego ryzyka).
6. Wspieranie działań skierowanych na powiększenia bazy technicznej sektora przetwarzającego odpady zwierzęce i roślinne, w tym przede wszystkim o zakłady termicznej przeróbki tych odpadów.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych
sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych
(Dz.U.2003.8.104) dopuściło stosowanie innych niż termiczne przekształcanie
odpadów medycznych i
weterynaryjnych tj.:
- autoklawowanie (D 9),
- dezynfekcja termiczna (D 9),
- działanie mikrofalami (D 9),
- obróbka fizyko-chemiczna inna niż wymieniona powyżej (D9),
- termicznie przekształcane powinny być jedynie odpady z grup 18 01 02 (części ciała i organy) oraz 18 01 06, 18 02 05 (chemikalia, w tym odczynniki chemiczne zawierające substancje niebezpieczne) i 18 01 08, 18 02 07 (leki cytotoksyczne i cytostatyczne).
Pozostałe odpady mogą być unieszkodliwiane innymi metodami, zaś odpad po zastosowaniu tych procesów klasyfikowany jako 19 80 01 (Odpady po autoklawowaniu odpadów medycznych i weterynaryjnych) nie jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych. Konsekwencja tego rozporządzenia będzie ograniczenie ilości spalanych odpadów medycznych i weterynaryjnych na korzyść innych (tańszych) metod ich unieszkodliwiania.
Istota gospodarki odpadami medycznymi została przedstawiona w pkt. 4.3.10. Za priorytetowe działania w zakresie gospodarki odpadami z grupy odpadów medycznych i weterynaryjnych należy uznać:
1. Organizacja i wspomaganie inicjatyw z zakresu selektywnej zbiórki medycznych segregacji odpadów medycznych w miejscu ich powstawania.
2. Wspomaganie i koordynacja działań poprawiających funkcjonowanie systemu zbiórki,
3. przechowywania i transportu niebezpiecznych odpadów medycznych do firm zajmujących się ich końcowym unieszkodliwianiem.
4. Wspieranie wdrażania nowoczesnych technologii unieszkodliwiania odpadów medycznych, w tym metod termicznego przekształcania tych odpadów.
5. Prowadzenie ciągłego nadzoru nad zakładami zajmującymi się przetwarzaniem odpadów medycznych oraz prowadzenie monitoringu tych odpadów i instalacji przeznaczonych do ich unieszkodliwiania, celem zwiększenie stopnia kontroli obrotu tymi odpadami (dotyczy potencjalnych zakładów, które mogą powstać na terenie powiatu.
Poważnym problemem pozostaje jednak w tym obszarze niski stopień odzysku olejów pochodzących z rozproszonych źródeł, takich jak gospodarstwa domowe, małe przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolne. Warunkiem poprawy sytuacji w tym zakresie jest stworzenie spójnego i sprawnego systemu zbiórki, transportu i magazynowania olejów pochodzących z tych rozproszonych źródeł.
Wysiłki zmierzające do poprawy sytuacji w tym sektorze gospodarki zużytymi olejami mineralnymi należałoby skoncentrować wokół następujących celów i zadań:
1. Rozbudowa i doskonalenie systemów zbiórki, przechowywania i transportu odpadowych olejów, który powinien objąć także małe, rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym w szczególności gospodarstwa domowe, gospodarstwa rolne i małe firmy.
2. Prowadzenie i wspomaganie edukacji ekologicznej oraz akcji propagujących prawidłowe metody postępowania ze zużytymi olejami mineralnymi.
3. W sposób ciągły doskonalenie systemu monitoringu odpadów z grupy 13 pod kątem
4. badania zawartości pochodnych PCB, w szczególności w tych strumieniach odpadów, które
5. kierowane są do spalania.
W najbliższej przyszłości nie należy także oczekiwać znaczącego wzrostu ilości powstających w tym sektorze odpadów niebezpiecznych. Jak wskazano wcześniej problemem pozostają w tym sektorze rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym małe warsztaty mechaniczne i samochodowe nie objęte dotychczas ewidencja i monitoringiem. Przeprowadzona powyżej analiza gospodarki odpadami z grupy 12 01, podobnie jak w przypadku odpadów galwanizerskich, pozwala określić zakres niezbędnych działań i zakresie należy uznać:
1. Wspieranie działań zmierzających minimalizacji ilości odpadów z grupy 12 01. W szczególności należy popierać wdrażanie u wytwórców odpadów takich programów jak np. Czystsza Produkcja czy normy ISO 14 000.
2. Podjęcie działań zmierzających do budowy sprawnego systemu zbiórki, przechowywania i transportu odpadów z procesów kształtowania i obróbki powierzchniowej metali, realizowanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa.
3. Doskonalenie systemu ewidencji, monitoringu i kontroli drobnych i średnich wytwórców odpadów powstających w trakcie procesów kształtowania i obróbki powierzchniowej metali.
Zgodnie z rozporządzeniem RM z dn. 30 czerwca 2001 r. w/s rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. 2001.69.719) należy dążyć do uzyskania 100% poziomu odzysku akumulatorów kwasowo-ołowiowych. Tak wyznaczony cel ten wydaje się być realny do osiągnięcia oczywiście pod warunkiem, że rozwiązany zostanie zagadnienie odzysku akumulatorów ze strumienia odpadów komunalnych. Wprowadzenie opłaty depozytowej powinno w tym przypadku uruchomić mechanizmy sprzyjające rozwiązaniu tego problemu. Niezbędne jest także uruchomienie podobnych mechanizmów w zakresie zbiórki i odzysku akumulatorów małogabarytowych i zużytych baterii, gdyż stan gospodarki w tym sektorze jest szczególnie niezadowalający. Czasowym rozwiązaniem tego zagadnienia może być gromadzenie zebranych w trakcie selektywnej zbiórki zużytych baterii i małogabarytowych akumulatorów na składowisku odpadów niebezpiecznych, do czasu znalezienia efektywnych technologii przetwarzania tego typu odpadów. Do priorytetowych celów i zadań w komentowanym sektorze gospodarki odpadami należy zaliczyć:
1. Wspomaganie i podejmowanie działań zmierzających do usprawnienia systemu zbiórki, przechowywania i transportu zużytych i wycofanych z eksploatacji akumulatorów ołowiowo-kwasowych.
2. Wspomaganie i podejmowanie działań zmierzających do budowy efektywnego systemu zbiórki, przechowywania i transportu zużytych baterii i akumulatorów małogabarytowych.
3. Prowadzenie i wspomaganie akcji edukacyjnych oraz szkoleń propagujących selektywną zbiórkę zużytych baterii i akumulatorów.
W kraju realizowany jest krajowy program likwidacji PCB z terminem zakończenia w 2010 roku. Na terenie Powiatu Pyrzyckiego należy w pełni zinwentaryzować lokalizacje wszelkich instalacji zawierających PCB, opracować szczegółowy harmonogram ich usunięcia oraz przeprowadzić likwidacje i dekontaminacje urządzeń zawierających PCB (przede wszystkim transformatory i kondensatory z olejem zawierającym domieszkę PCB).
Celem podjętych działań jest całkowite zniszczenie i wyeliminowanie PCB ze środowiska do 2010 r. poprzez kontrolowane unieszkodliwienie PCB oraz dekontaminację lub unieszkodliwienie urządzeń zawierających PCB.
Plan unieszkodliwiania PCB obejmuje zadania organizacyjne polegające na;
- - utworzenie na poziomie powiatu baz informacyjnych zawierających dane dotyczące ilości i miejsc występowania PCB oraz innych informacji określonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r.,
- - opracowanie planów unieszkodliwienia i dekontaminacji zarejestrowanych urządzeń oraz projektów gromadzenia i unieszkodliwiania urządzeń zawierających PCB niepodlegających rejestracji,
- - organizowanie kampanii informacyjnej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami zawierającymi PCB,
- - wprowadzenie na listy przedsięwzięć priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedsięwzięć związanych z unieszkodliwianiem cieczy zawierających PCB oraz unieszkodliwianiem i dekontaminacją urządzeń zawierających PCB.
Unieszkodliwienie komentowanej grupy odpadów realizowane powinno być w oparciu o istniejące instalacje
Podstawowym celem w zakresie gospodarowania odpadami azbestowymi jest bezpieczne dla ludzi i środowiska unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest poprzez składowanie na wytypowanych składowiskach w sposób wykluczający ich szkodliwe oddziaływanie. Niezbędne jest powstanie na poziomie regionu bazy informacyjnej zawierającej dane o lokalizacji, ilości i stanie wyrobów zawierających azbest oraz opracowanie systemu monitoringu usuwania i prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest. Unieszkodliwianie tego typu odpadów jest i powinno być w dalszym ciągu prowadzone w ramach deponowania na składowiskach odpadów na trzech składowiskach położonych na terenie województwa zachodniopomorskiego, tj. Marianowo, Dalsze, Sianów oraz na innych obiektach posiadających odpowiednie decyzje (np. Trzemeszno w woj. kujawsko-pomorskim).
Na poziomie lokalnym w realizację zadań „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski” zaangażowane powinny być zarówno samorząd powiatowy jak również samorząd gminny.
Do zadań organu wykonawczego powiatu należy:
- sporządzanie rocznych informacji w zakresie realizacji zadań „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski” na terenie powiatów oraz ich przekazywanie samorządowi województwa,
- inspirowanie właściwej działalności w zakresie usuwania wyrobów zawierających azbest,
- współpraca z wojewodą, samorządem województwa oraz samorządem gminnym, w zakresie zadań wynikających z „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski”,
- współpraca z lokalnymi mediami, szczególnie dla pobudzenia odpowiednich inicjatyw społecznych i przedstawiania opinii,
- współpraca z organizacjami społecznymi wspierającymi „Program Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski”,
- uwzględnianie usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest w powiatowych planach gospodarki odpadami,
- gromadzenie danych liczbowych o ilości i rozmieszczeniu wyrobów stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998r.
- ustalanie rejonów spodziewanego wzrostu zagrożenia pyłem azbestu z uwagi na koncentrację występowania uszkodzeń lub technologicznego zużycia wyrobów zawierających azbest.
Do zadań rady powiatu należy:
- nadzorowanie wykorzystania przyznanych środków finansowych,
- prowadzenie lokalnej polityki społecznej w zakresie opłat za składowanie odpadów zawierających azbest, w stosunku do uboższych właścicieli obiektów.
- częściowe lub całkowite zwalnianie z opłat – inicjowanie i organizowanie innych form pomocy dla mieszkańców, przy usuwaniu wyrobów zawierających azbest.
Plan unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest obejmuje zadania organizacyjne polegające na:
- opracowaniu na poziomie powiatu baz informacyjnych zawierających dane dotyczące lokalizacji, ilości i stanu wyrobów zawierających azbest, na podstawie danych uzyskanych z przeglądów realizowanych przez właścicieli lub zarządców obiektów i urządzeń budowlanych na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 138, poz. 895),
- monitoring usuwania oraz prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest,
- organizacja kampanii informacyjnej w zakresie postępowania z odpadami zawierającymi azbest,
- opracowywanie programów usuwania wyrobów zawierających azbest na poziomie powiatowym,
Na terenie powiatu nie przewiduje się podejmowania czynności inwestycyjnych związanych z budową składowiska deponowania odpadów zawierających azbest.
Zgodnie z zapisami obowiązującego prawa koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest powinni w całości pokryć właściciele obiektów, w których powstają odpady zawierające azbest.
Zgodnie z wymaganiami ustawy o odpadach, należy wprowadzić nowe systemy zbiórki i unieszkodliwiania dla określonych rodzajów odpadów, takich jak klimatyzatory urządzenia chłodnicze i zamrażające zawierające związki freonu (CFC i HCFC), dwufenyle wielochlorowane (PCB), przepracowany olej, baterie i akumulatory.
Ponieważ na krajowym poziomie pojawiła się inicjatywa na rzecz stworzenia obiektów niezbędnych do przetwarzania tego rodzaju odpadów, systemy zbiórki powinny zostać włączone do gminnych planów gospodarki odpadami.
W odniesieniu do odpadów elektronicznych, pierwszym celem w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami jest, aby do roku 2006 zbierane były 4 kg odpadów elektrycznych i elektronicznych na mieszkańca.
Główną kwestią w gospodarce odpadami elektrycznymi i elektronicznymi jest organizacja zbiórki urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Proponuje się przyjęcie dwuwariantowego systemu zbiórki takich odpadów:
- zbiórka od podmiotów gospodarczych - przez dystrybutorów urządzeń elektronicznych lub bezpośrednio od firm demontażowych; oraz
- zbiórka od użytkowników indywidualnych - przez sklepy lub GPZON .
Za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami należy stwierdzić iż planowane jest przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w następującym zakresie:
- Odpady medyczne będą przetwarzane termicznie w instalacjach funkcjonujących w szpitalach powiatowych. W przypadku Powiatu Pyrzyckiego spalarnia, która nie spełniała norm ochrony środowiska została zamknięta zaleca się korzystanie z istniejących spalarni, których wydajność jest wystarczająca).
- Odpady azbestowe będą składowane na 3 składowiskach stanowiących kwatery przy składowiskach komunalnych.
- Wraki samochodowe będą przetwarzane w kilkunastu zakładach recyklingu na terenie województwa. Ten rodzaj działalności pozostanie w gestii sektora prywatnego na podstawie zezwoleń wojewody. Przewiduje się budowę 2 zakładów recyklingu samochodów w oparciu o zaplecze dużych aglomeracji i przy wykorzystaniu dogodnych dróg wodnych i lądowych. W Starostwie Powiatowym wszczęto postępowania jednej jednostek organizacyjnych o pozwolenie na złomowanie samochodów.
- Osady ściekowe z oczyszczalni spełniające warunki w zakresie zawartości metali ciężkich, zanieczyszczeń biologicznych wynikające z przepisów prawa będą przetwarzane i wykorzystywane rolniczo lub przyrodniczo. Osady nie spełniające tych warunków będą spalane lub składowane na składowisku odpadów niebezpiecznych. Przewiduje się również kompostowanie osadów wspólnie z odpadami ulegającymi biodegradacji.
- Oleje odpadowe są zbierane, składowane, unieszkodliwiane lub oczyszczane przez firmy posiadające odpowiednie zezwolenia.
Odpady niebezpieczne w tym azbest, baterie i akumulatory,
oleje przepracowane, PCB, będą przekazywane do przetwarzania poza teren powiatu
do zakładów, zajmujących się unieszkodliwianiem i przetwarzaniem tych odpadów,
Pozostałe odpady niebezpieczne wytworzone na podstawie posiadanych pozwoleń i
decyzji wydanych w oparciu o programy
gospodarki odpadami niebezpiecznymi (programy te określają między innymi
sposoby zapobiegania powstawaniu odpadów niebezpiecznych lub ograniczania
ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, szczegółowy opis
sposobów gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, transportu,
odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, miejsca i sposobu magazynowania odpadów) będą
zagospodarowane zgodnie z zatwierdzonymi programami. Zagospodarowanie to musi
być zgodne z wymogami prawa, planami wyższego szczebla oraz powiatowym planem
gospodarki odpadami.
Podstawowymi instytucjami odpowiedzialnymi za przebudowę systemu gospodarki odpadami w województwie są:
- Urząd Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego,
- Wojewoda Zachodniopomorski,
- Prezydenci i Burmistrzowie Miast województwa,
- Starostowie powiatów,
- Wójtowie gmin.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. „o odpadach” oraz ustawa z dnia 13 września 1996 r. „o utrzymaniu porządku i czystości w gminach” nakłada na gminy obowiązek prowadzenia racjonalnej gospodarki odpadami w oparciu o następujące główne zasady:
1. minimalizacja powstawania odpadów komunalnych;
2. wyłączenie z odpadów wszystkich frakcji możliwych do odzysku;
3. unieszkodliwienie pozostałości odpadów poprzez ich kompostowanie, unieszkodliwienie termiczne lub składowanie odpadów przetworzonych.
Racjonalna gospodarka odpadami wymaga zorganizowania odpowiedniego systemu gospodarki. System ten wymaga logistycznych, kompleksowych rozwiązań. Jego kompleksowość polega na zorganizowaniu gospodarki odpadami ze szczególnym uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów. W wyniku wprowadzenia selektywnej zbiórki zostają wyodrębnione poszczególne frakcje odpadów z jednoczesnym wskazaniem metod dalszego postępowania z nimi. Jest to szczególnie ważne z uwagi na konieczność odrębnego postępowania z poszczególnymi frakcjami (odpady zmieszane, selektywnie zebrane surowce wtórne, odpady niebezpieczne, bioodpady itd.). Dopełnieniem systemu gromadzenia i wywozu jest system dystrybucji do odbiorców odpadów użytkowych, odzyskanych różnymi metodami z ogólnej masy odpadów oraz produktów ich przetwórstwa, realizowanego w celu podwyższenia wartości użytkowej odpadów, a także zapewnienie odpowiedniej infrastruktury technicznej do realizacji zadań związanych z odzyskiem, czyli gospodarczym wykorzystaniem odpadów.
Przedstawione założenie dotyczą wszystkich wytwórców odpadów zarówno innych niż niebezpieczne jak i niebezpiecznych.
Funkcjonowanie gospodarki odpadami zgodnie z wymienionymi powyżej założeniami winno prowadzić do realizacji podstawowego celu, jakim jest ochrona środowiska i zmniejszenie negatywnego oddziaływania odpadów na życie i zdrowie człowieka oraz na środowisko.
Organizację systemu gospodarki odpadami oparto na zapisach ustaw regulujących postępowanie z odpadami. Uwzględniając powyższe przyjęto założenie:
- odzyskiem i recyklingiem odpadów opakowaniowych zajmować się będą w znacznym stopniu przedsiębiorcy wprowadzający na rynek produkty;
- samorząd oraz podmioty gospodarcze mogą jednak realizować część zadań związanych z odzyskiem recyklingiem odpadów;
- samorząd może przejąć obowiązek usuwania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów od podmiotów gospodarczych prowadzących na jego terenie działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
- poprzez system decyzji, zezwoleń samorząd sprawować będzie nadzór nad prawidłową realizacją zadań związanych z gospodarka odpadami.
Zgodnie z przyjętymi założeniami stworzono ramy organizacyjne systemu gospodarki odpadami dla obszaru funkcjonalnego:
1. Przejmując zadania związane z usuwaniem, odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych samorząd, rozumiany jako samorządy gmin współpracujących w ramach obszaru funkcjonalnego:
- określa zasady postępowania z odpadami komunalnymi poprzez uchwalenie znowelizowanego regulaminu utrzymania czystości i porządku na swoim terenie oraz powołanie jednostki organizacyjnej dla wykonywania tych działań;
- uchwala wysokość opłat za świadczenie usług uwzględniając premiowanie selektywnej zbiórki odpadów;
- pobiera opłaty od właścicieli (administratorów) nieruchomości i podmiotów gospodarczych za usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych;
- udziela zleceń na usuwanie odpadów komunalnych z określonego terenu obszaru funkcjonalnego firmom wywozowym, spełniającym ustalone wymagania;
- prowadzi kontrolę realizacji zadań;
- prowadzi działalność edukacyjną wśród mieszkańców.
2. Do realizacji zadań związanych z funkcjonowaniem systemu zagospodarowywania odpadów komunalnych samorząd może powołać spółkę, które będzie realizować zadania samorządów w zakresie gospodarowania odpadami. Zadania te, to:
- organizacja i zarządzanie systemem gospodarki odpadami, pobieranie opłat za usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów;
- gospodarka finansowa;
- organizacja systemu odzysku i recyklingu odpadów;
- segregowanie selektywnie gromadzonych odpadów komunalnych w celu rozdzielenia ich na strumienie przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwienia.
- unieszkodliwianie odpadów balastowych;
- usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów z podmiotów gospodarczych;
- współpraca z organizacjami odzysku i odbiorcami odpadów użytecznych w celu zagospodarowania odpadów możliwych do wykorzystania.
3. Za unieszkodliwienie pozostałych odpadów odpowiadają ich właściciele.
Zaproponowany wstępnie podział zadań pomiędzy uczestników systemu gospodarki odpadami oraz prawidłowa ich realizacja, pozwoli na funkcjonowanie systemu odzysku zgodnie z zaproponowanym modelem funkcjonalnym.
Podstawowym zadaniem poprzedzającym racjonalne zagospodarowywanie odpadów komunalnych jest rozdział odpadów na strumienie:
- odpady komunalne zmieszane, które stanowią źródło surowców wtórnych;
- odpady surowcowe zbierane selektywnie;
- odpady kompostowalne;
- odpady niebezpieczne;
- odpady budowlane;
- odpady wielkogabarytowe;
Każdy strumień odpadów wymaga odrębnego traktowania i stosowania odrębnych technik oraz technologii przetwarzania i unieszkodliwiania. Podstawę indywidualizacji postępowania stanowi system zbiórki odpadów, gwarantujący odrębność ich dopływu do miejsca przetworzenia lub unieszkodliwienia.
W przypadku pozostałych grup odpadów określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następuje w pozwoleniu zintegrowanym, pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.
Recykling opakowań i surowców wtórnych ma na celu wyłączenie ich ze strumienia odpadów, które trafiają na składowisko. Do najczęściej selekcjonowanych frakcji surowcowych należą: makulatura, szkło, tworzywa sztuczne i metale. Wynika to głównie z możliwości późniejszego ich zagospodarowania i zbytu.
- pozyskiwanie surowców z odpadów zmieszanych – odbywa się to w stacji segregacji. Głównymi minusami tej metody są: niski stopień pozysku surowca wtórnego o dodatkowo nacechowanego niskim stopniem czystości.
- pozyskiwanie surowców z selektywnej zbiórki – polega na rozdziale odpadów na poszczególne frakcje już w miejscu ich powstania. Metoda ta jest polecana przez autorów niniejszego opracowania i winna być stosowana jako podstawowa metoda pozyskiwania odpadów opakowaniowych i surowcowych.
Bioodpady (odpady organiczne z gospodarstw domowych, odpady z utrzymania terenów zielonych – odpady biodegradowalne oraz wytwarzane przez podmioty i jednostki organizacyjne) stanowią specyficzny rodzaj surowca wtórnego. Są one doskonałym materiałem do produkcji kompostu – naturalnego nawozu.
Najpopularniejszą metodą przerobu bioodpadów jest kompostowanie (rozkład tlenowy). Podobnie jak w przypadku surowców wtórnych, materiał do tego procesu może być pozyskiwany z selektywnej zbiórki lub z odpadów zmieszanych. Materiał pozyskany pierwszą metodą jest znacznie lepszym materiałem wyjściowym a uzyskany z niego kompost - produkt finalny - pozbawiony jest zanieczyszczeń pogarszających jego jakość.
W zależności od istniejących możliwości terenowych i ekonomicznych kompostowanie może się odbywać kilkoma metodami:
- w otwartych pryzmach – proces prowadzony jest w pryzmach w sposób naturalny. W celu zapewnienia niezbędnych warunków wilgotnościowo-tlenowych konieczne jest okresowe przerzucanie pryzm;
- w boksach – podobnie jak w pierwszym przypadku proces prowadzony jest w sposób naturalny jednak umieszczenie odpadu w boksach powoduje zwiększenie częstości prowadzenia procesu napowietrzania;
- przyspieszone w bioreaktorach – kompostowanie odbywa się w zamkniętych reaktorach w których w sposób przyspieszony zachodzą biologiczne procesy kompostowania. Następuje to w wyniku kontrolowanego sterowania wilgotnością, napowietrzaniem i temperaturą.
Ostatnio notuje się wzrost zainteresowania produktem powstającym w wyniku beztlenowego rozkładu biomasy. Produktem tym jest biogaz o dużej zawartości metanu wykorzystywany do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej oraz kompost otrzymywany po procesie stabilizacji tlenowej stałej pozostałości po procesie rozkładu beztlenowego. Istnieje szereg technik i technologii pozwalających na produkcję biogazu poza składowiskiem. Do technologii produkcji biogazu zaliczyć można między innymi pryzmy energetyczne oraz reaktory metanowe.
Wytwarzanie biogazu w pryzmach energetycznych polega na sztucznym wytworzeniu warunków do beztlenowego rozkładu biomasy zawartej w odpadach zmieszanych lub selektywnie gromadzonych odpadach organicznych. Powstający w pryzmach biogaz kierowany jest do agregatów prądotwórczych, gdzie uzyskiwana jest energia elektryczna. W zależności od stosowanego rodzaju odpadów, stała pozostałość kierowana jest do unieszkodliwienia na składowisku odpadów lub do stabilizacji tlenowej w celu otrzymania ustabilizowanego biologicznie kompostu.
Dużą popularność zyskała technologia produkcji biogazu w reaktorach – komorach fermentacyjnych. Odpowiednio przygotowany materiał wsadowy (biomasa z odpadów zmieszanych lub selektywnie gromadzonych odpadów organicznych) poddawany jest procesowi beztlenowego rozkładu z odzyskiem metanu.
Powstały w wyniku beztlenowego rozkładu gaz kierowany jest bezpośrednio do elektrociepłowni lub węzła siłowniano-ciepłowniczego.
Odpady nie podlegające selektywnej zbiórce i dalszej przeróbce muszą być „zagospodarowane” w inny sposób, z zachowaniem jednak wszelkich wymogów ochrony środowiska. Do tych odpadów należą przede wszystkim odpady zmieszane oraz balast powstały na etapie doczyszczania surowców wtórnych czy kompostu. Do możliwych sposobów zagospodarowania zalicza się głownie:
- spalanie – metoda pozwalająca na niemal „definitywne” pozbycie się odpadów. Mogą tam trafiać praktycznie wszystkie frakcje bez względu na sposób zbiórki odpadów;
- produkcja paliwa alternatywnego - metoda polegająca na wykorzystaniu wyłączonej z odpadów zmieszanych frakcji palnej lub balastu palnego z segregacji surowców wtórnych;
- przetworzenie – jest procesem polegającym na rozkładzie zawartej w odpadach frakcji organicznej. Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach składowane mogą być wyłącznie odpady, z których wyłączono surowce wtórne i które zostały przetworzone fizycznie, chemicznie lub biologicznie.
- deponowanie na składowisku odpadów – ten sposób postępowania obejmuje wyłącznie odpady, które nie zostały zagospodarowane.
System gromadzenia składa się z dwóch obszarów organizacyjnych (pierwszy związany jest z działalnością samorządów w zakresie ustawowych kompetencji związanych z gospodarką odpadami komunalnymi, drugi związany jest z prowadzoną podmioty gospodarcze i jednostki organizacyjne działalnością).
Zasady gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy określone są w sposób w planach gospodarki odpadami oraz w odpowiednich uchwałach rad gmin. Na aktualnym etapie proponuje się nie ingerować we funkcjonujące susbsystemy gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych.
Obowiązek gminy związany z koniecznością prowadzenia selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych w kontekście obowiązującego prawa należy traktować jako pewna wskazówka polityki ekologicznej gminy. Można i raczej powinno się ją odbierać w kontekście ustaw regulujących gospodarkę odpadami opakowaniowym i a te z kolei w sposób dość precyzyjny określają wymagane pułapy odzysku i recyklingu.
Na pierwszym poziomie organizacyjnym będącym w bezpośredniej gestii samorządów lokalnych pozostaje zagadnienie stworzenie systemu gromadzenia odpadu surowcowego. Zagadnienie to jest szczegółowo omówione w planach gospodarki odpadami. Decyzje związane z wyborem systemu gromadzenia, rodzajem pojemników ich lokalizacją oraz taborem obsługującym zwózkę należą do decyzji strategicznych za które odpowiedzialność finansową będzie ponosić samorząd. Decyzje te muszą być związane z możliwościami finansowymi gminy oraz osadzone w harmonogramie rzeczowo- finansowym realizacji planu gospodarki odpadami.
Podobny system powinni stworzyć pozostali wytwórcy odpadów. Musi on spełniać wymagania obowiązującego prawa w tym w szczególności musi gwarantować, iż nie będzie powodować zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi oraz zagrożenia dla środowiska.
Podobnie jak system gromadzenia również system transportu składa się z dwóch obszarów organizacyjnych. Pierwszy związany jest z działalnością lokalnych lub ponadlokalnych operatorów posiadających odpowiednie zezwolenie na prowadzenie takiej działalności. W ich kompetencji jest obsługiwanie transportu bliskiego od miejsc gromadzenia odpadów w nieruchomościach do najbliższej instalacji magazynowania bądź przetwarzania odpadów.
Drugi poziom dotyczy transportu wydzielonych frakcji odpadów do zakładu końcowego unieszkodliwienia.
Obowiązujące rozwiązania prawne nakładają na konieczność stosowania najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska w tym ochrony środowiska przed odpadami. Wytyczne Krajowego Planu Gospodarki Odpadami główny nacisk kładzie na ograniczenie uciążliwości odpadów bio występujących w odpadach komunalnych. Z tego też powodu proponuje się dwa generalne warianty technologiczne unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych. W pierwszym przewiduje się wydzielenie odpadu bio i unieszkodliwienie go poprzez tlenowe bądź beztlenowe procesy rozkładu. W drugim przypadku odpad jest poddawany procesom unieszkodliwienia termicznego. W tym wypadku nie zachodzi konieczność wydzielenia frakcji bio.
Unieszkodliwienie pozostałych rodzajów odpadów musi być zgodne z zapisami ustawy o odpadach (por. rozdz. 1.3.3.1). Załącznik do ustawy precyzuje prawnie dopuszczalne procesy unieszkodliwiana odpadów.
Na analizowanym obszarze funkcjonują wyłącznie dwa składowiska odpadów komunalnych. Składowiska te zostały scharakteryzowane w pkt. 3.1.2.2.
Składowisko zlokalizowane w gminie Lipiany przeznaczone jest do zamknięcia i rekultywacji tak wiec jedyne możliwości budowy instalacji na terenie powiatu wiążą się z lokalizacją na terenie gminy Pyrzyce.
Analizując plany rozwojowe gmin Powiatu Pyrzyckiego funkcjonalnego można stwierdzić iż tylko w przypadku gminy Pyrzyce przewiduje się one lokalizacje pod budowę instalacji związanych z gospodarką odpadami komunalnymi. Nie przewiduje się natomiast budowy innych instalacji unieszkodliwiania odpadów.
Uwarunkowania dotyczące realizowanego projektu a związane z realizowaną przez samorządy politykę informacyjną wskazuje iż w komentowanym zakresie dopiero należy przygotować i zrealizować zasadniczą kampanię informacyjną. Dotyczy to zarówno odpadów komunalnych jak i innych niż niebezpieczne i niebezpieczne. W pierwszym zakresie szczególna rolę będą odgrywać samorządy gminne w drugim niewątpliwie samorząd powiatowy.
Dla obszaru funkcjonalnego w każdym z przedstawionych wariantów zakłada się proponuje się model gospodarki odpadami zgodny z przepisami ustaw oraz zasadami przedstawionymi w punkcie 6.2, oparty na selektywnej zbiórce odpadów, której obowiązek w zakresie odpadów komunalnych wynika z zapisów art. 3 ustawy „o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” oraz art. 10 ustawy „o odpadach”.
W ramach systemu zbiórki odpadów zorganizowane powinny być niezależne podsystemy, mające na celu zebranie i zagospodarowanie poszczególnych frakcji opakowań, surowców wtórnych i innych frakcji nadających się do wykorzystania oraz frakcji przeznaczonych do unieszkodliwienia, w tym w szczególności:
- podsystem selektywnej zbiórki opakowań i surowców użytkowych przeznaczonych do recyklingu;
- podsystem zbiórki odpadów balastowych, przeznaczonych do przetworzenia i unieszkodliwienia na składowisku odpadów;
- podsystem zbiórki odpadów niebezpiecznych do odzysku i unieszkodliwienia specjalistycznego;
- podsystem zbiórki odpadów wielkogabarytowych i innych nietypowych do przeróbki;
- podsystem zbiórki odpadów innych niż niebezpieczne (preferowany) do odzysku i unieszkodliwienia.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. „o
obowiązkach przedsiębiorców w
zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i
opłacie depozytowej” zapewnienie odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów
opakowaniowych należy do obowiązków przedsiębiorcy wprowadzającego
produkty w tych opakowaniach.
Obowiązek ten, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, „może być realizowany przed przedsiębiorcę:
- samodzielnie albo
- za pośrednictwem organizacji odzysku.
Wykonanie odzysku lub recyklingu odpadów opakowaniowych przedsiębiorca lub organizacja odzysku może zlecić osobom trzecim (art.4 ust. 3 ustawy). Koszty recyklingu lub odzysku odpadów opakowaniowych ponoszone są przez ich producentów.
Zakłada się zatem, że system realizować będzie głównie zadania związane ze zbiórką i odzyskiem odpadów komunalnych, które to zadania należą do jego obowiązków. Ten rodzaj działalności gminy winien być przez nie organizowany i nadzorowany. W porozumieniu z organizacjami odzysku samorząd winno przejąć również zadania związane z recyklingiem lub odzyskiem odpadów opakowaniowych, jednak koszty realizacji tych zadań ponosić będzie producent lub organizacja odzysku. Organizacje odzysku ponoszą również częściowe koszty edukacji społeczeństwa.
Inne rodzaje odpadów powinny być gromadzone przez wytwórcę w miejscu ich powstania w celu przygotowania do transportu i poddania ich procesom unieszkodliwiania.
Uwzględniając powyższe założenia dla systemu gospodarki odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego (poza systemem odzysku surowców i opakowań), należy stworzyć odpowiednie podsystemy zbiórki odpadów, dających możliwość wyłączenia strumieni odpadów kierowanych do odzysku:
1. Odpady komunalne zmieszane w zabudowie jednorodzinnej gromadzone winny być w oparciu o pojemniki 110 lub 120 litrowe, zaś w zabudowie zwartej w oparciu o pojemniki 1100 litrowe. Zebrane odpady winny być kierowane do unieszkodliwienia na składowisku odpadów komunalnych. Zakładając funkcjonowanie systemu zbiórki odpadów opakowaniowych, do pojemnika na odpady balastowe trafiać będą odpady blokujące - niepalne (ceramika, odpady mineralne, popiół, szkło okienne).
2. Odpady inne niż niebezpieczne są magazynowane w miejscu oraz sposobem określonym w pozwoleniu. Sposób magazynowania nie może powodować zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi lub dla środowiska.
3. Zbiórkę odpadów surowcowych proponuje się prowadzić metodą „u źródła”. Zakłada się objęcie zbiórką makulatury, tworzyw sztucznych, odpadów włókienniczych oraz innych odpadów palnych gromadzonych we wspólnym pojemniku. Do gromadzenia odpadów surowcowych w rejonach zabudowy wielorodzinnej proponuje się stosować odpowiednio dobrane pojemniki, usytuowane w punktach gromadzenia odpadów, wyposażonych w pojemniki do zbiórki wszystkich rodzajów odpadów. W zabudowie jednorodzinnej do zbiorki będą służyły worki foliowe, względnie pojemniki 110 lub 120 litrowe dostępne dla poszczególnych posesji. Ta grupa odpadów, po rozsortowaniu i podczyszczeniu, stanowić będzie surowce wtórne oraz surowiec do produkcji przykładowo paliwa alternatywnego.
4. Odpady niebezpieczne gromadzone będą w wyznaczonych Punktach Gromadzenia Odpadów. Ponadto zakłada się, że w określonych dniach dokonywana będzie zbiórka odpadów z gospodarstw domowych przy pomocy przystosowanego do tego celu środka transportu. Odpady te segregowane będą na określone rodzaje, pod kątem możliwości ich wykorzystania lub unieszkodliwienia. Po czasowym magazynowaniu poszczególne partie odpadów kierowane będą do wyspecjalizowanych podmiotów. Ze względu na niewielką ilość odpadów niebezpiecznych wytworzonych przez podmioty gospodarcze należy rozważyć możliwości ujęcia ich w niniejszym systemie. Dotyczy to zarówno odpadów wytworzonych w sferze komunalnej jak i instytucjonalnej.
5. Odpady wielkogabarytowe i nietypowe odbierane będą w Punktach Gromadzenia Odpadów oraz w ramach okresowej zbiórki. Dostarczone do punktów i zebrane odpady demontowane będą na mniejsze elementy stanowiące:
- surowiec wtórny,
- odpad przeznaczony do zagospodarowania,
- odpad przeznaczony do zdeponowania na składowisku.
Uzupełnieniem systemu selektywnej zbiórki odpadów winien być funkcjonujący aktualnie system „donoszenia”, oparty na specjalistycznych pojemnikach wielkopojemnościowych.
W celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania systemu gromadzenia i odbioru odpadów na terenie miasta należy:
- włączyć samorząd w systemem gospodarki odpadami poprzez przejęcie przez nie zadań związanych z usuwaniem i odzyskiem odpadów; może to czynić bezpośrednio lub przez powołaną przez siebie jednostkę;
- określić jednolite warunki i zasady pracy firm wywozowych na rzecz kompleksowego systemu gospodarki odpadami na terenie gminy i udzielić pozwoleń tylko firmom, które je przyjmą;
- pozostawić system odbioru odpadów w gestii firm wywozowych posiadających odpowiedni sprzęt, zwiększając kontrolę nad realizacją tych zadań;
- powierzyć odbiór selektywnie gromadzonych odpadów organicznych firmom wywozowym spełniającym określone warunki (np. śmieciarki z systemem mycia pojemników), narzucone przez zarządzającego systemem gospodarki odpadami.
Podstawowym elementem w racjonalnym systemie gospodarki odpadami jest segregacja odpadów – rozdzielenie strumieni odpadów róznosurowcowych. Segregacja odpadów może być realizowana drogą selektywnej zbiórki “u źródła” i/lub drogą segregacji “wtórnej” w zakładach unieszkodliwiania.
Selektywna zbiórka odpadów “u źródła” stanowi pierwszy element każdego systemu gospodarki odpadami, niezależnie od przyjętej technologii zakładu unieszkodliwiania odpadów i uwarunkowań lokalnych systemu.
Wdrożenie i rozwój selektywnej zbiórki jest procesem
długotrwałym, rozwijanym sukcesywnie, wymagającym zaangażowania środków
technicznych i organizacyjnych,
a głównie edukacji ekologicznej społeczeństwa.
Z doświadczeń niemieckich wynika, iż w przypadku odpadów komunalnych osiągnięcie 50% odzysku poszczególnych surowców jest wynikiem dobrym, a osiągnięcie 70% odzysku wynikiem bardzo dobrym. Okres wdrażania systemu na podstawie doświadczeń europejskich ocenia się na około 15 lat.
Zakłada się iż zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, że docelowo (2003 ÷ 2010 r.) selektywną zbiórką objęte będą następujące surowce wtórne:
- makulatura,
- tworzywa sztuczne,
- metale,
- szkło,
- opakowania wielomateriałowe.
Selektywnemu gromadzeniu poddane będą również odpady niebezpieczne występujące w odpadach komunalnych, odpady wielkogabarytowe i budowlane.
Selektywnemu gromadzeniu powinny być poddane również inne grupy odpadów w szczególności gdy poddawane są procesom odzysku.
Szczegóły systemu muszą zostać określone bądź w specjalnych opracowaniach bądź w Gminnych Planach Gospodarki Odpadami.
Podobnie selektywnie powinny być gromadzone odpady inne niż niebezpieczne w celu poddania ich procesom odzysku.
Podstawowe zalety selektywnej
zbiórki odpadów “u źródła”, to:
- zbiórka surowców wtórnych “czystych”, nie zanieczyszczonych innymi odpadami;
- zbiórka odpadów innych niż niebezpieczne w tym komunalnych z podziałem ukierunkowanym na technologię ich ostatecznej obróbki w zakładach utylizacji;
- zwiększenie ilości odpadów skierowanych do gospodarczego wykorzystania;
- ograniczenie ilości odpadów przewidzianych do ostatecznego składowania.
W praktyce wprowadzenie systemu selektywnej zbiórki odpadów
poprzedzone powinno być przygotowaniem stosownego “Lokalnego regulaminu
gospodarki odpadami”
i cyklem spotkań z lokalnymi mieszkańcami, wyjaśniającym zasady i mechanizmy
jego funkcjonowania. Podobne czynności powinny być podjęte w przypadku
podmiotów gospodarczych i instytucjonalnych.
Pojemniki powinny być wyraźnie oznakowane różnymi kolorami dla
danego rodzaju odpadów, surowców wtórnych. Powinny także posiadać estetyczny
wygląd o gładkich
i łatwozmywalnych powierzchniach. Poszczególne pojemniki dla danego rodzaju
powinny posiadać jeszcze odpowiednie wloty dostosowane do rodzaju surowca jaki
będzie do nich zbierany, np. dla butelek okrągły, dla papieru i tektury
podłużny, itd.
Poza tym kształt i wielkość pojemników powinna być dostosowana do ich przeznaczenia i środków transportu stosowanego w systemie transportu odpadów. Korzystne jest ustawienie pojemników w zestawach cztero-kontenerowych z podziałem na poszczególne odpady surowcowe (tworzywa sztuczne, szkło, makulatura, metale) w określonych i trwale oznakowanych miejscach.
Efektywność procesu wdrażania selektywnej zbiórki w dużej mierze zależy od dobrze zorganizowanej i trwale prowadzonej akcji informowania społeczeństwa o konieczności wprowadzenia systemu ze względów nie tylko ekologicznych, ale również sanitarnych, gospodarczych i ekonomicznych systemu.
Ważnym elementem jest powołanie się na dobre przykłady stosowanej selekcji w pilotażowych ogniskach selektywnej zbiórki odpadów w powiecie. Szczególnie ważne jest przedstawienie racjonalnego sposobu dalszego zagospodarowania wysegregowanych odpadów.
Skrajnie negatywnym przykładem jest zebranie wysegregowanych w systemie odpadów i dalsze ich wspólne składowanie na składowisku z pozostałymi odpadami z miasta. Takie sytuacje miały miejsce w niektórych polskich miastach.
Wiejskie Punkty Gromadzenia
Odpadów (WPGO).
W gminach wiejskich powinny powstać WPGO, natomiast na terenie miast należy wyznaczyć punkty gromadzenia odpadów kierując się rodzajem zabudowy (niska, wysoka), infrastrukturą towarzyszącą (centra handlowe), itp.
Punkty selektywnej zbiórki.
Zarząd danej gminy sam powinien decydować, w których dokładnie miejscach należy ustawić punkty selektywnej zbiórki, tak aby nie kolidowały z już istniejącymi, lecz je uzupełniały i aby nie przeszkadzały w poruszaniu się mieszkańców danej gminy (chodnik, ulica). W bardzo małych i rozległych gminach punkty takie powinny znajdować się przy często odwiedzanych przez mieszkańców miejscach takich jak poczta, urzędy, szkoła, itp.
Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:
- Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;
- Doczyszczanie odpadu surowcowego: Sortownia Pyrzyce;
- Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;
- Wydzielenie odpadu bio: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
- Kompostownie: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
- Unieszkodliwiane komunalnego odpadu zmieszanego: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
- Unieszkodliwiane odpadu innego niż niebezpieczny i niebezpieczny: Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów.
Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami:
- realizacja selektywnej zbiórki odpadów w miarę jej rozwoju (z wysegregowaniem zarówno surowców jak i odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych zmieszanych);
- doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;
- wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych części organicznych i ich unieszkodliwianie poprzez kompostowanie;
- przygotowania kompostu do gospodarczego wykorzystania;
- wysegregowanie z masy odpadów zmieszanych surowców wtórnych;
- przygotowania wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;
- przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;
- przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;
- przetwarzanie opon do postaci granulatu/płatków;
- czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;
- kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych, tzw. „balastowych”;
- minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowiska;
- ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;
- konieczność uwzględnienia wymogów i warunków lokalnych;
- możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;
- optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;
Wariant 1 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:
- System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych;
- Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;
- Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;
- Przyjęcie osadu ściekowego;
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Przyjęcia odpadu budowlanego;
- Przyjęcia opon;
- Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);
- Doczyszczania surowców wtórnych;
- Przetwarzania surowców wtórnych;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Przygotowania masy organicznej do utylizacji;
- Kompostowania pryzmowego;
- Waloryzacji kompostu;
- Magazynowania gotowego kompostu
- Przerobu odpadów wielkogabarytowych;
- Przerobu odpadów budowlanych;
- Przerobu zużytych opon;
- Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;
- Kwatery składowania balastu;
- Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);
- Uzdatniania surowców wtórnych;
- Prasowania surowców wtórnych;
- Rozdrabniania surowców wtórnych;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Lokalne składowisko odpadów balastowych;
- Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne (poza powiatem);
- Przyjęcia odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne;
- Odzysk odpadów nadających się do odzysku;
- Unieszkodliwienie pozostałej frakcji odpadów;
Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:
- Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;
- Doczyszczanie odpadu surowcowego: Sortownia Pyrzyce;
- Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;
- Wydzielenie odpadu bio: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
- Metanizacja: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
- Utylizacja odpadu zmieszanego: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;
Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi:
- realizacja selektywnej zbiórki jak wariant 1;
- doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;
- wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych frakcji organicznych i przygotowanie jej do unieszkodliwienia;
- unieszkodliwianie frakcji organicznej poprzez zastosowanie procesu fermentacji oraz kompostowania;
- energetyczne wykorzystanie wytworzonego w procesie fermentacji gazu;
- przygotowanie do gospodarczego wykorzystania stałego produktu procesu metalizacji i kompostowania;
- wysegregowanie ze strumienia odpadów zmieszanych surowców wtórnych;
- przygotowanie wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;
- przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;
- przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;
- czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;
- kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych, tzw. „balastowych”;
- minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowisko odpadów komunalnych;
- ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;
- możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;
- optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;
Wariant 2 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:
- System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych identyczny jak w wariancie 1;
- Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;
- Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;
- Przyjęcie osadu ściekowego;
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Przyjęcia odpadu budowlanego;
- Przyjęcia opon;
- Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);
- Doczyszczania surowców wtórnych;
- Przetwarzania surowców wtórnych;
- Przyjęcia masy organicznej i odpadów zielonych;
- Przygotowania masy organicznej do utylizacji;
- Unieszkodliwiania frakcji biologicznej w zamkniętych komorach fermentacyjnych;
- Kompostowania pryzmowego wydzielonej frakcji odpadu biologicznego;
- Energetycznego wykorzystania wytworzonego gazu;
- Waloryzacji stałych produktów procesu fermentacji i kompostowania;
- Magazynowania gotowego kompostu;
- Przerobu odpadów wielkogabarytowych;
- Przerobu odpadów budowlanych;
- Przerobu zużytych opon;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;
- Kwatery składowania balastu;
- Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);
- Doczyszczania surowców wtórnych;
- Prasowania surowców wtórnych;
- Rozdrabniania surowców wtórnych;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Lokalne składowisko odpadów balastowych;
- Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne jak wariant 1;
Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:
- Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;
- Uzdatniania odpadu surowcowego: Sortownia Pyrzyce;
- Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;
- Wydzielenie odpadu surowcowych z odpadów zmieszanych: lokalne;
- Termiczna obróbka odpadu zmieszanego: Regionalna spalarnia;
- Technologia: Spalanie paliwa alternatywnego;
Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi:
- realizacja selektywnej zbiórki jak wariant 1 i 2;
- doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;
- wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych frakcji organicznych i przygotowanie jej do unieszkodliwienia;
- unieszkodliwianie frakcji organicznej poprzez zastosowanie procesu kompostowania;
- wysegregowanie ze strumienia odpadów zmieszanych surowców wtórnych;
- przetworzenie odpadu zmieszanego do postaci paliwa alternatywnego;
- energetyczne wykorzystanie przygotowanego paliwa alternatywnego;
- przygotowanie wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;
- przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;
- przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;
- czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;
- kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych po procesie termicznej utylizacji;
- minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowisko odpadów komunalnych;
- ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;
- możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;
- optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;
Wariant 3 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:
- System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych identyczny jak w wariancie 1;
- Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;
- Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;
- Przyjęcie osadu ściekowego;
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Przyjęcia odpadu budowlanego;
- Przyjęcia opon;
- Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);
- Przygotowania paliwa alternatywnego z odpadu zmieszanego;
- Doczyszczania surowców wtórnych;
- Przetwarzania surowców wtórnych;
- Przyjęcia masy organicznej i odpadów zielonych;
- Przygotowania masy organicznej do utylizacji;
- Kompostowania pryzmowego wydzielonej frakcji odpadu biologicznego;
- Energetycznego wykorzystania wytworzonego paliwa alternatywnego;
- Waloryzacji stałych produktów procesu kompostowania;
- Magazynowania gotowego kompostu;
- Przerobu odpadów wielkogabarytowych;
- Przerobu odpadów budowlanych;
- Przerobu zużytych opon;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;
- Kwatery składowania balastu;
- Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:
- Przyjęcia odpadów surowcowych;
- Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);
- Uzdatniania surowców wtórnych;
- Prasowania surowców wtórnych;
- Rozdrabniania surowców wtórnych;
- Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;
- Lokalne składowisko odpadów balastowych;
- Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne jak wariant 1;
Wybrany do wdrożenia regionalny system gospodarki odpadami składa się z dwóch zasadniczych elementów. Pierwszym jest scharakteryzowany już wcześniej system selektywnego gromadzenia odpadów przeznaczonych do odzysku i recyklingu oraz gromadzenia odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia. Drugim elementem projektowanego systemu są instalacje przeznaczone do przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych powstających na analizowanym obszarze (na obszarze tym nie przewiduje się instalacji do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne i iniebezpieczych).
Założono realizację wytycznych związanych z lokowaniem pojemników do selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych oraz odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych zgodnie założeniem etapowego wdrażania systemu.
Przewiduje się zakup i rozstawienie pojemników do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych pochodzących z odpadów komunalnych, na terenie obszaru funkcjonalnego w ilościach scharakteryzowanych w poniższych tabelach (od Tab. 6‑1 do Tab. 6‑6).
W zakresie odpadów surowcowych optymalne rozmieszczenie pojemników będzie wyglądało następująco w poszczególnych gminach.
Tab. 6‑1 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Warnice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Warnice |
1 |
4 |
|
Dębica |
0 |
0 |
|
Wierzbno |
0 |
2 |
|
Grędziec |
0 |
0 |
|
Stary Przylep |
0 |
1 |
|
Kolonia Janowo |
0 |
0 |
|
Cieszysław |
0 |
0 |
|
Zaborsko |
0 |
1 |
|
Kłęby |
0 |
1 |
|
Wójcin |
0 |
1 |
|
Barnim |
1 |
4 |
|
Nowy Przylep |
0 |
1 |
|
Reńsko |
0 |
1 |
|
RAZEM miasto+gmina |
2 |
16 |
Tab. 6‑2 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Bielice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Bielice |
1 |
3 |
|
Nowe Chrapowo |
0 |
1 |
|
Stare Chrapowo |
0 |
0 |
|
Linie |
1 |
3 |
|
Nowe Linie |
0 |
0 |
|
Swochowo |
0 |
2 |
|
Parsów |
0 |
2 |
|
Babin |
0 |
1 |
|
Babinek |
0 |
1 |
|
Chabowo |
0 |
1 |
|
Chabówko |
0 |
0 |
|
Będgoszcz |
0 |
0 |
|
RAZEM miasto+gmina |
2 |
14 |
Tab. 6‑3 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie miasta i gminy Pyrzyce.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Miasto Pyrzyce |
26 |
88 |
|
Brzesko |
1 |
5 |
|
Brzezin |
0 |
1 |
|
Czernice |
0 |
0 |
|
Giżyn |
0 |
1 |
|
Krzemlin |
1 |
5 |
|
Letnin |
0 |
2 |
|
Mechowo |
0 |
1 |
|
Młyny |
0 |
0 |
|
Mielęcin |
0 |
3 |
|
Nieborowo |
0 |
1 |
|
Nowielin |
0 |
3 |
|
Obromino |
0 |
1 |
|
Okunica |
0 |
2 |
|
Pstrowice |
0 |
0 |
|
Ryszewo |
0 |
1 |
|
Ryszewko |
0 |
1 |
|
Rzepnowo |
0 |
0 |
|
Stróżewo |
0 |
2 |
|
Turze |
0 |
2 |
|
Żabów |
2 |
8 |
|
RAZEM miasto+gmina |
30 |
127 |
Tab. 6‑4 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Przelewice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Czartowo |
0 |
0 |
|
Przelewice |
1 |
5 |
|
Kłodzino |
1 |
4 |
|
Płońsko |
0 |
1 |
|
Rosiny |
0 |
0 |
|
Laskowo |
0 |
1 |
|
Jesionowo |
1 |
3 |
|
Rutnica |
0 |
0 |
|
Radlice |
0 |
0 |
|
Kosin |
0 |
2 |
|
Kluki |
0 |
0 |
|
Oćwieka |
0 |
0 |
|
Gardziec |
0 |
0 |
|
Wołdowo |
0 |
0 |
|
Przywodzie |
0 |
2 |
|
Karsko |
0 |
0 |
|
Żuków |
1 |
3 |
|
Ukiernica |
0 |
0 |
|
Lubiatowo |
0 |
2 |
|
Bylice |
0 |
0 |
|
Ślazowo |
0 |
1 |
|
Myśliborki |
0 |
0 |
|
Luciny |
0 |
1 |
|
Topolinek |
0 |
0 |
|
RAZEM gmina |
4 |
25 |
Tab. 6‑5 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie miasta i gminy Lipiany.
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Miasto |
7 |
12 |
|
Batowo |
0 |
1 |
|
Brzostowo |
0 |
0 |
|
Derczewko |
0 |
0 |
|
Dębiec |
0 |
0 |
|
Głębokie |
0 |
0 |
|
Jedlice |
0 |
0 |
|
Józefin |
0 |
0 |
|
Krasne |
0 |
0 |
|
Miedzyń |
0 |
0 |
|
Milęcinek |
0 |
0 |
|
Mironów |
0 |
0 |
|
Nowice |
0 |
0 |
|
Osetna |
0 |
0 |
|
Połczyno |
0 |
0 |
|
Skrzynka |
0 |
0 |
|
Sokolniki |
0 |
0 |
|
Świerszczyki |
0 |
0 |
|
Wołczyn |
0 |
0 |
|
Żarnowo |
0 |
0 |
|
RAZEM gmina |
7 |
13 |
Tab. 6‑6 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Kozielice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Kozielice |
1 |
4 |
|
Łozice |
0 |
2 |
|
Czarczowo |
0 |
0 |
|
Zadeklino |
0 |
0 |
|
Rokity |
0 |
0 |
|
Przydarłów |
0 |
0 |
|
Siemczyn |
0 |
1 |
|
Mielno |
0 |
1 |
|
Trzebórz |
0 |
1 |
|
Tetyń |
1 |
3 |
|
Maruszewo |
0 |
0 |
|
Załęże |
0 |
1 |
|
RAZEM gmina |
2 |
13 |
Podobnie w przypadku odpadów niebezpiecznych przewiduje się zakup i rozstawienie pojemników (w ramach Gminnych Punktów Gromadzenia Odpadów Niebezpiecznych) do selektywnej zbiórki niebezpiecznych na terenie obszaru funkcjonalnego w ilościach scharakteryzowanych w poniższych tabelach (od Tab. 6‑7 do Tab. 6‑12).
W zakresie odpadów surowcowych optymalne rozmieszczenie pojemników będzie wyglądało następująco w poszczególnych gminach.
Tab. 6‑7 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Warnice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Gmina Warnice |
1 |
1 |
|
Razem |
1 |
1 |
Tab. 6‑8 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Bielice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006 r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Gmina Bielice |
1 |
1 |
|
Razem |
1 |
1 |
Tab. 6‑9 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie miasta i gminy Pyrzyce.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Miasto i Gmina Pyrzyce |
3 |
5 |
|
Razem |
3 |
5 |
Tab. 6‑10 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Przelewice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Gmina Przelewice |
1 |
2 |
|
Razem |
1 |
2 |
Tab. 6‑11 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie miasta i gminy Lipiany.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Miasto i Gmina Lipiany |
1 |
2 |
|
Razem |
1 |
2 |
Tab. 6‑12 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Kozielice.
|
PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH |
||
|
Miasto / Wieś |
ETAP I - do 2006r. |
ETAP II - do 2010r. |
|
Kozielice |
1 |
1 |
|
Razem |
1 |
1 |
Łączne koszty zakupu i rozlokowania pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych wynoszą:
|
Koszty RAZEM |
|
|
|
ETAP I |
ETAP II |
Razem |
|
270 474 PLN |
542 765 PLN |
813 239 PLN |
Łączne koszty zakupu i rozlokowania pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych wynoszą:
|
Koszty RAZEM |
|
|
|
ETAP I |
ETAP II |
Razem |
|
120 000 PLN |
60 000 PLN |
180 000 PLN |
Na obszarze powiatu składowanie jest do tej pory podstawową metodą unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Pozostałe odpady są w dużej części odzyskiwane oraz unieszkodliwiane w inny sposób niż składowanie.
Aktualnie eksploatowane składowiska odpadów komunalnych posiadają bardzo ograniczony potencjał składowania, który należy racjonalnie wykorzystać.
Procesy, przewidziane w ramach niniejszego opracowania, ukierunkowane są na stworzenie Zintegrowanego Systemu Gospodarki Odpadami Komunalnymi składającego się z:
- Regionalnego Zakłady Utylizacji Odpadów,
- Składowiska Odpadów Balastowych w Pyrzycach.
W przypadku pozostałych grup odpadów należy oprzeć się na sieci funkcjonujących oraz planowanych instalacji unieszkodliwiania odpadów.
Najważniejsze prace związane z modernizacją są ukierunkowane na:
- zmianę kierunku unieszkodliwiania poprzez budowę instalacji utylizacji odpadów komunalnych,
- wykonanie prac modernizacyjnych, uzupełniających infrastrukturę zaplecza techniczno-socjalnego.
Proponowana instalacja odpadów ma spełnić trzy podstawowe funkcje:
- wydzielenie maksymalnej ilości odpadów surowcowych, przydatnych do celów zbytu, ze strumienia odpadów zebranych selektywnie z terenu gminy;
- obróbkę (doczyszczenie i sprasowanie) dowożonych surowców wtórnych w celu zwiększenia możliwości zbytu, uzyskania korzystnej ceny i podniesienia efektywności ekonomicznej transportu, a tym samym poprawienia efektywności finansowej całego przedsięwzięcia;
- unieszkodliwienie wydzielonego odpadu organicznego;
- unieszkodliwienie odpadu balastowego;
- przeróbka odpadów wielkogabarytowych;
- przeróbka odpadów budowlanych; W efekcie uzyska się zmniejszenie (masowe i objętościowe) ilości odpadów przeznaczonych do składowania, a tym samym wydłużenie czasu eksploatacji obecnych i planowanych kwater składowania odpadu balastowego.
Powyższe założenia technologiczne wynikają z przyjętej strategii zagospodarowania odpadów. Strategia przewiduje maksymalny stopień wykorzystywania odpadów przy dążeniu do minimalizacji ilości odpadów kierowanych na składowisko.
Wybór technologii dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi powinien być oparty na wieloaspektowych analizach noszących znamiona studium wykonalności. W przypadku niniejszego opracowanie należy jedynie podkreślić iż ilości wytwarzanych odpadów na terenie powiatu dyskwalifikują możliwość wyboru technologii termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz technologii fermentacji. W obecnym kształcie pod rozwagę należy wziąć jedynie wariant przewidujący unieszkodliwianie odpadów biogennych występujących w odpadach komunalnych metodą kompostowania.
Proponowany system składa się z dwóch podstawowych elementów. Należą do nich:
- Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów,
- Składowisko Odpadów Balastowych.
Pierwszy z elementów jest podstawowym elementem proponowanego systemu. Dwa pozostałe są autonomicznymi modułami wspomagającymi działanie modułu podstawowego. Natomiast modernizowane składowisko odpadów balastowych w Pyrzycach będzie przejmowało część odpadów balastowych pochodzących z Regionalnego Zakłady Utylizacji Odpadów. Proponowane rozwiązania opierają się na zestawie autonomicznych technologicznie modułów do segregacji, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów, z podziałem na sekcje.
Program przewiduje wykorzystanie terenu przy obecnie eksploatowanym składowisku w Pyrzycach na budowę kompleksowego Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów. Nie wyklucza się jednak możliwości lokalizacji instalacji w sąsiednich powiatach.
Zagospodarowanie przestrzenne kompleksowego zakładu gospodarki składa się z trzech podstawowych części:
- część technologiczna obróbki odpadów (sortownia, kompostownia, dojrzewanie i uzdatnianie kompostu);
- część technologiczna składowania odpadów resztowych (izolowane, ziemne kwatery składowania, balastu);
- zaplecze techniczne ( obiekty pomocnicze i socjalne).
Jako podstawowe w doborze technologii uznano:
- adekwatność technologii w zakresie selektywnej zbiórki odpadów i dowozu odpadów,
- uzyskanie produktów utylizacji o wartości rynkowej ,
- minimalizację ilości odpadów tzw. resztowych, przeznaczonych do deponowania do poziomu odpadów dalej nieprzetwarzalnych i nieaktywnych,
- minimalizację uciążliwości na środowisko i monitoring oddziaływania ,
- uwzględnienie wymogów i uwarunkowań lokalnych,
- zabezpieczenie zbytu surowców wtórnych oraz zbytu produktów utylizacji ,
- możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu ,
- optymalizację nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych zakładu,
- zgodność z wymogami prawa budowlanego i prawodawstwem Unii Europejskiej.
Przyjęty podział sekcji pozwala na etapową budowę i eksploatację zakładu od sekcji najprostszej do sekcji finalnej, tworząc docelowo Zakład Utylizacji Odpadów Stałych.
Oczywiście nie wyklucza to możliwości budowy zakładu w jednym etapie, o ile jest to powiązane organizacyjnie z systemem gospodarki odpadami komunalnymi, najpilniejszymi potrzebami regionu i możliwościami finansowymi Inwestora.
Podstawowe sekcje technologiczne obróbki odpadów zlokalizowane na terenie zakładu utylizacji to:
S 0 = sekcja przyjęć odpadów komunalnych zmieszanych
S 1 = sekcja mechanicznego sortowania pozytywnego odpadów zmieszanych
S 2 = sekcja ręcznego sortowania odpadów zmieszanych (w kabinie sortowniczej)
S 3 = sekcja przyjęć surowców wtórnych pochodzących z selektywnej zbiórki
S 4 = sekcja doczyszczania surowców wtórnych
S 5 = sekcja przyjęć masy organicznej i odpadów zielonych
S 6 = sekcja przygotowania masy organicznej do utylizacji
S 7.1 = sekcja utylizacji odpadów organicznych
S 7.2 = sekcja utylizacji odpadów resztowych
S 8 = sekcja uzdatniania odpadów surowcowych (doczyszczenie)
S 9 = sekcja prasowania surowców wtórnych
S 10 = sekcja przerobu odpadów budowlanych
S 11 = sekcja czasowego składowania odpadów problemowych (niebezpiecznych)
S 12 = kwatery do składowania odpadów resztowych (balastowych)
S 13 = sekcja odbioru i wstępnego przetworzenia zużytych opon samochodowych
S 14 = sekcja przyjęcia i obróbki odpadów wielkogabarytowych
S 15 = sekcja odbioru osadów ściekowych
Dla budowy Zakładu Centrum Utylizacji przyjęto dodatkowe założenia:
1. Przyjmuje się fundusz czasu pracy zakładu przez 5 dni w tygodniu, dla 52 tygodni w roku, w systemie jednozmianowym (260 dni);
2. Strumienie dowożonych odpadów do zakładu:
- odpady komunalne w formie zmieszanej;
- odpady surowcowe – surowce wtórne – z selektywnej zbiórki;
- odpady zielone – parkowe – z selektywnej zbiórki;
- osad ściekowy – z oczyszczalni ścieków (pod warunkiem nie przekroczenia dopuszczalnych zawartości metali ciężkich i innych substancji szkodliwych);
- odpady wielkogabarytowe;
- odpady budowlane;
- opony;
3. Podstawowe procesy obróbki odpadów w zakładzie
- segregacja pozytywna i negatywna dowożonych odpadów komunalnych, w tym – docelowo dosortowanie (doczyszczenie) strumieni dowożonych surowców wtórnych z selektywnej zbiórki odpadów;
- przygotowanie masy organicznej do utylizacji;
- utylizacja przygotowanej masy organicznej – kompostowanie;
- utylizacja odpadów resztowych;
- uzdatnianie kompostu do poziomu kompostu rynkowego (mobilna stacja uzdatniania kompostu);
- przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych po ich rozdrobnieniu na części (drewno, metale, itp.);
- przetwarzanie odpadów budowlanych (możliwość zastosowania sprzętu mobilnego);
- przetwarzanie opon (rozdrabnianie i wydzielenie frakcji surowcowej);
- składanie pozostałych odpadów balastowych (niesurowcowych i niekompostowalnych) w kwaterze składowania balastu;
- czasowe deponowanie wysegregowanych odpadów niebezpiecznych wysegregowanych ze strumienia odpadów komunalnych w wiacie na odpady niebezpieczne.
4. Zakłada się sukcesywne wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów u źródła ich powstawania, obejmującej kolejne dzielnice miasta, oraz stopniowo poszerzanie asortymentu zbierania powstających odpadów.
5. Istnieje możliwość dwukrotnego zwiększenia mocy przerobowych zakładu poprzez zwiększenie czasu pracy (uruchomienie drugiej zmiany).
6.6.2.1.1.2.1 Wydajność zakładu
Wydajność projektowanego zakładu ustala się na poziomie zwiększonych, prognozowanych potrzeb dla roku z uwzględnieniem rozwoju całego systemu gospodarki odpadami w mieście, to jest:
“A” dla roku 2003 “B” dla roku 2020
- odpady komunalne ogółem = 13 000 ton ton/rok 17 000 ton/rok
Ilość przyjmowanych osadów ściekowych uzależnia się od ich wilgotności i zawartości metali ciężkich. Docelowo przewiduje się możliwość dalszej rozbudowy zakładu o sekcję produkcji paliwa alternatywnego z wysegregowanych odpadów palnych.
A. Odpady komunalne dowożone z miasta,
A.1. W początkowym okresie z podziałem na strumienie:
“A” “B”
2003 2020
Strumień S-01
- Odpady komunalne (zmieszane) 13 000 ton/rok 17 000 ton/rok
A.2. Docelowo w okresie wdrażania selektywnej zbiórki odpadów u źródeł ich powstawania odpady komunalne S-01 z podziałem na strumienie:
S-01 = odpady komunalne, domowe suche, odpady zielone (parkowe)
S-04 = surowce wtórne z podziałem na rodzaje
S-05 = inne pozostałe
Z podziałem na strumienie:
Strumień S-2
Wysegregowne odpady organiczne jako
materiał
do kompostowania M
= 2 400 Mg/a 3 200 Mg/a
Strumień S-5
Wysegregowanie odpady nieorganiczne i niekompostowalne
tzw. balastowe, skierowane do składowania M = 7 500Mg/a 8 000 Mg/a
Strumień S-4
surowce wtórne M = 1 400 Mg/a 3 200 Mg/a
Produkty do
zagospodarowania
Z podziałem na strumienie
Strumień S-6 “A” “B”
Kompost M = 1 500 Mg/a 2 000 Mg/a
Strumień S-4
Surowce M = 1 100Mg/a 3 200 Mg/a
w tym:
|
Rok/ % odzysku surowców wtórnych |
Rodzaj surowca wtórnego |
Prognozowana łączna ilość odzyskanych surowców wtórnych z całego terenu objętego opracowaniem [m3/a] |
|
2003 |
Papier i tektura |
711 |
|
Tw. sztuczne |
180 |
|
|
Metale |
97 |
|
|
Szkło |
153 |
|
|
Opakowania wielomariałowe |
3 |
|
|
Razem |
1 143 |
|
|
2006 |
Papier i tektura |
933 |
|
Tw. sztuczne |
436 |
|
|
Metale |
189 |
|
|
Szkło |
360 |
|
|
Opakowania wielomariałowe |
128 |
|
|
Razem |
2 046 |
|
|
2010 |
Papier i tektura |
1 115 |
|
Tw. sztuczne |
641 |
|
|
Metale |
260 |
|
|
Szkło |
502 |
|
|
Opakowania wielomariałowe |
45 |
|
|
Razem |
2 564 |
|
|
2015 |
Papier i tektura |
1 294 |
|
Tw. sztuczne |
788 |
|
|
Metale |
305 |
|
|
Szkło |
586 |
|
|
Opakowania wielomariałowe |
14 |
|
|
Razem |
2 987 |
|
|
2020 |
Papier i tektura |
1 367 |
|
Tw. sztuczne |
832 |
|
|
Metale |
323 |
|
|
Szkło |
619 |
|
|
Opakowania wielomariałowe |
58 |
|
|
Razem |
3 199 |
Z podzielam na strumienie:
Strumień S-5
Odpady balastowe (niekompostowalne), skierowane
do
składowania M
= 7 500 Mg/a 8 000 Mg/a
Strumień S-7
Odpady balastowe, mineralne tzw. popiołowe, do zastosowania jako przesypki izolacyjne na kwaterze M = 1 100Mg/a 1 200 Mg/a
Strumień S-8
Odpady niebezpieczne, wysegregowane ze strumienia odpadów komunalnych skierowane do unieszkodliwienia
M = 50 Mg/a 70 Mg/a
Podstawowe operacje technologiczne w projektowanym zakładzie
|
1 - |
Ważenie i rejestracja (z archiwizacją) dowożonych odpadów z terenu miasta przy bramie wjazdowej zakładu ZGO. |
|
|
2 - |
Wyładunek i segregacja odpadów. |
|
|
|
2.1 - |
Wyładunek dowożonych odpadów strumień na platformę przyjęć w budynku i ich załadunek za pomocą ładowarki kołowej na taśmę linii segregacji. |
|
|
2.2 - |
Segregacja mechaniczna odpadów w dwufrakcyjnym sicie bębnowym z podziałem na strumienie: |
|
|
|
- odpady mineralne drobne o frakcji do 20 mm, kierowane na składowisko odpadów jako przesypki izolacyjne; |
|
|
|
- odpady o frakcji 20 – 60 mm, głównie reprezentowane przez odpady organiczne do kompostowania i segregacji negatywnej; |
|
|
|
- odpady o frakcji pow. 60 mm, głównie reprezentowane przez odpady surowcowe i balastowe do segregacji pozytywnej i negatywnej; |
|
|
2.3 - |
Segregacja ręczna pozytywna i negatywna na taśmach sortowniczych z podziałem na strumienie: |
|
|
|
- surowce wtórne (szkło, metal, tworzywa ); |
|
|
|
- odpady organiczne do sekcji kompostowania; |
|
|
|
- odpady balastowe (pozostałe) do składowania w tym niebezpieczne; |
|
3- |
Doczyszczanie frakcji organicznej pochodzącej z odpadów zmieszanych; |
|
|
|
= wydzielenie ferromagnetyków; |
|
|
|
= ręczna segregacja negatywna ; |
|
|
|
= transport do obiektu kompostowania materiału wsadowego przeznaczonego na kompost ; |
|
|
4- |
Wyładunek dowożonych odpadów parkowych (zielonych), do przygotowania masy odpadów do kompostowania a w tym: |
|
|
|
= rozdrabnianie odpadów parkowych; |
|
|
6 - |
Kompostowanie/fermentowanie przygotowanej masy. |
|
|
7- |
Transport mechaniczny kompostu do obiektu dojrzewania kompostu. |
|
|
8- |
Proces dojrzewania kompostu w pryzmach pod wiatą, a w tym: |
|
|
|
= kontrolowane napowietrzanie; |
|
|
|
= kontrolowane nawilżanie; |
|
|
|
= mechaniczne formowanie kolejnych pryzm; |
|
|
9- |
Uzdatnianie kompostu, a w tym: |
|
|
|
= frakcjonowanie kompostu w sicie bębnowym na wybrane strumienie; |
|
|
10 - |
Transport gotowego kompostu na place magazynowania i dystrybucji kompostu. |
|
|
11 - |
Transport wysegregowanej frakcji pow. 30 mm do sekcji kompostowania i poddanie ponownemu procesowi kompostowania. |
|
|
12- |
Zagęszczanie na prasie balastu w kostki i transport na składowisko ziemne do ostatecznego ich deponowania. |
|
|
13- |
Zagęszczanie na prasie surowców wtórnych w kostki i transport do magazynu czasowego przechowywania. |
|
|
12- |
Przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych, w tym: |
|
|
|
= odzysk płynów i gazów technologicznych; = rozdrobnienie; = transport surowców wtórnych do magazynu surowców wtórnych a balastu na składowisko. |
|
|
13- |
Przetwarzanie odpadów budowlanych, w tym: = rozdrobnienie; = odzysk ferromagnetyków; = frakcjonowanie; = transport na miejsce czasowego przechowywania. |
|
|
14- |
Przetwarzanie opon, w tym: = rozdrobnienie; = odzysk ferromagnetyków; = frakcjonowanie; = transport na miejsce czasowego przechowywania. |
|
Szacunkowy koszt budowy zintegrowanego zakładu Utylizacji odpadów komunalnych obsługującego Powiat Pyrzyce zaprezentowano w rozdz. 7.
Szacunkowe koszty realizacji zadań zdefiniowanych w „Planie Gospodarki Odpadami w Powiecie Pyrzyckim” zaprezentowano w poniższych zestawieniach.
Ocenę kosztów wdrożenia selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych zaprezentowano w rozdz. 6.6.1.1.
Koszty wg
rodzaju działalności
Szacunek kosztów realizacji przedsięwzięć w latach 2003-2006 opracowano w oparciu o analizę:
-
nakładów ponoszone na ochronę środowiska przed
odpadami w latach ubiegłych ( ogółem i wg kierunków inwestowania),
-
przedsięwzięć
zgłoszonych przez gminy i powiaty w
ramach ankietyzacji,
-
wielkość
nakładów inwestycyjnych na realizację przedsięwzięć priorytetowych w skali powiatu a nie wykazanych w zgłoszeniach gmin i powiatów,
Tab. 7‑1 Szacunkowe koszty realizacji Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami w latach 2003 –2006.
|
L.p. |
Wyszczególnienie prac projektowych, obiektów, robót lub urządzeń |
KOSZTY w PLN |
Udział procentowy |
|||
|
Robót budowlano-montażowych |
Zakup maszyn i urządzeń |
Prace projektowe/usługi |
Razem |
|||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
|
I. |
PRACE PRZYGOTOWAWCZE I PROJEKTOWE |
|
|
|
|
|
|
1. |
Prace przygotowawcze i projektowe Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych |
|
|
350 000 |
350 000 |
1,24% |
|
2. |
Prace przygotowawcze i projektowe Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych |
|
|
180 000 |
180 000 |
0,64% |
|
3. |
Projekt rekultywacji składowiska odpadów w gminie Lipiany |
|
|
45 000 |
45 000 |
0,16% |
|
4. |
Opracowanie Studium Wykonalności Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych |
|
|
120 000 |
120 000 |
0,43% |
|
5. |
Opracowanie Studium Wykonalności Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych |
|
|
120 000 |
120 000 |
0,43% |
|
6. |
Opracowanie planów gospodarki odpadami |
|
|
60 000 |
60 000 |
0,21% |
|
7. |
Opracowanie programów edukacji ekologicznej mieszkańców |
|
|
30 000 |
30 000 |
0,11% |
|
8. |
Opracowanie programu doskonalenia kadr i rozpoczęcie szkoleń |
|
|
15 000 |
15 000 |
0,05% |
|
9. |
Plan gospodarki odpadem budowlanym |
|
|
15 000 |
15 000 |
0,05% |
|
10. |
Inwentaryzacja i plan zagospodarowania odpadów zawierające substancje stwarzające szczególne zagrożenie |
|
|
25 000 |
25 000 |
0,09% |
|
|
Razem poz. I |
|
|
|
960 000 |
3,40% |
|
II. |
REALIZACJA Zakładu Utylizacji Odpadów |
|
|
|
|
|
|
1. |
Budynek administracyjno - socjalny |
700 000 |
|
|
700 000 |
2,48% |
|
2. |
Hala przyjmowania i segregacji - obiekt nr 1 - z pomieszczeniem socjalno-technicznym i sterownią |
|
|
|
4 875 000 |
17,27% |
|
2.1 |
- roboty budowlano-montażowe |
2 625 000 |
|
|
|
|
|
2.2 |
- linia technologiczna segregacji odpadów zmieszanych oraz prasowania surowców wtórnych |
|
1 500 000 |
|
|
|
|
2.3 |
- prasa kanałowa |
|
750 000 |
|
|
|
|
3. |
Wiata kompostowania i dojrzewania kompostu |
2 301 000 |
|
|
2 301 000 |
8,15% |
|
4. |
Wentylatornia |
|
|
|
330 000 |
1,17% |
|
4.1 |
- roboty budowlano-montażowe |
150 000 |
|
|
|
|
|
4.2 |
- instalacja wentylacji |
180 000 |
|
|
|
|
|
5. |
Biofiltr |
220 000 |
|
|
220 000 |
0,78% |
|
6. |
Urządenia do uzdatniania kompostu |
|
410 000 |
|
410 000 |
1,45% |
|
7. |
Boksy na surowce wtórne |
855 360 |
|
|
855 360 |
3,03% |
|
7.1 |
roboty budowlano - konstrukcyjne |
|
|
|
|
|
|
8. |
Wiata dla odpadów wielkogabarytowych |
|
|
|
1 337 500 |
4,74% |
|
8.1 |
roboty budowlano - konstrukcyjne |
487 500 |
|
|
|
|
|
8.2 |
- linia technologiczna rozdrabniania |
|
850 000 |
|
|
|
|
9. |
Wiata na czasowe magazynowanie odpadów problemowych |
129 600 |
|
|
129 600 |
0,46% |
|
10 |
Magazyn (plac) kompostu gotowego |
115 500 |
|
|
115 500 |
0,41% |
|
11. |
Garaże |
288 000 |
|
|
288 000 |
1,02% |
|
12. |
Magazyn paliw |
60 000 |
|
|
60 000 |
0,21% |
|
13. |
Drogi i place wewnętrzne (teren zakladu) |
2 100 000 |
|
|
2 100 000 |
7,44% |
|
14. |
Sieci wod.-kan. |
420 000 |
|
|
420 000 |
1,49% |
|
15. |
Sieci elektryczne wewnętrzna i oświetlenie terenu |
142 500 |
|
|
142 500 |
0,50% |
|
16. |
Waga samochodowa |
|
140 000 |
|
140 000 |
0,50% |
|
17. |
Myjnia |
|
450 000 |
|
450 000 |
1,59% |
|
|
Razem poz. II |
|
|
|
14 874 460 |
52,68% |
|
III. |
REALIZACJA Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych |
|
|
|
|
|
|
1. |
Budynek administracyjno - socjalny |
196 000 |
|
|
196 000 |
0,69% |
|
2. |
Wiata kompostowania i dojrzewania kompostu |
949 000 |
|
|
949 000 |
3,36% |
|
3. |
Wentylatornia |
|
|
|
165 000 |
0,58% |
|
3.1 |
- roboty budowlano-montażowe |
75 000 |
|
|
|
|
|
3.2 |
- instalacja wentylacji |
90 000 |
|
|
|
|
|
4. |
Biofiltr |
110 000 |
|
|
110 000 |
0,39% |
|
5. |
Magazyn (plac) kompostu gotowego |
54 900 |
|
|
54 900 |
0,19% |
|
6. |
Garaże |
120 000 |
|
|
120 000 |
0,43% |
|
7. |
Magazyn paliw |
60 000 |
|
|
60 000 |
0,21% |
|
8. |
Drogi i place wewnętrzne (teren zakladu) |
420 000 |
|
|
420 000 |
1,49% |
|
9. |
Sieci wod.-kan. |
105 000 |
|
|
105 000 |
0,37% |
|
10. |
Sieci elektryczne wewnętrzna i oświetlenie terenu |
95 000 |
|
|
95 000 |
0,34% |
|
11. |
Waga samochodowa |
|
140 000 |
|
140 000 |
0,50% |
|
12. |
Myjnia |
|
250 000 |
|
250 000 |
0,89% |
|
|
Razem poz. III |
|
|
|
2 664 900 |
9,44% |
|
IV. |
Składowiska odpadów balastowych wraz z infrastrukturą |
|
|
|
|
|
|
1. |
Rekultywacja istniejacego skladowiska odpadów komunalnych w Pyrzycach |
1 125 000 |
|
|
1 125 000 |
3,98% |
|
2. |
Rekultywacja istniejacego skladowiska odpadów komunalnych w Lipianach |
1 575 000 |
|
|
1 575 000 |
5,58% |
|
3. |
Budowa kwatery deponowania odpadów balastowych |
2 250 000 |
|
|
2 250 000 |
7,97% |
|
|
Razem poz. IV |
|
|
|
4 950 000 |
17,53% |
|
V. |
SPRZĘT I URZADZENIA PRZEWIDZIANE DLA BIEŻĄCEJ EKSPLOATACJI INSTALACJI UNIESZKODLIWIENIA ODPADÓW KOMUNALNYCH |
|
|
|
|
|
|
1. |
Ciągnik |
|
98 000 |
|
98 000 |
0,35% |
|
2. |
Ładowarka kołowa - łyżka 1,5 m3 |
|
828 000 |
|
828 000 |
2,93% |
|
3. |
Przyczepa jednoosiowa z podwójnymi kołami |
|
117 000 |
|
117 000 |
0,41% |
|
4. |
Przyczepa dwuosiowa |
|
31 000 |
|
31 000 |
0,11% |
|
5. |
Ładowarka kołowa |
|
447 000 |
|
447 000 |
1,58% |
|
6. |
Zestaw tranportowy ciągnik z platformą samozaładowczą |
|
145 000 |
|
145 000 |
0,51% |
|
7. |
Przerzucarka |
|
300 000 |
|
300 000 |
1,06% |
|
8. |
Rozdrabniarka do drewna i tworzyw |
|
56 000 |
|
56 000 |
0,20% |
|
9. |
Widły do transportu palet |
|
19 900 |
|
19 900 |
0,07% |
|
10. |
Pojemniki na odpady niebezpieczne |
|
42 000 |
|
42 000 |
0,15% |
|
11. |
Pojemniki na odpady spod elektromagnesów 110 l |
|
2 500 |
|
2 500 |
0,01% |
|
12. |
Pojemniki na odpady spod taśmociągów 110 l |
|
7 500 |
|
7 500 |
0,03% |
|
|
Razem poz. V |
|
|
|
2 093 900 |
7,42% |
|
VI. |
Wdrożenie planu selektywnej zbiórki |
|
|
|
|
|
|
1. |
Zakup i rozmieszczenie pojeników do selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych |
|
270 500 |
|
270 500 |
0,96% |
|
2. |
Zakup i rozmieszczenie pojeników do selektywnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych |
|
120 000 |
|
120 000 |
0,43% |
|
|
Razem poz. VI |
|
|
|
390 500 |
1,38% |
|
VII. |
INNE |
|
|
|
|
|
|
1. |
Rozruchy |
|
85 000 |
|
85 000 |
0,30% |
|
2. |
Szkolenie personelu |
|
30 000 |
|
30 000 |
0,11% |
|
3. |
Likwidacja mogilników |
|
750 000 |
|
750 000 |
2,66% |
|
4. |
Rezerwa na roboty nieprzewidziane |
1 439 949 |
526 712 |
76 800 |
1 434 269 |
5,08% |
|
|
Razem poz. VII |
|
|
|
2 299 269 |
8,14% |
|
|
OGÓŁEM (netto) |
19 439 309 |
8 366 112 |
1 036 800 |
28 233 029 |
100% |
|
|
VAT 7% |
1 360 752 |
- |
72 576 |
1 433 328 |
|
|
|
VAT 22% |
- |
1 840 545 |
- |
1 840 545 |
|
|
|
OGÓŁEM (brutto) |
20 800 060 |
10 206 657 |
1 109 376 |
31 506 901 |
|
Szacunkowe koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami powstającymi na terenie Powiatu Pyrzyckiego zaprezentowano w poniższych zestawieniach. Szczególną uwagę zwrócono na koszty eksploatacji systemu unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz odpadów niebezpiecznych. W przypadku odpadów inne niż niebezpieczne zauważana jest tendencja odzysku i recyklingu tego typu odpadów, Tak więc gospodarka tego typu odpadami może generować przychody niż koszty. Dotyczy to również odpadów biodegradowalnych.
Zgodnie z obowiązującą zasadą „zanieczyszczający płaci wszystkie koszty, związane z wdrażaniem krótkoterminowego planu działania będą ponoszone przez użytkowników systemu gospodarki odpadami (posiadaczy odpadów – gospodarstwa domowe, instytucje handlowe i publiczne, przedsiębiorstwa produkcyjne, itp.).
Koszty związane z
odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych
|
Lata |
Ilość
odpadów |
Koszt
jednostkowy zł/Mg |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
Jedn.
koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca |
Jedn.
koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca |
|
|
Mg |
Wariant 1 |
Wariant 2 |
Wariant 1 |
Wariant 2 |
Wariant 1 |
Wariant
2 |
|
|
|
zł/Mg |
zł/Mg |
zł |
zł |
zł/M/r |
zł/M/r |
|
|
2006 |
14
414 |
130 |
170 |
1
873 765 |
2
450 308 |
45,42 |
59,39 |
|
2010 |
14
983 |
130 |
170 |
1
947 786 |
2
547 105 |
47,21 |
61,74 |
|
Lata |
Ilość
odpadów |
Koszt
jednostkowy zł/Mg |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
Jedn.
koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca |
Jedn.
koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca |
|
|
Mg |
Wariant 1 |
Wariant 2 |
Wariant 1 |
Wariant 2 |
Wariant 1 |
Wariant
2 |
|
|
|
zł/Mg |
zł/Mg |
zł |
zł |
zł/M/r |
zł/M/r |
|
|
2006 |
14
414 |
80 |
120 |
1
153 086 |
1
729 629 |
27,95 |
41,92 |
|
2010 |
14
983 |
80 |
120 |
1
198 638 |
1
797 957 |
29,05 |
43,58 |
Tab. 7‑4 Koszty transportu (na podstawie WPGO).
|
|
|
|
Rodzaj odpadu |
Jedn.-Koszt |
|
|
|
|
Zmieszane komunalne |
O,50 zł/Mg /km |
|
|
|
|
Biodegradowalne |
0,40 zł/Mg/km |
|
|
|
|
Surowcowe |
0,60 zł Mg/km |
Tab. 7‑5 Jednostkowe koszty zbierania odpadów komunalnych i ich frakcji.
|
Typ źródła |
Odpady łacznie |
Frakcja organiczna |
Frakcja sucha |
|
|
Zabudowa
miejska zwarta |
25 zł/Mg |
40zł/Mg |
45zł/Mg |
|
|
Zabudowa rozproszona |
50 zł/Mg |
80 zł/Mg |
90 zł/Mg |
|
Koszty związane z
odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych
Koszty eksploatacyjne związane z unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych należy identyfikować w zakresie gromadzenia transportu i unieszkodliwiania tego typu odpadów, w tym:
- obsługi sieci gromadzenia odpadów niebezpiecznych (GPZON),
- unieszkodliwiania strumienia odpadów niebezpiecznych.
Za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami przyjęto średni stały koszt eksploatacyjny jednego GPZON na poziomie 31,8 tys. PLN. Zatem koszty obsługi sieci GPZON kształtować się będą w latach do roku 2006 rocznie ok.254,4 tys. PLN, natomiast w latach 2007 - 2010 rocznie ok. 349,8 tys. PLN.
Do dalszych analiz posłużono się kosztami jednostkowymi odzysku i unieszkodliwiania odpadów.
W zależności od metody odzysku bądź unieszkodliwiania koszty jednostkowe wynoszą:
- termiczne unieszkodliwianie – 2 500 PLN/Mg,
- odzysk rozpuszczalników - 2 500 PLN/Mg,
- rozdział emulsji – 300 PLN/Mg,
- immobilizacja w betonie – 1 000 PLN/Mg,
- wykorzystanie w procesach przemysłowych – 400 PLN/Mg,
- indywidualne procesy – 10 000 PLN/Mg,
- odzysk metali – 500 PLN/Mg,
- składowanie do czasu opracowania technologii – 800 PLN/Mg,
- chemiczne oczyszczanie ścieków – 800 PLN/Mg,
- składowanie azbestu – 600 PLN/Mg,
- odzysk rtęci – 4 000 PLN/Mg,
- obróbka fizykochemiczna – 1 500 PLN/Mg,
Niezależnie przedstawiono koszty usunięcia, transportu i deponowania odpadów zawierających azbest.
Tab. 7‑6 Koszty unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest.
|
Lata |
Ilość
odpadów |
Koszt
jednostkowy unieszkodliwienia zł/Mg |
Koszt
okresowy |
|
Mg |
zł |
zł |
|
|
2003- 2006 |
3000 |
600 |
1
800 000 |
|
2007- 2010 |
6000 |
600 |
3
600 000 |
Osobno przedstawiono odpady powstające w sferze komunalnej i gospodarczej.
|
Lata |
Ilość
odpadów |
Koszt
jednostkowy zł/Mg |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
|
Mg |
zł |
zł |
|
|
2006 |
19 |
3
500 |
66
500 |
|
2010 |
21 |
3
500 |
73
500 |
Tab. 7‑8 Koszty unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych w strumieniu odpadów komunalnych.
|
Lata |
Ilość
odpadów |
Koszt
jednostkowy zł/Mg |
Roczny
koszt funkcjonowania systemu |
Jedn.
koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca |
|
Mg |
zł |
zł |
zł/M/r |
|
|
2006 |
104 |
3500 |
363
222 |
8,80 |
|
2010 |
97 |
3500 |
340
863 |
8,33 |
Źródła finansowania inwestycji ekologicznych związanych z gospodarką odpadami
można podzielić na trzy grupy:
- publiczne - np. pochodzące z budżetu państwa, miasta lub gminy lub pozabudżetowych instytucji publicznych,
- prywatne - np. z banków komercyjnych, funduszy inwestycyjnych, towarzystw leasingowych,
- prywatno-publiczne - np. ze spółek prawa handlowego z udziałem gminy.
Dominującymi formami finansowania inwestycji ekologicznych są:
- zobowiązania kapitałowe - kredyty, pożyczki, obligacje, leasing,
- udziały kapitałowe - akcje i udziały w spółkach,
- dotacje.
Mogą one występować łącznie.
Kredyty bankowe można podzielić na:
- kredyty udzielane ze środków własnych - kredyt komercyjny,
- kredyty ze środków powierzonych - otrzymanych z innych źródeł na uzgodnionych warunkach,
- kredyty udzielane ze środków własnych z dopłatą do oprocentowania przez instytucje zewnętrzne.
Jako najczęściej występujące formy finansowania inwestycji w zakresie gospodarki odpadam należy wymienić:
- fundusze własne inwestorów,
- pożyczki, dotacje i dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów udzielane przez Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
- kredyty preferencyjne udzielane np. przez Bank Ochrony Środowiska (BOŚ S.A.) z dopłatami do oprocentowania lub ze środków donatorów, kredyty komercyjne, kredyty konsorcjalne,
- zagraniczna pomoc finansowa udzielana poprzez fundacje i programy pomocowe (np. z ekokonwersji poprzez EKOFUNDUSZ, konwersji długu wobec Finlandii, funduszu ISPA),
- kredyty międzynarodowych instytucji finansowych (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju EBOiR, Bank Światowy),
- kredyty i pożyczki udzielane przez banki komercyjne,
- leasing.
Zasady
funkcjonowania wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej
określa ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr
62, poz. 627 ze zm.). W województwie zachodnio-pomorskim, podobnie jak w każdym
innym województwie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowuje na wzór
Narodowego FOŚiGW listy zadań priorytetowych, które mogą być dofinansowywane z
ich środków oraz zasady i kryteria, które będą obowiązywać przy wyborze zadań
do realizacji. Zgodnie z listą przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie w latach 2003-2004 problematyka gospodarki odpadami występuje w dziale "II-Ochrona Litosfery" listy. Jako cele strategiczne w tym
zakresie przyjęto:
- Wsparcie wojewódzkiego programu gospodarki odpadami, przygotowywanego przez organ wykonawczy Województwa przy wsparciu Duńskiej Agencji Ochrony Środowiska w ramach programu DANCEE.
- Wspieranie zadań związanych z realizacją kompleksowych programów gospodarki odpadami komunalnymi, szczególnie w gminach, gdzie podejmowane są wspólne, międzygminne przedsięwzięcia o zasięgu regionalnym.
- Współudział w realizacji składowisk i zakładów przetwarzania odpadów przemysłowych i niebezpiecznych.
- Wspieranie zadań w zakresie selektywnej zbiórki i przerobu odpadów, realizowanych przez gminy i inne podmioty gospodarcze, uwzględniających w maksymalnie możliwym zakresie zasadę recyklingu odpadów.
- Współudział w realizacji utylizacji odpadów szpitalnych.
- Współudział w zabezpieczeniu i likwidacji mogilników.
- Wspieranie zadań związanych z utylizacją odpadów zwierzęcych.
- Wspieranie realizacji regionalnego programu zagospodarowania osadów ściekowych.
- Wspieranie programu zagospodarowania odpadów innych niż komunalne, wytwarzanych na terenie województwa zachodniopomorskiego.
- Wspieranie czystszej produkcji, minimalizującej powstawanie odpadów.
Warunki
udzielenia dofinansowania to:
- udokumentowane pełne pokrycie planowanych kosztów przedsięwzięcia,
- wywiązanie się przez Wnioskodawcę z obowiązku uiszczania opłat i kar, stanowiących przychody Narodowego Funduszu oraz wywiązywania się z innych zobowiązań w stosunku do Funduszu,
- przedsięwzięcie nie może być zakończone,
- udzielone dofinansowanie nie może przekroczyć kosztów przedsięwzięcia.
Fundusze, oprócz
udzielania pożyczek i przyznawania dotacji, zgodnie z art. 411 ust. 1 ustawy
Prawo ochrony środowiska także mogą:
- udzielać dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów i pożyczek,
- wnosić udziały do spółek działających w kraju,
- nabywać obligacje, akcje i udziały spółek działających w kraju.
EkoFundusz jest
fundacją powołaną w 1992 r. przez Ministra Finansów dla efektywnego zarządzania środkami finansowymi pochodzącymi z
zamiany części zagranicznego długu na wspieranie przedsięwzięć w ochronie
środowiska (tzw. konwersja długu). Dotychczas decyzję o ekokonwersji polskiego
długu podjęły Stany Zjednoczone, Francja, Szwajcaria, Włochy, Szwecja i
Norwegia. Tak więc EkoFundusz zarządza środkami finansowymi pochodzącymi z
ekokonwersji łącznie ponad 571 mln USD do wydatkowania w latach 1992 - 2010. W
Statucie EkoFunduszu pięć sektorów ochrony środowiska uznanych zostało za
dziedziny priorytetowe. Są nimi:
- Ograniczenie transgranicznego transportu dwutlenku siarki i tlenków azotu oraz eliminacja niskich źródeł ich emisji (ochrona powietrza),
- ograniczenie dopływu zanieczyszczeń do Bałtyku oraz ochrona zasobów wody pitnej (ochrona wód),
- ograniczenie emisji gazów powodujących zmiany klimatu Ziemi (ochrona klimatu),
- ochrona różnorodności biologicznej,
- gospodarka odpadami i rekultywacja gleb zanieczyszczonych.
W zakresie gospodarki odpadami
priorytetami EkoFunduszu są:
- tworzenie kompleksowych systemów selektywnej zbiórki, recyklingu i unieszkodliwiania odpadów komunalnych i niebezpiecznych,
- przedsięwzięcia związane z eliminacją powstawania odpadów niebezpiecznych w procesach przemysłowych (promocja „czystszych technologii”) i likwidacją składowisk odpadów tego rodzaju,
- rekultywacja gleb zanieczyszczonych odpadami niebezpiecznymi stanowiącymi zagrożenie dla zdrowia ludzi lub świata przyrody.
We wszystkich pięciu sektorach pomoc finansową
EkoFunduszu uzyskać mogą tylko te projekty, które wykazują się wysoką
efektywnością, tj. korzystnym stosunkiem efektów ekologicznych do kosztów. Poza
tym zalecane jest, aby projekty spełniały przynajmniej jeden z następujących
warunków:
- wprowadzanie na polski rynek nowych technologii z krajów-donatorów,
- uruchomienie krajowej produkcji urządzeń dla ochrony środowiska,
- szczególne znaczenie dla ochrony zdrowia.
Z reguły wysokość dotacji dla przedsięwzięć
inwestycyjnych obliczana jest ze wskaźników NPV oraz IRR. Jeżeli wniosek o
dofinansowanie składa jednostka gospodarcza, dotacja EkoFunduszu z reguły nie
przekracza 20% kosztów projektu, a jedynie w szczególnie uzasadnionych
przypadkach może dochodzić do 30%. Gdy inwestorem są władze samorządowe,
dotacja może pokryć do 30% kosztów (w przypadkach szczególnych do 50%), a dla
jednostek budżetowych, podejmujących inwestycje proekologiczne wykraczające
poza ich zadania statutowe, dofinansowanie EkoFunduszu może pokryć do 50%
kosztów. W odniesieniu do projektów, prowadzonych przez pozarządowe organizacje
społeczne (przyrodnicze, charytatywne) nie nastawione na generowanie zysków,
dotacja EkoFunduszu może pokryć do 80% kosztów w projekcie z dziedziny ochrony
przyrody i do 50% w inwestycjach
związanych z ochroną środowiska. EkoFndusz może wspierać zarówno projekty
dopiero rozpoczynane, jak i będące w fazie realizacji, jeżeli ich rzeczowe
zaawansowanie nie przekracza 60%. Racjonalna gospodarka odpadami została
włączona do sektorów priorytetowych EkoFunduszu dopiero w 1998 r.
Agencja Rozwoju Komunalnego w Warszawie, Environmental
Know-How Fund w Warszawie, Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej Counterpart
Fund w Warszawie, Fundacja Współpracy
Polsko-Niemieckiej, Polska Agencja Rozwoju Regionalnego, Program Małych Dotacji
GEF, Projekt Umbrella.
Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej zaistnieje
możliwość finansowania inwestycji w ochronie środowiska z Funduszy
Strukturalnych oraz Funduszu Spójności, a także możliwość finansowania
inwestycji ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego
(inwestycje w skali regionalnej i lokalnej). Ramy przedsięwzięć inwestycyjnych
finansowanych w przyszłości
ze wspomnianych funduszy określa Narodowy Plan Rozwoju (2004-2006). Narodowy
Plan Rozwoju będzie służył jako podstawa negocjowania przez Polskę Podstaw
Wsparcia Wspólnoty (Community Support Framework), dokumentu określającego
kierunki i wysokość wsparcia ze strony funduszy strukturalnych na realizację
zamierzeń rozwojowych oraz jako podstawa interwencji z Funduszu Spójności. W
ramach jednego z priorytetów Narodowego Planu Rozwoju: Ochrona środowiska i
zagospodarowanie przestrzenne podstawowe znaczenie będzie miało wsparcie
inwestycyjne ukierunkowane między innymi na racjonalną gospodarkę odpadami. W zakresie
gospodarki odpadami i ochrony powierzchni ziemi wsparcie inwestycyjne w okresie
realizacji Narodowego Planu Rozwoju przeznaczone będzie przede wszystkim na
budowę, rozbudowę lub modernizację składowisk odpadów komunalnych, systemy
selektywnej zbiórki, recyklingu i odzysku odpadów komunalnych (sortownie,
kompostownie), systemy zbiórki i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych. Dwa
pierwsze kierunki realizowane będą głównie w ramach Zintegrowanego Programu
Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), natomiast trzeci pozostanie domeną
działań o charakterze krajowym, wspieranych w ramach Sektorowego Programu
Operacyjnego Ochrona Środowiska i Gospodarka Wodna. Środki finansowe,
przeznaczone na rekultywację uciążliwych dla środowiska składowisk, w tym składowisk
odpadów przemysłowych dostępne są w ramach środowiskowych funduszy celowych
oraz z uwagi na koncentrację przestrzenną i duże koszty takich działań, w
ograniczonym zakresie także w ramach komponentu wojewódzkiego ZPORR. Równolegle
realizowane będą duże projekty współfinansowane z Funduszu Spójności. Z
funduszu tego wsparcie uzyska między innymi sektor środowisko. W ramach tego
sektora nastąpi wsparcie gospodarki odpadami komunalnymi, mające na celu
stworzenie systemów zbiorki, transportu, odzysku i unieszkodliwienia odpadów
komunalnych. W ramach tego priorytetu będą realizowane działania, służące
stworzeniu zintegrowanego systemu gospodarki odpadami oraz działania związane z
eliminacją zanieczyszczeń azbestem.
Łącznie w skali
kraju suma środków publicznych (Fundusze Strukturalne, Fundusz Spójności,
środki krajowe) w realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 wyniesie ponad
20 092 mln Euro, z czego 13 862 mln Euro tj. 69% całości sumy pochodzić będzie
ze środków wspólnotowych.
Obok środków publicznych w realizacji Narodowego Planu Rozwoju
będą uczestniczyły także środki prywatne - pomoc kierowana do przedsiębiorstw
będzie podlegała zasadom konkurencji. Łączna wartość niezbędnego wkładu ze
strony podmiotów prywatnych szacowna jest na około 3 165 mln Euro, co podwyższa
łączną sumę środków zaangażowanych w realizację NPR do ponad 23 mld Euro.
Narodowy Plan
Rozwoju na lata 2004-2006, będący strategicznym średniookresowym dokumentem planistycznym, wskazującym kierunki interwencji
publicznej o charakterze strukturalnym, przewiduje koncentrację działań na
wybranych priorytetach rozwoju. Jest wśród nich priorytet: Ochrona środowiska i
racjonalne wykorzystanie zasobów środowiska.
W celu zrealizowania przyjętej w niniejszym opracowaniu
strategii gospodarki odpadami w Powiecie Pyrzyckim oraz osiągnięcia zakładanych
efektów ekologicznych niezbędne jest zrealizowanie w latach 2003-2006
przedsięwzięć wymienionych w poniższej tabeli.
|
Lp. |
Zadania |
Opis przedsięwzięcia |
Jednostki i podmioty realizujące |
Okres realizacji |
Źródła finansowania |
|
1 |
Opracowanie planów |
- opracowanie gminnych planów gospodarki odpadami (ewentualnie Związki Gmin) |
Gminy |
2003 - 2004 |
Środki własne AWRSP PFOŚ i GW GFOŚiGW DANCEE |
|
|
|
- opracowanie planów selektywnej zbiórki odpadów surowcowych, niebezpiecznych itp. |
Gminy |
2003 - 2004 |
Środki własne WFOŚiGW PFOŚ i GW GFOŚiGW |
|
|
|
Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie programu likwidacji azbestu na terenie powiatu |
Powiat, Gminy |
2003 - 2004 |
Środki własne |
|
2 |
Opracowanie programów |
- opracowanie programu doskonalenia kadr i rozpoczęcie szkoleń |
Powiat |
2003- 2006 |
Środki własne |
|
|
|
- opracowanie kompleksowego programu edukacji ekologicznej mieszkańców w zakresie gospodarki odpadami |
|
2003- 2006 |
Środki pomocowe WFOŚiGW PFOŚ i GW |
|
3 |
Selektywna zbiórka odpadów |
- wdrożenie programu edukacji na terenie gmin powiatu pyrzyckiego |
Powiat Gminy |
2004 - 2006 |
Środki pomocowe WFOŚiGW PFOŚ i GW GFOŚiGW |
|
|
|
- wyposażenie w pojemniki do selektywnej zbiórki |
Gminy, przedsiębiorstwa, właściciele posesji |
2003 - 2006 |
Środki własne Środki przedsiębiorstw |
|
|
|
- wyposażanie domów jednorodzinnych w przydomowe kompostowniki |
|
|
Środki pomocowe AMiRR AWRSP PFOŚ i GW, GFOŚiGW |
|
|
|
- wspieranie tworzeniu instalacji przetwarzania odpadów surowcowych |
Powiat, związki Gmin, Gminy |
2003 - 2006 |
Środki własne Fundusze pomocowe WFOŚiGW PFOŚ i GW GFOŚiGW |
|
|
|
- doposażenie przedsiębiorstw transportowych w specjalistyczny sprzęt |
przedsiębiorstwa komercyjne zakłady |
2003 - 2006 |
Środki własne PFOŚ i GW |
|
4 |
Utworzenie i aktualizowanie bazy danych |
- utworzenie i prowadzenie powiatowej bazy danych z zakresu wytworzonych odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne |
Przedsiębiorstwa Powiat |
2003-2004 |
Środki budżetowe, Środki własne przedsiębiorstw |
|
|
|
- wdrożenie ewidencji wytworzonych opakowań w przedsiębiorstwach |
przedsiębiorstwa |
2003 - 2004 |
Środki budżetowe |
|
|
|
- opracowanie i wdrożenie strony internetowej forum odpady |
przedsiębiorstwa |
2003- 2004 |
Środki budżetowe |
|
5 |
Obniżenie materiałochłonności |
- wdrażanie norm zgodnych z ISO 14001 |
Podmioty gospodarcze |
2003- 2006 |
Środki własne Środki pomocowe |
|
|
|
- wprowadzanie nowych technologii (BAT),wdrażanie dyrektywy IPPC |
Podmioty gospodarcze |
2003- 2006 |
Środki własne Środki pomocowe DANCEE |
|
|
|
- wdrażanie idei „czystej Produkcji” |
|
|
Środki własne Środki pomocowe DANCEE |
|
8 |
Zamykanie składowisk odpadów |
- opracowanie dokumentacji projektowanej rekultywacji składowiska w Lipianach |
Zarządzający, Gmina |
2003- 2004 |
Środki własne Środki budżetowe WFOŚiGW |
|
|
|
- wykonanie rekultywacji składowiska w Lipinach |
Zarządzający, Gmina |
2004- 2006 |
Środki własne WFOŚiGW |
|
9 |
Monitoring składowisk |
- wyposażyć składowisko w Pyrzycach w niezbędne instalacje służące do prowadzenia monitoringu |
Zarządzający |
2005- 2006 |
Środki własne PFOŚiGW GFOŚiGW Środki pomocowe AMiRR AWRSP |
|
|
|
- prowadzić monitoring |
Operatorzy składowisk WIOŚ |
2003- 2006 |
Środki własne GFOŚiGW |
|
10 |
Dostosowanie składowisk |
- wyposażenie składowisk w niezbędny sprzęt |
Operatorzy składowisk |
2003-2005 |
Środki własne WFOŚiGW PFOŚiGW |
|
|
|
- kontrola stanu wyposażenia |
WIOŚ |
2003-2010 |
|
|
|
|
- dostosowanie składowisk do wymagań krajowych |
Zarządzający składowisk |
2003- 2006 |
Środki własne WFOŚiGW PFOŚiGW GFOŚiGW |
|
11 |
Budowa zakładów unieszkodliwiania odpadów |
- opracowanie dokumentacji koncepcyjnej budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych |
Gminy, Związki Gmin |
2003-2004 |
Środki własne |
|
|
|
Studium wykonalności dla budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych |
Gminy, Związki Gmin |
2003-2004 |
Środki własne |
|
|
|
- opracowanie dokumentacji projektowej budowy ZUO – dla nowych zakładów |
Gminy, Związki Gmin |
2003- 2006 |
Środki własne Środki pomocowe |
|
|
|
- budowa ZUO i niezbędnych kwater lub składowisk |
Gminy, Związki Gmin |
2007-2010 |
Środki pomocowe i fundusze |
|
|
|
- opracowanie studium lokalizacyjnego spalarni odpadów |
Gminy, Związki Gmin i m. Szczecin |
2006 |
Środki własne i budżetowe |
|
|
|
- opracowanie dokumentacji koncepcyjnej budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego |
Gminy, Związki Gmin |
2003-2004 |
Środki własne |
|
|
|
Studium wykonalności dla budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego |
Gminy, Związki Gmin |
2003-2004 |
Środki własne |
|
|
|
- opracowanie dokumentacji projektowej budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego – dla nowych zakładów |
Gminy, Związki Gmin |
2003- 2006 |
Środki własne Środki pomocowe |
|
|
|
- budowa Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego |
Gminy, Związki Gmin |
2007-2010 |
Środki pomocowe i fundusze |
|
12 |
Tworzenie punktów zbiórki odpadów niebezpiecznych |
- utworzenie systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych |
Gminy |
2004- 2006 |
Środki pomocowe i fundusze Środki własne i budżetowe |
|
13 |
Recykling samochodów |
- wspomaganie budowy wojewódzkiego zakładów recyklingu samochodów zlokalizowanego w rejonie miasta Szczecin |
Podmioty gospodarcze, Powiat |
2003- 2006 |
Środki własne i budżetowe Środki pomocowe EKOFUNDUSZ WFOŚiGW NFOŚiGW PFOŚiGW |
|
14 |
Odpad budowlany |
- zorganizaowanie systemu odbioru i przetwarzania (rozdrabniania) odpadów z rozbiórki obiektów budowlanych w celu ich powtórnego wykorzystania wjako materiału w budowniectwie, w szczególności budownictwie drogowym |
Podmioty gospodarcze, Powiat |
2003-2006 |
Środki własne i budżetowe Środki pomocowe EKOFUNDUSZ WFOŚiGW NFOŚiGW PFOŚiGW |
|
15 |
Mogilniki – likwidacja zagrożenia środowiska przed środkami ochrony roślin i ich opakowań |
likwidacja wszystkich mogilników |
Wojewoda Samorządy terytorialne |
2006 |
NFOŚ i GW WFOŚ i GW |
Poniższa tabela
prezentuje zadania i cele jakie maja być realizowane w grupie czynności
strategicznych podjętych do realizacji do roku 2010.
|
Rok |
Zadanie |
Odpowiedzialne jednostki |
|
2003-2010 |
Kampanie
na rzecz społecznej świadomości w zakresie gospodarki odpadami, działania
informacyjne i edukacyjne dotyczące odpadów opakowaniowych, działania
informacyjne i edukacyjne dotyczące wdrożenia systemu zbierania i
przetwarzania danych, krajowa kampania informacyjna dla społeczeństwa i
podmiotów gospodarczych oraz lokalne kampanie informacyjne dla społeczeństwa. |
Gminy,
Powiat |
|
2003-2004 |
Przygotowanie
gminnych planów gospodarki odpadami. |
Gminy |
|
2003-2010 |
Koordynacja
gminnych planów gospodarki odpadami |
Powiat |
|
|
|
|
|
2003-2010 |
Stworzenie
systemu zbiórki odpadów komunalnych obejmującego 100% wytwórców |
Powiat,
Gminy |
|
2003-2010 |
Organizacja
gospodarki odpadami opakowaniowymi obejmująca selektywną zbiórkę finansowaną
z opłat za produkty i za recykling.. Zawarcie umów z organizacjami
zbierającymi. |
Gminy
Przedsiębiorcy |
|
2007-2010 |
Rozbudowa
i modernizacja składowiska odpadów komunalnych |
Gminy |
|
2003-2010 |
Rozwój
systemów unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych – osadów ściekowych |
Powiat,
Związki Gmin |
|
2003-2010 |
Rozwój
systemu zbiórki odpadów wielkogabarytowych: |
Powiat
i gminy |
|
|
działania
organizacyjne pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów
wielkogabarytowych na poziomie 20% w 2006 r. i 50% w r. 2010 |
|
|
|
instalacja
linii unieszkodliwiania odpadów wielkogabarytowych o odpowiedniej wydajności |
|
|
2003-2010 |
Stworzenie
i rozwój systemu zbiórki odpadków budowlanych i rozbiórkowych (gruzu): |
Powiat
i gminy |
|
|
działania
organizacyjne pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów budowlanych i
gruzu na poziomie 15% w 2006 r. i 40%
w roku 2010. |
|
|
2003-2010 |
Rozwój
systemu zbiórki w celu zmniejszenia udziału odpadów niebezpiecznych w
strumieniu odpadów komunalnych: |
Powiat
i gminy |
|
|
działania organizacyjne
pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów niebezpiecznych na poziomie
15% w 2006 r. i 50% w 2010r. |
|
Przebieg
realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” musi być
systematycznie kontrolowany (monitorowany).
Monitoring ten ma podstawowe znaczenie informacyjne jednak jego głównym
celem jest umożliwienie i optymalizacja zarządzania „Planem”. Zarządzanie
obejmuje działania bieżące, niejako statutowe ale również okresowo dokonywanych
ocen i aktualizacje wytyczonych celów, sformułowanych zadań jak i wyznaczonych
priorytetów.
Ustawa o
odpadach wymaga, aby plany gospodarki odpadami były aktualizowane nie rzadziej
niż raz na 4 lata. Organ
wykonawczy powiatu przygotowuje co 2 lata sprawozdanie z realizacji planu
gospodarki odpadami. Jeżeli będzie wymagała tego sytuacja lokalna i uchwalony
plan będzie wymagał modyfikacji - winno być przeprowadzone stosowne
postępowanie, przed upływem wymaganych ustawowo 4 lat, w celu aktualizacji
planu.
System
monitoringu realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego”
składa się z trzech
obszarów.
1. Diagnozowanie zmian kwalifikowanych elementów środowiska w zakresie gospodarki odpadami.
2. Diagnozowanie stopnia wykonania przyjętych celów „Plan Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego”.
3. Monitoring partycypacyjny (społeczny).
Ad.1. Monitoring elementów środowiska realizowany jest w regionie przez WIOŚ przy współudziale Wydziałów Ochrony Środowiska poszczególnych jednostek samorządowych. Nadzoruje go kompetencyjnie GIOŚ.
- Miernikami osiągniętych efektów ekologicznych są wielkości uzyskane podczas pomiarów bądź szacowane po podstawie posiadanych informacji.
- Uzyskane wyniki monitoringu porównywane są z normatywami jakości środowiska w zakresie gospodarki odpadami.
Normatywy te są już podstawą odniesienia oceny ale przede wszystkim określają cele ekologiczne (jakość środowiska nie może być gorsza od wartości normatywnej). W tym ujęciu monitoring środowiska jest także narzędziem monitoringu efektów realizacji „Programu Ochrony Środowiska” (w rozumieniu osiągnięcia celów).
- Kryteria normatywne stanu środowiska oraz systemy ocen i pomiarów ulegają obecnie ewolucji w związku z unifikowaniem systemu krajowego z systemem monitoringu Unii Europejskiej.
- Planowane zmiany systemu monitoringu środowiska będą wymagały istotnego wzmocnienia osobowego oraz technicznego.
- Planowane zmiany systemu wskaźników i normatywów będą wymagały aktualizacji oceny stanu środowiska w Powiecie Pyrzyckim (w świetle nowych wartości normatywnych oraz intensyfikacji wykonywanych pomiarów) i rozszerzenia zasięgu merytorycznego pomiarów o kwalifikowane strumienie odpadów.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 (Dz. U. Nr 152 poz. 1740) w sprawie niezbędnego zakresu informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania oraz sposobu prowadzenia wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami wprowadza układy informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania przez marszałków województw w celu prowadzenia ww. baz danych. Do informacji tych mają dostęp organy wykonawcze samorządów formacje te będą przekazywane ze szczebla wojewódzkiego do szczebla centralnego i będą pomocne przy ocenie realizacji uchwalonych planów gospodarki odpadami.
Sprawą pierwszorzędnej wagi jest opracowanie i wdrożenie wojewódzkich baz dotyczących gospodarki odpadami, które zawierać będą kompleksową informację o odpadach, łącznie z informacją o przedsiębiorcach i instalacjach do odzysku i unieszkodliwiania odpadów.
Aktualizacja powiatowego planu gospodarki odpadami winna obejmować w głównej mierze:
1. W zakresie oceny stanu gospodarki odpadami:
- bilans odpadów w poszczególnych sektorach: komunalnym i gospodarczym ( z wydzieleniem odpadów niebezpiecznych) wykonany w oparciu o opracowany system baz danych,
- ocenę istniejących obiektów gospodarki odpadami w oparciu o przeprowadzone przeglądy ekologiczne i wydane decyzje dotyczące dalszej eksploatacji tych obiektów,
- zbilansowanie potrzeb w gospodarce odpadami z możliwościami wynikającymi ze zweryfikowanej diagnozy stanu.
2. W zakresie wytyczonych celów w gospodarce odpadami:
- zgodność przyjętych celów z celami Polityki ekologicznej państwa.
3. W zakresie oceny niezbędnych nakładów finansowych:
- zbilansowanie kosztów niezbędnych do realizacji systemowych rozwiązań w gospodarce odpadami przewidzianych w Planach niższego szczebla.
Ad.2 Monitoring stopnia wykonania przyjętych celów składa się z oceny:
- osiągnięcia celów ekologicznych;
- stopnia realizacji zadań;
- oceny działań poszczególnych podmiotów będących źródłem emisji odpadów.
Wyniki oceny są podstawą zarządzania „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” w zakresie aktualizacji celów oraz przyjętych sposobów realizacji poszczególnych zadań a także egzekwowania osiągniętych wyników (od urzędów, instytucji i podmiotów gospodarczych).
W monitoringu osiągania celów ekologicznych wykorzystuje się wyniki monitoringu środowiska a także oceny poznawcze skali osiągnięć z osiągnięciami planowanymi. W związku z tym głównymi miernikami realizacji celów „Planu Gospodarki Odpadami” są:
- odsetek (%) redukcji zagrożeń lub skali korzystania ze środowiska (np. emisji poszczególnych grup odpadów, selektywnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych, selektywnego gromadzenie);
- odsetek % wzrostu korzyści (np. wzrostu odzysku, wzrost recyklingu, wzrostu stopnia oczyszczenia, wzrost powierzchni zrekultywowanych, wzrost zasięgu sankcjonowania selektywnej zbiórki odpadów, wzrost odzysku olejów przepracowanych).
Wartości te porównywane są z planowanymi odsetkami redukcji zagrożeń lub wzrostu korzyści:
- wskaźniki jednostkowe (np. ilość odpadów wytwarzanych przez 1 mieszkańca, ilość pojemników na selektywna zbiórkę poszczególnych strumieni odpadów surowcowych i niebezpiecznych występujących odpadach komunalnych przypadających na 1000 mieszkańców);
- wartości liczebnościowe (np. liczebność składowisk odpadów innych niż niebezpieczne, liczebność składowisk odpadów niebezpiecznych, liczebność źródeł emisji poszczególnych);
- liczba jednostek organizacyjnych przeprowadzających działania lub liczba działań (np. liczba jednostek które wykonały obowiązujące plany, programy czy przeglądy, liczba działań kontraktowych).
Monitoring realizacji celów prowadzony jest przez organy wykonawcze powiatu. Dotyczy oceny realizacji corocznego planu działań w aspekcie:
- ilości i jakości zakresu i kosztów zadań zrealizowanych;
- przyczyn cząstkowego wykonania zadań zaplanowanych (lub przyczyn zaniechania realizacji zadania);
- ustalenia narzędzi optymalizujących realizację zadań na rok następny;
- identyfikacji zagrożeń;
- określenia zakresu merytorycznego zadań na rok następny wraz z oceną ich przygotowania organizacyjnego i finansowego.
Ad. 3. Stopień realizacji zadań jest po części także oceną (samooceną) władz samorządowych w zakresie zarządzania „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego”.
Efekty realizacji planu w największej mierze zależą od stopnia zaangażowania i dotyczą jego wykonawców tj. władz gmin i powiatów oraz zarządów podmiotów gospodarczych. Ocena postaw realizatorów wykonuje organ wykonawczy powiatu równolegle z coroczną realizacją planu działań.
- W realizacji całości monitoringu realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” istotną rolę może odgrywać „Rada Programu” uzupełniona o przedstawicieli środowisk opiniotwórczych, podmiotów gospodarczych i organizacji ekologicznych współdziałających przy wykonywaniu zadań.
Zakres uprawnień „Rady Programu” określa organ wykonawczy powiatu, dla którego „Rada” ta jest istotnym organem opiniującym, doradczym i kontrolnym. Działania „Rady” pozwalają optymalnie przygotować coroczne plany działań oraz raporty (co 2 lata) z wykonania Programu”. Raporty te są obligatoryjne w świetle ustawy „Prawo Ochrony Środowiska”.
Zakres niniejszej analizy jest zgodny z wymogami stawianym prognozom oddziaływania na środowisko określonym zapisanymi w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627).
Zawartość planu odpowiada wymaganiom, jakie są stawiane zapisami ustawy o odpadach oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami.
Głównymi częściami strategii są:
- charakterystyka Powiatu Pyrzyckiego,
- przedstawienie oraz ocena aktualnego stanu gospodarki odpadami komunalnymi,
- prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, wynikające w szczególności ze zmian demograficznych i gospodarczych,
- działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami, w tym w szczególności dotyczące zapobiegania wytwarzaniu, redukcji ilości odpadów wytwarzanych oraz ograniczania ich uciążliwości, selektywnej zbiórki, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, ograniczenia ilości odpadów biologicznie rozkładalnych usuwanych na składowiska,
- projektowany system gospodarki odpadami.
- harmonogram realizacji zadań i osiągania założonych celów,
- sposoby finansowania realizacji zadań,
- system monitorowania i oceny realizacji zamierzonych celów,
- wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami.
Celami planu są:
- prezentacja nadrzędnych, z punktu widzenia powiatu, zadań z zakresu gospodarowania odpadami, stanowiących punkt odniesienia dla konstruowania bardziej szczegółowych gminnych gospodarki odpadami, w których przedstawione będą dalsze ustalenia dotyczące poszczególnych rozwiązań zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów,
- wskazanie możliwości powołania obiektów powiatowych bądź regionalnych zalecanych do analizy na etapie realizacji planów gminnych,
- wskazanie zasad udzielania wsparcia finansowego ze środków publicznych inwestycji z zakresu gospodarki odpadami.
Plan gospodarki odpadami Powiatu Pyrzyckiego komunalnymi jest powiązany z następującymi dokumentami o charakterze planistycznym:
- Krajowym Planem Gospodarki Odpadami (KPGO),
- Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami,
- Strategią Rozwoju Powiatu Pyrzyckiego.
W ramach prac nad planem gospodarki odpadami, uwzględniono założenie i wniski wynikające z przedstawionych wyżej dokumentów. W szczególności, bezpośrednio wiążące dla Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego są ustalenia Planu Krajowego, i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami.
Analiza i ocena stanu środowiska na terenie województwa zachodniopomorskiego, w tym na terenie Powiatu Pyrzyckiego prezentowana jest najpełniej w cyklicznych raportach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Szczecinie.
Obecnie eksploatowane obiekty gospodarki odpadami mają charakter i zasięg lokalny, ograniczony do terenu gminy lub powiatu.
Są to niewielkie składowiska odpadów, nie posiadające podstawowego wyposażenia zapewniającego właściwą eksploatację, monitoring ilości dostarczanych i składowanych odpadów oraz monitoring oddziaływania na składowisko.
Efektem takiego stanu rzeczy są lokalne zagrożenia dla jakości wód podziemnych i powierzchniowych.
Czynnikami ograniczającymi uciążliwość odpadów dla otoczenia i zagrożenia dla środowiska są:
- mała skala obiektów, małe ilości składowanych odpadów,
- charakter odpadów, o docelowo zmniejszonym udziale odpadów biodegradowalnych pochodzących z obszarów wiejskich, o małej podatności na rozkład biologiczny i przemiany w środowisku oraz o małej uciążliwości dla otoczenia,
- naturalna zdolność odpadów do zatrzymywania niektórych zanieczyszczeń we własnej masie,
- naturalna zdolność frakcji spoistych gruntu do sorpcji dużej części zanieczyszczeń, w tym zwłaszcza metali ciężkich (w strefie aeracji oraz saturacji).
Wokół funkcjonującego składowiska na trenie gminy Pyrzyce prowadzony jest monitoring ich oddziaływania na wybrane elementy środowiska. Liczba piezometrów ograniczona jest do minimum. Brak takich rozwiązań na składowisku w gminie Lipiany.
Oddziaływanie na wody podziemne składowisk o niezabezpieczonym podłożu prowadzi najczęściej do wzrostu w tych wodach stężeń substancji rozpuszczonych, zwłaszcza nieorganicznych (chlorki, siarczany, wodorowęglany, węglany sodu, wapnia, magnezu i potasu, azot amonowy) i w dużo mniejszym stopniu organicznych. Stężenia metali ciężkich wykazują najczęściej minimalny wzrost lub brak zmian. Mierzony zakres i zasięg zmian jakości wód podziemnych zależy m.in. od natężenia ich przepływu, wielkości składowiska, ilości i rodzajów składowanych odpadów, ich wieku. Odległość, do której stwierdzane są zmiany jakości wód podziemnych, wynosi na ogół nie więcej niż kilkaset metrów, a głównym czynnikiem ich samooczyszczania jest rozcieńczanie czystymi wodami napływającymi z obszarów poza składowiskiem. Część zanieczyszczeń w postaci drobnych zawiesin lub koloidów jest zatrzymywana w gruncie w wyniku filtracji i koagulacji, substancje organiczne ulegają mineralizacji (przy dostępie tlenu) i sorpcji, substancje nieorganiczne – chemicznemu strącaniu, sorpcji i wymianie jonowej. Procesy sorpcji i wymiany jonowej mogą mieć w dłuższym czasie charakter odwracalny, wówczas zatrzymane zanieczyszczenia będą ponownie uwalniane do wody gruntowej, powodując jej wtórne zanieczyszczenie. Zagrożeń tych należy spodziewać się na składowisku w gminie Pyrzyce. Wynika to z faktu iż jako warstwy uszczelniającej użyto rodzimego gruntu gliniastego. Nie gwarantuje on jednak osiągnięcia wymaganej szczelności. Negatywne oddziaływanie składowiska w Lipinach będzie w znacznym stopniu zredukowane po podjęciu przez zarządzającego obiektem czynności związanych z jego rekultywacją.
Dla mieszkańców terenów położonych wokół składowisk, największą uciążliwość stanowią z reguły odory, powodowane przez mikrozanieczyszczenia gazowe emitowane do powietrza z powierzchni składowisk (odory wydzielane przez odpady i odcieki, jak i w wyniku niekontrolowanej emisji gazu składowiskowego). Są one trudne do uniknięcia, wymagają odpowiednich rozwiązań technicznych ujęcia i gromadzenia odcieków, ujęcia i unieszkodliwiania gazu, a także zagęszczania i bieżącego przykrywania odpadów. Wstępna obróbka odpadów przed składowaniem pozwala na znaczące zmniejszenie tych uciążliwości dla otoczenia. Niestety oba składowiska działające na trenie Powiatu Pyrzyce nie posiadają wymaganych prawem instalacji ujmowania i unieszkodliwiania gazu wysypiskowego.
Aktualny poziom techniczny składowisk oceniano na podstawie informacji zawartych w ankietach, wizji lokalnych obiektów oraz innych danych pochodzących z dokumentacji technicznych, a także własnych informacji zdobytych w wyniku kontaktów z gminami i operatorami składowisk. Wykorzystano również obserwacje zawarte w przeglądach ekologicznych i ich instrukcjach eksploatacji.
Najpoważniejszy problem stanowi osiągnięty standard uszczelnienia podłoża składowisk. Rozwiązanie techniczne zabezpieczenia podłoża, tj. uszczelnienie wraz z drenażem odcieków jest najważniejszym elementem składowiska, decydującym o jego oddziaływaniu na wody podziemne. Jest to jednocześnie jedyny element wyposażenia technicznego składowiska, który nie może zostać naprawiony lub zmodernizowany podczas jego eksploatacji. Wszystkie inne elementy składowisk, jak: odgazowanie, wyposażenie w sprzęt techniczny (waga, kompaktor drogi wewnętrzne, monitoring), zaplecze techniczno-socjalne mogą być uzupełnione bez żadnych problemów. Z tego względu stawiane są tak wysokie wymagania lokalizacji składowisk odpadów komunalnych w aspekcie obecności naturalnej bariery geologicznej, tj. warstwy trudnoprzepuszczalnego gruntu mineralnego (np. iłu) o minimalnej miąższości 1,0 m oraz o maksymalnej wartości współczynnika wodoprzepuszczalności 10-9 m/s. Jeśli brak jest naturalnej bariery geologicznej należy wprowadzić sztuczną barierę w postaci warstwy gruntu mineralnego o minimalnej miąższości 0,5 m i współczynniku filtracji zapewniającym takie same warunki wodoprzepuszczalności jak naturalna bariera geologiczna. Niezależnie od naturalnej lub sztucznej bariery geologicznej, wymagane jest zastosowanie sztucznej geomembrany, np. z PEHD lub maty bentonitowej.
Wg przeprowadzonego rozpoznania, wymagania zawarte w dyrektywie składowiskowej oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów nie są spełnione przez oba funkcjonujące na terenie powiatu składowiska.
Problemem pozostaje dostosowanie do wymagań składowisk, które powinny pozostać elementami regionalnego systemu gospodarki odpadami, a brak jest obecnie możliwości technicznych ich dostosowania, gdyż eksploatowane są na dużych powierzchniach, jako jedna lub kilka kwater już częściowo wypełnionych odpadami.
W takich przypadkach wiążące będą decyzje administracyjne wydane przez starostwa powiatowe, z których wynikać będą potrzeby zmiany pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie składowiska.
Ze względu na niskie ceny przyjęcia odpadów na składowiska, z trudem pokrywające bieżące koszty ich utrzymania, jakość eksploatacji obiektów jest bardzo niska. W szczególności dotyczy to gospodarki odciekami, zagęszczania i przykrywania odpadów, bieżącej rekultywacji, ujęcia i unieszkodliwienia gazu wysypiskowego.
Zgodnie z ustawą o odpadach, składowiska odpadów komunalnych zaliczane są do składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Ustawa ta wymaga, aby składowiska odpadów spełniały wymagania odpowiednie do klasy składowiska. Składowiska komunalne przyjmujące powyżej 10 ton odpadów na dobę lub mające ponad 25.000 ton depozytu zaliczane są do instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego.
Składowiska odpadów komunalnych przyjmujące w ciągu doby powyżej 20 ton odpadów zaliczane są do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek opracowania raportu oddziaływania na środowisko wynika z obowiązujących przepisów. Takim składowiskiem jest obiekt zlokalizowany na terenie gminy Pyrzyce.
Zasadnicze problemy związane z dostosowaniem składowisk dotyczą:
- stopnia przetworzenia odpadów przed umieszczeniem na składowisku,
- rozwiązań technicznych uszczelnienia podłoża składowiska,
- szczegółowych rozwiązań technicznych ukształtowania dna, układu sieci drenażowej odcieków,
- gospodarki odciekowej,
- rozwiązań technicznych sieci ujmowania gazu wysypiskowego,
- wykorzystania lub unieszkodliwiania ujmowanego gazu,
- rozwiązań technicznych zamknięcia i rekultywacji składowiska,
- rozwiązań eksploatacyjnych, w tym: zagęszczania i przykrywania odpadów,
- warunków kontroli przyjęcia odpadów do składowania,
- bieżącej kontroli uciążliwości składowisk dla otoczenia, monitoringu składowiska i jego oddziaływania na środowisko.
Podstawowymi zagadnieniami poruszanymi w planie gospodarki odpadami Powiatu Pyrzyckiego, których wdrożenie i realizacja spowoduje znaczące ograniczenie występujących zagrożeń i uciążliwości dla środowiska naturalnego, są:
- wzrost stopnia odzysku wybranych frakcji odpadów, w tym recyklingu frakcji odpadów opakowaniowych, wielkogabarytowych, budowlanych,
- selektywne gromadzenie odpadów surowcowych, wielkogabarytowych i budowlanych,
- selektywne wydzielenie odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych i ich odrębne unieszkodliwianie,
- zmniejszenie masy odpadów biodegradowalnych deponowanych na składowiskach poprzez wydzielanie ich ze strumienia odpadów zmieszanych i poddawanie ich unieszkodliwianiu w technologii innej niż składowanie,
- przetwarzanie wszystkich odpadów przed składowaniem poprzez frakcjonowanie odzysk surowcowy oraz wydzielenie frakcji biodegradowalnej,
- znaczące zmniejszenie produkcji i emisji metanu ze składowisk odpadów na które trafiać będą odpady zmieszane o minimalnej ilości odpadów biodegradowalnych (rozważono możliwość całkowite wyeliminowanie tych emisji w przypadku składowania pozostałości po procesie termicznego unieszkodliwienia odpadu),
- możliwość wykorzystania wytworzonego kompostu do rekultywacji terenów zdegradowanych bądź w celach rolniczych.
Minimalizacja masy odpadów do składowania pozwoli na ograniczenie zapotrzebowania na powierzchnie składowisk odpadów, co wpłynie istotnie na zmniejszenie ilości odcieków ze składowisk, natomiast składowanie odpadów wcześniej sortowanych i przetworzonych przyczyni się do zmniejszenia stężeń substancji organicznych oraz związków azotowych w odciekach. Będzie to miało istotny wpływ na obniżenie kosztów oczyszczania i usuwania odcieków.
Wymagania dotyczące zmiany sposobu gospodarowania odpadami i podwyższenia standardu jakościowego obiektów gospodarki odpadami oraz regionalnej skali rozwiązywania zagadnień związanych z gospodarką odpadową, a także zasada uwzględniania pełnych kosztów w cenie unieszkodliwiania odpadów na składowiskach, powodują zaistnienie konieczności budowy proporcjonalnie dużych obiektów, a przez to mogących stanowić większe zagrożenie dla środowiska (ze względu na większą ilość dostarczanych i unieszkodliwianych odpadów.
Zagadnieniem o znaczeniu fundamentalnym, jest zmniejszenie emisji gazów powodujący wystąpienie efektu cieplarnianego, do których zaliczany jest m.in. metan oraz dwutlenek węgla, główne składniki gazu składowiskowego. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych ze składowisk odpadów, dla ochrony warstwy ozonowej, jest jednym z zasadniczych założeń dyrektywy składowiskowej. Dotychczas, na żadnym składowisku odpadów komunalnych na w Powiecie Pyrzyckim nie jest prowadzone ujęcie i wykorzystanie gazu składowiskowego do celów energetycznych ani jego spalanie w pochodni.
Obiekty gospodarki odpadami, przewidziane docelowo w planie gospodarki odpadami nie będą wywierały znaczących oddziaływań na środowisko, co wynika z faktu iż zastosowane procesy technologiczne będą powodować:
- maksymalizację odzysku (w tym zwłaszcza recyklingu) frakcji odpadów użytkowych (opakowaniowych, innych niż opakowaniowe, gruzu budowlanego, wielkogabarytowych) oraz recyklingu organicznego frakcji biodegradowalnej,
- mechanicznej obróbki pozostałych frakcji odpadów w hali z pełną kontrolą emisji (mechaniczne sortowanie + wydzielenie frakcji biodegradowalnej),
- kompostowanie oraz dojrzewania materiału wstępnie ustabilizowanego w warunkach tlenowych,
- zasadnicze ograniczenie masy odpadów deponowanych na składowiskach,
- całkowite wyeliminowania składowania odpadów nie przetworzonych oraz składowania wyłącznie frakcji odpadów wcześniej sortowanych i stabilizowanych o zmniejszonej zawartości składników biologicznie rozkładalnych (a przez to zmniejszonej emisji gazów cieplarnianych i uciążliwości dla środowiska), stosownie do wymagań dyrektywy składowiskowej,
- modernizacji oraz budowy nowych kwater składowania odpadów bądź całych składowisk zgodnie ze standardami prawa krajowego oraz dyrektywy składowiskowej UE, co pozwoli na wyeliminowanie zagrożeń zanieczyszczenia środowiska oraz ograniczy uciążliwość składowisk dla otoczenia,
- możliwości wykorzystania kompostu do rekultywacji terenów zdegradowanych,
- możliwość wykorzystania odpadu balastowego do produkcji paliw alternatywnych dla cementowni lub innych instalacji przemysłowych.
Obiekty gospodarki odpadami planowane jako docelowe obiekty o charakterze regionalnym są zlokalizowane poza obszarami chronionymi, za które uznane są tu w szczególności:
- tereny otulin parków narodowych i rezerwatów przyrody,
- strefy zasilania głównych i użytkowych zbiorników wód podziemnych (GZWP, UZWP),
- ujęcia wód podziemnych i powierzchniowych.
Projektowany plan przyjmuje jako wytyczne cele ochrony środowiska przed odpadami wyznaczone w dyrektywach UE oraz w dokumentach strategicznych opracowanych na szczeblu krajowym – tj. w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami oraz w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Polski do 2025 r. - Narodowej Strategii Ochrony Środowiska na lata 2000-2006 (II Polityka Ekologiczna Państwa) a także wojewódzkim (Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami).
Cele te dotyczą w szczególności:
- osiągnięcia określonych rozporządzeniem poziomów odzysku odpadów opakowaniowych i odpadów poużytkowych,
- zmniejszenia, w określonych ilościach i terminach, zawartości substancji organicznej w odpadach komunalnych do składowania,
- zapewnienia sortowania i przetworzenia wszystkich odpadów przed składowaniem.
Zapobieganie i ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko mogących być rezultatem realizacji planu następować będzie poprzez:
- promowanie działań mających na celu minimalizację odpadów wytwarzanych zarówno niebezpiecznych jak i innych niż niebezpieczne,
- rozwój selektywnej zbiórki i odzysku wybranych frakcji odpadów (opakowaniowych, nieopakowaniowych, gruzu budowlanego, odpadów wielkogabarytowych, odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych),
- minimalizację emisji zanieczyszczeń do środowiska podczas zastosowanie mechanicznej i biologicznej formy przetwarzania odpadów komunalnych,
- wykorzystanie produktów procesu przetwarzania odpadów – kompostu (do nawożenia oraz poprawy struktury gruntów),
- minimalizację emisji do środowiska zanieczyszczeń ze składowisk deponowania odpadu poprzez ograniczanie ilości składowanych odpadów oraz składowanie wyłącznie odpadów wcześniej przetworzonych co pozwoli na znaczące zmniejszenie emisji gazów i odcieków ze składowisk oraz zmniejszenie ich uciążliwości i zagrożeń dla środowiska,
- selektywne zbieranie odpadów niebezpiecznych zawartych w odpadach komunalnych i ich odrębne unieszkodliwianie w specjalnych instalacjach.
Wzmiankowane powyżej działania mają charakter działań prewencyjnych, chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem tj.:
- zapobiegających emisjom poprzez eliminację wytwarzania i odzysk części odpadów oraz
- znacząco ograniczających emisje zanieczyszczeń do środowiska z planowanych instalacji poprzez odpowiednie rozwiązania organizacyjne i techniczne.
W trakcie prac nad planem analizowano trzy wariantowe scenariusze rozwoju gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego Różniły się one między sobą przede wszystkim stopniem przetwarzania biologicznie rozkładalnych substancji organicznych. Dla wszystkich wariantów przeprowadzono szczegółowe obliczenia bilansów materiałowych, określono niezbędne wydajności poszczególnych instalacji recyklingu, sortowania, przekształcania mechaniczno-biologicznego oraz składowania. Wyznaczono wstępnie koszty inwestycyjne i eksploatacyjne poszczególnych instalacji. Wstępną ocenę scenariuszy przeprowadzono w oparciu o kryteria społeczne, ekonomiczne i ekologiczne.
Do dalszej oceny wybrano wariant docelowy zaprezentowany w projekcie planu gospodarki odpadami. Dla tego wariantu wykonano szczegółowe obliczenia bilansowe i ekonomiczne.
Niniejsza analiza ma charakter ogólny. Powstała w oparciu o ocenę zmniejszania lub eliminacji emisji odpadów do środowiska w efekcie zasadniczych zmian gospodarowania odpadami, tj.:
- podjęcia prób ograniczenia ilości wytwarzania odpadów,
- wprowadzenia na powszechną skalę selektywnej zbiórki określonych użytkowych frakcji odpadów do odzysku,
- selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych, budowlanych,
- wprowadzenia selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych i ich wydzielenia do unieszkodliwiania w odrębnych instalacjach,
- mechanicznej obróbki odpadów przed składowaniem,
- wydzieleniu frakcji biodegradowalnej z odpadów zmieszanych i poddanie je przekształcaniu biologicznemu,
- składowaniu odpadów wcześniej przekształconych fizycznie i biologicznie,
- wykorzystaniu przekształconego odpadu biodegradowalnego przy rekultywacji terenów zdegradowanych oraz rolniczo,
- ograniczania negatywnego oddziaływania funkcjonujących składowisk poprzez zamykanie obiektów nie spełniających wymagań związanych z ochroną środowiska oraz modernizację pozostałych obiektów i dostosowanie ich wzmiankowanych wymagań.
Podstawą do oceny emisji z instalacji gospodarki odpadami są wartości wskaźnikowe publikowane literaturowo. Zastosowany stopień dokładności oceny należy uznać za wystarczający na dla planów o charakterze powiatowym.
Realizacja planu podlega co dwa lata ocenie, a sprawozdanie z tej oceny przedkładane jest radzie powiatu przez organ wykonawczy powiatu.
Plan wymaga aktualizacji nie rzadziej niż co 4 lata. Tak więc plan gospodarki odpadami nie jest dokumentem opracowywanym jednorazowo, lecz podlega okresowej weryfikacji i aktualizacji. W szczególności monitorowane będzie osiąganie celów założonych w planie. Zagadnienie to omówiono szerzej w rozdziale poświęconym zasadom monitoringu i oceny osiągania celów.
Projekt planu nie zawiera rozwiązań, które mogłyby prowadzić do transgranicznych oddziaływań emisji zanieczyszczeń z projektowanych instalacji gospodarki odpadami.
Niniejszy Plan Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego został opracowany we wrześniu 2003 roku na zlecenie Starostwa Powiatowego w Pyrzycach w związku z wymaganiami ustawy o odpadach.
Celem planu jest określenie stanu gospodarki odpadami na terenie powiatu, kierunku przewidywanych zmian oraz przedstawienie propozycji działań zmierzających do przebudowy systemu gospodarki odpadami na terenie powiatu pod kątem spełnienia standardów ustawy prawo ochrony środowiska i ustaw pokrewnych w zakresie gospodarowania odpadami.
W planie zaprezentowano bilans powstających na terenie powiatu odpadów:
- komunalnych,
- wytwarzanych przez przemysł,
- odpadów medycznych i weterynaryjnych oraz
- osadów ściekowych.
Do wymienionych grup odpadów należą odpady zarówno niebezpieczne jak i inne niż niebezpieczne.
Opisano aktualny system gospodarki wszystkimi wymienionymi rodzajami odpadów. Przedstawiono zinwentaryzowane jak i potencjalne źródła powstawania odpadów i ich największych producentów. Zestawiono listę instalacji służących gospodarce odpadami.
Omówiono spodziewane zmiany w zakresie ilości i rodzajów wytwarzany odpadów wytwarzanych na terenie powiatu oraz oczekiwane zmiany w przepisach prawa krajowego regulujących gospodarkę odpadami a także przewidywane zmiany w systemie gospodarki odpadami.
Zaproponowano modelowe rozwiązania gospodarki odpadami komunalnymi. Zaproponowany model oparto na doświadczeniach wdrożonych i funkcjonujących rozwiązań systemowych (między innymi w Powiecie Polickim i Gorzowskim). Zaproponowany model oraz legislacji krajów Unii Europejskiej, spełniających unijne standardy w zakresie ochrony środowiska obejmujący gospodarkę wszystkimi grupami i rodzajami odpadów powstających na terenie powiatu.
Jako optymalny system unieszkodliwiania odpadów komunalnych wytwarzanych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego uznano funkcjonowanie co najwyżej jednej instalacji kompleksowego unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Instalacja ta powinna mieć charakter międzygminny. Docelowy obszar działania może obejmować gminy sąsiadujących z Powiatem Pyrzyckim powiatów: myśliborskiego, stargardzkiego, choszczeńskiego i gryfińskiego. Zasięg taki musi być oparty na uzgodnieniach między poszczególnymi samorządami.
W skład takiej instalacji powinny wchodzić: zakład segregacji odpadów, instalacja unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych oraz kwatery deponowania odpadu balastowego.
Na terenie powiatu nie przewidziano możliwości lokalizacji instalacji unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych.
Prognozowane wartości dotyczące
gospodarowania odpadami komunalnymi w 2006 roku osiągną szacunkowy poziom:
-
całkowita ilość odpadów komunalnych ulegających
biodegradacji na obszarze Powiatu Pyrzyckiego wyniesie szacunkowo 3
500 Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych ze szkła osiągnie 35% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 399
Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych z papieru i tektury osiągnie 45% i wyniesie szacunkowo w skali
powiatu 739
Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych wielomateriałowych osiągnie 20% i wyniesie szacunkowo w skali
powiatu 42
Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych z tworzyw sztucznych osiągnie 22% i wyniesie szacunkowo w skali
powiatu 153
Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych z blachy stalowej osiągnie 18% i wyniesie szacunkowo w skali
powiatu 28
Mg,
-
ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów
opakowaniowych z aluminium osiągnie 35% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 16
Mg,
- konieczny odzysk i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (z wyłączeniem odpadów opakowaniowych) osiągnie 0% wyniesie 0 Mg,
-
selektywna zbiórka odpadów budowlanych zapewni
wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych i osiągnie 15%, co w skali
powiatu pozwoli odzyskać 310 Mg,
-
selektywna zbiórka odpadów wielkogabarytowych
zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych w 20%, co w skali
powiatu pozwoli odzyskać 180 Mg,
-
selektywna zbiórka odpadów niebezpiecznych w
celu ich unieszkodliwienia powinna objąć 15% ; co w skali powiatu będzie
wynosić 16
Mg,
-
ilość odpadów komunalnych unieszkodliwianych
przez składowanie w roku 2006 nie powinno przekroczyć 14 326
Mg.
Prognozowane
wartości dotyczące gospodarowania odpadami osadami ściekowymi w 2006 roku
osiągną poziom:
Ilość wytworzonych skratek 84 Mg
-
minimalizacja
sposobu unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez składowanie
na rzecz innych metod (kompostowanie, fermentacja, spalanie, mineralizacja).
Ilość wytworzonych odpadów z
zawartości piaskowników 92 Mg
-
sposób
unieszkodliwiania zawartości piaskowników przez składowanie,
Ilość wytworzonych osadów ściekowych
ustabilizowanych 349 Mg
-
minimalizacja
sposobu unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez składowanie
na rzecz innych metod (kompostowanie, fermentacja, spalanie, mineralizacja).
Prognozowane
wartości dotyczące gospodarowania odpadami osadami ściekowymi w 2010 roku będą
się kształtować na poziomie:
Ilość wytworzonych skratek 91 Mg
- unieszkodliwiania skratek przez składowanie,
- unieszkodliwiania skratek przez przekształcanie termiczne,
ilość wytworzonych odpadów z
zawartości piaskowników 99 Mg
- sposób unieszkodliwiania zawartości piaskowników przez składowanie,
ilość wytworzonych osadów ściekowych
ustabilizowanych 378 Mg
- podstawowy sposób unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez kompostowanie/fermentację oraz aplikację przyrodniczą,
- wzrastający udział unieszkodliwiania osadów ściekowych przez przekształcanie termiczne w szacowanej wielkości (globalnie tą metodą powinno być objęte powyżej 5% wytworzonych osadów tj powyżej 20 Mg).
Gospodarka wrakami pojazdów
mechanicznych i oponami
Prognozuje się, że w 2006 roku wytworzonych opon odpadowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego powstanie w szacowanej ilości 9 Mg natomiast do roku 2010 wzrośnie do poziomu szacowanego 10 Mg. Natomiast w ramach złomowania wraków samochodowych można się spodziewać najwyższego wzrostu wśród wszystkich grup omawianych odpadów. I tak w 2006 roku szacuje się ilość powstałych wraków samochodowych na poziomie 550 szt., a w 2010 roku około 700 szt.
Prognozowane wartości
dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi w
2010 roku osiągną poziom nie niższy
niż:
-
całkowita
ilość odpadów komunalnych ulegających biodegradacji na obszarze Powiatu
Pyrzyckiego wyniesie 3500 Mg,
-
ilość
poddanych odzyskowi i recyklingowi papiery i tektury osiągnie 48% i wyniesie w
skali powiatu 883 Mg,
-
odzysk
i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych ulegających
biodegradacji (z wyłączeniem odpadów opakowaniowych) osiągnie 25% i wyniesie 880
Mg,
-
selektywna
zbiórka odpadów budowlanych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów
komunalnych i osiągnie 40%, co w skali Powiatu Pyrzyckiego pozwoli odzyskać 874 Mg,
-
selektywna
zbiórka odpadów wielkogabarytowych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich
odpadów komunalnych w 50%, co w skali powiatu
pozwoli odzyskać 451 Mg,
-
selektywna
zbiórka odpadów niebezpiecznych w celu ich unieszkodliwienia powinna osiągnąć
50 %, co w skali powiatu będzie wynosić 52 Mg,
-
ilość
odpadów komunalnych unieszkodliwianych przez składowanie w roku 2010 nie
powinna przekroczyć szacunkowo 14 891 Mg, w tym dopuszczalna do składowania ilość
odpadów komunalnych
ulegających biodegradacji nie powinna przekroczyć szacunkowo 3290
Mg.
-
Jako
optymalny system unieszkodliwiania odpadów komunalnych wytwarzanych.
Sformułowano listę działań priorytetowych w zakresie gospodarki odpadami, która powinna zostać zrealizowana do 2010 roku.
Lista działań priorytetowych obejmuje:
1. Wdrożenie efektywnego i wiarygodnego systemu ewidencjonowania odpadów.
2. Wdrożenie efektywnego systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych obejmującego swym zasięgiem wszystkie gminy powiatu przy założeniu że systemowi selektywnej zbiórki poddawane będą: makulatura, szkło, tworzywa i metale oraz opakowania wielomateriałowe.
3. Wdrożenie efektywnego systemu selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych.
4. Zorganizowanie systemu sprawnego odbioru i przetworzenia dla zebranych w systemie selektywnym odpadów, tak aby w możliwie najkrótszym czasie uzyskać wskaźnik recyklingu na poziomie określonym rozporządzeniami oraz wytycznymi Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami.
5. Rozważenie możliwości selektywnej zbiórki odpadów „bio”, szczególnie na terenach małych miast i siedli w celu umożliwienia produkcji dobrego jakościowo kompostu.
6. Zamkniecie i rekultywacja składowiska odpadów komunalnych w Lipianach.
7. Rozbudowa i modernizacja składowiska odpadów na terenie gminy Pyrzyce.
8. Wybudowanie na terenie powiatu (bądź na terenie powiatów sąsiadujących) budowy instalacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych.
9. Wybudowanie instalacji unieszkodliwienia osadów ściekowych.
10. Rozważenie możliwości budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych.
11. Likwidacja istniejących i zidentyfikowanych mogilników połączona z unieszkodliwieniem ich zawartości.
12. Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie wytycznych do programu likwidacji azbestu na terenie powiatu.
13. Zorganizowanie systemu odbioru i przetwarzania (rozdrabniania) odpadów z rozbiórki obiektów budowlanych w celu ich powtórnego wykorzystania jako materiału w budownictwie, w szczególności budownictwie drogowym.
Menadżer Kontraktu
dr Jacek Kurzawa
[1] Na podstawie WPGO
[2] Na podstawie: Rozporządzenie RM (D.U.2001.69.719)
[3] Na podstawie: dane WPGO i KPGO
[4] Na podstawie: Rozporządzenie RM Dz.U.2001.69.719
[5] Wg strony internetowej Starostwa Powiatowego w Pyrzycach - http://www.pyrzyce.pl/informacje.htm
[6] Wg strony internetowej GUS - http://www.stat.gov.pl/urzedy/szczec/str13.htm
[7] "Przegląd ekologiczny istniejącego wysypiska odpadów komunalnych dla miasta i gminy Lipiany, w Dębcu" - Projektowanie i nadzory w budownictwie - inż. Bogusław Brochmann -Lipiec 2002
[8] "Przegląd ekologiczny" wysypisko odpadów - "Karniewo" dla miasta i gminy Pyrzyce - Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska - Lipiec 2002
[9] Dane na podstawie ankiet wypełnionych przez gminy
[10] Dane WIOŚ Szczecin
[11] Dane z ankiet wypełnionych przez gminy Powiatu Pyrzyckiego
[12] Dane WIOŚ Szczecin
[13] Dane - Urząd Wojewódzki, Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego i Starostwo Powiatowe w Pyrzycach
[14] Dane WIOŚ Szczecin
[15] Dane WIOŚ Szczecin
[16] Raport o stanie środowiska w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2001. WIOŚ Szczecin 2002
[17] Dane WIOŚ Szczecin