PLAN GOSPODARKI ODPADAMI

NA TERENIE POWIATU PYRZYCKIEGO

NA LATA 2003– 2006

 

Zamawiający:

Starostwo Powiatowe w Pyrzycach

ul. Lipiańska 4

74-200 Pyrzyce

 

 

Wykonawca:

BBF Sp. z o.o.

ul. Dąbrowskiego 461

60-451 Poznań

 

Wrzesień 2003


Skład Rady Programowej:

 

Przewodniczący

Zenon Mirowski – Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa

 

Członkowie:

Grzegorz Grzejszczak -  Urząd Miejski w Pyrzycach

Ryszard Madejak - Starostwo Powiatowe w Pyrzycach

Agnieszka Gancarz – Urząd Gminy w Bielicach

Jerzy Mroczek – Urząd Gminy w Warnicach

Piotr Rybkowski – Urząd Gminy Kozielice

Krzysztof Siemaszko – Urząd Miejski w Lipinach

Maria Syczewska - Urząd Gminy w Przelewicach

Tadeusz Rozel - Urząd Miejski w Pyrzycach

 

 

Główni autorzy opracowania:

BBF Sp. z o.o.

ul. Dąbrowskiego 461   60-451 Poznań

 

Kierownik Projektu

dr Jacek Kurzawa

 

Zespół autorski

dr Jacek Kurzawa

inż. Bartosz Bryk

 

 

 


 

Spis Treści :

1      WSTĘP................................................................................................................................ 14

1.1     Podstawa opracowania................................................................................................ 14

1.2     Zakres opracowania...................................................................................................... 14

1.2.1   Struktura dokumentu.............................................................................................. 15

1.3     Cel zakres planu........................................................................................................... 17

1.3.1   Cel planu................................................................................................................. 17

1.3.2   Podstawa prawna................................................................................................... 18

1.3.2.1    Obowiązek opracowania Planów Gospodarki Odpadami (PGO).................. 19

1.3.2.2    Cele opracowywanych planów gospodarki odpadami................................... 19

1.3.2.3    Zakres Planów Gospodarki Odpadami........................................................... 20

1.3.2.4    Sposób i formy sporządzania Planów Gospodarki Odpadami...................... 21

1.3.3   Wytyczne do Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami Powiatu Pyrzyckiego wynikające z dokumentów wyższego rzędu.......................................................................................... 21

1.3.3.1    Ogólne zasady gospodarki odpadami............................................................ 21

1.3.3.2    Zadania Powiatu.............................................................................................. 26

1.3.3.3    Obowiązki gminy i właścicieli nieruchomości dotyczące gospodarki odpadami  27

1.4     Ogólna strategia gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim........ 29

1.4.1   Założenia................................................................................................................ 29

1.4.2   Polityka i cele przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami................ 30

1.4.3   Kierunki działań...................................................................................................... 37

1.4.4   Cele systemu gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim...... 38

1.5     Gospodarka odpadami w założeniach polityki ekologicznej państwa.......................... 41

1.5.1   Kierunki przyjęte w Polityce Ekologicznej Państwa............................................... 41

1.6     Kierunki gospodarki odpadami przyjęte w Polityce Unii Europejskiej........................... 48

2      Ogólna charakterystyka powiatu............................................................................................. 53

2.1     Położenie geograficzne, charakterystyka regionu........................................................ 54

2.2     Gleby, hydrogeologia i hydrologia................................................................................. 57

2.3     Infrastruktura społeczna............................................................................................... 57

2.3.1   Szkolnictwo............................................................................................................ 58

2.3.2   Zatrudnienie i bezrobocie....................................................................................... 58

2.4     Infrastruktura gospodarcza........................................................................................... 59

2.4.1   Gmina Bielice......................................................................................................... 59

2.4.2   Gmina Kozielice..................................................................................................... 59

2.4.3   Gmina Lipiany......................................................................................................... 59

2.4.4   Gmina Przelewice.................................................................................................. 59

2.4.5   Gmina Pyrzyce....................................................................................................... 60

2.4.6   Gmina Warnice...................................................................................................... 60

3      Gospodarka odpadami na obszarze powiatu............................................................................ 61

3.1     Odpady komunalne....................................................................................................... 61

3.1.1   Ilości wytworzonych odpadów komunalnych......................................................... 61

3.1.1.1    Charakterystyka ogólna gospodarki odpadami w powiecie na tle województwa i kraju   66

3.1.1.2    Skład i właściwości odpadów......................................................................... 66

3.1.2   Rodzaje składowisk komunalnych na obszarze funkcjonalnym............................ 70

3.1.2.1    Wstęp.............................................................................................................. 70

3.1.2.2    Ewidencja funkcjonujących składowisk odpadów.......................................... 71

3.1.2.3    Ewidencja miejsc gromadzenia odpadów, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu............................................................................................................. 73

3.1.3   Gromadzenie odpadów w miejscu ich powstawania............................................. 75

3.1.3.1    Odpady zmieszane......................................................................................... 75

3.1.3.2    Selektywna zbiórka odpadów......................................................................... 77

3.1.4   Ewidencja miejsc przeznaczonych pod inwestycje związane z gospodarką odpadami        79

3.1.4.1    Gmina Bielice.................................................................................................. 79

3.1.4.2    Gmina Kozielice.............................................................................................. 79

3.1.4.3    Gmina Lipiany................................................................................................. 80

3.1.4.4    Gmina Przelewice........................................................................................... 80

3.1.4.5    Gmina Pyrzyce............................................................................................... 80

3.1.4.6    Gmina Warnice............................................................................................... 80

3.1.5   Transport odpadów komunalnych.......................................................................... 80

3.2     Mogilniki......................................................................................................................... 82

3.3     Wraki samochodowe, opony........................................................................................ 83

3.4     Odpady przemysłowe inne niż niebezpieczne............................................................. 84

3.4.1   Źródła powstawania i ilości..................................................................................... 85

3.4.1.1    Potencjalne źródła powstawania odpadów na terenie Powiatu Pyrzyckiego. 85

3.4.2   Gospodarka odpadami innymi niż niebezpieczne................................................. 88

3.5     Odpady niebezpieczne................................................................................................. 89

3.5.1   Źródła i ilości wytworzonych odpadów................................................................... 89

3.5.2   Rodzaje odpadów niebezpiecznych wytworzone w Powiecie Pyrzyckim w 2002 roku                      89

3.5.3   Gospodarka odpadami niebezpiecznymi............................................................... 91

3.5.4   Odzysk i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych........................................ 91

3.5.4.1    Zezwolenia na zbieranie zużytych akumulatorów i baterii.............................. 92

3.5.4.2    Zezwolenie na transport zużytych akumulatorów i baterii.............................. 92

3.5.4.3    Unieszkodliwianie zużytych akumulatorów i baterii........................................ 92

3.5.5   Odpady zawierające azbest................................................................................... 92

3.5.6   Przepracowane oleje.............................................................................................. 93

3.5.6.1    Zbieranie.......................................................................................................... 93

3.5.6.2    Transport......................................................................................................... 93

3.5.6.3    Unieszkodliwianie............................................................................................ 93

3.5.7   Odpady zawierające PCB...................................................................................... 93

3.5.8   Zużyte baterie i akumulatory................................................................................... 94

3.5.9   Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne...................................................... 95

3.6     Komunalne osady ściekowe......................................................................................... 95

3.6.1   Diagnoza stanu aktualnego.................................................................................... 99

3.6.1.1    Gmina Bielice.................................................................................................. 99

3.6.1.2    Gmina Kozielice.............................................................................................. 99

3.6.1.3    Gmina Lipiany............................................................................................... 100

3.6.1.4    Gmina Przelewice......................................................................................... 100

3.6.1.5    Gmina Pyrzyce............................................................................................. 100

3.6.1.6    Gmina Warnice............................................................................................. 100

3.6.2   Unieszkodliwianie................................................................................................. 100

4      Przewidywany rozwój wydarzeń – prognozy........................................................................... 102

4.1     Prognoza demograficzna........................................................................................... 103

4.2     Prognoza ilości i jakości odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego 105

4.2.1   Prognoza zmian ilości wytwarzanych odpadów komunalnych........................... 106

4.2.2   Prognoza jakości odpadów komunalnych............................................................ 106

4.2.3   Prognoza dotycząca wraków samochodowych oraz opon................................. 112

4.3     Prognoza ilości odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne........................ 113

4.3.1   Odpady z przemysłu rolno-spożywczego........................................................... 117

4.3.2   Odpady z elektrowni i innych zakładów energetycznego spalania paliw............. 118

4.3.3   Odpady zawierające azbest................................................................................. 118

4.3.4   Oleje odpadowe.................................................................................................... 119

4.3.5   Odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje)         119

4.3.6   Odpady zawierające PCB.................................................................................... 119

4.3.7   Zużyte baterie i akumulatory................................................................................. 120

4.3.8   Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne.................................................... 120

4.3.9   Osady ściekowe................................................................................................... 120

4.3.10 Odpady zakaźne medyczne i zakaźne weterynaryjne........................................ 121

5      Założone cele gospodarki odpadami...................................................................................... 123

5.1     Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2003-2010................................................................................ 123

5.1.1   Określenie celów do osiągnięcia w gospodarce odpadami komunalnymi.......... 123

5.1.2   Plan działań w gospodarce odpadami komunalnymi........................................... 125

5.1.3   Komunalne osady ściekowe................................................................................ 128

5.1.4   Wraki samochodowe, opony................................................................................ 129

5.1.5   Odpady z rozbiórki obiektów budowlanych.......................................................... 129

5.1.6   Plan zamykania instalacji, w szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych........................................................................ .             130

5.2     Plan działań w gospodarce odpadami innymi niż niebezpieczne i niebezpiecznych 132

5.2.1   Odpady z zakładów energetycznego spalania paliw........................................... 132

5.2.2   Odpady z przemysłu rolno-spożywczego........................................................... 133

5.2.3   Odpady medyczne i weterynaryjne...................................................................... 134

5.2.4   Oleje odpadowe.................................................................................................... 135

5.2.5   Odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje)         135

5.2.6   Zużyte baterie i akumulatory................................................................................. 136

5.2.7    Plan unieszkodliwiania PCB oraz dekontaminacji i  unieszkodliwienia urządzeń zawierających PCB           136

5.2.8   Plan unieszkodliwiania wyrobów zawierających azbest...................................... 137

5.2.9   Plan unieszkodliwiania zużytych urządzenia elektrycznych i elektronicznych.... 138

5.3     Regionalne instalacje przetwarzania odpadów niebezpiecznych.............................. 139

6      Wariantowy system funkcjonowania gospodarki odpadami w szczególności odpadami komunalnymi. 140

6.1     Ogólne założenia systemu gospodarki odpadami..................................................... 140

6.2     Organizacja systemu gospodarki odpadami dla powiatu........................................... 141

6.3     System gromadzenia i transportu - założenia............................................................ 142

6.3.1   Recykling opakowań i surowców wtórnych......................................................... 143

6.3.2   Wykorzystanie bioodpadów................................................................................. 143

6.3.3   Zagospodarowanie odpadów zmieszanych i balastu.......................................... 144

6.4     Modele systemu gromadzenia transportu i utylizacji.................................................. 144

6.4.1   System gromadzenia........................................................................................... 144

6.4.2   System  transportu............................................................................................... 145

6.4.3   System unieszkodliwienia.................................................................................... 145

6.4.4   Uwarunkowania związane z możliwością  budowy instalacji lokalnych.............. 146

6.4.4.1    Uwarunkowania lokalizacyjne....................................................................... 146

6.4.4.2    Uwarunkowania społeczno- prawne............................................................. 146

6.5     Modele funkcjonowania gospodarki odpadami dla powiatu........................................ 146

6.5.1   Założenia systemu gromadzenia odpadów......................................................... 147

6.5.2   Założenia systemu odzysku odpadów................................................................. 148

6.5.2.1    Organizacja selektywnej zbiórki................................................................... 150

6.5.3   Warianty technologiczne systemu unieszkodliwiania odpadów.......................... 150

6.5.3.1    Wariant 1....................................................................................................... 150

6.5.3.2    Wariant 2....................................................................................................... 153

6.5.3.3    Wariant 3....................................................................................................... 155

6.6     Regionalny system gospodarki odpadami.................................................................. 157

6.6.1   Regionalny system gromadzenia odpadów surowcowych................................. 157

6.6.1.1    Punkty selektywnej zbiórki odpadów............................................................ 158

6.6.1.2    Koszty wdrożenia selektywnej zbiórki odpadów na terenie obszaru funkcjonalnego      162

6.6.2   Regionalny system unieszkodliwiania odpadów.................................................. 162

6.6.2.1    Preferowany wariant rozwiązań technicznych - Opis proponowanych elementów systemu      163

6.6.3   Produkty po segregacji......................................................................................... 167

7      Aspekty finansowe.............................................................................................................. 172

7.1     Określenie szacunkowych kosztów wdrożenia i funkcjonowania krótkoterminowego harmonogramu na lata 2003-2006................................................................................................................... 172

7.2     Źródła finansowania.................................................................................................... 179

7.3     Fundacje i programy pomocowe................................................................................ 181

7.3.1   Fundacja EkoFundusz......................................................................................... 181

7.3.2   Inne fundacje........................................................................................................ 182

7.3.3   Fundusze Strukturalne, Fundusz Spójności oraz programy operacyjne............ 182

8      Harmonogram realizacji zadań.............................................................................................. 183

8.1     Realizacja przedsięwzięć w gospodarce odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2006.            183

8.2     Zadania strategiczne w gospodarce odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2010         186

9      Sposób monitoringu i oceny wdrażania planu......................................................................... 188

10    Wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu Pyrzyckiego............................................................................................................................... 191

10.1   Zawartość, główne cele strategii gospodarki odpadami komunalnymi oraz jej powiązanie z innymi dokumentami.............................................................................................................. 191

10.2   Analiza i ocena aktualnego stanu środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji strategii........................................................................................................ 192

10.3   Analiza i ocena stanu środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem                                                                                                                                     196

10.4   Istotne problemy ochrony środowiska z punktu widzenia planu gospodarki odpadami, w szczególności dotyczące obszarów chronionych.............................................................................. 196

10.5   Cele ochrony środowiska wyznaczone w dokumentach UE oraz na szczeblu krajowym istotne z punktu widzenia projektowanej strategii................................................................................. 197

10.6   Rozwiązania mające na celu zapobieganie, a jeśli jest to niemożliwe ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji planu................... 197

10.7   Rozwiązania alternatywne do zawartych w projekcie planu oraz uzasadnienie ich wyboru i metod oceny prowadzącej do tego wyboru...................................................................................... 198

10.8   Metody zastosowane przy sporządzaniu analizy....................................................... 198

10.9   Przyjęte metody oceny realizacji projektowanego planu............................................ 199

10.10 Możliwe transgraniczne oddziaływania na środowisko.............................................. 199

11    Streszczenie w języku niespecjalistycznym.......................................................................... 200

 

 

Spis tabel:

Tab. 1‑1 Przewidywany rozwój usług odbioru odpadów w okresie planistycznym................. 31

Tab. 1‑2 Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla producentów/importerów......... 32

Tab. 1‑3 Podsumowanie celów recyklingu wybranych odpadów opakowaniowych i określenie maksymalnej ilości odpadów biodegradowalnych trafiających na składowisko................................... 32

Tab. 1‑4 Cele odzysku i recyklingu określone dla producentów/importerów dla określonych strumieni odpadów............................................................................................................................... 33

Tab. 2‑1 Wielkość populacji Powiatu Pyrzyckiego dane z ankiet wypełnionych przez gminy powiatu.    58

Tab. 2‑2 Ilość uczniów uczęszczających do szkół na terenie Powiatu Pyrzyckiego.............. 58

Tab. 2‑3 Ilości bezrobotnych  na terenie Powiatu Pyrzyckiego Dane GUS grudzień 2002..... 58

Tab. 3‑1 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).................................................... 62

Tab. 3‑2 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach powiatu (wg danych pochodzących z ankiet oraz ich uzupełnień)....................................................................................................... 62

Tab. 3‑3 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne oparte na wskaźnikach Krajowego Planu gospodarki Odpadami............ 62

Tab. 3‑4 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne........................................................................................... 63

Tab. 3‑5 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Przelewice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64

Tab. 3‑6 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Kozielice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64

Tab. 3‑7 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Warnice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 64

Tab. 3‑8 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 65

Tab. 3‑9 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Lipiany w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 65

Tab. 3‑10 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Bielice w roku 2002 – opracowanie własne.............................................................................................. 66

Tab. 3‑11 Wskaźniki kreacji odpadów w roku 2000 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).            67

Tab. 3‑12 Ilość zbieranych odpadów komunalnych w latach 1998 – 2000 w przeliczeniu na 1 mieszkańca (Wg GUS, 2001)............................................................................................................ 67

Tab. 3‑13 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w roku 2002......................................................................................... 67

Tab. 3‑14 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w latach 2002 do 2015. (za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami).  67

Tab. 3‑15 Wskaźniki generowania strumieni odpadów komunalnych dla obszarów miejskich i wiejskich (Krajowego Planu Gospodarki Odpadami, 2002)..................................................................... 68

Tab. 3‑16 Wyniki badań (wartości graniczne) składu morfologicznego odpadów (Maksymowicz, 2000) (%).    68

Tab. 3‑17 Skład odpadów komunalnych z obiektów przemysłowych (Bröker, Ketelsen, 1991, zmodyfikowane) (% masy)..................................................................................................................... 69

Tab. 3‑18 Średni wskaźnik powstawania odpadów niebezpiecznych z gospodarstw domowych (Litwin, Piotrowska, 1998)...................................................................................................................... 69

Tab. 3‑19 Zestawienie ilości i masy wyeksploatowanego (złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca (szt/Ma) (Tyszkiewicz, 1999)............................................................ 69

Tab. 3‑20 Udziały procentowe poszczególnych materiałów w grupach sprzętu AGD (Tyszkiewicz, 1999).       70

Tab. 3‑21 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Bielice.................................................................................................................... 73

Tab. 3‑22 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Kozienice............................................................................................................... 74

Tab. 3‑23 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Lipiany.................................................................................................................... 74

Tab. 3‑24 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Przelewice............................................................................................................. 74

Tab. 3‑25 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Pyrzyce.................................................................................................................. 74

Tab. 3‑26 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Warnice................................................................................................................. 75

Tab. 3‑27 Charakterystyka gmin pod względem realizowanej selektywnej zbiórki odpadów surowcowych.       77

Tab. 3‑28 Firmy działające w zakresie odbioru odpadów komunalnych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego.       80

Tab. 3‑29. Rodzaje i ilości odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002 r na podstawie danych WIOŚ................................................. 85

Tab. 3‑30. Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów a podstawie ankiet.............................. 86

Tab. 3‑31. Potencjalne maksymalne ilości odpadów usankcjonowanych decyzjami administracyjnymi. 87

Tab. 3‑32 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów przemysłowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r................................................................................................................................ 88

Tab. 3‑33 Maksymalne ilości odpadów niebezpiecznych, które mogą być wytworzona na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Podział wg kodów odpadów............................................................ 89

Tab. 3‑34 Wykaz odpadów niebezpiecznych wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002r. 90

Tab. 3‑35 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów niebezpiecznych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r............................................................................................................................... 91

Tab. 3‑36 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na zbieranie akumulatorów i baterii. 92

Tab. 3‑37 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport akumulatorów i baterii. 92

Tab. 3‑38 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport przepracowanych olejów. 93

Tab. 3‑39 Ilości powstających ścieków na terenie Powiatu Pyrzyckiego................................ 98

Tab. 3‑40 Sumaryczna wartości wytworzonych i unieszkodliwionych odpadów posciekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego........................................................................................................... 98

Tab. 3‑41 Wykorzystane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego. 98

Tab. 3‑42 Składowane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego..... 99

Tab. 3‑43 Odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego........................ 99

Tab. 3‑44  Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Bielice......................................... 99

Tab. 3‑45 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Kozienice.................................... 99

Tab. 3‑46 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Lipiany....................................... 100

Tab. 3‑47  Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Przelewice............................... 100

Tab. 3‑48 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Pyrzyce..................................... 100

Tab. 3‑49 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Warnice..................................... 100

Tab. 3‑50 Sposób unieszkodliwienia odpadów wytworzonych w procesie oczyszczania ścieków komunalnych............................................................................................................................. 101

Tab. 4‑1 Procentowe wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach Powiatu Pyrzyckiego w latach 1999 do 2002.............................................................................................................................. 103

Tab. 4‑2 Średnie wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach powiatu pyrzyckiego dla lat 1999-2002.  104

Tab. 4‑3 Liczebność mieszkańców powiatu w latach 2003-2020 (na podstawie ankiet i analiz własnych).        104

Tab. 4‑4 Populacja Powiatu Pyrzyckiego w latach 2000 do 2030 (na podstawie danych GUS dotyczące liczby ludności w latach 2005 do 2030.......................................................................... 105

Tab. 4‑5 Prognoza ilości wytwarzanych odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005 do 2020 [Mg]............................................................................................................. 106

Tab. 4‑6 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005-2015 – opracowanie własne............................................................ 107

Tab. 4‑7 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Przelewice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 107

Tab. 4‑8 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Kozielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 108

Tab. 4‑9 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Warnice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 109

Tab. 4‑10 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 110

Tab. 4‑11 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Lipiany w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 110

Tab. 4‑12 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Bielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne....................................................................... 111

Tab. 4‑13 Prognoza ilości wytwarzanych opon na terenie powiatu w latach 2006-2015...... 113

Tab. 4‑14 Wariant niskiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.................................. 113

Tab. 4‑15 Wariant średniego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne............................... 114

Tab. 4‑16 Wariant wysokiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.............................. 114

Tab. 4‑17 Prognoza  ilości wytworzonych odpadów w gminie Lipiany – wartości w [Mg]..... 114

Tab. 4‑18 Prognoza ilości wytworzonych odpadów w gminie Pyrzyce – wartości w [Mg].... 115

Tab. 4‑19 Wariant niskiego wzrostu - odpady niebezpieczne............................................... 115

Tab. 4‑20 Wariant średniego wzrostu - odpady niebezpieczne............................................ 115

Tab. 4‑21 Wariant wysokiego wzrostu - odpady niebezpieczne........................................... 116

Tab. 4‑22 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Lipiany – wartości w [Mg].      116

Tab. 4‑23 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Pyrzyce – wartości w [Mg]     116

Tab. 4‑24 Prognoza masy osadów wytworzonych w komunalnych oczyszczalniach ścieków za Wojewódzkim Planem gospodarki Odpadami............................................................................ 120

Tab. 5‑1 Prognoza ilości poszczególnych biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko i unieszkodliwianych w innymi metodami w latach 2006-2015 – opracowanie własne.           126

Tab. 5‑2 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.................................................................................................................. 127

Tab. 5‑3 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów budowlanych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.............................................................................................................................. 127

Tab. 5‑4 Zakładane ilości selektywnie zbieranych odpadów niebezpiecznych wchodzących w strumień odpadów komunalnych w latach: 2006 do 2015................................................................. 128

Tab. 5‑5 Zakres parametrów wskaźnikowych oraz minimalna częstotliwość badań wód powierzchniowych, odciekowych, podziemnych oraz gazu składowiskowego w poszczególnych fazach eksploatacji składowiska odpadów.......................................................................................... 131

Tab. 6‑1 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Warnice...... 158

Tab. 6‑2 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Bielice......... 158

Tab. 6‑3 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  miasta i gminy Pyrzyce.           159

Tab. 6‑4 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  gminy Przelewice. 159

Tab. 6‑5 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie miasta i gminy Lipiany.. 160

Tab. 6‑6 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  gminy Kozielice.... 160

Tab. 6‑7 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Warnice. 161

Tab. 6‑8 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Bielice.... 161

Tab. 6‑9 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  miasta i gminy Pyrzyce.      161

Tab. 6‑10 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  gminy Przelewice. 161

Tab. 6‑11 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie miasta i gminy Lipiany.       162

Tab. 6‑12 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  gminy Kozielice. 162

Tab. 6‑13 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych....................................................................................................... 162

Tab. 6‑14 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych.................................................................................................. 162

Tab. 6‑15 Prognozowana łączna ilość odzyskanych surowców wtórnych z całego terenu objętego opracowaniem.............................................................................................................................. 168

Tab. 7‑1 Szacunkowe koszty realizacji Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami w latach 2003 –2006.        172

Tab. 7‑2 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia poprzez składowanie odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego (na podstawie WPGO).................................... 176

Tab. 7‑3 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia w ZUOK odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego........................................................................................... 176

Tab. 7‑4 Koszty transportu (na podstawie WPGO)............................................................... 176

Tab. 7‑5 Jednostkowe koszty zbierania odpadów komunalnych i ich frakcji......................... 177

Tab. 7‑6 Koszty unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest..................................... 178

Tab. 7‑7 Koszty unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych  wytwarzanych na terenie powiatu przez podmioty gospodarcze........................................................................................................ 178

Tab. 7‑8 Koszty unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych  w strumieniu odpadów komunalnych.    178

Tab. 8‑1 Harmonogram zadań w zakresie gospodarki odpadami realizowanych na terenie powiatu w latach 2003-2006..................................................................................................................... 183

Tab. 8‑2 Zadania strategiczne w zakresie gospodarki odpadami przewidziane do realizacji w latach 2007-2010.............................................................................................................................. 186

 

 

Spis Rysunków:

Rysunek 2‑1 Mapa województwa zachodniopomorskiego z lokalizacją terenu opracowania. 53

Rysunek 2‑2 Podział województwa zachodniopomorskiego na regiony (wg podziału fizyczno-geograficznego Polski J.Kondrackiego - 1998).......................................................................................... 56

Rysunek 3‑1 Lokalizacja mogilników na terenie Powiatu Pyrzyckiego do Likwidacji.............. 82

 

 

Spis Wykresów:

Wykres 3‑1.  Ilości wytworzonych odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne na tle powiatów ościennych............................................................................................................................... 84

Wykres 3‑2 Wykaz potencjalnych podmiotów mogących wytwarzać odpady na terenie Powiatu Pyrzyckiego w podziale na główne grupy odpadów...................................................................... 87

Wykres 4‑1 Demografia w latach 2002-2020......................................................................... 105

Wykres 4‑2 Prognoza zmian ilości samochodów wycofywanych z eksploatacji w Polsce w latach 2000 - 2014 (rok 2000 = 100; na podstawie danych zawartych w KPGO, 2002).......................... 112

 

 


 

1         WSTĘP

1.1                         Podstawa opracowania

Podstawą opracowania Planu gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego na lata 2003 – 2006 jest umowa pomiędzy Starostwem Powiatowym w Pyrzycach a firmą BBF Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu przy ul. Dąbrowskiego 461.

1.2                         Zakres opracowania

Zakres opracowania pt. „Plan gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego na lata 2003 - 2006” jest zgodny z wymaganiami określonymi w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 roku i uszczegółowionymi rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. W sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami (Dz.U.03.66.620) i zawiera:

1)     aktualny stan gospodarki odpadami, w tym:

a.                 rodzaj, ilość i źródła powstawania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,

b.                 rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku,

c.                 rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania,

d.                 istniejące systemy zbierania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,

e.                 rodzaj, rozmieszczenie oraz moc przerobową instalacji do odzysku i unieszkodliwiania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,

f.                   wykaz podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania, odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne, uwzględniające podstawowe informacje charakteryzujące z punktu widzenia gospodarki odpadami obszar, dla którego jest sporządzany plan gospodarki odpadami, a w szczególności położenie geograficzne, sytuację demograficzną, sytuację gospodarczą oraz warunki glebowe, hydrogeologiczne i hydrologiczne, mogące mieć wpływ na lokalizację instalacji gospodarki odpadami;

2)     prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami, w tym również wynikające ze zmian demograficznych i gospodarczych;

3)     działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami, w tym:

a.      działania zmierzające do zapobiegania powstawaniu odpadów,

b.      działania zmierzające do ograniczenia ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,

c.      działania wspomagające prawidłowe postępowanie z odpadami w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,

d.      plan redukcji ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów,

e.      sposób realizacji planu zamykania instalacji, w szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych, wynikającego z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, oraz harmonogram realizacji tych działań i instytucje odpowiedzialne za ich realizację;

4)     projektowany system gospodarki odpadami, w szczególności gospodarki odpadami innymi niż niebezpieczne, w tym odpadami komunalnymi, uwzględniający ich zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie;

5)     szacunkowe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne proponowanego systemu, szacunkowe koszty realizacji poszczególnych działań oraz sposoby finansowania realizacji zamierzonych celów;

6)     system monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów pozwalający na określenie sposobu oraz stopnia realizacji celów i zadań zdefiniowanych w planie gospodarki odpadami, z uwzględnieniem ich jakości i ilości.

1.2.1                     Struktura dokumentu

Uznano, że zasady konstruowania tekstu  przyjęte w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, jako dokumentów wyższego rzędu stanowią swoisty wyznacznik dla konstruowania planów niższych rzędów, w tym powiatowych.

W takim kontekście KPGO zawiera podstawowe obszary analizy:

1)      Charakterystyka aktualnego stanu prawnego i organizacyjnego gospodarki odpadami (dane dla roku 2000).

2)      Opis aktualnego stanu gospodarki odpadami wraz z prognozą (na lata 2003 – 2010).

3)      Próba oceny potrzeb w zakresie gospodarki odpadami oraz przewidywane zadania (na lata 2003 – 2006 i 2007 – 2010).

4)      Szacunkowe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne systemu gospodarki odpadami.

5)      Ocena możliwości pozyskiwania środków finansowych na realizację przedsięwzięć przewidzianych w planie.

6)      Harmonogram rzeczowo – finansowy.

7)      System monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów w planach gospodarki odpadami.

Nieco inną konstrukcję zaproponowano w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami. Zawiera on mianowicie:

1)      Charakterystyka, cele i zadania w gospodarce odpadami.

2)      Analiza sytuacji bieżącej w gospodarce odpadami na terenie województwa z podziałem na odpady komunalne odpady przemysłowe inne niż niebezpieczne odpady niebezpieczne, komunalne osady ściekowe.

3)      Przewidywany rozwój wydarzeń.

4)      Prognozy zmian w gospodarce odpadami.

5)      Założone cele i przyjęty system gospodarki odpadami.

6)      Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego w latach 2003-2015.

7)      Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego w latach 2003-2006.

8)      Analiza finansowa.

9)      Harmonogram działań długoterminowych 2003-2015.

10)  Harmonogram działań krótkoterminowych  2003-2006.

11)  Wnioski z prognozy oddziaływania na środowisko.

12)  Sposób monitoringu i oceny wdrażania planu.

13)  Streszczenie w języku niespecjalistycznym.

Opierając się na wytycznych Krajowego i Wojewódzkiego Planu gospodarki Odpadami  oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami struktura niniejszego dokumentu przewiduje omówienie w kolejnych rozdziałach:

-                  Wstęp

-                  Rozdział 1         - zakres opracowania. Cele Planu. Zawartość Planu. Wytyczne wynikające z prawa dotyczące gospodarki odpadami w Polsce oraz w krajach Unii Europejskiej a także Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami;

-                  Rozdział 2         - ogólna charakterystyka obszaru powiatu pod kątem aktualnej gospodarki odpadami;

-                  Rozdział 3         - bilans odpadów - rodzaj, ilość i źródło pochodzenia odpadów, sposób postępowania z odpadami, podmioty prowadzące działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów;

-                  Rozdział 4         - prognozy i przewidywany rozwój wydarzeń. W rozdziale tym przedstawiono wskaźniki makroekonomiczne oraz prognozy dla powiatu oraz jego poszczególnych gmin pod kątem zmian w ilości wytwarzanych odpadów;

-                  Rozdział 5         - założenia i cele, koncepcja gospodarki odpadami. Propozycję działań w latach 2003 do 2010 których celem jest ograniczenie ilość wytwarzanych odpadów;

-                  Rozdział 6         - wariantowa koncepcja gospodarki odpadami na terenie powiatu;

-                  Rozdział 7         - aspekty  finansowe. W rozdziale tym podano szacunkowe koszty wdrożenia planu oraz możliwości pozyskania różnych źródeł finansowania działań z zakresu gospodarki odpadami, w tym udziału poszczególnych gmin;

-                  Rozdział 8         - harmonogram działań krótko i długoterminowych realizacji przedsięwzięć zmierzających do poprawy gospodarki odpadami na terenie powiatu;

-                  Rozdział 9         - sposób monitoringu i ocena wdrażania planu (zarządzanie gospodarką odpadami);

-                  Rozdział 10       - wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego;

-                  Rozdział 11       - streszczenie w języku niespecjalistycznym;

1.3                         Cel zakres planu

1.3.1                     Cel planu

Celem jest opracowanie strategii rozwoju gospodarki  odpadami w Powiecie Pyrzyckim sformułowanej w postaci Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami zapewniającej minimalizację wytwarzania odpadów oraz  wdrożenie nowoczesnej, zgodnej z wymaganiami ochrony środowiska,  organizacji ich odzysku i unieszkodliwiania.

Głównym celem opracowanej koncepcji jest spełnienie wymogów prawnych wynikających z zapisów aktów prawnych prawa polskiego, prawa lokalnego oraz planów wyższego szczebla to jest: Krajowego Planu Gospodarki Odpadami (M.P.03.11.159) oraz Planu Gospodarki Odpadami w Województwie Zachodniopomorskim.

Określenie optymalnego sposobu realizacji przez gminy zadań związanych z gospodarką odpadami oraz wskazanie instrumentów ich realizacji.

Cele cząstkowe to:

-                   wprowadzenie do gospodarki odpadami nowoczesnych metod w sferze techniki, ekonomii i zarządzania z perspektywą rozwiązań długofalowych;

-                   optymalne gospodarowanie przestrzenią i zasobami środowiska, uwzględniając przede wszystkim zdrowotność społeczeństwa oraz ochronę gleb, zasobów wodnych i powietrza;

-                   integracja gospodarki odpadami z innymi działami gospodarki i infrastruktury komunalnej oraz innymi systemami ochrony środowiska.

1.3.2                     Podstawa prawna

Do najistotniejszych aktów prawnych delimitujących gospodarkę odpadami na terenie Polski należą następujące akty prawne:

-                   Ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.2001.62.628 z późniejszymi zmianami).

-                   Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 r. (Dz.U.1996.132.622 z późn. Zm., w tym wynikającymi z Ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 27 lipca 2001 r. Oraz o zmianie ustawy o odpadach oraz innych ustaw Dz.U. 2003.7.78).

-                   Ustawa o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz.U.2001.100.1085).

-                   Ustawa Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.62.627).

-                   Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych z dnia 11 maja 2001 r. (Dz.U.2001.63.638).

-                   Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej z dnia 11 maja 2001 r. (Dz.U.2001.63.639).

-                   Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 1.07.1996 r. W sprawie wprowadzenia zakazu stosowania, obrotu i transportu niektórych niebezpiecznych substancji chemicznych (Dz.U.1996.86.393).

-                   Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. O substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. 2001.11.84).

-                   Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. O zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1190).

-                   Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. (Dz.U.2001.115.1229).

-                   Ustawa z dnia 29 listopada 2000 Prawo atomowe (Dz.U.2001.3.18).

-                   Ustawa z dnia 3.02.1995 r. O ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.1995.16.78, z późn. Zm.).

-                   Ustawa z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.1994.27.96, z późn. Zm.).

-                   Ustawa z dnia 27.03.2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2003.80.717).

-                   Ustawa z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.1994.89.414, z późn. Zm.).

Pełna charakterystyka aktualnego prawodawstwa (stan z lipca 2003) została zamieszczona w załączniku nr 1. 

Na drugą połowę roku 2003 przewidywane jest uchwalenie kolejnych aktów prawnych, a w szczególności:

-                   ustawy o ochronie przyrody,

-                   nowelizacji ustawy Prawo ochrony Środowiska,

-                   ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z recyklingiem pojazdów wycofanych z eksploatacji,

-                   rozporządzenia w sprawie warunków uznawania odpadów za inne niż niebezpieczne,

-                   rozporządzenia w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Powyższe akty prawne w istotny sposób będą wpływać na wymogi względem gospodarki odpadami.

Jako istotne należy przyjąć, iż wytycznymi dla dalszych modyfikacji prawa polskiego są dyrektywy Unii Europejskiej.

1.3.2.1              Obowiązek opracowania Planów Gospodarki Odpadami (PGO)

Obowiązek opracowania Planów Gospodarki Odpadami (PGO) wprowadzono w ustawie o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.2001.62.628 z późniejszymi zmianami). Mają one stanowić część programów ochrony środowiska. Służą one osiągnięciu celów wyznaczonych w polityce ekologicznej państwa, a na poziomie wykonawczym utworzeniu w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń przeznaczonych do odzysku oraz  unieszkodliwiania wytwarzanych odpadów.

1.3.2.2              Cele opracowywanych planów gospodarki odpadami

Plany Gospodarki Odpadami są opracowywane na czterech poziomach ogólności:

-                   krajowym (uchwalony i opublikowany – MP 11.159.03), 

-                   wojewódzkim (plan województwa zachodniopomorskiego) ,

-                   powiatowym (jest przedmiotem niniejszego opracowania) i

-                   gminnym (opracowanym na podstawie uchwalonego planu powiatowego) a przede wszystkim zgodne z polityką ekologiczną państwa.

Podstawowym celem powołania Planu Gospodarki Odpadami jest realizowanie obowiązku planowania, projektowania i prowadzenia wszelkich działań mogących powodować powstawanie odpadów zgodnie z zasadami określonymi w artykułach od 6 do 13 ustawy o odpadach oraz w taki sposób aby:

-                   zapobiegać powstawaniu odpadów,

-                   ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na środowisko przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użytkowania,

-                   zapewniać zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, zapewniać zgodne z zasadami ochrony środowiska unieszkodliwianie pozostałych odpadów.

Drugim celem będącym podstawą powoływania planów gospodarki odpadami (na podstawie art. 14.1 ustawy o odpadach) jest stworzenie w zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów, spełniających wymagania określone w przepisach o ochronie środowiska.

1.3.2.3              Zakres Planów Gospodarki Odpadami

Zakres wykonywanych opracowań wynika bezpośrednio z zadań jakie zostały nałożone przez ustawodawcę. Minister Środowiska określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres, sposób i formę sporządzania wojewódzkiego, powiatowego i gminnego planu gospodarki odpadami, kierując się potrzebą ujednolicenia sposobu przygotowania planów i zapewnienia ich spójności. Rozporządzenie takie zostało przygotowane przez ministerstwo  a następnie uchwalone dnia 9 kwietnia 2003 r. i opublikowane 17 kwietnia 2003 (Dz.U.03.66.620).

Z zgodnie z zapisami ustawy o odpadach Krajowy Plan Gospodarki Odpadami określa przedsięwzięcia priorytetowe o charakterze ponadwojewódzkim, niezbędne do utworzenia i utrzymania w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji i urządzeń do unieszkodliwiania odpadów (art. 15.5). Kwalifikowane są one jako przedsięwzięcia priorytetowe, które mogą być finansowane ze środków publicznych.

 Zgodnie z art. 15.7 ustawy o odpadach, obszar  analizy planów gospodarki odpadami obejmuje wszystkie rodzaje odpadów powstających na terenie jednostki administracyjnej oraz przywożonych na jej teren, a w szczególności odpady komunalne z uwzględnieniem odpadów ulegających biodegradacji, odpady opakowaniowe, odpady budowlane, wraki samochodowe, opony oraz odpady niebezpieczne, w tym odpady medyczne i weterynaryjne, oleje odpadowe, baterie i akumulatory.

Tak więc analiza powinna dotyczyć w szczególności wskazanych  grup odpadów zdefiniowanych jako:

odpady komunalne – za które rozumie się przez to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.

Odpady ulegające biodegradacji – odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów.

Odpady niebezpieczne są to odpady:

-                   należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście A załącznika nr 2 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy lub

-                   należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście B załącznika nr 2 do ustawy i zawierające którykolwiek ze składników wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy.

Odpady medyczne - odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny.

Odpady weterynaryjne - odpady powstające w związku z badaniem, leczeniem zwierząt lub świadczeniem usług weterynaryjnych, a także w związku z prowadzeniem badań naukowych i doświadczeń na zwierzętach.

Oleje odpadowe - wszelkie oleje smarowe lub przemysłowe, które nie nadają się już do zastosowania, do którego były pierwotnie przeznaczone, a w szczególności zużyte oleje z silników spalinowych i oleje przekładniowe, a także oleje smarowe, oleje do turbin i oleje hydrauliczne.

1.3.2.4              Sposób i formy sporządzania Planów Gospodarki Odpadami

Zgodnie z zapisem art. 14.4 – 5  ustawy o odpadach (z późniejszymi zmianami) projekty Planów Gospodarki Odpadami opracowują:

-                   Plan powiatowy – organ wykonawczy powiatu.

-                   Plan gminny - organ wykonawczy gminy.

Stanowią one część odpowiedniego programu ochrony środowiska i jest tworzony w trybie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie środowiska.

Projekty planów podlegają odpowiedniemu zaopiniowaniu. Projekt planu powiatowego jest opiniowany przez organ wykonawczy województwa oraz przez organ wykonawczy gmin z terenu powiatu, natomiast projekt gminnego planu jest opiniowany przez organ wykonawczy województwa oraz organ wykonawczy powiatu.

Powyższe organy udzielają opinii dotyczących PGO w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia otrzymania projektu. Brak opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną (art. 14.8).

Organy wykonawcze  gmin, będących członkami związków międzygminnych, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania gminnego planu gospodarki odpadami. Projekt planu jest opiniowany przez organ wykonawczy województw i powiatów, na których terenie położone są gminy (art. 14.11).

Przyjęty plan określa strukturę działań jakie mają być podjęte przez samorządy poszczególnych szczebli. Wykonanie przyjętych zadań podlega okresowej sprawozdawczości. Zgodnie z brzmieniem art. 14.13 sprawozdanie z realizacji planu gospodarki odpadami składane są co 2 lata: plan powiatowy przygotowany jest przez organ wykonawczy organ wykonawczy powiatu oraz składany do rady powiatu natomiast plan gminny przygotowany jest przez organ wykonawczy gminy i składany do rady gminy.

Aktualizacja planów gospodarki odpadami powinna następować nie rzadziej niż co 4 lata (art. 14.14).

1.3.3                     Wytyczne do Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami Powiatu Pyrzyckiego wynikające z dokumentów wyższego rzędu

Bezpośrednią podstawą do opracowania powiatowych planów gospodarki odpadami na terenie województwa zachodniopomorskiego stanowią zapisy przyjęte uchwałą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 30 czerwca 2003 w postaci Planu Gospodarki Odpadami Województwa Zachodniopomorskiego oraz wytyczne Krajowego Planu Gospodarki Odpadami oraz II Polityki Ekologicznej Państwa a także  Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010” uchwalonej z dnia 8 maja 2003 r. I opublikowanej  dnia 18 czerwca 2003 r. w Monitorze Polskim.

1.3.3.1              Ogólne zasady gospodarki odpadami

Przyjęte cele polityki ekologicznej Państwa mają być realizowane zgodnie z przyjętymi strategicznymi kierunkami.

 

1.3.3.1.1      Zasady postępowania z odpadami

Zgodnie z ustawą o odpadach każdy (art. 5), kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstawanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić, tak aby:

-                   zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na środowisko przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użytkowania,

-                   zapewniać zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się zapobiec ich powstaniu,

-                     zapewniać zgodne z zasadami ochrony środowiska unieszkodliwianie odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się poddać odzyskowi.

Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania. Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2001.62.627), przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione (art. 9).

Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn technologicznych lub nieuzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych (art. 7).

Względem odpadów niebezpiecznych ustawa o odpadach, w artykule 11 przewiduje:

1.      Zakazuje się mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, z zastrzeżeniem pkt. 2.

2.      Dopuszcza się mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, w celu poprawy bezpieczeństwa procesów odzysku lub unieszkodliwiania odpadów powstałych po zmieszaniu, jeżeli w wyniku prowadzenia tych procesów nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska.

3.      W przypadku gdy odpady niebezpieczne uległy zmieszaniu z innymi odpadami, substancjami lub przedmiotami to powinny być one rozdzielone, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

-                   w procesie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów powstałych po rozdzieleniu nastąpi ograniczenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska,

-                   jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione.

4.      Transport odpadów niebezpiecznych z miejsc ich powstawania do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów odbywa się z zachowaniem przepisów obowiązujących przy transporcie materiałów niebezpiecznych.

Zasady postępowania z odpadami niebezpiecznymi występującymi w odpadach komunalnych, takimi jak baterie i akumulatory określa art. 41 ustawy o odpadach wskazując, iż:

1.      Posiadacz baterii lub akumulatorów, powstałych w wyniku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jest obowiązany do ich selektywnej zbiórki, umożliwiającej późniejszy odzysk lub unieszkodliwienie tych odpadów.

2.      Posiadacz baterii lub akumulatorów, który jest osobą fizyczną nie będącą przedsiębiorcą lub jednostką organizacyjną nie będącą przedsiębiorcą, powinien zwracać te odpady do punktów ich zbiórki lub wrzucać do pojemników przeznaczonych na te odpady.

Obowiązki, o których mowa w ust. 1-4, dotyczą posiadaczy odpadów w postaci baterii lub akumulatorów, które zawierają:

1)      powyżej 0,0005% wagowo rtęci, lub

2)      powyżej 0,025% wagowo kadmu, lub

3)      powyżej 0,4% wagowo ołowiu;

4)      powyżej 25 mg rtęci na celę, z wyjątkiem baterii manganowo-alkalicznych, w których poziom wagowo rtęci nie powinien przekraczać 0,025%.

Odpady w postaci baterii lub akumulatorów, unieszkodliwia się oddzielnie od innych rodzajów odpadów.

1.3.3.1.2      Obowiązki wytwórcy odpadów

Poprzez wytwórcę odpadów rozumie się (zgodnie z art. 3 ustawy o odpadach):

Każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów oraz każdego, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Wytwórca odpadów jest obowiązany do stosowania takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, które zapobiegają powstawaniu odpadów lub pozwalają utrzymać na możliwie najniższym poziomie ich ilość, a także ograniczają negatywne oddziaływanie na środowisko lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

1.3.3.1.3      Obowiązki posiadacza odpadów

Poprzez posiadacza odpadów rozumie się (zgodnie z brzmieniem art. 3 ustawy o odpadach) każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną). Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Posiadacz jest obowiązany do pozbywania się substancji lub przedmiotów niespełniających wymagań technicznych określonych w przepisach.

Posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami, wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. Posiadacz odpadów jest zobowiązany do:

-                   poddania ich odzyskowi, w pierwszej kolejności;

-                   unieszkodliwienia w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami (jeżeli odzysk z przyczyn technologicznych jest on niemożliwy lub nie jest  uzasadniony z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych).

1.3.3.1.4      Unieszkodliwianie odpadów

W ustawie o odpadach, poprzez „unieszkodliwianiu odpadów” rozumie się poddanie ich procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska.

W załączniku nr 6 do ustawy wyspecyfikowane dopuszczane procesy unieszkodliwiania odpadów. Do najważniejszych należą:

-                   Składowanie na składowiskach odpadów obojętnych;

-                   Obróbka w glebie i ziemi (np. biodegradacja);

-                   Składowanie poprzez głębokie wtryskiwanie;

-                   Retencja powierzchniowa;

-                   Składowanie na składowiskach odpadów niebezpiecznych lub na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne;

-                   Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz;

-                    Lokowanie (zatapianie) na dnie mórz;

-                   Termiczne przekształcanie odpadów w instalacjach lub urządzeniach zlokalizowanych na lądzie;

-                   Składowanie odpadów w pojemnikach w ziemi (np. w kopalni);

Zgodnie z brzmieniem art. 12 ustawy unieszkodliwianiu poddaje się wyłącznie te odpady, z których uprzednio wydzielono odpady nadające się do odzysku.

1.3.3.1.5      Tymczasowe magazynowanie odpadów

Ustawowo dopuszczono możliwość magazynowania odpadów przed ich składowaniem czy szerzej unieszkodliwieniem. Dookreślono również maksymalny czas magazynowania odpadów przed ich poddaniem go procesowi odzysk lub unieszkodliwienia:

-                   odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwiania, z wyjątkiem składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat.

-                   odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane jedynie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku.

Okresy magazynowania odpadów, liczone są łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych odpadów.

Magazynowanie odpadów może odbywać się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny. Miejsce magazynowania odpadów nie wymaga wyznaczenia w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 63.2).

Określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następuje w (art. 63.6):

-                   pozwoleniu zintegrowanym, o którym mowa w przepisach o ochronie środowiska,

-                   pozwoleniu na wytwarzanie odpadów,

-                   decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi,

-                   informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami,

-                   zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów,

-                   zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.

Wg. ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r., decyzje wyrażające zgodę na miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów, wydane na podstawie ustawy o odpadach, zachowują moc do czasu uzyskania decyzji określających sposób i miejsce magazynowania odpadów lub złożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami.

1.3.3.1.6      Składowanie odpadów

Ustawa o odpadach określiła składowiska odpadów jako obiekty budowlane względem których lokalizacji, budowy i eksploatacji mają w zastosowanie przepisy ustaw o zagospodarowaniu przestrzennym i Prawo budowlane.

Obowiązuje podział składowisk odpadów na składowiska odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz składowiska odpadów obojętnych (art.50.1). Na tych ostatnich mogą być składowane wyłącznie odpady obojętne (art.58), natomiast na składowisku odpadów niebezpiecznych nie mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne (art. 57.1). Jednocześnie, stałe odpady niebezpieczne mogą być składowane na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, które powinny spełniać wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, określone dla składowisk odpadów niebezpiecznych. Na wzmiankowanych wydzielonych częściach składowisk mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne.

 

Ustawa wprowadziła tez zakaz składowania niektórych typów odpadów,  i tak zgodnie z art. 55 ustawy zakazano składowania odpadów:

-                   występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów,

-                   właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, wysoce łatwopalnych lub łatwopalnych,

-                   zakaźnych medycznych i zakaźnych weterynaryjnych,

-                   powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na środowisko jest nieznane,

-                   opon i ich części, z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm.

Według ustawy wprowadzającej Prawo Ochrony Środowiska zakaz składowania opon obowiązuje od dnia 1 lipca 2003 r. (art. 43.1), natomiast zakaz składowania części opon będzie obowiązywał od dnia 1 lipca 2006 r. (art. 43.2).

Jednocześnie zakazuje się rozcieńczania lub sporządzania mieszanin odpadów ze sobą lub z innymi substancjami lub przedmiotami w celu spełnienia kryteriów dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów (art. 55.2).

Odpady powinny być składowane w sposób selektywny mając na uwadze uniknięcie szkodliwych dla środowiska reakcji pomiędzy składnikami tych odpadów, możliwość dalszego ich wykorzystania oraz rekultywację i ponowne zagospodarowanie terenu składowiska odpadów. Dopuszcza się składowanie określonych rodzajów odpadów w sposób nieselektywny (mieszanie), jeżeli w wyniku takiego składowania nie nastąpi zwiększenie negatywnego oddziaływania tych odpadów na środowisko (art. 55.4). Zmniejszeniu ilości lub objętości odpadów kierowanych na składowisko ma służyć obowiązek poddawania ich procesom przekształcania fizycznego, chemicznego lub biologicznego w stosunku do odpadów, które takim procesom mogą podlegać (art. 56.1). Obowiązki te nie dotyczą odpadów obojętnych oraz odpadów, w stosunku do których proces przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego nie spowoduje ograniczenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska ani ograniczenia ilości lub objętości składowanych odpadów (art. 56.2).

Ustawa o odpadach wprowadza dodatkowe obowiązki dla posiadacza odpadów, który zarządza składowiskiem odpadów (art. 59). Ustawa wprowadza m.in. zasadę, że składowiska odpadów podlegają monitorowaniu przed, podczas i po zakończeniu eksploatacji. Zakres, czas, sposób oraz warunki prowadzenia monitoringu składowisk odpadów określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. o zakresie czasie oraz warunkach prowadzenia Monitoringu.

 

W artykule 61 została zawarta zasada wynikająca z dyrektywy tzw. składowiskowej (1999/31/EC) odnosząca się do ceny za przyjęcie odpadów do składowania. Cena ta powinna uwzględniać w szczególności koszty budowy, eksploatacji, zamknięcia, rekultywacji, monitorowania i nadzorowania składowiska odpadów.

Ustawa podaje zasady i procedury wymagane przy zamykaniu składowiska (art. 54). Wymagania techniczne z tym związane zostały dookreślone w rozporządzeniu Ministra  Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w którym przedstawiono wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów, uwzględniając zjawiska przyrodnicze i uwarunkowania geologiczne oraz systemy kontroli. Uszczegółowiono w ten sposób ogólne wytyczne jakie zostały przedstawione w ustawie.

1.3.3.2              Zadania Powiatu

Do zadań starosty należy (wg Ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001r. - Dz.U.2001.62.628):

-                   Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na wytwarzanie odpadów (jeżeli wytwórca prowadzi instalację oraz wytwarza powyżej 1 tony odpadów niebezpiecznych rocznie lub powyżej 5 tysięcy ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne).

-                   Zatwierdzanie na odpowiedni wniosek programów gospodarki odpadami niebezpiecznymi (jeżeli wytwórca prowadzący instalację wytwarza do 1 tony odpadów niebezpiecznych rocznie, a jeżeli nie prowadzi instalacji i wytwarza powyżej 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie). Starosta zatwierdza taki program po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce wytwarzania odpadów niebezpiecznych; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.

-                   Gromadzenie informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach ich gospodarowania (jeżeli wytwórca prowadzi instalację oraz wytwarza od 5 do 5 tysięcy ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne, a jeżeli nie prowadzi instalacji i wytwarza odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie albo powyżej 5 ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne).

-                   Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów. Starosta wydaje takie zezwolenie po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce prowadzenia takiej działalności; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.

-                   Wydawanie na odpowiedni wniosek zezwoleń na prowadzenie w zakresie zbierania (starosta właściwy ze względu na miejsce zbierania odpadów) lub transportu odpadów (starosta właściwy ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania posiadacza odpadów). Starosta wydaje takie zezwolenie po zasięgnięciu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta; wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu.

Kopię wydanych decyzji oraz informacji o wytwarzanych odpadach starosta przekazuje właściwemu marszałkowi oraz wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

1.3.3.3              Obowiązki gminy i właścicieli nieruchomości dotyczące gospodarki odpadami

Zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. O utrzymaniu czystości i porządku w gminach (D.U. 1996.132.622).

Zgodnie z zapisem art. 2.1. ustawy pod pojęciem właścicieli nieruchomości traktowani są wszelakie podmioty władające nieruchomością (a więc jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu). To właśnie do nich skierowane są zapisy dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi.

1.3.3.3.1      Zadania gminy

Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do zadań własnych gminy (art. 3.1.). Do zadań gminy należy m.in. zapewnienie czystości i porządku na swoim terenie oraz tworzenie warunków niezbędnych do ich utrzymania, a w szczególności (art. 3.2.):

1.                  Tworzenie warunków do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na swoim terenie lub zapewnienie wykonania tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych.

2.                  Zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji, własnych lub z innymi gminami:

-                   instalacji i urządzeń do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

-                   stacji zlewnych,

-                   instalacji i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części.

3.                  Organizowanie selektywnej zbiórki, segregację oraz magazynowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów niebezpiecznych, przydatnych do odzysku oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w zakresie gospodarowania tego rodzaju odpadami.

4.                  Prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania.

5.                  Powyższe zadania gmina powinna realizować na podstawie planu gospodarki odpadami.

Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, w drodze uchwały ustala szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m. in. (art. 4):

1.                  Prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.

2.                  Rodzaju urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, a także wymagań dotyczących ich rozmieszczenia oraz utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.

3.                  Częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Radzie Gminy przysługuje prawo ustalenia - w drodze uchwały - górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości (art. 6.2). Ustalając stawki powyższych opłat, rada gminy może stosować stawki niższe, jeżeli odpady komunalne są zbierane i transportowane w sposób selektywny (art. 6.4).

1.3.3.3.2      Obowiązki właścicieli nieruchomości

Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:

1.                  Wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów oraz ich utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.

2.                  Zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w uchwale rady gminy oraz pozbywanie się tych odpadów w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi.

Przy wykonywaniu powyższego obowiązku, właściciele nieruchomości obowiązani są do udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego odpowiednie zezwolenie. W przypadku, gdy właściciele nieruchomości nie udokumentują korzystania z powyższych usług, obowiązki określone w art. 5.1. przejmuje w trybie wykonania zastępczego gmina.

Kto nie wykonuje obowiązków wymienionych powyżej obowiązków podlega karze grzywny. Obowiązki te może przejąć od właścicieli nieruchomości gmina. Musi to być poparte akceptacją mieszkańców wyrażoną pozytywnym wynikiem referendum. Przejmując je, rada gminy ustala opłatę ponoszoną przez właścicieli nieruchomości. Opłata ustalana jest w sposób zryczałtowany za okresowe pozbywanie się określonej ilości wskazanego rodzaju odpadów. Jej wysokość uzależniona jest od faktycznych kosztów ponoszonych przez gminę z tytułu zorganizowania i funkcjonowania systemu zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Rada gminy określa terminy uiszczania opłat a opłaty nie opłacone w wyznaczonym terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu w egzekucyjnym w administracji.

1.4                         Ogólna strategia gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim

1.4.1                     Założenia

Proponowany system gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim  będzie miał  za podstawowy cel zapobiegać powstawaniu odpadów oraz w przypadku gdy powstaną ograniczeniu ich ilość a także wdrożenie nowoczesnej, zgodną z wymaganiami ochrony środowiska, organizacji ich odzysku i unieszkodliwiania w oparciu o Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami.

Dla stworzenia takiego systemu przyjęto następujące założenia dotyczące  rozwiązań systemowych:

-                   zintegrowane podejście do gospodarki odpadami w województwie;

-                   zapewnienie realizacji  wskaźników określonych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami;

-                   sprzyjanie minimalizacji ilości odpadów wytwarzanych;

-                   stwarzanie warunki dla osiągnięcia wyższych poziomów recyklingu i odzysku;

-                   prowadzenie do wydzielenia maksymalnej ilości odpadów wielkogabarytowych, budowlanych i niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych;

-                   deponowanie na składowiskach wyłącznie odpadów wcześniej przekształconych; (przetworzonych);

-                   prowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencję odpadów i metod postępowania z nimi jak i zapewniać monitoring i kontrolę nad odpadami;

-                   zapewnienie  udziału społecznego w procesach podejmowania decyzji o lokalizacji instalacji służących gospodarce odpadami oraz zapewnienie ochronny zdrowia i życia ludzi oraz środowiska przed skutkami jego funkcjonowania.

1.4.2                     Polityka i cele przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami

Polityka i cele, które zostały wykorzystane przy tworzeniu „Planu”, zostały opisane  w dokumencie dyskusyjnym, opisującym zasady wojewódzkiego planu gospodarki odpadami z 29 kwietnia 2002. Ostateczna wersja planu została zatwierdzona w czerwcu roku 2003. Pod względem formalnym oba dokumenty w znacznym stopniu różnią się między sobą. Jednak oba przedstawiają zbliżone wytyczne dotyczące założeń strategicznych.

OGÓLNA POLITYKA I STRATEGIA

Cele wojewódzkiego planu gospodarki odpadami powinny z założenia umożliwić:

-                   Spełnienie obowiązków wynikających z prawodawstwa  krajowego oraz z krajowego planu gospodarki odpadami.

-                   Spełnienie wymagań prawnych.

-                   Ustanowienie podstawy dla współpracy międzygminnej w gospodarce odpadami.

Strategia gospodarki odpadami niebezpiecznymi bazuje na krajowej strategii dla odpadów niebezpiecznych. Zakłada się, że ze względów ekonomicznych, wskazana będzie współpraca z innymi województwami w zakresie budowy zakładów utylizacji odpadów niebezpiecznych.

Według Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami ogólna polityka planowania gospodarki odpadami opierać się będzie na pięciu zasadniczych regułach gospodarki odpadami, zawartych w ustawie o odpadach:

1.                  Hierarchia w gospodarce odpadami: Strategie gospodarki odpadami muszą, w pierwszym rzędzie, mieć na celu zapobieganie powstawaniu odpadów oraz redukowanie ich szkodliwości. Tam, gdzie nie jest to możliwe, surowce z odpadów powinny być używane ponownie, odzyskiwane lub używane jako źródło energii. W ostateczności odpady powinny być bezpiecznie usuwane (np. poprzez spalanie albo składowanie na składowiskach).

2.                  Samowystarczalność na poziomie unijnym i – w miarę możliwości - na poziomie państw członkowskich: Państwa członkowskie muszą utworzyć, we współpracy z innymi państwami członkowskimi, zintegrowaną i adekwatną sieć zakładów utylizacji odpadów.

3.                  Najlepsza dostępna technika nie pociągająca za sobą nadmiernych kosztów (ang. BAT): Emisja do środowiska  z instalacji powinna być zredukowana tak, jak tylko to jest możliwe, w najbardziej efektywny ekonomicznie sposób.

4.                  Bliskość: Odpady powinny być usuwane możliwie najbliżej źródła ich powstawania.

5.                  Odpowiedzialność producenta: Podmioty gospodarcze, a zwłaszcza wytwórcy produktów, muszą być zaangażowane w ideę zamknięcia cyklu życia substancji, komponentów i produktów, pochodzących z ich produkcji, w czasie ich użytkowania, do momentu, w którym staną się odpadem. Odpowiedzialność producentów jest możliwa do regulacji głównie poprzez strategie oraz prawodawstwo na poziomie krajowym.

6.                  Częścią planu gospodarki odpadami będzie strategia stworzenia sieci nowych składowisk odpadów oraz zamknięcia składowisk nie spełniających określonych wymagań.

Gospodarka określonymi strumieniami odpadów reprezentuje kluczowy element strategii.

CELE W PLANOWANIU GOSPODARKI ODPADAMI

W krajowym planie gospodarki odpadami stwierdza się, że wszyscy mieszkańcy Polski powinni być objęci usługami odbioru odpadów (100% pokrycie do końca 2006r.).

 

Tab. 11 Przewidywany rozwój usług odbioru odpadów w okresie planistycznym[1]

Rok

2002

2003

2007

Obszary miejskie

95%

97%

100%

Obszary wiejskie

70%

80%

100%

 

„Plan” określa następujące cele, dotyczące maksymalnych ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, trafiających na składowiska:

-                   75% do 2010 w porównaniu do poziomu z 1995 r.

-                   50% do 2013 w porównaniu do poziomu z 1995 r.

-                   35% do 2020 w porównaniu do poziomu z 1995 r.

-                   odzysk: 50% do 60%,

-                   recykling: 25% do 45%, z minimum 15% wagowych, dla każdego materiału opakowaniowego.

Cel dla recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych, to:

-                   odzysk: 50% do 60%,

-                   recykling: 25% do 45%, z minimum 15% wagowych, dla każdego materiału opakowaniowego.

Określone cele recyklingu są także ustalone dla materiałów:

-                   60% dla szkła,

-                   55% dla papieru i kartonu,

-                   50% dla metalu,

-                   20% dla tworzyw sztucznych (tylko recykling mechaniczny i chemiczny).

Poziom odzysku i recyklingu dla papieru i szkła, określony został w II Polityce Ekologicznej Państwa jako cel do osiągnięcia w okresie 2003-2010, wynosi on minimum 50% odzyskiwanych recyrkulowanych surowców.

Z kolei roczne ilości procentowe odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów, dotyczącym rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych z dnia 30 czerwca 2001roku. Rozporządzenie to określa szczegółowo procent recyklingu dla różnych rodzajów odpadów w poszczególnych latach: od 2002 do 2007. Jeżeli cele określone dla recyklingu materiałów opakowaniowych nie zostaną spełnione wytwórca/importer będzie musiał płacić kary. Dlatego też muszą być opracowane odpowiednie systemy przez wytwórców/importerów.

Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla producentów/importerów przedstawiono w Tab. 12.

Tab. 12 Poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych dla producentów/importerów[2]

 

Lata

Wyszczególnienie

2002

2003

2004

2005

2006

2007

Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami

13%

16%

22%

29%

35%

40%

Opakowania z papieru i tektury

37%

38%

39%

42%

45%

48%

Opakowania z blachy białej i lekkiej, innej niż aluminiowa

6%

8%

11%

14%

18%

20%

Opakowania z aluminium o pojemności mniejszej niż 300 l.

15%

20%

25%

30%

35%

40%

Opakowania z tworzyw sztucznych

7%

10%

14%

18%

22%

25%

Opakowania z materiałów naturalnych(drewna i tekstyliów)

5%

7%

9%

11%

13%

15%

 

Biorąc pod uwagę opisane powyżej różne grupy celów i założeń, cele do osiągnięcia w odniesieniu do recyklingu i unieszkodliwiania biodegradowalnych odpadów komunalnych w województwie zachodniopomorskim zostały podsumowane w Tab. 13.

Tab. 13 Podsumowanie celów recyklingu wybranych odpadów opakowaniowych i określenie maksymalnej ilości odpadów biodegradowalnych trafiających na składowisko[3]

 

Lata

wyszczególnienie

2003

2007

2010

2013 **

2015**

Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami

16%

40%

40%

60%

60%

Opakowania z papieru i tektury

38%

48%

48%

55%

55%

Opakowania z blachy białej i lekkiej innej niż aluminiowa

8%

20%

20%

50%

50%

Opakowania z aluminium o pojemności mniejszej niż 300 l.

20%

40%

40%

40%

40%

Opakowania z tworzyw sztucznych

10%

25%

25%

20%

20%

Maks. Ilość biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko*

 

 

75%

50%

50%

* w porównaniu do wytwarzania w 1995r. Zakłada się, że wytwarzanie biodegradowalnych odpadów komunalnych w latach 1995 jest o 10% niższe niż wytwarzanie w roku bazowym 2000. Maksymalna ilość wynosi 35% do roku 2020.

** Jak wspomniano wyżej, cele recyklingu dla odpadów opakowaniowych nie zostały ostatecznie określone

Jeżeli chodzi o ogólne wymagania dotyczące unieszkodliwiania odpadów, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca w sprawie szczegółowych wymagań, dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. 2003.61.549)., zakłada się, że Polska spełni stawiane wymagania do 2009r. Stosownie zakłada się, że istniejące składowiska o niewykorzystanej pojemności będą użytkowane najpóźniej do 2009r., podczas gdy budowane nowe i rozbudowywane składowiska będą musiały spełniać wymagania w/w rozporządzenia (Dz.U.01.100.1085).

Pewne rodzaje odpadów, włączając odpady płynne, szpitalne i inne odpady medyczne oraz inne odpady, a także zużyte opony (do lipca 2003) i części opon (do lipca 2006), ze względu na zakaz nie będą unieszkodliwiane przez składowanie na składowiskach .

Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2001r oraz 29 maja 2003 dotyczące rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych nakłada na producentów i importerów obowiązek odzysku i recyklingu określonej procentowo ilości różnych rodzajów odpadów w poszczególnych latach, od 2004r. Do 2007r. (Dz.U.01.69.719, Dz.U.03.104.982).

Cele odzysku i recyklingu określone dla producentów/importerów przedstawiono w Tab. 14.

Tab. 14 Cele odzysku i recyklingu określone dla producentów/importerów dla określonych strumieni odpadów[4]

Poz.

Rodzaj opakowania lub produktu, z którego powstał odpad

Symbol PKWiU

 2004 r.

 2005 r.

 2006 r.

 2007 r.

 % poziom

 % poziom

 % poziom

 % poziom

 odzysku

recykling u

 odzysku

recykling u

 odzysku

 recyklingu

 odzysku

 recyklingu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

 1

 Opakowania razem

 bez względu na symbol PKWiU

 

 

 

 

 

 

 50

 25

 2

 Opakowania z tworzyw sztucznych

 bez względu na symbol PKWiU

 

 14 1)

 

 18 1)

 

 22 1)

 

 25 1)

 3

 Opakowania z aluminium

 bez względu na symbol PKWiU

 

 25 1)

 

 30 1)

 

 35 1)

 

 40 1)

 4

 Opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej

 bez względu na symbol PKWiU

 

 11 1)

 

 14 1)

 

 18 1)

 

 20 1)

 5

 Opakowania z papieru i tektury

 bez względu na symbol PKWiU

 

 39 1)

 

 42 1)

 

 45 1)

 

 48 1)

 6

 Opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami

 bez względu na symbol PKWiU

 

 22 1)

 

 29 1)

 

 35 1)

 

 40 1)

 7

 opakowania z materiałów naturalnych (drewna i tekstyliów)

 bez względu na symbol PKWiU

 

 9 1), 2)

 

 11 1), 2)

 

 13 1), 2)

 

 15 1), 2)

 8

 opakowania wielomateriałowe

 bez względu na symbol PKWiU

 

 12 1)

 

 16 1)

 

 20 1)

 

 25 1)

 9

 urządzenia klimatyzacyjne zawierające substancje zubo ozonową (CFC i HCFC) żające warstwę

 29.23.12

 25

 25

 30

 30

 45

 45

 50

 50

 10

urządzenia chłodnicze i zamrażające oraz pompy ciepła poza urządzeniami dla gospodarstw domowych zawierające substancje zubożające warstwę ozonową (CFC i HCFC)3)

 29.23.13

 40

 40

 50

 50

 60

 60

 70

 70

 11

chłodziarki i zamrażarki typu domowego zawierające substancje zubożające warstwę ozonową (CFC i HCFC)3)

 29.71.11

 25

 25

 30

 30

 40

 40

 50

 50

 12

akumulatory ołowiowe (kwasowe)

 31.40.21

 

31.40.22

Wszystkie zgłoszone

wszystkie zebrane

Wszystkie zgłoszone

Wszystkie zebrane

wszystkie zgłoszone

wszystkie zebrane

Wszystkie zgłoszone

Wszystkie zebrane

 13

 akumulatory niklowokadmo-we wielkoga-barytowe

 31.40.23

40

40

 50

 50

 60

 60

 70

 70

 14

 akumulatory niklowokadmowe małogabarytowe (wraz z pakietami)

 31.40.23

25

25

 35

 35

 45

 45

 50

 50

 15

 ogniwa i baterie galwaniczne, bez ich części: guzikowe, baterie pierwotne, pozostałe baterie wtórne

 31.40.1, z wyłączeniem 31.40.13

10

10 4)

 15

 15 4)

 30

 30 4)

 50

 50 4)

 16

 oleje smarowe,

z wyłączeniem:

oleje podstawowe,

oleje do silników

dwusuwowych z  zapłonem iskrowym,

oleje lotnicze do silników odrzutowych,

oleje odpadowe przepracowane

23.20.18, z wyłączeniem:

 

23.20.1801

 

 

23.20.1802.10

 

 

 

23.20.1803.00

 

 

 

 

23.20.1809.1

 40

 22 5)

 43

 27 5)

 45

 32 5)

 50

 35 5)

 17

 lampy wyładowcze, z wyłączeniem świetlówek kompaktowych

 bez względu na symbol PKWiU

 18

 18

 25

 25

 32

 32

 40

 40

 18

  opony nowe pneumatyczne w rodzaju stosowanych

w samochodach osobowych,

opony nowe pneumatyczne używane w małych ciężarówkach o współczynniku obciążenia:

 25.11.11

 

 

 

 

 

 

25.11.1355. 00

 50

 6

 60

 9

 70

 12

 75

 15

 

 £121,

opony nowe pneumatyczne używane w dużych ciężarówkach o współczynniku obciążenia

 

25.11.1357.00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 ³121,

Opony nowe do kół napędzanych i sterowanych używane w pojazdach rolniczych, leśniczych i podobnych,

opony nowe w rodzaju używanych w maszynach do robót ziemnych,

opony nowe pneumatyczne w rodzaju stosowanych w przemyśle,

opony inne nowe, gdzie indziej niewymienione  (włączając mini  traktory i  kultywatory  napędzane,  silnikiem),

opony używane pneumatyczne

opony bieżnikowane  w rodzaju używanych w samochodach osobowych,

opony bieżnikowane w rodzaju używanych w autobusach i  samochodach ciężarowych,

opony bieżnikowane w rodzaju używanych  w lotnictwie i pozostałe

 

 25.11.1404

 

 

 

 

 

 

 

 

25.11.1405

 

 

 

 

 

25.11.1407

 

 

 

 

 25.11.1409

 

 

 

 

 

 

 

 25.11.20

 

 

 

25.12.1030.00

 

 

 

 

 

25.12.1050

 

 

 

 

 

 

25.12.10.90

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1) - Odzysk; 2) - Recykling; 3) - Wszystkie zadeklarowane; 4) - Wszystkie zebrane; 5) - nie dotyczy;

WSPÓŁPRACA MIĘDZYGMINNA

Współpraca międzygminna w dziedzinie gospodarki odpadami jest sprawdzonym sposobem obniżenia kosztów usług związanych z odpadami.

Jedynie duże systemy, wymagające współpracy międzygminnej mogą być skuteczne. Jeżeli systemy te będą małe i obejmować będą jedynie część ludności, nie będą one uzasadniały znacznych inwestycji w nowoczesne zakłady utylizacji i systemy odbioru odpadów.

Małe systemy są tańsze jednostkowo jednak koszt przypadający na poszczególnych mieszkańców jest dużo wyższy niż w przypadku systemów rozległych.

W celu optymalizacji rozmiarów urządzeń i utrzymania stosunkowo niskiej ceny przypadającej na jednostkę odpadów, urządzenia do przetwarzania odpadów powinny być odpowiednio duże. Ich rozmiary wymagać będą odbioru odpowiedniej ilości odpadów, a co za tym idzie obsługiwania kilku gmin.

Optymalna liczba gmin korzystających z danych urządzeń zależeć będzie od liczby ludności w poszczególnych gminach oraz rodzaju urządzenia.

Z punktu widzenia efektywności kosztowej, wyraźnie widać, że spółki międzygminne winny obsługiwać, według zapisów Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, co najmniej 150.000-300.000 mieszkańców.

Odpowiada to minimalnym wartościom dla składowiska odpadów, prowadzonego zgodnie z wymaganiami ustawodawczymi.

1.4.3                     Kierunki działań

Przyjętymi podstawowymi kierunkami działań  jest zapewnienie zgodności gospodarowania odpadami z zasadami określonymi w ustawie  Prawo ochrony środowiska oraz ustawie o odpadach wymaga przyjęcia kierunków działań w województwie zachodniopomorskim takich jak:

1.      wdrożenie systemów pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów i metod ich zagospodarowania (bazy danych);

2.      wdrożenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru nad gospodarowaniem odpadami, w tym prowadzenie monitoringu;

3.      wyznacznie przedsięwzięć związanych z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów:

-                    wielkogabarytowych;

-                   budowlanych;

-                   komunalnych;

7.      opracowanie ewidencji stacji demontażu upoważnionych do wydawania zaświadczeń o złomowaniu samochodu w celu jego wyrejestrowania;

8.      opracowanie (na poziomie wojewódzkim) baz informacyjnych zawierających dane dotyczące lokalizacji, ilości i stanu wyrobów zawierających azbest;

9.      budowa systemu unieszkodliwiania odpadów poubojowych;

10.  utworzenie wojewódzkiej baz informacyjnej zawierającej dane dotyczące ilości i miejsc występowania PCB;

11.  ocena przydatności istniejących składowisk pod kątem dopuszczenia składowania wybranych odpadów niebezpiecznych;

12.  zapewnienie bezpiecznego dla zdrowia ludzi usunięcia wyrobów zawierających azbest i zdeponowanie ich na wyznaczonych składowiskach w sposób eliminujący ich negatywne oddziaływanie;

13.  zapewnienie odzysku i recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji;

14.  tworzenie ponadgminnych struktur gospodarki odpadami komunalnymi, dla realizacji wspólnych przedsięwzięć;

15.  organizacja systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych od mieszkańców oraz od małych i średnich przedsiębiorców, poprzez organizację gminnych punktów zbierania odpadów niebezpiecznych  i stacji przeładunkowych odpadów niebezpiecznych;

16.  zwiększenie stopnia kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i środowiskowego, zwiększenie stopnia przetworzenia tych osadów oraz maksymalizacja stopnia wykorzystania substancji biogennych zawartych w osadach przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących bezpieczeństwa sanitarnego i chemicznego;

17.  minimalizacja ilości wytwarzanych specyficznych odpadów medycznych wymagających szczególnych metod unieszkodliwiania na drodze termicznego przekształcania, poprzez zastosowanie segregacji odpadów u źródła ich powstawania, a także poprzez eliminację nieprawidłowych praktyk w gospodarce odpadami medycznymi.

1.4.4                     Cele systemu gospodarki odpadami w województwie zachodniopomorskim

Zaproponowane wyżej kierunki działań są podporządkowane osiągnięciu określonych celów w gospodarce odpadami województwa pomorskiego. Cel podstawowy to zapobieganie powstawaniu odpadów lub ograniczanie ich ilości oraz wdrożenie nowoczesnego,  systemu ich odzysku i unieszkodliwiania.

Celami dalszymi są:

-                       wytypowanie nadrzędnych zadań w wojewódzkiej gospodarce odpadami i przygotowanie wytycznych do tworzenia powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami uwzględniających sposoby postępowania  z odpadami;

-                       wskazanie ponadgminnych obiektów gospodarki odpadami, które  zaleci się do wprowadzenia do planów powiatowych i gminnych, dla zapewnienia ich lokalizacji w planach miejscowego zagospodarowania przestrzennego (jako warunku niezbędnego do ich realizacji);

-                       wykorzystanie ustaleń i uzgodnień poczynionych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami do tworzenia innych dokumentów strategicznych i lokalnych;

-                       określenie potrzeb finansowych do realizacji zamierzeń w gospodarce odpadami i określenie źródeł finansowania tworzonego systemu.

Poziomy wymaganych zmian w gospodarce odpadami.

Pod względem masowym, obowiązujące przepisy prawne oraz dokumenty strategiczne, w szczególności Krajowy Plan Gospodarki Odpadami oraz II Polityka Ekologiczna Państwa,  formułują następujące zakładane poziomy zmian w gospodarce odpadami (w układzie chronologicznym):

 

1.        zakaz składowania od 1.10.2001 r. odpadów:

-                       występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów,

-                       właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, wysoce łatwopalnych lub łatwopalnych,

-                       zakaźnych medycznych i zakaźnych weterynaryjnych,

-                       powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na środowisko jest nieznane,

-                       z grupy 16 01, tj. opon (od 1.07.2003 r.) i ich części (od 1.07.2006 r.), z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm,

-                       w śródlądowych wodach powierzchniowych i podziemnych,

-                       w polskich obszarach morskich,

-                       urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych itp. zawierających CFC i HCFC (od 1.07.2002 r.);

2.        wydzielenie odpadów niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych poprzez ich selektywną zbiórkę, celem unieszkodliwienia, na poziomie:

-                       15% odpadów niebezpiecznych wydzielonych ze strumienia odpadów komunalnych w 2005 r.,

-                       50% - w 2010 r.

-                       80% - w 2014 r.

3.        likwidacja do końca 2005 r. stref ochronnych wokół obiektów gospodarki odpadami; utworzenie obszarów ograniczonego użytkowania dla składowisk odpadów komunalnych i kompostowni, w razie zaistnienia przesłanek określonych w art.135 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska;

4.        zamykanie i rekultywacja do roku 2009 składowisk nie spełniających wymogów rozporządzenia MŚ z dn. 24.03.2003 w sprawie szczegółówych wymagań dotyczących lokalizacji, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. z 2003, Nr 61 poz. 549);

5.        osiągnięcie selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych ze strumienia odpadów komunalnych na poziomie:

-                       w roku 2005 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2006 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2010 - 50% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2014 - 70% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych;

6.        wydzielenie odpadów budowlanych wchodzących w strumień odpadów komunalnych poprzez ich selektywną zbiórkę zapewniającą uzyskanie co najmniej:

-                       15% poziomu selektywnej zbiórki – w roku 2006,

-                       40% - w roku 2010,

-                       60% - w roku 2014;

7.        uzyskanie w 2006 r. w skali kraju poziomów recyklingu dla poszczególnych grup materiałowych określonych dla przedsiębiorców, tj. dla opakowań: z papieru i tektury 45%, z aluminium 35%, ze szkła 35%, z tworzyw sztucznych 22%, wielomateriałowych 20%, ze stali 18%, z drewna i materiałów naturalnych 13%; poszczególne województwa powinny zrealizować recykling, co najmniej na takim poziomie, jaki został określony dla przedsiębiorców;

8.        osiągnięcie w 2007 r. 50% poziomu odzysku i 25 % poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych, a w odniesieniu do poszczególnych rodzajów odpadów - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów  opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. Nr 69, poz.719), z perspektywą zwiększenia tych poziomów do odpowiednio 60-75% i 55-70%, w razie nowelizacji Dyrektywy 94/62/EC według propozycji z roku 2001; poszczególne województwa powinny zrealizować recykling, co najmniej na takim poziomie, jaki został określony dla przedsiębiorców;

9.        zapewnienie odzysku i recyklingu olejów smarowych (z wyłączeniem olejów bazowych i olejów przepracowanych) do roku 2007 zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719);

10.    zapewnienie odzysku i recyklingu zużytych urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych zwierających CFC HCFC do 2007 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719);

11.    zapewnienie do 2007 r. recyklingu na poziomie : 48% - dla odpadów z papieru i tektury, 40% - dla opakowań szklanych, 25% - dla odpadów wielomateriałowych, 20% - dla odpadów metalowych;

12.    redukcja odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania do poziomu:

-                       w 2010 r. - 75% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,

-                       w 2013 r. - 50% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,

-                       w 2020 r. - 35% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.

  1. całkowite zniszczenie i wyeliminowanie PCB (polichlorowane difenyle, polichlorowane trifenyle, monometylotetrachlorodifenylometan, monometylodichlorodifenylometan, monometylodibromodifenylometan oraz mieszaniny zawierające jakąkolwiek z tych substancji w ilości powyżej 0,005% wagowo łącznie) do 2010 r., poprzez kontrolowane uniszkodliwienie PCB oraz dekontaminację lub unieszkodliwienie urządzeń zawierających PCB;

14.    likwidacja do 2010 r. mogilników zawierających przeterminowane środki ochrony roślin;

15.    dwukrotne, w porównaniu ze stanem z 1990 r., zwiększenie do 2014 r. udziału odzyskiwanych i ponownie stosowanych w procesach produkcyjnych odpadów innych niż komunalne;

1.5               Gospodarka odpadami w założeniach polityki ekologicznej państwa

Zobowiązanie wynikające z podpisanych przez Polskę konwencji oraz protokółów globalnych i regionalnych, umów i układów międzynarodowych i dwustronnych, a w szczególności podpisanego w 1991 r, i ratyfikowanego w 1994 r. Układu Europejskiego jak również rozwiązań prawnych i programowych Unii Europejskiej, do których stosowania Polska zostanie zobowiązana w momencie akcesji do Unii Europejskiej, spowodowały, że podjęto prace nad opracowaniem i przyjęciem przez Sejm nowej tzw. II Polityki Ekologicznej Państwa (MŚ, 2000). Dokument ten stanowi gruntowną rewizję i głębokie przeformułowanie założeń celów i priorytetów oraz wytycza kierunki działań Państwa w zakresie ochrony środowiska do roku 2025, jako kompleksowy dokument polityczno-strategiczny państwa.

1.5.1                     Kierunki przyjęte w Polityce Ekologicznej Państwa

Wiodącą zasadą polityki ekologicznej państwa jest przyjęta w Konstytucji RP, zasada zrównoważonego rozwoju. Podstawowym założeniem zrównoważonego rozwoju jest takie prowadzenie polityki i działań w poszczególnych sektorach gospodarki i życia społecznego, aby zachować zasoby i walory środowiska w stanie zapewniającym trwałe, nie doznające uszczerbku, możliwości korzystania z nich zarówno przez obecne jak i przyszłe pokolenia, przy jednoczesnym zachowaniu trwałości funkcjonowania procesów przyrodniczych oraz naturalnej różnorodności biologicznej na poziomie krajobrazowym, ekosystemowym, gatunkowym i genowym. Istotą zrównoważonego rozwoju jest równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych i ekologicznych, co oznacza konieczność integrowania zagadnień ochrony środowiska z polityką w poszczególnych dziedzinach gospodarki. Zasada zrównoważonego rozwoju powinna być przy realizacji polityki ekologicznej państwa uzupełniona szeregiem zasad pomocniczych i konkretyzujących, które znalazły zastosowanie w rozwiniętych demokracjach.

Zasada przezorności,  przewiduje, że rozwiązywanie pojawiających się problemów powinno następować po "bezpiecznej stronie", tj. że odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania, a nie dopiero wtedy, gdy istnieje pełne tego naukowe potwierdzenie. Pozwala to unikać zaniechań wynikających z czasochłonnych badań, braku środków lub zachowawczego działania odpowiedzialnych osób bądź instytucji. Związana z nią zasada wysokiego poziomu ochrony środowiska zakłada, że stosowanie zasad prewencji i przezorności powinno być ukierunkowane na wysoki i bezpieczny dla zdrowia ludzkiego poziom ochrony środowiska.

Zasada integracji polityki ekologicznej z politykami sektorowymi wynika z konstytucyjnej zasady zintegrowanego rozwoju i skutkuje niżej wymienionymi zasadami prewencji (w tym ideą likwidacji zanieczyszczeń u źródła), przezorności i wysokiego poziomu ochrony środowiska. W praktyce oznacza ona uwzględnienie w politykach sektorowych celów ekologicznych na równi z celami gospodarczymi i społecznymi.

Zasady równego dostępu do środowiska przyrodniczego, traktowanej w następujących kategoriach:

-                       sprawiedliwości międzypokoleniowej - zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z równoczesnym tworzeniem i utrzymywaniem warunków do zaspokajania potrzeb przyszłych pokoleń;

-                       sprawiedliwości międzyregionalnej i międzygrupowej - zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych społeczeństw, grup społecznych i jednostek ludzkich w ramach sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów i walorów środowiska, wraz z równoprawnym traktowaniem potrzeb ogólnospołecznych z potrzebami społeczności lokalnych i jednostek;

-                       równoważenia szans pomiędzy człowiekiem a przyrodą, poprzez zapewnienie zdrowego i bezpiecznego funkcjonowania (w sensie fizycznym, psychicznym, społecznym i ekonomicznym) jednostek ludzkich przy zachowaniu trwałości podstawowych procesów przyrodniczych wraz ze stałą ochrona różnorodności biologicznej.

Powyższe zasady skutkować powinny stymulowaniem w ramach nowej polityki ekologicznej państwa następujących procesów:

-                       rozszerzania i umacniania możliwości odtwarzania się zasobów odnawialnych oraz rewitalizacji i renaturalizacji zdegradowanych ekosystemów,

-                       racjonalnego korzystania z zasobów nieodnawialnych i dążenia do ich zastępowania dostępnymi substytutami,

-                       stopniowego eliminowania z użytkowania substancji niebezpiecznych i toksycznych (oraz również w tym przypadku - zastępowania ich mniej uciążliwymi dla środowiska substytutami),

-                       ograniczania skali uciążliwości działalności gospodarczej dla środowiska i nie przekraczania granic jego odporności,

-                       zwiększenia bezpieczeństwa prowadzenia procesów z udziałem materiałów niebezpiecznych i ograniczenia występowania oraz skutków zagrożeń środowiska o charakterze nadzwyczajnym,

-                       stałej ochrony i odtwarzania, w możliwym zakresie, różnorodności biologicznej na poziomie krajobrazowym, ekosystemowym, gatunkowym i genowym, 

-                       tworzenia podmiotom gospodarczym warunków do uczciwej konkurencji w sferze dostępu do ograniczonych zasobów środowiska i możliwości odprowadzania zanieczyszczeń, 

-                       usprawniania procesów podejmowania decyzji dotyczących środowiska, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, w tym stymulowania udziału społecznego w tych procesach, 

-                       dążenia do zapewnienia poczucia bezpieczeństwa ekologicznego poszczególnym jednostkom i grupom społecznym (tworzenia warunków sprzyjających zdrowiu fizycznemu, psychicznemu i społecznemu, w tym poprzez kultywowanie więzi lokalnych).

 

Zasada regionalizacji, oznaczająca m. in.:

-                       rozszerzenie uprawnień dla samorządu terytorialnego i wojewodów do ustalania regionalnych opłat, normatywów, ulg i wymogów ekologicznych wobec jednostek gospodarczych;

-                       regionalizowanie ogólnokrajowych narzędzi polityki ekologicznej w odniesieniu do trzech rodzajów obszarów:

-                       obszarów silnie przekształconych i zdegradowanych lub zagrożonych degradacją,

-                       obszarów o wysokich walorach przyrodniczych (z przewagą funkcji ochronnych, naukowych i rekreacyjnych oraz znaczącą rolą leśnictwa i ekologicznego rolnictwa),

-                       obszarów pośrednich (z przewagą intensywnego rolnictwa i umiarkowanie rozwijanego przemysłu, przede wszystkim przetwórczego);

-                       skoordynowanie polityki regionalnej z regionalnymi ekosystemami w Europie (Morze Bałtyckie i strefy przybrzeżne, tereny górskie i podgórskie, doliny rzeczne i obszary wodno-błotne, szczególnie w strefach przygranicznych).

Zasada uspołecznienia polityki ekologicznej będzie realizowana poprzez stworzenie instytucjonalnych, prawnych i materialnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych w procesie kształtowania modelu zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym rozwoju edukacji ekologicznej, rozbudzaniu świadomości i wrażliwości ekologicznej oraz kształtowaniu nowej etyki zachowań wobec środowiska. Proces ten będzie przebiegał z wykorzystaniem mechanizmów i zaleceń wynikających z "Konwencji w sprawie dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji i dostępu do procedur sądowych w sprawach dotyczących środowiska".

Zasada "zanieczyszczający płaci" oznaczać to będzie złożenie pełnej odpowiedzialności, w tym materialnej, za skutki zanieczyszczania i stwarzania innych zagrożeń dla środowiska na sprawcę, tj. na jednostki użytkujące zasoby środowiska. Zasada ta będzie się także odnosić do uciążliwości powodowanych procesami konsumpcji, szczególnie w sytuacji, gdy konsument ma możliwość wyboru mniej zagrażających środowisku dóbr konsumpcyjnych. Instrumenty wymuszające realizację tej zasady będą modyfikowane tak, by w perspektywie osiągnąć stan w którym:

-                       realizacja przedsięwzięć ochronnych (zmiany technologii, wykorzystywanych nośników energii i surowców oraz budowa urządzeń oczyszczających) będzie na przedsiębiorstwach wymuszana środkami prawnymi w postaci zakazów, prawnie obowiązujących norm emisyjnych, wymogów licencyjnych itp., w takim zakresie, by uzyskać bezpieczny stan środowiska wynikający z prawa międzynarodowego bądź wewnętrznego; 

-                       zagrożenia dla środowiska z tytułu wprowadzania do obrotu i użytkowania substancji i wyrobów niebezpiecznych dla środowiska (zagrażających zdrowiu i przyrodzie na poziomie ekosystemowym, gatunkowym i genetycznym) będą minimalizowane narzędziami prawnymi (zakazy produkcji i użytkowania bądź ograniczenia w użytkowaniu) oraz mechanizmami ekonomicznymi (opłaty produktowe, depozyty ekologiczne, ubezpieczenia ekologiczne); 

-                       nadal będą stosowane opłaty za korzystanie ze środowiska, w takim stopniu, w jakim będzie to konieczne dla uzyskania założonych przyrodniczych i ekonomicznych efektów. 

Głównym zagrożeniem dla środowiska Polski nadal pozostaje zbyt duża emisja. Strategia przeciwdziałania tej sytuacji będzie oparta o zasadę prewencji, która zakłada, że przeciwdziałanie negatywnym skutkom dla środowiska powinno być podejmowane na etapie planowania i realizacji. Oznacza to, także że przy wyborze środków zapobiegawczych oraz sposobów likwidacji skutków określonych procesów lub zdarzeń, a także przy podziale dostępnych środków na ochronę środowiska, preferencje będą uzyskiwały działania usytuowane wyżej w następującym porządku hierarchicznym:

-                       zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i innych uciążliwości, w szczególności poprzez stosowanie tzw. najlepszych dostępnych technik (BAT);

-                       recykling, tj. zamykanie obiegu materiałów i surowców, gospodarcze wykorzystanie odpadów zamiast ich składowania;

-                       zintegrowane podejście do ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń i zagrożeń, zgodne z zaleceniami Dyrektywy Rady 96/61/WE w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli (tzw. dyrektywa IPPC)

-                       wprowadzanie prośrodowiskowych systemów zarządzania procesami produkcji i usługami, polegające na systematycznej identyfikacji, a następnie konsekwentnej realizacji celów środowiskowych prowadzących do ograniczania oddziaływań na środowisko i zużywania jego zasobów proporcjonalnie do wielkości produkcji, zgodnie z ogólnoświatowymi i europejskimi wymaganiami w tym zakresie, wyrażonymi m.in. w standardach ISO 14000 i EMAS, programach czystszej produkcji i Responsible Care, itp.

Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT), w tym najlepszych, uzasadnionych ekonomicznie, dostępnych technologii. Wdrażanie tej zasady powinno następować zarówno poprzez instrumenty prawne, jak i poprzez inne mechanizmy działania (np. dobrowolne porozumienia, zalecenia, rozwój systemów zarządzania środowiskowego).

Zasada subsydiarności wynika m. in. z Traktatu o Unii Europejskiej i oznacza, iż Unia Europejska podejmuje działania nie należące do jej kompetencji wówczas, gdy cele proponowanych działań nie mogą być osiągnięte przez państwo członkowskie. W polskiej polityce ekologicznej będzie ona oznaczała stopniowe przekazywanie części kompetencji i uprawnień decyzyjnych dotyczących ochrony środowiska na właściwy szczebel regionalny lub lokalny (wojewódzki, powiatowy, gminny), tak aby był on rozwiązywany na najniższym szczeblu, na którym może zostać skutecznie i efektywnie rozwiązany.

Zasada klauzul zabezpieczających, która umożliwia państwom członkowskim stosowanie w uzasadnionych przypadkach ostrzejszych środków w porównaniu z wymaganiami wspólnotowego prawa ekologicznego. Stosowanie tej zasady umożliwi realizację wymienionej wyżej zasady regionalizacji oraz stosowanie adekwatnych instrumentów prawnych i ekonomicznych na obszarach silnie przekształconych i zdegradowanych. Zasada ta jest już w pewnym zakresie stosowana w polskiej praktyce zarządzania środowiskiem (np. w formie przyjęcia wzorem Austrii czy Niemiec norm emisji dla niektórych substancji niebezpiecznych, emisja których nie jest dotychczas normowana przez przepisy unijne).

Zasada skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej ma zastosowanie do wyboru planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych ochrony środowiska (lub szerzej: przedsięwzięć wymagających nakładów finansowych), a następnie, w trakcie i po zakończeniu ich realizacji - do oceny osiągniętych wyników. W praktyce oznacza ona potrzebę minimalizacji nakładów na jednostkę uzyskanego efektu.

Podstawowe priorytety zawarte w II Polityce Ekologicznej Państwa  oraz Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010obejmują przede wszystkim:

 

 

Cele średniookresowe do 2010 r.

Za priorytetowe cele w zakresie gospodarowania odpadami w latach 2003-2010 uznaje się:

-                       pełne wprowadzenie w życie regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy, zgodnie z przyjętym harmonogramem;

-                       ratyfikację konwencji międzynarodowych dotyczących gospodarki odpadowej oraz dostosowanie do wymagań tych konwencji prawodawstwa krajowego;

-                       zwiększenie poziomu odzysku (w tym recykling) odpadów przemysłowych poprzez odpowiednią politykę podatkową i system opłat za korzystanie ze środowiska;

-                       stworzenie podstaw dla nowoczesnego gospodarowania odpadami komunalnymi, zapewniającego wzrost odzysku zmniejszającego ich masę unieszkodliwianą przez składowanie co najmniej o 30% do 2006 r. i o 75% do roku 2010 (w stosunku do roku 2000);

-                       zbudowanie - w perspektywie 2010 r. - krajowego systemu unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych.

Zadania na lata 2003-2006

Najpilniejsze zadania o charakterze priorytetowym, które w ramach realizacji wyżej wymienionych celów należy wykonać w latach 2003-2006, wyliczone są poniżej.

Działania:

-                       zakończenie wdrażania przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami, zmienionego w latach 2001-2002 w ramach harmonizacji z prawem Unii Europejskiej, poprzez uruchomienie systemów ewidencji i kontroli odpadów oraz opracowanie i podjęcie realizacji krajowego i wojewódzkich planów gospodarki odpadami (2003 r., opracowanie krajowego planu gospodarki odpadami - 2002 r.);

-                       opracowanie i rozpoczęcie realizacji programów unieszkodliwienia odpadów szczególnie niebezpiecznych, objętych przepisami Konwencji Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (2004 r.);

-                       opracowanie i realizacja krajowego i regionalnych planów zintegrowanego gospodarowania odpadami niebezpiecznymi, obejmującego sieć magazynów, w tym szczególnie magazynów odpadów powypadkowych, oraz sieć instalacji do unieszkodliwiania (2006 r.);

-                       utworzenie, lub powołanie w ramach już istniejących instytucji, ośrodka informacji BAT/BREF o procesach technologicznych w zakresie przekształcania i unieszkodliwiania odpadów (2004 r.);

-                       utworzenie systemu zakładów demontażu i przerobu(strzępienia) pojazdów wycofanych z eksploatacji, zapewniających zgodny z  wymaganiami dyrektywy Unii Europejskiej 2000/53/WE poziom recyklingu odpadów oraz ponownego użycia wybranych części samochodowych.

W II Polityce Ekologicznej Państwa  do priorytetów krótkookresowych (przewidzianych do realizacji na lata 2000-2002 jedanak w roku 2003 ciągle aktualnych) w dziedzinie gospodarowania odpadami należą:

-                       przygotowanie strategii gospodarowania odpadami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym (wykonane w zakresie szczebla krajowego a wykonywane na poziomie szczebla regionalnego i lokalnego);

-                       opracowanie planów gospodarowania odpadami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym (podobnie jak powyższe);

-                       przygotowanie programów likwidacji odpadów niebezpiecznych zawierających metale ciężkie (rtęć, ołów, kadm) i trwałe zanieczyszczenia organiczne (PCB) (zarówno odpadów wytwarzanych jak i już nagromadzonych), a także przyspieszenie realizacji programu likwidacji mogilników, w których są przechowywane przeterminowane środki ochrony roślin i inne substancje niebezpieczne (przygotowywane);

-                       tworzenie nowych struktur organizacyjnych i systemów dla realizacji zobowiązań tj. udzielania pozwoleń, prowadzenia kontroli, identyfikacji, ewidencji i rejestracji odpadów oraz zakładów przeróbki odpadów (wdrażane);

-                       opracowanie koncepcji budowy zintegrowanej sieci zakładów gospodarowania odpadami, ze szczególnym uwzględnieniem odpadów niebezpiecznych (w trakcie przygotowywania);

-                       rozszerzenie mechanizmów rynkowych oraz przygotowanie skutecznych instrumentów ekonomicznych (kaucje, opłaty produktowe, system preferencji podatkowych - przygotowywane i częściowo wdrażne);

-                       wdrożenie systemów pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów i metod ich zagospodarowywania (brak);

-                       identyfikacja zagrożeń i rozszerzenie zakresu prac na rzecz likwidacji starych składowisk odpadów, modernizacji składowisk eksploatowanych oraz rekultywacji terenów zdegradowanych (brak);

-                       przeprowadzenie ogólnokrajowej inwentaryzacji instalacji do unieszkodliwiania i wykorzystywania odpadów (inwentaryzacja wykonana na potrzeby KPGO);

-                       zmniejszenie do minimum przemieszczania odpadów, zgodnie ze wspólnotowymi zasadami bliskości i samowystarczalności (brak);

-                       ograniczanie ilości odpadów deponowanych na składowiskach (brak);

W średniookresowym horyzoncie czasowym (lata 2003-2010) konieczne będzie:

-                       zintensyfikowanie realizacji opracowanych planów gospodarowania odpadami;

-                       dwukrotne zwiększenie udziału odzyskiwanych i ponownie wykorzystywanych w procesach produkcyjnych odpadów przemysłowych w porównaniu ze stanem z 1990 r.;

-                       wdrożenie w całym kraju systemów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, w tym odpadów niebezpiecznych;

-                       tworzenie kompleksowych systemów odzysku surowców wtórnych z odpadów, m.in. makulatury, szkła, tworzyw sztucznych, odpadów gumowych, puszek aluminiowych; odzyskiwanie i powtórne wykorzystywanie co najmniej 50% papieru i szkła;

-                       stworzenie kompleksowego systemu odzysku opakowań i recyklingu materiałów z opakowań, w tym jednolitego systemu ewidencji tych odpadów; opracowanie i wdrożenie harmonogramu osiągnięcia określonego stopnia odzysku i recyklingu, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów z opakowań;

-                       budowa zintegrowanej infrastruktury do bezpiecznego zbierania, segregacji, transportu, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (m.in. przepracowanych olejów, zużytych akumulatorów i baterii);

-                       zewidencjonowanie urządzeń zanieczyszczonych PCB i podjęcie działań technicznych dla eliminacji tych urządzeń i bezpiecznego usuwania olejów odpadowych zawierających powyżej 50 ppm PCB/PCT (np. oczyszczania transformatorów o zawartości powyżej 0,005% wagowych PCB);

-                       wprowadzenie systemów ewidencji zakładów posiadających rocznie ponad 500 litrów olejów odpadowych;

-                       podejmowanie działań w celu eliminacji PCB, w tym, w pierwszej kolejności przeprowadzenie inwentaryzacji urządzeń zawierających powyżej 5 litrów PCB oraz do końca 2010 r. oczyszczenie wszelkich urządzeń i instalacji zawierających te substancje;

-                       tworzenie rynków zbytu dla materiałów z odzysku;

-                       rozpoczęcie budowy systemu zintegrowanej sieci zakładów przeróbki odpadów (powiązanej z innymi państwami Unii Europejskiej), szczególnie odpadów niebezpiecznych;

-                       realizacja programu likwidacji mogilników, w których składowane są przeterminowane środki ochrony roślin i inne substancje niebezpieczne;

-                       opracowanie i stopniowe wdrażanie narodowej strategii redukcji ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów;

-                       składowanie jedynie unieszkodliwionych odpadów niebezpiecznych;

-                       zakończenie realizacji programu spalania odpadów szpitalnych;

-                       wycofanie z produkcji i użytkowania, bądź ograniczenie użytkowania substancji i materiałów niebezpiecznych reglamentowanych przez dyrektywy Unii Europejskiej i międzynarodowe przepisy prawne (m.in. zawierających metale ciężkie, trwałe zanieczyszczenia organiczne i substancje niszczące warstwę ozonową);

-                       wprowadzenie systemu pozwoleń zintegrowanych na emisje zanieczyszczeń do wszystkich komponentów środowiska w jednym postępowaniu administracyjnym i z punktu widzenia najlepszej dostępnej techniki, zgodnie z wymaganiami odpowiedniej dyrektywy Unii Europejskiej;

-                       wdrożenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru nad gospodarowaniem odpadami, w tym prowadzenie monitoringu;

-                       rozszerzenie zakresu prac badawczo-rozwojowych nad nowymi technologiami odzysku i ponownego wykorzystania odpadów.

W okresie perspektywicznym (lata 2010-2025) priorytetowe kierunki polityki w zakresie ochrony środowiska przed odpadami obejmują:

-                       pełną przebudowę modelu konsumpcji i produkcji w kierunku poprawy efektywności energetycznej i surowcowej;

-                       realizacja zobowiązań w zakresie redukcji ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji, z uwzględnieniem Dyrektywy Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów;

-                       ostateczne rozwiązanie problemu opakowań i odpadów z opakowań;

-                       zorganizowanie sprawnego systemu odzysku wszystkich surowców wtórnych z wykorzystaniem najlepszych dostępnych technik (BAT);

-                       zapewnienie całkowitego unieszkodliwienia nagromadzonych odpadów niebezpiecznych; w szczególności rozważenie celowości budowy odpowiednich instalacji w kraju lub wykorzystania istniejących za granicą;

-                       sukcesywną likwidację starych, wcześniej nagromadzonych odpadów przemysłowych i komunalnych;

-                       kontynuację prac badawczo-rozwojowych dotyczących technologii małoodpadowych oraz technologii odzysku i ponownego użycia odpadów.

1.6               Kierunki gospodarki odpadami przyjęte w Polityce Unii Europejskiej

Podstawowe zasady polityki

Traktat Rzymski, z późniejszymi zmianami zapewnia polityce w dziedzinie ochrony środowiska miejsce wśród oficjalnych zasad polityki Wspólnoty Europejskiej i przypisuje jej trzy cele:

-                       zachowanie, ochronę i poprawę jakości środowiska;

-                       przyczynianie się do ochrony zdrowia ludzkiego;

-                       zapewnienie rozsądnego i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych.

Postanowiono, że poczynania Wspólnoty odnoszące się do ochrony środowiska powinny opierać się na działaniu zapobiegawczym, przyznawaniu pierwszeństwa usuwaniu podstawowych zagrożeń dla środowiska oraz uznaniu zasady, że zanieczyszczający płaci.

W każdym przypadku podstawową zasadą wszelkich działań we powinno być unikanie wytwarzania odpadów oraz zmniejszanie ich ilości i szkodliwości.

Wymagania ochrony środowiska (a tym samym również wchodzące w ich zakres gospodarowanie odpadami) powinny stanową składową część polityki Wspólnoty w innych dziedzinach.

Pierwsza zasada strategii: zapobieganie

Zapobieganie powstawaniu odpadów jest pierwszą zasadą europejskiej strategii w dziedzinie odpadów.

Korzystny wpływ na zmniejszenie powstawania odpadów mogą mieć zmiany technologiczne, przy założeniu, że opracowane będą prawdziwie czyste technologie, nie zaś technologie oczyszczania, które powodują tylko przemieszczanie zanieczyszczeń.

Żeby zrealizować to założenie, prowadzące do zmniejszania ilości odpadów, zaproponowano opracowanie dwutorowej strategii zapobiegania:

-                       zapobieganie poprzez technologie,

-                       zapobieganie poprzez produkty,

podkreślając, że odpady powstają na dwóch etapach: podczas wytwarzania produktów (odpady przemysłowe itp.) oraz po ich wykorzystaniu (odpady bytowe itp.).

 

Zapobieganie poprzez technologie

Głównym celem opracowania czystych technologii jest doskonalenie procesów wytwarzania, nie przysparzających zanieczyszczeń, podczas których powstaje niewiele odpadów lub nie ma ich wcale.

Zapobieganie poprzez produkty

Zmniejszanie ilości lub objętości odpadów musi uwzględniać wpływy, jakie produkt wywiera na środowisko w czasie jego trwania i użytkowania. Należy zapewnić, aby produkty wprowadzane na rynek, podczas wytwarzania, użytkowania i końcowego usuwania, w możliwie najmniejszym stopniu przyczyniały się do zwiększenia ilości lub szkodliwości odpadów albo do powstania zanieczyszczeń. Kampania "czystych produktów" musi angażować wytwórców i projektantów produktów na równi z konsumentami, wytwórcami odpadów.

Druga zasada: recykling i powtórne wykorzystanie odpadów

Najlepszym sposobem zapobiegania lub zmniejszania wszelkich niekorzystnych wpływów na środowisko po powstaniu odpadów jest ich recykling i/lub powtórne wykorzystanie; oznacza to ponowne wprowadzenie odpadów do właściwego obiegu w gospodarce.

Recykling i powtórne wykorzystanie odpadów może odbywać się różnymi metodami, na przykład przez regenerację oraz odzyskanie surowców i energii w innej postaci. Wybór powinien uwzględniać cel, jaki stanowi zmniejszenie ilości odpadów oraz oszczędność surowców i energii.

Instytucjonalne wspieranie recyklingu odpadów i ich powtórne wykorzystanie powinno następować przez:

-                       prace badawczo-rozwojowe prowadzone w dziedzinie technologii powtórnego wykorzystania i recyklingu,

-                       optymalizację systemów zbierania i segregowania (zbieranie selektywne, segregowanie elektromechaniczne itp.),

-                       zmniejszanie kosztów zewnętrznych powtórnego wykorzystania i recyklingu odpadów,

-                       tworzenie rynków zbytu dla produktów wytwarzanych w procesie powtórnego wykorzystania i recyklingu.

W odniesieniu do poszczególnych sektorów gospodarki Wspólnota ustaliła już wiele systemów recyklingu olejów odpadowych, makulatury, opakowań po napojach i zużytych baterii.

Trzecia zasada: optymalizacja ostatecznego usuwania

Odpady, których nie można powtórnie wykorzystać, ani poddać recyklingowi z konieczności muszą być usunięte; w zasadzie oznacza to ich składowanie.

Składowanie odpadów wywołuje poważne problemy związane z oddziaływaniem na środowisko, a także z brakiem odpowiednich miejsc na składowiska. Wobec tego gospodarowanie odpadami tylko w ostateczności powinno polegać na ich składowaniu.

Przed podjęciem decyzji o składowaniu należy rozpoznać inne możliwości obróbki, mając na względzie cel, jakim jest zmniejszenie objętości lub potencjalnej szkodliwości odpadów. Zakłada się iż koniecznym jest rozwój stosowanych procesów obróbki fizykochemicznej lub biologicznej (neutralizacja, stabilizacja, kompostowanie, fermentacja, itp.).

Składowanie, które w rezultacie staje się ostatecznym przeznaczeniem pozostałości z innych procesów obróbki odpadów, musi odpowiadać rygorystycznym normom w zakresie:

-                       wyboru lokalizacji,

-                       budowy obiektu,

-                       eksploatacji obiektu,

-                       wstępnej obróbki składowanych odpadów,

-                       rodzaju przyjmowanych odpadów,

-                       nadzoru po zamknięciu obiektu.

Czwarta zasada: regulacje dotyczące przewozów

Na gruncie prawa międzynarodowego zagadnienia dotyczy podpisana 22 marca 1989r. w Bazylei międzynarodowej konwencji o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych. Wiosną 1993r. Unia Europejska konsekwentnie wprowadziła zarówno system wspomnianej Konwencji jak i listy OECD do prawa europejskiego tworząc tzw. Przepisy o Przesyłkach Transgranicznych. W 1994 został wprowadzony zakaz eksportu odpadów niebezpiecznych przeznaczonych do usuwania z krajów OECD do krajów spoza OECD, a w 1998 wszedł w życie zakaz eksportu odpadów niebezpiecznych do odzysku z krajów OECD do krajów spoza OECD. W prawie Unii materię tę reguluje bardzo obszerne rozporządzenie nr 259/93 z 1 lutego 1993r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie Wspólnoty oraz poza jej obszar. Nie zmieniono w rozporządzeniu sposobu rozumienia pojęcia "odpady", odsyłając w tej mierze do dyrektywy 75/442.

 

W zakres rozporządzenia wchodzą następujące zagadnienia:

-                       przesyłanie odpadów pomiędzy państwami członkowskimi oraz transport do państw spoza Wspólnoty,

-                       eksport odpadów z Unii przeznaczonych do usuwania lub odzysku do krajów Afryki, Pacyfiku i Karaibów,

-                       import odpadów do Unii zarówno do usuwania jak i odzysku,

-                       tranzyt odpadów z krajów nie należących do Unii poprzez terytorium Unii zarówno w celu usunięcia, jak i odzysku w kraju nie będącym członkiem Unii.

Piąta zasada: działania naprawcze

Badania dotyczące rekultywacji miejsc, na których są porzucone składowiska objęte zostały na lata 1989 - 1992 programem STEP (Science and Technology for Environmetal Protection).

W założeniach programu ACE wsparcie finansowe może być udzielone przedsięwzięciom pilotażowym w zakresie nowych technik wykrywania, oznaczania i rekultywacji terenów zanieczyszczonych. Komisja wprowadziła również możliwość partycypowania w kosztach rekultywacji opuszczonych terenów przemysłowych na obszarach o podupadającym przemyśle, czyniąc z tego jedną z wytycznych w polityce regionalnej Wspólnoty.

Wprowadzanie w życie prawa Wspólnoty

Podstawową gwarancją dobrego gospodarowania odpadami jest stosowanie się do dyrektyw Wspólnoty w tej dziedzinie.

Komisja Europejska będzie czuwała nad prawidłowym stosowaniem dyrektyw przez państwa członkowskie i oceniała czy wywiązują się one z obowiązku przygotowania planów usuwania odpadów oraz składania sprawozdań dotyczących realizowania tych planów. Należy śledzić nie tylko ustawodawstwo państw członkowskich, lecz również przestrzeganie postanowień Wspólnoty w praktyce na szczeblu krajowym. Tego rodzaju kontrola jest jedyną gwarancją prawidłowego funkcjonowania zasad Wspólnoty w interesie ochrony środowiska.

Gospodarowanie odpadami we Wspólnocie bez granic wewnętrznych

Usuwanie odpadów zoptymalizowane jest tylko przez wybranie najlepszych systemów usuwania oraz przez precyzyjne kierowanie kanałami, którymi odpady trafiają do tych systemów. Szczególną uwagę należy zwrócić na zasady rządzące przesyłaniem odpadów w obrębie Wspólnoty oraz eksportowaniem odpadów poza Wspólnotę.

Przesyłanie odpadów przed usunięciem

Usuwanie w obrębie Wspólnoty

Gospodarowanie odpadami pociąga za sobą dużą liczbę transakcji handlowych, niezależnie od tego czy odpady mają być ostatecznie usuwane, czy poddane przeróbce w celu odzyskania surowców. Uwzględniając szczególny charakter odpadów Wspólnota opracowała już pod względem prawnym zbiór zasad mających na celu nie tylko usuwanie lub przetwarzanie odpadów w sposób zgodny z zasadami ochrony środowiska, ale także kontrolowanie ich przesyłania.

Ze względu na te uwarunkowania ekologiczne, ekonomiczne i społeczno-polityczne, potrzebny jest rozwój sieci zakładów ostatecznego usuwania odpadów, tak aby cała operacja (zbieranie, transport i usuwanie) nie powodowała nierównomiernego rozmieszczenia zakładów w obrębie jednych obszarów, pozostawiając inne zbyt słabo wyposażone.

W celu osiągnięcia takiego rozwoju określono regulacje, które zapewniałyby w miarę możliwości usuwanie odpadów w najbliżej położonych zakładach przy użyciu odpowiednich technologii gwarantujących wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia publicznego.

Wejście w życie takiej zasady w żadnym razie nie może prowadzić do sytuacji monopolistycznej.

"Najbliższy zakład" nie musi w każdym przypadku oznaczać "bliski". W celu osiągnięcia najlepszego rozmieszczenia zakładów, należy uwzględnić wymagania i możliwości obróbki. Na przykład, rozmieszczenie zakładów przyjmujących odpady komunalne nie może być takie samo, jak zakładów usuwania chemicznych odpadów zawierających związki chlorowcopochodne.

Odmienna sytuacja wystąpi wtedy, gdy odpady będą poddawane recyklingowi przez odbiorcę. Posiadacz odpadów musi zapłacić za ich ostateczne usunięcie. W przypadkach kiedy odpady są przeznaczone do recyklingu, posiadacz odpadów otrzymuje zapłatę od zajmującego się recyklingiem.

Powoduje to, że odpady przeznaczone do recyklingu stają się częścią produktywnego obiegu gospodarczego, a odpowiedzialnym za gospodarkę odpadami trzeba zapewnić dostęp do tych firm, które mogą prowadzić recykling w sposób najbardziej skuteczny, z uwzględnieniem wymagań rynku. W żadnych okolicznościach skuteczność ta nie może zagrażać środowisku lub zdrowiu ludzkiemu. Tym, którzy zajmują się działalnością związaną z odpadami, nie można pozwalać na odstępowanie od recyklingu odpadów, które są do tego przeznaczone. W celu zachęcenia do recyklingu odpadów, który stanowi jeden z priorytetów Wspólnoty w tej dziedzinie gospodarki, muszą działać zasady swobodnej konkurencji, przy założeniu, że przesyłanie odpadów będzie kontrolowane i realizowane na podstawie umowy pomiędzy posiadaczem odpadów a prowadzącym recykling, przy czym oba podmioty muszą być zarejestrowane i zatwierdzone.

 

 

2        Ogólna charakterystyka powiatu

Rysunek 21 Mapa województwa zachodniopomorskiego z lokalizacją terenu opracowania.

 

2.1               Położenie geograficzne, charakterystyka regionu[5]

Powiat Pyrzycki wyodrębniony  od 1 stycznia 1999 roku na podstawie reformy administracyjnej, jest jednym z 21 powiatów Województwa Zachodniopomorskiego Obszar Powiatu Pyrzyckiego zajmuje południowo-zachodnią część Województwa Zachodniopomorskiego (patrz Rysunek 2.1). W skład Powiatu Pyrzyckiego wchodzi 6 gmin, w kolejności: Bielice, Kozielice, Lipiany, Przelewice, Pyrzyce i Warnice. Zajmują one łącznie 726 km2. W powiecie są tylko dwa miasta: Pyrzyce – stolica powiatu oraz Lipiany.

Ziemia Pyrzycka znana jest z żyznych i bogatych w próchnicę gleb. Podstawowym typem gleb dla Powiatu Pyrzyckiego są gleby brunatne. Zajmują one niemal cały obszar moreny dennej otaczającej obniżenie Niziny Pyrzyckiej. Gleby brunatne prawie w całości zajęte są pod uprawę polową. Wartość bonitacyjna gleb brunatnych osiąga od II do IV klasy. Są to przeważnie gleby pszenno-buraczane i żytnio-ziemniaczane. Z obszarem zastoiska pyrzyckiego związane jest występowanie czarnych ziem pyrzyckich, najżyźniejszych gleb na Pomorzu Zachodnim. Zaliczane od I do III klasy bonitacyjnej. Są to gleby pszenno-buraczane o dobrej strukturze i żyzności. Gleby bagienne zajmują stosunkowo duży obszar. Występują w dolinie rzeki Płoni, wokół jezior: Miedwie, Będgoszcz i Sitno. Gleby bagienne użytkowane są głównie jako łąki i pastwiska. Powiat Pyrzycki należy do najmniej zalesionych w Województwie Zachodniopomorskim. Wszystkie dostępne dla rolnictwa powierzchnie zajęte zostały pod uprawy. Niewiele jest więc miejsca dla dziko rosnących roślin. Większe kompleksy leśne występują w okolicy Lipian, Trzeborza, Swochowa, a ponadto dzika roślinność i zalesienia występują w dolinach rzecznych i wokół jezior, na skarpach i stokach wzgórz. Roślinom rodzimym towarzyszą bardzo liczne gatunki drzew i krzewów obcego pochodzenia, hodowane obficie w licznych parkach zakładanych wokół pałaców.

Najokazalszy i najcenniejszy jest 30 hektarowy Ogród Dendrologiczny w Przelewicach z zespołem pałacowo-folwarcznym. Jedyny w województwie i jeden z nielicznych w kraju. Powstał na początku XIX wieku. Właściciel Przelewic, przyrodnik, C. Borsig sprowadził tutaj i wysadził liczne okazy drzew i krzewów z całego świata. Wartość parku polega nie tylko na wielkiej ilości zgromadzonych tutaj gatunków, ale również na pięknym jego urządzeniu, na doskonałym rozplanowaniu poszczególnych grup roślin, stawów i strumieni. Na terenie Powiatu Pyrzyckiego rezerwaty roślinności:

-                       Brodogóry;

-                       Jezioro Jasne;

-                       Stary Przylep.

 

Powiat Pyrzycki ze względu na duże zmiany związane restrukturyzacją rolnictwa i likwidacją PGR-ów, których było tu wiele posiada szereg gruntów i działek przeznaczonych lub nadających się pod nowe inwestycje. Głównym walorem powiatu jest jego położenie wzdłuż między narodowego szlaku komunikacyjnego, bliskość przejść granicznych do Niemiec i Skandynawii, dostęp do infrastruktury wielkiego miasta Szczecina, odległego od stolicy powiatu zaledwie 44 km. Dobrze rozwinięta sieć dróg stwarza dogodne połączenia komunikacyjne w obrębie powiatu. Międzynarodowa trasa Nr 3 przebiegająca przez powiat oraz planowana autostrada A-3, z węzłem na wysokości Pyrzyc umożliwiają łatwą komunikację z większymi miastami: Szczecin, Poznań, Berlin. Najbliższe przejście na granicy Polsko-Niemieckiej znajduje się w odległości 60 km od Pyrzyc, a ze Świnoujścia odległego o 120 km jest połączenie promowe z krajami Skandynawskimi. Tereny oferowane pod inwestycje są w większości uzbrojone w sieć wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną i drogi dojazdowe. Istnieje możliwość uzyskania dogodnych ulg inwestycyjnych i zwolnień od podatków. Najchętniej widziani są inwestorzy z dziedziny przetwórstwa rolno-spożywczego oraz turystyki i wypoczynku, ze wskazaniem na wypoczynek w oparciu o tereny wiejskie. Istnieją tu szerokie możliwości rozwoju agroturystyki.

Wg podziału fizyczno-geograficznego (Rysunek 2‑2) przedmiotowy region znajduje się na Równinie Pyrzyckiej.

 


Rysunek 22 Podział województwa zachodniopomorskiego na regiony (wg podziału fizyczno-geograficznego Polski J.Kondrackiego - 1998)


2.2               Gleby, hydrogeologia i hydrologia

Teren powiatu ma zróżnicowaną budowę geologiczną i rzeźbę powierzchni, a w związku z tym zróżnicowanym występowaniu wód powierzchniowych i gruntowych oraz gleb i zespołów roślinnych. Charakterystyczną cechą Powiatu Pyrzyckiego jest duże bogactwo typów krajobrazu. Obejmuje on okolice jeziora Miedwie, rzeki Płoni i jeziora Płoń oraz Pojezierza Barlineckiego pomiędzy Tetyniem, a Jesionowem.

Największą rzeką powiatu jest rzeka Płonia przepływająca jeziora Płoń i Miedwie. Rzeźba powierzchni rozwinęła się w granicach 96 m, taka jest bowiem różnica wysokości między najniżej położonymi terenami wokół jeziora Miedwie, wyniesionego 14 m n.p.m., a najwyższymi pagórkami morenowymi w okolicy Krzemlina i Jesionowa dochodzącymi do 110 m wysokości n.p.m. Występuje tu gęsta sieć rzek i strumieni, liczne jeziora oraz tereny podmokłe i torfowiska. Obszar powiatu odwadniają dwie większe rzeki uchodzące do Odry: rzeka Płoń i rzeka Myśla.

Występujące na Ziemi Pyrzyckiej jeziora należą do jezior polodowcowych, głównie rynnowych. Charakteryzują się one wąskim, wydłużonym kształtem i zwykle układają się w ciągi poprzedzielane progami i płyciznami. Obok jezior rynnowych bardzo licznie spotykane są drobne jeziorka o owalnych kształtach zwane “oczkami”. Największym jeziorem jest Miedwie (36,8 km2), piąte co do wielkości jezioro w Polsce. Dno jeziora sięga 28 m poniżej poziomu morza w związku z tym jest kryptodepresją. Duża głębokość sprawia, że żyją tu ciekawe gatunki ryb, jak sieja miedwieńska i gatunki rzadkich raczków spotykanych jedynie w odległych wodach skandynawskich i jeziorach alpejskich. Charakterystyczną cechą jest pas płycizny przybrzeżnej osiągający miejscami szerokość kilkudziesięciu metrów. Drugim co do wielkości w powiecie jest jezioro Płoń, zajmujące płaskie obniżenie na dnie Niziny Pyrzyckiej o głębokości ok. 4 m. Jezioro ma również kształt rynny o długości około 7 km i szerokości 1,5 km. Podobnym jeziorem jest Będgoszcz. Linia brzegowa jest tu dobrze rozwinięta, a powierzchnia wody urozmaicona drobnymi wyspami. Ciekawy kompleks jeziorny stanowią jeziora: Chłop, Będzin i Wądół w okolicy Lipian. Są to jeziora rynnowe moreny czołowej. Linia brzegowa jest silnie rozwinięta, zarysowująca szereg półwyspów i wysp, a zbiorniki wodne posiadają liczne przewężenia, płycizny i progi.

Na głębokości 1600 m w rejonie Pyrzyc znajdują się zasoby wód termalnych. W dniu 9 grudnia 1996 roku odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia pierwszej w Polsce ciepłowni geotermalnej. Obecnie “Geotermia Pyrzyce” jest nowoczesnym przedsiębiorstwem ze znakomitą kadrą i znakomitymi warunkami rozwoju, dzięki posiadanej nadwyżce energii cieplnej i wolnym gruntom wokół ciepłowni może zaproponować inwestorom: uruchomienie szklarni oraz przetwórni, suszarni lub innej produkcji rolnej, możliwości budowy kompleksu wodno rekreacyjnego z wykorzystaniem leczniczych własności solanki.

2.3               Infrastruktura społeczna

Powiat Pyrzycki zamieszkuje  41 325 osób na stan z czerwca 2003 w tym w poszczególnych gminach:

Tab. 21 Wielkość populacji Powiatu Pyrzyckiego dane z ankiet wypełnionych przez gminy powiatu.

Gmina

Ludność

Bielice

2953

Kozielice

2721

Lipiany

6370

Przelewice

5659

Pyrzyce

20300

Warnice

3322

Suma

41325

Dominująca większość ludności Powiatu Pyrzyckiego zamieszkuje tereny wiejskie.

2.3.1                     Szkolnictwo

Na terenie powiatu do szkół uczęszcza 7118 uczniów. Wartość zamieszczona w tabeli poniżej obejmuje uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich. Dane nie obejmują oddziałów "0".

Tab. 22 Ilość uczniów uczęszczających do szkół na terenie Powiatu Pyrzyckiego

Lp.

Gmina

Liczba uczniów

1.

Bielice

393

2.

Kozielice

371

3.

Lipiany

813

4.

Przelewice

755

5.

Pyrzyce

4240

6.

Warnice

546

7

POWIAT                                 SUMA:

7118

 

2.3.2                     Zatrudnienie i bezrobocie

W wyniku przekształceń gospodarczych w Polsce tereny, praktycznie całkowicie rolnicze, Powiatu Pyrzyckiego są narażone na duże bezrobocie. Spowodowane to jest likwidacją dużej ilości PGR-ów w której miało zatrudnienie część lokalnej społeczności. Charakter i struktura bezrobotnych przedstawiono w Tab. 2‑3.

Tab. 23 Ilości bezrobotnych  na terenie Powiatu Pyrzyckiego Dane GUS grudzień 2002.

 Powiat Pyrzycki

Gmina

Ogółem

Zamieszkali na wsi

Wskaźnik
Bezrobocia

Razem

Kobiety

Razem

Kobiety

Gmina Bielice

327

168

327

168

18,8 %

Gmina Kozielice

358

172

358

172

23,7 %

Gmina Przelewice

852

414

852

414

26,0 %

MG Pyrzyce

2 402

1 151

914

459

18,7 %

Gmina Warnice

381

186

381

186

18,0 %

MG Lipiany

1 059

592

383

221

26,7 %

POWIAT
PYRZYCKI

5 379

2 683

3 215

1 620

21,2 %

 

2.4               Infrastruktura gospodarcza

Wg dany GUS 2002[6] na terenie Powiatu Pyrzyckiego ogółem zarejestrowanych jest 2961 podmiotów gospodarczych. W tym sektor publiczny zajmuje 109 a prywatny 2852. W skład w/w sumy wchodzą również przedsiębiorstwa państwowe 7 zakładów i spółdzielnie w liczbie 27 podmiotów.

2.4.1                     Gmina Bielice

Wg analizy danych z ankiet stwierdzono że na terenie gminy zarejestrowanych i prowadzących działalność jest 25 jednostek organizacyjnych. Do podmiotów o większym znaczeniu należy zaliczyć: Farmex Sp. z o.o., Liniex Sp. z o.o., Bro Sp. z o.o. i Petroblack Sp. z o.o.;Zespół Szkół Publicznych w Bielicach, Samodzielny Gminny ZOZ w Bielicach, Bank Spółdzielczy w Pyrzycach, Filia w Bielicach, Przetwórstwo owocowo-warzywne "Irena" w Chabowie, Urząd Pocztowy, Urząd Gminy, Młyn zbożowy w Babinie, Piekarnia w Swochowie.

2.4.2                     Gmina Kozielice

Wg danych przekazanych w ankiecie przez gminę aktywnych w ewidencji jest 121 jednostek organizacyjnych. Jako znaczące należy wskazać podmioty: "HEINRICH” Gospodarstwo rolne; "PRESCON” Zakład spawalniczy Kozielice; „KUROTEC-POLSKA” Wyroby z tworzyw plastycznych; „PER-LA” Gospodarstwo rolne Siemczyn; „AGRO-FARM” Gospodarstwo rolne Tetyń.

2.4.3                     Gmina Lipiany

Zgodnie z danymi przedstawionymi w ankiecie gmina wykazała 131 jednostek organizacyjnych aktywnych gospodarczo. Jednocześnie poniżej przedstawiono główne zakłady pracy zatrudniające pracowników z terenu gminy: Fabryka Armatur "Lipiany" S.A.; Krążel S.p. z o.o.; ARECO-SWEDEN Sp. z o.o.; Zespół Szkół; Lipkon Sp. z o.o.; Rejon dróg krajowych GDDKiA w Szczecinie Rejon Lipiany; BS; Usługi Komunalne; Przedszkole; Dom Pomocy Społecznej; SPZOZ; Poczta Polska; Urząd Miejski; OSP; MGOK; MBP.

2.4.4                     Gmina Przelewice

Gminę należy uznać za gminę typowo rolniczą. Zdecydowana większość życia gospodarczego gminy związana jest bezpośrednio lub pośrednio z rolnictwem. W strukturze gospodarstw przeważają gospodarstwa prywatne.

Struktura wielkości gospodarstw:

-                       do 3 ha – 55;

-                       3 - 7 ha – 32;

-                       7-17 ha -123;

-                       17-50 ha -68;

-                       powyżej 50 ha – 24.

Zatrudnienie na terenie gminy zostało przedstawione w oparciu o wypełnioną ankietę przekazaną przez gminę, a mianowicie, na terenie gminy zarejestrowanych i prowadzących działalność jest 211 podmiotów. Główne zakłady na terenie gminy zatrudniające znaczącą część społeczeństwa, są to m.in.: ROLMIX; Rolbi; Arka; Urząd Gminy; Ogród Dendrologiczny; Szkoły.

2.4.5                     Gmina Pyrzyce

W danych przekazanych przez gminę stwierdzono 803 jednostki organizacyjne wytwarzające odpady. W grupie wykazanych zakładów przez gminę istnieją jednostki, o dużym zatrudnieniu : Backer OBR - produkcja urządzeń grzewczych elektrycznych; Europa Systems; Cerambud - produkcja ceramiki budowlanej, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska.

2.4.6                     Gmina Warnice

W wyniku przeprowadzonej analizy danych ankietowych 83 jednostki organizacyjne funkcjonują na terenie gminy z czego znaczącymi w skali gminy są: Warmet Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe, Pomotor, Bard Sp. z o.o., Dako, Nibe – Polska Warnice, Roso, Warplon, PRES-CON Sp. z o.o., UNIZETO-AGRO Sp. z o.o.

3        Gospodarka odpadami na obszarze powiatu

Według danych przedstawionych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Opadami  na terenie województwa zachodniopomorskiego wytworzono 616 500 Mg odpadów komunalnych (w roku 2000). Natomiast w „Raporcie o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w roku 2001” (WIOŚ Szczecin)  podano, iż 620 producentów wytworzyło 5 043 312 Mg odpadów przemysłowych, innych niż niebezpieczne. Główni wytwórcy tych odpadów zlokalizowani są na terenie pięciu powiatów: polickiego, gryfińskiego, szczecineckiego, miasta grodzkiego Szczecin i stargardzkiego W powiatach tych w 2001 r. powstało 4 567 823 Mg odpadów, co stanowi 90,6% wszystkich odpadów wytworzonych w województwie.

Charakteryzując sam Powiat Pyrzycki należy stwierdzić, iż należy do najmniejszych źródeł emisji odpadu. W komentowanym powiecie, w roku 2001 powstało:

-                       5 563 Mg odpadów innych niż komunalne i niebezpieczne, co klasyfikuje je na 17 miejscu w województwie na  21 powiatów (0,11% ogółu odpadów wytworzonych w województwie);

-                       21 Mg odpadów niebezpiecznych, co klasyfikuje je na 19 miejscu w województwie na  21 powiatów (0,02% ogółu odpadów wytworzonych w województwie);

-                       11 800 Mg odpadów komunalnych, co daje ostatnie  miejsce w województwie (1,9% ogółu odpadów wytworzonych w województwie).

W kolejnym roku wg. danych WIOŚ ilość odpadów innych niż  niebezpieczne zmalała do 4 632 Mg a niebezpiecznych do 17 Mg.

Tak ujęta statystyka ilości wytworzonych odpadów wskazuje, iż na terenie powiatu obserwowana jest tendencja spadkowa w zakresie wytwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne a ilość wytworzonych odpadów stawia powiat w grupie najmniejszych źródeł emisji odpadów.

3.1                         Odpady komunalne

3.1.1                     Ilości wytworzonych odpadów komunalnych

Analiza wytworzonych odpadów komunalnych i sposobów gospodarowania nimi  w Powiecie Pyrzyckim została wykonana na podstawie informacji udzielonych przez samorządy gminne gmin powiatu.

Niezależnie wykorzystano również dane z bazy SIGOP WIOŚ w Szczecinie, Urzędu Marszałkowskiego oraz dane umieszczone w Wojewódzkim Planie gospodarki Odpadami.

Niezależnie wykonano obliczenia oparte o zaktualizowane wskaźniki. Z tego też względu w niniejszym opracowaniu przedstawione będą trzy tabele dotyczące wytworzonych odpadów komunalnych.

W pierwszej tabeli zaprezentowano wartości przedstawione w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, w kolejne przedstawiono dane przekazane przez samorządy gminne natomiast ostatnia jest wynikiem wykonanych analiz.

Tab. 31 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).

Nazwa powiatu/gminy

Razem miejskie+miasta

Razem miejsko-wiejskie + wiejskie

RAZEM

Mg/rok

Mg/rok

Mg/rok

Bielice

0

641

641

Kozienice

0

497

497

Lipiany

1 346

745

2 091

Przelewice

0

1 220

1 220

Pyrzyce

4 365

2 417

6 781

Warnice

0

570

570

RAZEM

5 710

6 090

11 801

Tab. 32 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach powiatu (wg danych pochodzących z ankiet oraz ich uzupełnień).

Nazwa powiatu/gminy

Razem miejskie+miasta

Razem miejsko-wiejskie + wiejskie

RAZEM

Mg/rok

Mg/rok

Różne jednostki miary

Bielice

 

 

900 Mg

Kozielice

 

 

1573m3

Lipiany

 

 

2343 Mg

Przelewice

 

 

2263,6 Mg

Pyrzyce

 

 

7546 Mg

Warnice

 

 

2 Mg

RAZEM

 

 

Brak możliwości sumowania

 

Tab. 33 Ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminach Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne oparte na wskaźnikach Krajowego Planu gospodarki Odpadami.

Lp.

MIASTO

Lata

GMINA

2003 r,

(nazwa)

Miejska Mg/a

Wiejska Mg/a

Razem

1

2

3

4

5

1

Przelewice

0

1 302

1302

2

Kozielice

0

626

626

3

Warnice

0

741

741

4

Pyrzyce

5 640

1 610

7250

5

Lipiany

1 631

445

2076

6

Bielice

0

679

679

 

Razem

7271

5403

12674

 

Zestawione dane wskazują niewielkie rozbieżności między wartościami przyjętymi w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami oraz obliczonymi na podstawie wskaźników przyjętych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Różnice wynoszą ok. 7% wynikają one z przyjętej metodyki obliczania ilości odpadów. Dane pozyskane od samorządów lokalnych wskazuję iż komentowane zagadnienie będzie musiało być przedmiotem gruntownej refleksji na etapie sporządzania Gminnych Planów Gospodarki Odpadami.

W pierwszym przypadku ewidencja dotyczy odpadów wytworzonych w gospodarstwach domowych, obok tego źródła przy bilansowaniu odpadów komunalnych uwzględniono wszystkie instytucje, urzędy, ośrodki, instytucje i inne podmioty prawne,  które podpisały umowy na odbiór odpadów komunalnych z wyspecjalizowanymi firmami posiadającymi stosowne decyzje na prowadzenie działalności w zakresie zbiórki i transportu odpadów komunalnych. W drugim przypadku ilości te są zwiększone o strumienie odpadów pochodzących z rozbiórek, odpady z pielęgnacji terenów zielonych itp.

Dane pozyskane od samorządów w niektórych przypadkach są nieznacznie wyższe (Lipiany) w niektórych znacznie wyższe (Przelewice) a niekiedy znacznie niższe niż przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami oraz obliczone na podstawie wskaźników przyjętych z Krajowego Planu Gospodarki Odpadami (Warnice).

Istotnym jest identyfikacja przyczyn zaistniałych rozbieżności.

Zmieszane Odpady komunalne charakteryzują się ahomogeniczną strukturą. Jednak w oparci o wskaźniki przyjęte w Krajowym i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami można zakładać iż struktura wytworzonych odpadów prezentuje się następująco.

 

Tab. 34 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

Mg

1

Domowe odpady organiczne

1 548,67

534,80

2

Odpady zielone

174,50

102,64

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

494,41

259,30

4

Opakowania z papieru i tektury

712,53

372,74

5

Opakowania wielomateriałowe

79,98

43,22

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

828,87

507,79

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

269,02

162,06

8

Tekstylia

210,85

113,44

9

Szkło (nieopakowaniowe)

36,35

21,61

10

Opakowania ze szkła

479,87

453,77

11

Metale

218,12

108,04

12

Opakowania z blachy stalowej

79,98

37,81

13

Opakowania z aluminium

21,81

10,80

14

Odpady mineralne

247,21

318,72

15

Drobna frakcja popiołowa

799,78

972,36

16

Odpady wielkogabarytowe

341,73

361,93

17

Odpady budowlane

683,45

966,96

18

Odpady niebezpieczne

50,90

48,62

 

Tab. 35 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Przelewice w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

0,00

128,86

2

Odpady zielone

0,00

24,73

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

0,00

62,48

4

Opakowania z papieru i tektury

0,00

89,81

5

Opakowania wielomateriałowe

0,00

10,41

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

0,00

122,35

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

0,00

39,05

8

Tekstylia

0,00

27,33

9

Szkło (nieopakowaniowe)

0,00

5,21

10

Opakowania ze szkła

0,00

109,33

11

Metale

0,00

26,03

12

Opakowania z blachy stalowej

0,00

9,11

13

Opakowania z aluminium

0,00

2,60

14

Odpady mineralne

0,00

76,79

15

Drobna frakcja popiołowa

0,00

234,28

16

Odpady wielkogabarytowe

0,00

87,21

17

Odpady budowlane

0,00

966,96

18

Odpady niebezpieczne

0,00

48,62

 

Tab. 36 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Kozielice w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

0,00

61,96

2

Odpady zielone

0,00

11,89

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

0,00

30,04

4

Opakowania z papieru i tektury

0,00

43,18

5

Opakowania wielomateriałowe

0,00

5,01

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

0,00

58,83

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

0,00

18,77

8

Tekstylia

0,00

13,14

9

Szkło (nieopakowaniowe)

0,00

2,50

10

Opakowania ze szkła

0,00

52,57

11

Metale

0,00

12,52

12

Opakowania z blachy stalowej

0,00

4,38

13

Opakowania z aluminium

0,00

1,25

14

Odpady mineralne

0,00

36,92

15

Drobna frakcja popiołowa

0,00

112,65

16

Odpady wielkogabarytowe

0,00

41,93

17

Odpady budowlane

0,00

112,02

18

Odpady niebezpieczne

0,00

5,63

 

Tab. 37 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Warnice w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

0,00

14,08

2

Odpady zielone

0,00

35,57

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

0,00

51,13

4

Opakowania z papieru i tektury

0,00

5,93

5

Opakowania wielomateriałowe

0,00

69,66

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

0,00

22,23

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

0,00

15,56

8

Tekstylia

0,00

2,96

9

Szkło (nieopakowaniowe)

0,00

62,25

10

Opakowania ze szkła

0,00

14,82

11

Metale

0,00

5,19

12

Opakowania z blachy stalowej

0,00

1,48

13

Opakowania z aluminium

0,00

43,72

14

Odpady mineralne

0,00

133,39

15

Drobna frakcja popiołowa

0,00

49,65

16

Odpady wielkogabarytowe

0,00

132,65

17

Odpady budowlane

0,00

6,67

18

Odpady niebezpieczne

0,00

14,08

 

Tab. 38 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

1 201,33

159,34

2

Odpady zielone

135,36

30,58

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

383,52

77,26

4

Opakowania z papieru i tektury

552,72

111,06

5

Opakowania wielomateriałowe

62,04

12,88

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

642,97

151,30

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

208,68

48,29

8

Tekstylia

163,56

33,80

9

Szkło (nieopakowaniowe)

28,20

6,44

10

Opakowania ze szkła

372,24

135,20

11

Metale

169,20

32,19

12

Opakowania z blachy stalowej

62,04

11,27

13

Opakowania z aluminium

16,92

3,22

14

Odpady mineralne

191,76

94,96

15

Drobna frakcja popiołowa

620,41

289,72

16

Odpady wielkogabarytowe

265,08

107,84

17

Odpady budowlane

530,16

288,11

18

Odpady niebezpieczne

39,48

14,49

 

Tab. 39 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Lipiany w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

347,34

44,04

2

Odpady zielone

39,14

8,45

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

110,89

21,35

4

Opakowania z papieru i tektury

159,81

30,69

5

Opakowania wielomateriałowe

17,94

3,56

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

185,90

41,81

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

60,34

13,34

8

Tekstylia

47,29

9,34

9

Szkło (nieopakowaniowe)

8,15

1,78

10

Opakowania ze szkła

107,63

37,36

11

Metale

48,92

8,90

12

Opakowania z blachy stalowej

17,94

3,11

13

Opakowania z aluminium

4,89

0,89

14

Odpady mineralne

55,44

26,24

15

Drobna frakcja popiołowa

179,38

80,07

16

Odpady wielkogabarytowe

76,64

29,80

17

Odpady budowlane

153,29

79,62

18

Odpady niebezpieczne

11,41

4,00

 

Tab. 310 Ilości wytworzonych poszczególnych odpadów komunalnych na terenie gminy Bielice w roku 2002 – opracowanie własne.

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

Miasto

 Wieś

Mg

1

Domowe odpady organiczne

0,00

67,24

2

Odpady zielone

0,00

12,90

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

0,00

32,60

4

Opakowania z papieru i tektury

0,00

46,86

5

Opakowania wielomateriałowe

0,00

5,43

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

0,00

63,84

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

0,00

20,38

8

Tekstylia

0,00

14,26

9

Szkło (nieopakowaniowe)

0,00

2,72

10

Opakowania ze szkła

0,00

57,05

11

Metale

0,00

13,58

12

Opakowania z blachy stalowej

0,00

4,75

13

Opakowania z aluminium

0,00

1,36

14

Odpady mineralne

0,00

40,07

15

Drobna frakcja popiołowa

0,00

122,25

16

Odpady wielkogabarytowe

0,00

45,51

17

Odpady budowlane

0,00

121,58

18

Odpady niebezpieczne

0,00

6,11

 

3.1.1.1    Charakterystyka ogólna gospodarki odpadami w powiecie na tle województwa i kraju

Wg zestawień Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami na terenie województwa wytworzono w 2000 roku 616 362 Mg odpadów komunalnych, natomiast w Powiecie Pyrzyckim 11 801 Mg , co mu daje ostatnie miejsce pośród powiatów województwa zachodniopomorskiego pod względem ilości wytwarzanych odpadów (1,9% ogółu odpadów komunalnych wytworzonych w województwie zachodniopomorskim).

Tak ujęta statystyka ilości wytworzonych odpadów stawia powiat w grupie najmniejszych wytwórców odpadów komunalnych. Rzutuje to bezpośrednio na cele i zadanie oraz możliwości samorządów powiatu w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi.

3.1.1.2              Skład i właściwości odpadów

W celu obliczenia ilości odpadów komunalnych powstających na terenie poszczególnych miast i gmin wchodzących w skład opracowania przyjęto ujednolicone wskaźników kreacji odpadów komunalnych. Wskaźniki te zostały przyjęte w oparciu o wielkości publikowane w Krajowym i Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami.

Tab. 311 Wskaźniki kreacji odpadów w roku 2000 (za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami).

 

Wytworzono

 

Mg/rok

kg/M/rok

Gminy miejskie (miasta)

342.700

410

Gminy miejsko-wiejskie (obszary miejskie)

134.900

 

342

Gminy miejsko-wiejskie (obszary wiejskie)

74.700

Gminy wiejskie

64.200

225

Średnia wojewódzka

 

355

RAZEM

616.500

 

Tab. 312 Ilość zbieranych odpadów komunalnych w latach 1998 – 2000 w przeliczeniu na 1 mieszkańca (Wg GUS, 2001).

Rok

Polska

Woj. pomorskie

m3

Mg

m3

Mg

1998

1,540

0,400

1,256

0,327

1999

1,273

0,319

1,312

0,338

2000

1,289

0,316

1,357

0,350

Tab. 313 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w roku 2002.

Źródła powstawania odpadów

Przyjęty wskaźnik nagromadzenia Mg/mieszkańca, rok

 

Miejska

Wiejska

Odpady z gospodarstw domowych

224

116

Odpady z obiektów infrastrukturalnych

110

45

Odpady wielkogabarytowe

20

15

Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych

40

40

Odpady z ogrodów i parków

12

5

Odpady z czyszczenia ulic i placów

15

-

Odpady niebezpieczne wchodzące w strumień odpadów komunalnych

3

2

Razem

424

223

Tab. 314 Wskaźniki charakterystyki ilościowej odpadów komunalnych (kg/M/rok) za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami w latach 2002 do 2015. (za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami).

Rok

Razem

W tym

tys. Mg

Miasta

Wzrost

Wieś

Wzrost

Mg/M

%

Mg/M

%

2002

0,4028421

0,48476874

 

0,22834515

 

2003

0,4066508

0,49009554

101,0988338

0,229903215

100,682

2004

0,4109343

0,49542234

101,0868892

0,23291152

101,309

2005

0,4148197

0,50074913

101,0752015

0,23461033

100,729

2006

0,4191362

0,5067418

101,1967411

0,23767033

101,304

2007

0,4239395

0,51273446

101,182587

0,239405941

100,73

2008

0,4287755

0,519393

101,2986338

0,242584629

101,328

2009

0,4340834

0,52605154

101,2819838

0,2444276

100,76

2010

0,4394238

0,53271006

101,2657554

0,246334407

100,78

2011

0,4447441

0,54003447

101,3749325

0,24957824

101,317

2012

0,4500547

0,54735886

101,3562827

0,251444446

100,748

2013

0,4558137

0,55468324

101,338132

0,25467629

101,285

2014

0,4611267

0,56200762

101,3204607

0,256557405

100,739

2015

0,4664366

0,5686661

101,1847667

0,25978641

101,259

Tab. 315 Wskaźniki generowania strumieni odpadów komunalnych dla obszarów miejskich i wiejskich (Krajowego Planu Gospodarki Odpadami, 2002).

L.p.

Strumień odpadów komunalnych

 

Miasto

 Wieś

kg

%

kg

%

1

Domowe odpady organiczne, w tym:

90,20

21,3

22,11

9,9

1a

odpady organiczne roślinne

81,40

-

18,80

-

1b

odpady organiczne zwierzęce

4,40

-

1,10

-

1c

odpady organiczne inne

4,40

-

2,21

-

2

Odpady zielone

10,00

2,4

4,16

1,9

3

Papier i tektura (niopakowaniowe)

28,62

6,8

10,64

4,8

4

Opakowania z papieru i tektury

41,52

9,8

15,43

6,9

5

Opakowania wielomateriałowe

4,66

1,1

1,73

0,8

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

48,27

11,4

21,03

9,4

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

15,53

3,7

6,77

3,0

8

Tekstylia

12,10

2,9

4,65

2,1

9

Szkło (nieopakowaniowe)

2,00

0,5

1,00

0,4

10

Opakowania ze szkła

28,12

6,6

18,89

8,4

11

Metale

12,79

3,0

4,55

2,0

12

Opakowania z blachy stalowej

4,57

1,1

1,63

0,7

13

Opakowania z aluminium

1,33

0,3

0,47

0,2

14

Odpady mineralne

14,30

3,4

13,25

5,9

15

Drobna frakcja popiołowa

46,70

11,0

40,28

18,0

16

Odpady wielkogabarytowe

20,00

4,7

15,00

6,7

17

Odpady budowlane

40,00

9,4

40,00

17,9

18

Odpady niebezpieczne

3,00

0,7

2,00

0,9

Razem

423,71

100

223,59

100

Dla porównania, w tabeli poniżej podano skład morfologiczny odpadów komunalnych wg Maksymowicza (2000).

Tab. 316 Wyniki badań (wartości graniczne) składu morfologicznego odpadów (Maksymowicz, 2000) (%).

L.p.

Wskaźnik

Miasta

Tereny wiejskie

duże

małe

1.

Udział frakcji 0 – 10 mm

6,5 – 20,8

12,0 – 55,0

15 - 70

2.

Organiczne - roślinne

22,4 – 39,6

5,5 – 20,5

0,0 – 5,5

3.

Organiczne - zwierzęce

2,9 – 4,2

0,5 – 4,5

0,0 – 1,8

4.

Papier i tektura

14,7 – 27,0

1,5 – 20,0

0,5 – 8,5

5.

Tworzywa sztuczne

4,6 – 9,1

1,0 – 4,0

0,5 – 2,5

6.

Tekstylia

2,0 – 10,5

0,5 – 5,5

0,5 – 3,0

7.

Szkło

8,3 – 13,4

2,5 – 25,5

3,5 – 18,5

8.

Metale

3,7 – 7,8

2,0 – 10,0

2,0 – 20,5

9.

Pozostałe organiczne

1,8 – 8,3

4,5 – 20,5

3,0 – 20,0

10.

Pozostałe nieorganiczne

3,3 – 10,1

8,0 – 20,0

10,0 – 20,0

 

W Tab. 316 podano średni skład morfologiczny odpadów komunalnych powstających w przemyśle. Ze względu na brak odpowiednich wyników badań z Polski, w Planie posłużono się wskaźnikami z obiektów niemieckich (Bröker, Ketelsen, 1991).

Tab. 317 Skład odpadów komunalnych z obiektów przemysłowych (Bröker, Ketelsen, 1991, zmodyfikowane) (% masy).

L.p.

Frakcja

Udział

min - max

średnio

1

Papier/tektura

12,3 – 40,4

26,3

2

Szkło

0,6 – 2,4

1,6

3

Tworzywa sztuczne

4,5 – 15,8

10,3

4

Metale

1,0 – 9,0

4,0

5

Drewno

7,8 – 19,4

12,1

6

Pozostałość

28,6 – 72,4

45,7

Razem

100,0

 

W poniższych tabelach zestawiono przyjęte w niniejszym opracowaniu szacunkowe ilości (na podstawie danych literaturowych):

-                       Odpadów niebezpiecznych wytwarzanych przez mieszkańców (Tab. 318);

-                       Ilości i masy wyeksploatowanego (złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca(Tab. 319);

-                       Ilości surowców wtórnych w odpadach wielkogabarytowych (Tab. 320).

Tab. 318 Średni wskaźnik powstawania odpadów niebezpiecznych z gospodarstw domowych (Litwin, Piotrowska, 1998).

L.p.

Odpad

Ilość

kg/M/rok

%

1

Aerozole

0,05

4,0

2

Akumulatory

0,33

26,1

3

Baterie

0,07

5,6

4

Farby i lakiery

0,32

25,4

5

Farmaceutyki

0,08

6,3

6

Rozpuszczalniki

0,23

18,3

7

Świetlówki

0,01

0,8

8

Zużyte oleje

0,02

1,6

9

Inne (w tym inne substancje chemiczne np. kwasy i zasady, pestycydy, chemiczne produkty laboratoryjne)

0,15

11,9

Razem

1,26

100,0

 

 

Tab. 319 Zestawienie ilości i masy wyeksploatowanego (złomowanego) sprzętu AGD w przeliczeniu na 1 mieszkańca (szt/Ma) (Tyszkiewicz, 1999).

L.p.

Nazwa sprzętu

szt/Ma

kg/Ma

1.

Kuchnie gazowe (gazowo-elektryczne)

0,010

0,45

2.

Pralki, wirówki

0,024

0,23

3.

Pralki automatyczne, pralko – suszarki

0,009

0,7

4.

Chłodziarki, zamrażarki

0,023

1,44

5.

Odkurzacze

0,015

0,10

6.

Maszyny do szycia

0,005

0,04

Razem

2,96

 

Ze względu na brak danych dotyczących ilości zebranych poszczególnych odpadów wielkogabarytowych, w dalszych wyliczeniach przyjęto uśrednione dane dla Polski (Tyszkiewicz, 1999).

Tab. 320 Udziały procentowe poszczególnych materiałów w grupach sprzętu AGD (Tyszkiewicz, 1999).

Sprzęt

Stal, żelazo

Stopy miedzi

Durale

Inne metale koloro-we

Tworzywa sztu-czne

Szkło

Mat. Elektro-techni-czne

Inne mate-riały

Kuchnie gazowe

77,8

3,3

2

1

5,1

11,1

-

1,5

Pralki, wirówki

71

1,65

-

2,2

13,3

nw*

-

12,4

Pralki automat.

67,5

3

-

-

7,8

3,4

14,5

3,8

Chłodziarki, zamrażarki

50

2,5

5

-

35

9

-

3,5

Odkurzacze

65

8

7

-

19

nw

-

1

Maszyny do szycia

37

-

-

44

16

nw

-

0,9

* - nie występuje

Według Wojciechowskiego (1998), przy szacowaniu ilości odpadów organicznych z zieleni miejskiej można przyjąć, że na powierzchni 1 ha powstaje rocznie 5 ton masy roślinnej.

Według badań prowadzonych we Wrocławiu w latach 1998 – 1999, wśród zbieranych selektywnie odpadów z tworzyw sztucznych jest ok. 50% wagowo (2/3 objętościowo) odpadów typu PET, 15% poliolefin, 3% polistyrenu i 1,5% PVC (Kozłowski i in., 2000).

3.1.2                     Rodzaje składowisk komunalnych na obszarze funkcjonalnym

3.1.2.1              Wstęp

Rozróżnia się następujące rodzaje składowisk komunalnych:

-                       składowiska o uregulowanym stanie prawnym,

-                       składowiska o nieuregulowanym stanie prawnym,

-                       składowiska “dzikie” o nieuregulowanym stanie prawnym – do tego typu zaliczamy takie, które nie posiadają uregulowanego stanu prawnego. Ponadto składowiska te:

a.   nie posiadają odpowiedniego uszczelnienia dna;

b.   nie posiadają instalacji odgazowującej i drenażu ujmującego odcieki;

c.   w ich pobliżu brak jest monitoringu wód gruntowych (sieci piezometrów) oraz gruntu;

d.   nie posiadają wydzielonych pojemników na gromadzenie surowców wtórnych wysegregowanych przez  „zbieraczy” na składowisku, lub przez pracowników składowiska;

e.   nie posiadają wydzielonego miejsca w którym można bezpiecznie czasowo gromadzić odpady niebezpieczne, które znajdują się w odpadach domowych.

 

3.1.2.2              Ewidencja funkcjonujących składowisk odpadów.

3.1.2.2.1      Gmina Bielice

Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.

3.1.2.2.2      Gmina Kozielice

Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.

3.1.2.2.3      Gmina Lipany
3.1.2.2.3.1Składowisko Dębiec w gm. Lipiany[7]

Składowisko jest zlokalizowane w miejscowości Dębiec, przy drodze A3 po wschodniej stronie drogi w odległości 2 km na północ od miasta Lipiany. Zarządzane jest przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Lipianach.

Kwatery eksploatowane leżą w odległości 230m od w/w drogi, a prowadzi do niej wewnętrzna droga technologiczna.

-                       Powierzchnie zajmowane przez Składowisko:

-                       Rejon eksploatowanych kwater                               31480m2

-                       Droga wewnętrzna                                                 1854m2

-                       Rejon zaplecza                                                     36734m2

-                       Razem                                                                 36734m2

Składowisko posiada 2 kwatery:

-                       Nr 1 o powierzchni 1,34 ha i pojemności 100500m3

-                       Nr 2 o powierzchni 1,2 ha i pojemności 90000m3

Efektywna wysokość składowania h=7,5m. Od początku eksploatacji składowiska wypełniana jest tylko kwatera nr 1. Aktualny stopień wypełnienia kwatery (czerwiec 2002) szacuje się na 36850m3 co oznacza że do wykorzystania w ramach kwatery nr 1 pozostaje jeszcze pojemność 63650m3.

Kwatera nr 2 ma wyznaczone granice, lecz nie została dotąd technicznie przystosowana do przyjmowania odpadów. Powierzchnia jej jest zarośnięta krzewami i drzewami.

Instalacje i urządzenia składowiska

Na terenie składowiska zlokalizowane są następujące obiekty technologiczne i socjalne:

-                       Budynek socjalno-techniczny w wagą;

-                       Brodzik dezynfekcyjny dla samochodów;

-                       Wiata na sprzęt 13,5x6,5m;

-                       Składowisko jest wyposażone w :

-                       Ciągnik gąsienicowy (do remontu generalnego lub złomowania);

-                       Zbiornik na ścieki;

-                       Niepełne ogrodzenie składowiska;

-                       Składowisko nie jest wyposażone w instalację odgazowania.

Rodzaje odpadów

Składowisko przyjmuje odpady komunalne z terenu gminy Lipiany i odpady przemysłowe z przetwórni owoców Lipkon w Lipianach.

3.1.2.2.4      Gmina Przelewice

Na terenie gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.

3.1.2.2.5      Gmina Pyrzyce
3.1.2.2.5.1Składowisko odpadów - "Karniewo" dla miasta i gminy Pyrzyce[8]

Zarządca : Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne

-                       Pojemność Planowana                                           149500 m3

-                       Pojemność wykorzystana ogółem                           58305 m3

Powierzchnia całkowita 6,2 ha. Ze względów eksploatacyjnych składowisko podzielono na 2 kwatery o powierzchni 1,2ha i 1,1 ha i odpowiednio pojemności 78,0 tys. m3 i 71,5 tys. m3; powierzchnia wykorzystana ogółem 2,3 ha. Wg inwentaryzacji geodezyjnej pojemność odpadów w kwaterze I wynosi 70200m3 o masie 25272 Mg.

Instalacje i urządzenia składowiska.

 

 

Zabezpieczenie p.poż.

Ochronę p-poż. stanowi hydrant naziemny Æ80 oraz wymagany przepisami sprzęt pożarniczy, a dodatkowo naturalny zbiornik wodny (całorocznie wypełniony wodą ) o pojemności 100m3 przy zbiorniku na odcieki nr 2

Instalacja do zbierania odcieków wykonana z rur kamionkowych kw.I do zbiornika o pojemność 50m3 opróżniany 2 razy w miesiącu. W kw.II drenaż jest wykonany z rur PVC i odprowadzany do zbiornika o pojemności 20m3 opróżniany jest 4 razy w miesiącu.

Składowisko posiada:

-                       Ogrodzenie.

-                       Pas zieleni ochronnej.

-                       Piezometry 5 szt z rur PVC Æ125 zamkniętych od góry.

-                       Wagę.

-                       Drogi wewnętrzne (wyłożone są płytami typu Jomb).

Uszczelnienienie składowiska

Rolę uszczelnienia pełni naturalne podłoże gliniaste. Wokół kwater wybudowano groble z lokalnego urobku. W warstwie filtracyjnej podłoża ułożony jest drenaż z sączków ceramicznych o rozstawie 15m - odprowadzający odcieki do zbiorników bezodpływowych

3.1.2.2.6      Gmina Warnice

Na terenie  gminy nie istnieją składowiska odpadów komunalnych.

3.1.2.3    Ewidencja miejsc gromadzenia odpadów, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu.

Na analizowanym obszarze zarejestrowano 18 miejsc deponowania odpadów które nie zostały wyznaczone decyzja właściwego organu.

3.1.2.3.1      Gmina Bielice

Tab. 321 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Bielice.

 

Lp.

 

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Bielice

Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie

2 ha

b.d

2

Parsów

Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie

3 ha

b.d.

3

Swochowo

Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie

1 ha

b.d.

4

Linie

Gruz, gałęzie, szkło, śmieci, folia, opakowanie

3 ha

b.d

 

3.1.2.3.2      Gmina Kozielice

Tab. 322 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Kozienice.

 

Lp.

 

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Rokity

Śmieci, gruz

10 ar

b.d.

2

Łozice

Śmieci, gruz

10 ar

b.d

3

Załęże

Śmieci, gruz

14 ar

b.d.

3.1.2.3.3      Gmina Lipiany

Tab. 323 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Lipiany.

 

Lp.

 

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Dębiec -wyrobiska po eksploatacji żwiru

Gruz, karpina, odpady z remontów dróg

Ok. 0,2 ha

Ok. 200 T

2

Skrzynka - przydomowe (infrastruktura popegeerowska)

Komunalne

Ok.0,1 ha

Ok. 50 T

3

Jedlice

Gruz, komunalne

Ok. 0,1 ha

Ok. 30 T

4

Miedzyń

Komunalne

Ok. 0,05 ha

Ok. 10 T

5

Połczyno (infrastruktura popegeerowska)

Komunalne

Ok. 0,1 ha

Ok. 20 T

3.1.2.3.4      Gmina Przelewice

Tab. 324 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Przelewice.

Lp.

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Przelewice

Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony

0,5 ha

Ok. 5000m3

2

Żuków

Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony

0,5 ha

Ok. 5000m3

3

Rutnica

Odpady socjalno-bytowe, gruz budowlany, odpady organiczne, wielkogabarytowe, opony

0,2 ha

Ok. 2000m3

3.1.2.3.5      Gmina Pyrzyce

Tab. 325 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Pyrzyce.

Lp.

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Brak

-

-

-

 
3.1.2.3.6      Gmina Warnice

Tab. 326 Lokalizacja składowisk, które nie zostały wyznaczone decyzją właściwego organu na terenie gminy Warnice.

Lp.

Lokalizacja składowiska

Rodzaj odpadów komunalnych (np. gruz gałęzie, szkło, śmieci)

Wielkość składowiska [ha] lub [km2]

Ilość zdeponowanych odpadów

[m3] lub [T]

1

Obryta

Gruz, szkło, śmieci

0,66 ha

60 m3

2

Warnice

Gruz, szkło, śmieci

0,64 ha

80m3

3

Zaborsko

Gruz, szkło, śmieci

0,42 ha

40m3

3.1.3                     Gromadzenie odpadów w miejscu ich powstawania

3.1.3.1    Odpady zmieszane

3.1.3.1.1      Gmina Bielice

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.

Gromadzenie:

-                       Pojemnik KP7                                                       -          2 szt.,

-                       Pojemnik 110 l                                                      -          300 szt.,

-                       Pojemnik 1100 l                                                    -          5 szt.

 

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

PPK Pyrzyce

1 raz w miesiącu

na telefoniczne zgłoszenie - pojemniki zbiorowe

Rethmann Szczecin

Na telefoniczne zgłoszenie - po napełnieniu pojemnika

 
3.1.3.1.2      Gmina Kozielice

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.

Gromadzenie:

-       Pojemnik 110 l        -           398 szt.

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

PPK Pyrzyce

b.d.

 

3.1.3.1.3      Gmina Lipiany

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.

Gromadzenie:

-                       Pojemnik 110 l                                                      -          563 szt.,

-                       Pojemnik 120 l                                                      -          30 szt.,

-                       Pojemnik 240 l                                                      -          13 szt.,

-                       Pojemnik 1100 l                                                    -          41 szt.

 

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka

b.d.

Rethmann Szczecin

b.d.

3.1.3.1.4      Gmina Przelewice

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.

Gromadzenie:

-                       poj. 110 l                                                                          -           1055 szt.

-                       poj. 120 l                                                                          -           158 szt.

-                       poj. 240 l                                                                          -           1 szt.

-                       poj. 1100 l                                                                        -           24 szt.

-                       kontener 7 m3                                                                  -           1 szt.

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

PPK w Pyrzycach

1 i 2 razy w miesiącu

Rethmann Szczecin

1 i 2 razy w miesiącu

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Barlinku

1 i 2 razy w miesiącu

 

3.1.3.1.5      Gmina Pyrzyce

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania.

Gromadzenie:

-                       Pojemnik KP7                                                       -          50. szt.

-                       Pojemnik 110 l                                                      -          4000 szt.

 

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

PPK w Pyrzycach

b.d.

3.1.3.1.6      Gmina Warnice

Gromadzenie odpadów zmieszanych w miejscu ich powstania

Gromadzenie:

-                       Pojemnik 110 l                                                      -          581 szt.,

Firma wywożąca odpady zmieszane

Częstotliwość wywożenia

PPK w Pyrzycach

b.d.

 

3.1.3.2    Selektywna zbiórka odpadów

Na podstawie informacji pochodzących bezpośrednio z ankiet przesłanych przez samorządy poszczególnych gmin scharakteryzowano gospodarkę odpadami surowcowymi na obszarze funkcjonalnym (rodzaj i wielkość stosowanych pojemników a także rozmieszczenie i częstotliwość ich wywozu).

Rodzaj segregowanych surowców ogranicza się aktualnie do selektywnego gromadzenia najczęściej: szkła, makulatury i plastiku.

W chwili obecnej selektywna zbiórka odpadów przedstawia się następująco:

Tab. 327 Charakterystyka gmin pod względem realizowanej selektywnej zbiórki odpadów surowcowych.

Lp.

Gmina / Miasto

SELEKTYWNA ZBIÓRKA ODPADÓW

Okres prowadzenia akcji

Rodzaje segregowanych surowców

Uwagi

1.

Bielice

Od 1-04-2002

Makulatura, szkło, plastik (butelki PET)

Obszar :

5 miejscowości - 42% - około 35,3 km2

2.

Kozielice

Nie prowadzi się

Nie prowadzi się

Nie prowadzi się

3.

Lipiany

Od 02-2002

Makulatura, szkło, plastik (butelki PET)

Segregacja obejmuje około 87% mieszkańców gminy (6 miejscowości)

4.

Przelewice

Od 1996

Makulatura, szkło, plastik (butelki PET)

Baterie (w szkołach)

Segregacja obejmuje 96% mieszkańców

5.

Pyrzyce

2003

Makulatura, szkło, plastik (butelki PET)

Dane wg. Pyrzyckiego Przedsiębiorstwa Komunalnego.

6.

Warnice

Od 01-07-2002

Makulatura, szkło, plastik (butelki PET)

Segregacja obejmuje 86 km2

3.1.3.2.1      Gmina Bielice

Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.

Odpady surowcowe:

-                       Makulatura;

-                       Szkło;

-                       Folia (PET).

Gromadzenie:

-                       2 zestawy po 3 pojemniki;

-                       3 zestawy po 2 pojemniki.

Firmy wywozowe surowców wtórnych :

-                       Rethmann Szczecin Sp. z o.o.

Częstotliwość wywozu:

Brak danych.

3.1.3.2.2      Gmina Kozielice

Brak segregacji odpadów na terenie gminy.

3.1.3.2.3      Gmina Lipiany

Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.

Odpady surowcowe:

-                       Makulatura                                                            11 Mg;

-                       Szkło                                                                   5,36 Mg;

-                       Folia (PET)                                                           5,96 Mg.

Gromadzenie:

-                       20 zestawów po 3 pojemniki (typu IGLO 2,6m3);

-                       pojemnik typu siatka 2,5m3.

Firmy wywozowe surowców wtórnych :

-       Rethmann Szczecin Sp. z o.o.

Częstotliwość wywozu:

Brak danych.

3.1.3.2.4      Gmina Przelewice

Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.

Odpady surowcowe:

-                       Makulatura                                                            11,72 Mg;

-                       Szkło                                                                               17,04 Mg;

-                       Folia (PET)                                                           7,44 Mg;

-                       Baterie.

Gromadzenie:

-                       zestawy po 3 pojemniki (typu IGLO 2,6m3),

-                       pojemniki na odpady niebezpieczne w szkołach.

Firmy wywozowe surowców wtórnych :

-                       Rethmann Szczecin Sp. z o.o.

Częstotliwość wywozu:

Brak danych.

3.1.3.2.5      Gmina Pyrzyce

Brak segregacji odpadów na terenie gminy.

3.1.3.2.6      Gmina Warnice

Gromadzenie odpadów surowcowych w miejscu ich powstania.

Odpady surowcowe:

-                       Makulatura                                                            2,44 Mg;

-                       Szkło                                                                   6,76 Mg;

-                       Folia (PET)                                                           1,64 Mg.

Gromadzenie:

-                       Makulatura                                                            2 pojemniki;

-                       Szkło                                                                   13 pojemników;

-                       Folia (PET)                                                           13 pojemników.

Firmy wywozowe surowców wtórnych :

-                       Rethmann Szczecin Sp. z o.o.

Częstotliwość wywozu:

Brak danych.

3.1.4                     Ewidencja miejsc przeznaczonych pod inwestycje związane z gospodarką odpadami

3.1.4.1    Gmina Bielice

Stary plan zagospodarowania terenu nie przewidywał lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.

3.1.4.2    Gmina Kozielice

Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.

3.1.4.3    Gmina Lipiany

Istnieje składowisko odpadów komunalnych zgodnie z informacją z pkt. 3.1.2.2.3. Plan Zagospodarowania Terenu nie przewiduje nowej Lokalizacji składowiska. Obecne składowisko ma być zamknięte do końca 2003 roku.

3.1.4.4    Gmina Przelewice

Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.

3.1.4.5    Gmina Pyrzyce

Istnieje składowisko odpadów komunalnych zgodnie z informacją z pkt.3.1.2.2.5. W bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonującego składowiska gmina przejęła  od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w Szczecinie działkę nr 66/4 o pow. 19,94 ha z przeznaczeniem pod instalacje unieszkodliwiana odpadów.

3.1.4.6    Gmina Warnice

Plan zagospodarowania terenu nie przewiduje lokalizacji instalacji gospodarki odpadami.

3.1.5                     Transport odpadów komunalnych

Na trenie powiatu pozwolenie na wykonywanie usług transportowych w zakresie transportu odpadów komunalnych uzyskało 4 przedsiębiorstwa.

Na obszarze Powiatu Pyrzyckiego, w zakresie odbioru odpadów komunalnych działają następujące firmy :

Tab. 328 Firmy działające w zakresie odbioru odpadów komunalnych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego[9].

L.p.

Nazwa przedsiębiorstwa

Adres

1

Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.

Pyrzyce

2

Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.

Szczecin - Województwo

3

Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka

Lipiany

4

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Barlinek

Barlinek

 

Najprężniej działające jednocześnie pokrywające największy teren swoją działalnością to przedsiębiorstwa na terenie powiatu są to firmy:

Gmina Bielice

-                       Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.

-                       Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.

Gmina Kozielice

-                       Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.

Gmina Lipiany

-                       Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.

-                       Usługi Komunalne - Grażyna Biernacka.

Gmina Przelewice

-                       Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.

-                       Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.

-                       Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Barlinku.

Gmina Pyrzyce

-                       Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.

Gmina Warnice

-                       Rethmann - Szczecin -oczyszczanie miasta" Sp. z o.o.


 

3.2               Mogilniki[10]

Opracowany przez MOŚZNiL w 1994 r. program likwidacji mogilników dla całego kraju zakładał ich likwidację (dwa etapy). Spośród 2 mogilników znajdujących się na terenie Powiatu Pyrzyckiego 1 wytypowano do likwidacji w I etapie (Linie II), pozostały przewidziano do likwidacji w III etapie(Wołczyn).

Rysunek 31 Lokalizacja mogilników na terenie Powiatu Pyrzyckiego do Likwidacji.

W 1999 roku na zlecenie Wojewody opracowano Projekt likwidacji mogilników dla województwa zachodniopomorskiego. Opracowano ocenę geośrodowiskową dla wszystkich mogilników, które w zdecydowanej większości zlokalizowane są w bardzo niekorzystnych warunkach geologiczno-środowiskowych (utwory czwartorzędowe Pomorza Zachodniego są łatwo przepuszczalne). Często składowiska te lokalizowano w miejscach starej eksploatacji piasku i żwiru (utworów będących dobrymi wodonoścami). Kontrola i badania przeprowadzone na tych obiektach wykazały potrzebę szybkiej ich likwidacji (składowiska nieszczelne, emitujące zgromadzone substancje do środowiska naturalnego). W drugim etapie do likwidacji przewidziano mogilniki zlokalizowane w starych żwirowniach oraz położone w niewielkiej odległości od zbiorników wodnych. Pozostałe mogilniki mają być zlikwidowane w trzecim etapie.

W ostatnich dniach września 2001 r. rozpoczęto I etap likwidacji mogilników, który zakończono w sierpniu 2002 r. Wydobyte odpady pestycydowe, zapakowane w atestowane (posiadające certyfikat UE) beczki, wywieziono do spalarni w Harten k. Essen (Niemcy) i Rotterdamie (Holandia). Wyjęty i rozkruszony gruz oraz zanieczyszczony grunt wywieziono, w zależności od stopnia jego zanieczyszczenia, na składowiska w Zgierzu i Myśliborzu. Po zlikwidowaniu trwałej infrastruktury i wybraniu zanieczyszczonej ziemi powstające wykopy wypełniono iłem i piaskiem, a powierzchnie pokryto ziemią torfową.

Program likwidacji mogilników na terenie województwa finansowany jest przez Narodowy i Wojewódzki i Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

3.3                         Wraki samochodowe, opony

Ubocznym skutkiem obserwowanego dynamicznego rozwoju motoryzacji powoduje niekorzystne skutki środowiskowe. Jednym z poważniejszych problemów jest w tym zakresie zagadnienie unieszkodliwiania i zagospodarowania zużytych opon samochodowych.

Odpadów tego typu nie zalicza się do odpadów niebezpiecznych, a stopień ich niekorzystnego oddziaływania na środowisko nie jest szczególnie duży. Jednak ze względu na wagę problemu, gospodarka oponami wycofanymi z eksploatacji podlega szczególnym uregulowaniom prawnym. Przede wszystkim ustawa o odpadach z dn. 27 kwietnia 2001 r.(Dz. U. Nr 62 poz. 628 z późn. zm.) wprowadziła zakaz składowania zużytych opon, a zakaz ten wchodzi w życie 1 lipca 2003 roku dla całych opon, a z dniem 1 lipca 2006 roku dla opon pociętych i części opon (Ustawa z dn. 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, Ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100 poz. 1085).

Poza tym na producentów i importerów opon nałożono obowiązek odzysku zużytych opon (ustawa z dn. 11 maja 2001r o obowiązkach producentów (...) oraz opłacie produktowej i depozytowej - Dz. U. Nr 63 poz. 639 z późn. zm.), a stopień odzysku tych odpadów w latach2002-2007 powinien wynosić (Rozp. RM z dnia 30 czerwca 2001 roku w/s rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych - Dz. U. Nr 69 poz. 719):

-                       2002r.- 25%

-                       2003r.- 35%

-                       2004r.- 50%

-                       2005r.- 60%

-                       2006r.- 70%

-                       2007r.- 75%

Wielkość stawek produktowych dla zużytych opon oraz szczegółowy tryb gospodarowania tymi opłatami określają natomiast Rozp. RM z dn. 11 września 2001r. (Dz. U. Nr 116 poz. 1235) oraz z dn. 8 lipca 2002r. w/s szczegółowych zasad i trybu gospodarowania środkami z opłat produktowych (Dz. U. Nr 122 poz. 1052).

Wyżej wymienione akty prawne tworzą zręby systemu gospodarki zużytymi oponami, wymagają jednak szeregu działań i inicjatyw, które zapewnią sprawne działanie takiego systemu.

Niezwykle trudno jest oszacować liczbę samochodów złomowanych, pochodzących z terenu Powiatu Pyrzyckiego. Trudność ta wynika głównie z braku systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, który jest dopiero w fazie opracowywania. Opierając się jednak na danych zawartych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami można oszacować, że w Powiecie Pyrzyckim złomowanych jest obecnie rocznie około 200 do 280 pojazdów. Wartość ta odpowiada około 188 do 260  Mg odpadów o zróżnicowanej charakterystyce. Wraki samochodów zawierają bowiem złom stalowy, ale także: zużyte oleje, płyny chłodnicze, zużyte akumulatory, zużyte opony (szacunkowo można przyjąć 8 Mg), szkło i tworzywa sztuczne. Większość tych elementów można odzyskać z odpadów jako cenny surowiec wtórny. Szacuje się, że około 85% masy wyeksploatowanych pojazdów stanowią materiały, które można poddać recyklingowi.

Na terenie powiatu funkcjonuje jeden  zakład kasacji samochodów – Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo-Usługowe „KOSTJA” Mariusz Kostecki, Kozielice 111, który posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów (grupa 130108, 130203, 160601, 160106, 160602, 160105, 160103, 160199, 160606). Nie wykazuje jednak ilości odzyskanych oraz unieszkodliwionych odpadów.

3.4                         Odpady przemysłowe inne niż niebezpieczne

Wykres 31.  Ilości wytworzonych odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne na tle powiatów ościennych

 

Ilości wytworzonych odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne na tle powiatów ościennych wskazuje iż Powiat Pyrzycki należy do najmnejszych wytwórców odpadów w regionie.

3.4.1                     Źródła powstawania i ilości

Na podstawie danych przekazanych przez Wojewódzką Inspekcje Ochrony Środowiska w Szczecinie zamieszczono w Tab. 3‑29 rodzaje i ilości odpadów wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim wyłączając odpady niebezpieczne, komunalne i odpady pościekowe.

Tab. 329. Rodzaje i ilości odpadów przemysłowych innych niż niebezpieczne wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002 r na podstawie danych WIOŚ.

Lp.

kod

Nazwa

Ilość w [Mg]

1

020301

Szlamy z mycia, oczyszczania, obierania, odwirowywania i oddzielania surowców

 

54,060

2

020380

Wytłoki, osady i inne odpady z przetwórstwa produktów roślinnych (z wyłączeniem 02 03 81)

2 203,670

3

020399

Inne niewymienione odpady

238,740

4

020580

Odpadowa serwatka

525,000

5

020799

Inne niewymienione odpady

341,490

6

030105

Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04

6,217

7

100101

Żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04)

15,200

8

100103

Popioły lotne z torfu i drewna niepoddanego obróbce chemicznej

95,000

9

100903

Żużle odlewnicze

50,000

10

100906

Rdzenie i formy odlewnicze przed procesem odlewania inne niż wymienione w 10 09 05

430,000

11

100908

Rdzenie i formy odlewnicze po procesie odlewania inne niż wymienione w 10 09 07

1,500

12

100910

Pyły z gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 09 09

4,000

13

100999

Inne niewymienione odpady

104,500

14

120101

Odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów

50,900

15

120103

Odpady z toczenia i piłowania metali nieżelaznych

22,500

16

120113

Odpady spawalnicze

45,000

17

150203

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02

0,010

18

160103

Zużyte opony

2,000

19

170405

Żelazo i stal

10,180

20

190902

Osady z klarowania wody

3,000

 

 

Suma

 

4202,967

 

 

3.4.1.1    Potencjalne źródła powstawania odpadów na terenie Powiatu Pyrzyckiego

Autorska analiza wykazała, iż wśród  jednostek organizacyjnych istnieje bardzo liczna grupa potencjalnych wytwórców odpadów innych niż niebezpieczne. W analizie ujęto tylko te jednostki organizacyjne, które nie posiadają uregulowanego stosunku prawnego w zakresie gospodarki odpadami. W Tab. 330 nie ujęto również rolniczych gospodarstw indywidualnych, oraz nie wykazano odpadów z grupy 20 (komunalnych które są ujęte i opisane w rozdziale nr 3.1).

Przyjęto następującą metodę oznaczenia ilości potencjalnych źródeł odpadów. Gminy wypełniając ankiety przedstawiły wykaz jednostek organizacyjnych funkcjonujących w czasie wypełniania ankiet. Każda z jednostek miała określoną branżę działania (zakres działalności), na podstawie której określono grupę potencjalnych odpadów, które może dany podmiot wytworzyć. Należy również zaznaczyć, że istnieją jednostki organizacyjne, które wytwarzają odpady kwalifikowane do różnych grup. W związku z czym tabela poniżej określa potencjalną ilość źródeł emisji poszczególnych grupy odpadów.

Tab. 330. Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów a podstawie ankiet[11].

Grupa odpadów

Ilość potencjalnych źródeł emisji odpadów – podmiotów i instytucji (nie ujęte w raportach WIOŚ)

02

45

03

33

08

8

09

2

10

28

11

114

12

122

13

24

14

8

15

24

16

6

17

235

18

54

19

5

Strukturę istniejącego potencjału zaprezentowana na wykresie poniżej.

Wykres 32 Wykaz potencjalnych podmiotów mogących wytwarzać odpady na terenie Powiatu Pyrzyckiego w podziale na główne grupy odpadów.

W wyniku przekazanych danych dotyczących odpadów inne niż niebezpieczne określono potencjalną maksymalną ilość odpadów, która została usankcjonowana administracyjnie (potencjał powiatu). Dane dotyczące ilości odpadów, które poszczególne jednostki organizacyjne mogą wytworzyć przedstawiono w tabeli poniżej.

 

Tab. 331. Potencjalne maksymalne ilości odpadów usankcjonowanych decyzjami administracyjnymi.

kod

nazwa

Ilość [Mg]

020105

Odpady tworzyw sztucznych (z wyłączeniem opakowań)

0,470

020706

Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków

4500,000

020780

Wytłoki, osady moszczowe i pofermentacyjne, wywary

4000,000

060199

Inne niewymienione odpady

0,017

060299

Inne niewymienione odpady

0,014

100101

Żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04)

60,000

100102

Popioły lotne z węgla

10,000

130202

Odpadowe oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

0,150

130203

Odpadowe oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

0,720

140102

Odpady z rozpuszczalników organicznych, chłodziw i propelentów (z wyłączeniem grup 07 i 08)

0,200

150106

Zmieszane odpady opakowaniowe

0,050

160706

Odpady z czyszczenia zbiorników magazynowych, cystern transportowych i beczek (z wyjątkiem grup 05 i 13)

0,010

170105

Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia

4,000

180105

Inne odpady niż wymienione w 18 01 03

0,0108

180109

Leki inne niż wymienione w 18 01 08

0,0209

180821

Leki inne niż wymienione w 18 02 07

0,010

191208

Tekstylia

960,000

200112

Tekstylia

0,020

 

Suma:

9 535,693

 

W wyniku analizy porównawczej danych z Tab. 331 i Tab. 329 wynika, że istnieją obszary nie objęte decyzjami administracyjnymi. W związku z czym zaleca się w przyszłości zacieśnić współpracę Starostwa Powiatowego i organów administracji państwowej (WIOŚ).

3.4.2                     Gospodarka odpadami innymi niż niebezpieczne

Wielkości poszczególnych strumieni odpadów wytworzonych na terenie powiatu z uwzględnieniem sposobu ich unieszkodliwiania przedstawiono w tabeli zamieszczonej poniżej.

Tab. 332 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów przemysłowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r[12].

 

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

020301

 

 

 

54,060

2

020380

 

1846,000

 

357,670

3

020399

 

238,740

 

 

4

020580

 

525,000

 

 

5

020799

 

 

 

341,490

6

030105

 

6,217

 

 

7

100101

 

15,000

 

0,200

8

100103

16,000

79,000

 

 

9

100903

 

42,000

 

8,000

10

100906

110,000

320,000

 

 

11

100908

 

1,500

 

 

12

100910

 

3,410

 

0,590

13

100999

 

79,000

 

25,500

14

120101

 

50,900

 

 

15

120103

 

22,500

 

 

16

120113

 

45,000

 

 

17

150203

 

 

 

0,100

18

160103

0,300

1,700

 

 

19

170405

 

10,180

 

 

20

190902

 

1,000

 

2,000

 

Należy zwrócić uwagę na potencjalne źródła emisji odpadów, które nie zostały ujęte w tabeli powyżej, ponieważ bez konkretnej ilości produkcji nie można wyznaczyć ilości produkowanych odpadów oraz tym bardziej sposobu postępowania z nimi.

3.5               Odpady niebezpieczne

3.5.1                     Źródła i ilości wytworzonych odpadów

Ogólną ilość odpadów niebezpiecznych wytworzonych w 2002 roku zamieszczono w Tab. 334. Ilość wytworzonych tak kwalifikowanych odpadów 17,02 [Mg]. Natomiast ilość odpadów niebezpiecznych, które mogą zostać wytworzone (w myśl wydanych pozwoleń i decyzji) wynosi aż 1662,35 [Mg]. Tak więc osiągnięto w wytwórczości około 1% określonego pozwoleniami potencjału.

3.5.2                     Rodzaje odpadów niebezpiecznych wytworzone w Powiecie Pyrzyckim w 2002 roku

W procesie pozyskania i analizy danych dotyczących jednostek organizacyjnych określono maksymalną możliwą ilość odpadów niebezpiecznych, które mogą być wytworzone przez jednostki organizacyjne na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

Tab. 333 Maksymalne ilości odpadów niebezpiecznych, które mogą być wytworzona na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Podział wg kodów odpadów[13].

kod

nazwa

Ilość [Mg]

060101

Kwas siarkowy i siarkawy

0,003

060105

Kwas azotowy i azotawy

0,003

060202

Wodorotlenek wapniowy

0,005

070101

Wody popłuczne i ługi macierzyste

0,001

070401

Wody popłuczne i ługi macierzyste

0,041

070411

Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne

0,230

080111

Odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne

0,007

100109

Kwas siarkowy

0,010

110106

Odpady zawierające kwasy inne niż wymienione w 11 01 05

5,000

120109

Odpadowe emulsje i roztwory z obróbki metali niezawierające chlorowców

0,170

120301

Wodne ciecze myjące

3,000

120302

Odpady z odtłuszczania parą

2,000

130105

Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

0,003

130106

Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

0,310

130107

Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

0,651

130113

Inne oleje hydrauliczne

1,110

130205

Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

3,810

130208

Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

0,107

130501

Odpady stałe z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach

150,000

130502

Szlamy z odwadniania olejów w separatorach

305,100

130503

Szlamy z kolektorów

55,000

130506

Olej z odwadniania olejów w separatorach

50,000

130507

Zaolejona woda z odwadniania olejów w separatorach

50,000

130508

Mieszanina odpadów z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach

155,100

130601

Mieszanina odpadów z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach

0,010

130802

Inne emulsje

5,000

130899

Inne niewymienione odpady

30,100

150202

Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB)

25,040

160209

Transformatory i kondensatory zawierające PCB

0,100

160213

Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy (1) inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12

0,500

160601

Baterie i akumulatory ołowiowe

0,690

160602

Baterie i akumulatory niklowokadmowe

0,010

160606

Selektywnie gromadzony elektrolit z baterii i akumulatorów

0,040

160613

Selektywnie gromadzony elektrolit z baterii i akumulatorów

0,0005

160708

Odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty

155,000

160709

Odpady zawierające inne substancje niebezpieczne

125,000

160812

Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi

0,005

160819

Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi

0,105

160821

Zużyte katalizatory zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi

0,35143

170410

Kable zawierające ropę naftową, smołę i inne substancje niebezpieczne

0,200

170605

Materiały konstrukcyjne zawierające azbest

30,000

180102

Części ciała i organy oraz pojemniki na krew i konserwanty służące do jej przechowywania (z wyłączeniem 18 01 03)

0,100

180103

Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt (np. zainfekowane pieluchomajtki, podpaski, podkłady), z wyłączeniem 18 01 80 i 18 01 82

1,2565

180106

Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne

0,400

180202

Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt

0,021

190810

Tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda inne niż wymienione w 19 08 09

250,000

191301

Odpady stałe z oczyszczania gleby i ziemi zawierające substancje niebezpieczne

75,000

191303

Szlamy z oczyszczania gleby i ziemi zawierające substancje niebezpieczne

75,000

191305

Szlamy z oczyszczania wód podziemnych zawierające substancje niebezpieczne

50,000

191307

Odpady ciekłe i stężone uwodnione odpady ciekłe (np. koncentraty) z oczyszczania wód podziemnych zawierające substancje niebezpieczne

50,000

200121

Lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć

0,1047

200127

Farby, tusze, farby drukarskie, kleje, lepiszcze i żywice zawierające substancje niebezpieczne

0,0055

 

SUMA:

1 655,701

 

Na podstawie danych przekazanych z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie opracowano zestawienie ilości odpadów niebezpiecznych, które zostały wytworzone na terenie powiatu.

Tab. 334 Wykaz odpadów niebezpiecznych wytworzonych w Powiecie Pyrzyckim w 2002r.[14]

Lp.

kod

Nazwa

Ilość w [Mg]

1

090104

Roztwory utrwalaczy

1,000

2

130113

Inne oleje hydrauliczne

0,106

3

130207

Oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe łatwo ulegające biodegradacji

1,900

4

130208

Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

1,200

5

160213

Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy (1) inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12

0,074

6

160601

Baterie i akumulatory ołowiowe

1,740

7

180103

Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt (np. zainfekowane pieluchomajtki, podpaski, podkłady), z wyłączeniem 18 01 80 i 18 01 82

10,000

8

190402

Popioły lotne i inne odpady z oczyszczania gazów odlotowych

1,000

 

Z dwóch powyższych tabel wynika, że istnieją obszary wytwórczości odpadów nie ujętych decyzjami administracyjnymi, które zostały  wychwycone przez organy kontrolne. Niewątpliwie obserwacja ta powinna być podstawą do zacieśniania współpracy między samorządem powiatowym i organami państwowymi w procesie decyzyjnym i kontrolnym,

3.5.3                     Gospodarka odpadami niebezpiecznymi

Strukturę wielkościową stosowanych procesów unieszkodliwiania i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, wytworzonych na terenie powiatu przedstawiono w Tab. 335.

Tab. 335 Sposoby i ilości zagospodarowania odpadów niebezpiecznych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w 2002 r[15]

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

Odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

090104

0

1,000

0

0

2

130113

0

0,106

0

0

3

130207

0

1,900

0

0

4

130208

0

1,000

0

0

5

160213

0,580

0

0,022

0

6

160601

0

1,740

0

0

7

180103

0

0

10,000

0

8

190402

0

0

1,000

0

 

Suma:

0,580

5,746

11,022

0

 

Na podstawie powyższej tabeli widać jednoznacznie, iż większość odpadów jest unieszkodliwiana przy zastosowaniu technik, który powodują iż odpad ten nie trafia na składowisko. Znamiennym jest, że aż ponad jedna trzecia wytworzonych odpadów niebezpiecznych jest poddawana procesowi odzysku. Niewątpliwie wartość ta jest bardzo pozytywnym wyróżnikiem gospodarki odpadami niebezpiecznymi wytworzonymi na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

3.5.4                     Odzysk i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych

W wyniku procesów produkcyjnych powstają odpady niebezpieczne, które są odzyskiwane i unieszkodliwiane w ilościach przedstawionych w Tab. 335.

3.5.4.1    Zezwolenia na zbieranie zużytych akumulatorów i baterii

Na podstawie danych przekazanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego i dane ze Starostwa Powiatowego w Pyrzycach można określić liczbę jednostek, które uzyskały zezwolenia na zbieranie akumulatorów i baterii.

 

Tab. 336 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na zbieranie akumulatorów i baterii.

Lp.

Nazwa

Miejscowość

1

GRENE Sp. z o.o. w Koninie Region 2 Zachodniopomorski

Pyrzyce

2

Handel art.. Przemysłowymi - usługi ślusarskie Grzymała Zenon

Pyrzyce

3

Przedsiębiorstwo Handlu Sprzętem Rolniczym "AGROMA" S.A.

Województwo

4

Sklep Rolniczy s.c. M. Chalecki i Z. Lubowiecki

Pyrzyce

5

Sklep motoryzacyjny "PASTAT"

Pyrzyce

6

LL-OIL Sp.z o.o.

Pyrzyce

 

3.5.4.2    Zezwolenie na transport zużytych akumulatorów i baterii

Starosta Pyrzycki wydał jedno zezwolenie na transport odpadów w postaci zużytych akumulatorów i baterii (por. Tab. 337).

Tab. 337 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport akumulatorów i baterii.

Lp.

Nazwa

Miejscowość

1

RETHMANN SZCZECIN Sp. z o.o.

Pyrzyce

3.5.4.3    Unieszkodliwianie zużytych akumulatorów i baterii

Na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie istnieje żadna jednostka, która uzyskała pozwolenie na unieszkodliwianie zużytych akumulatorów i baterii

3.5.5                     Odpady zawierające azbest

Wg danych WIOŚ i Starostwa Powiatowego w roku 2002 nie unieszkodliwiano odpadów zawierające azbest pochodzących z terenu powiatu. Jednak istnieje możliwość powstania takiego odpadu w związku z wydanymi decyzjami zezwalającymi na wytworzenie takich odpadów.

Aktualnie w województwie zachodniopomorskim wydzielono kwatery do składowani odpadów azbestowo-cementowych w trzech składowiskach: Marianowo, Dalsze, Sianów.

Wymagana powierzchnia określona szacunkowo w krajowym Programie usuwania azbestu wynosi 2 ha dla województwa zachodniopomorskiego do roku 2012. Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami nie uszczegółowia tych wymagań. Nadrzędne wymagania zostały przedstawione w „Programie usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest na terytorium Polski”. Przewiduje się iż usuwanie wyrobów zawierających azbest  jest zadaniem przewidzianym na okres około 30 lat. W celu osiągnięcia zamierzonych celów zostanie opracowany wojewódzki program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest w województwie zachodniopomorskim. Z tego też powodu niezbędnym jest wykonanie pełnej inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest na terenie poszczególnych gmin powiatu.

3.5.6                     Przepracowane oleje

Na podstawie danych zamieszczonych w Tab. 3‑34 oraz Tab. 3‑35 można stwierdzić, że 6,2% przepracowanych odpadowych olejów jest magazynowana prawdopodobnie do późniejszego odzysku a cała reszta tj. 3,006 [Mg] jest odzyskiwana. Analizując potencjał powiatu można stwierdzić, że jest wytwarzany 0,375% ujętych w zezwoleniach odpadowych olejów.

3.5.6.1    Zbieranie

Wg danych na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie ma żadnej jednostki organizacyjnej, która posiada zezwolenie na zbieranie przepracowanych olejów.

3.5.6.2    Transport

Starosta Pyrzycki wydał jedno zezwolenie na transport  przepracowanych olejów i odpadów z grupy "13".

Tab. 338 Wykaz Jednostek, które uzyskały zezwolenie na transport przepracowanych olejów.

Lp.

Nazwa

Miejscowość

1

RETHMANN SZCZECIN Sp. z o.o.

Województwo

 

3.5.6.3    Unieszkodliwianie

Na terenie Powiatu Pyrzyckiego nie istnieje żadna jednostka, która uzyskała pozwolenie na unieszkodliwianie zużytych olejów.

3.5.7                     Odpady zawierające PCB

W przeprowadzonej analizie pozyskanych informacji o wytworzonych odpadach nie stwierdzono umieszczenia odpadów zawierających PCB w środowisku ani prób ich unieszkodliwienia. Zgodnie z zapisami Prawa Ochrony Środowiska zabronione jest, wprowadzanie do obrotu lub ponowne wykorzystanie substancji stwarzających szczególne zagrożenie do których zaliczany jest odpad zawierający PCB (przez taki odpad rozumie się polichlorowane difenyle, polichlorowane trifenyle, monometylotetrachlorodifenylometan, monometylodichlorodifenylometan, monometylofibromodifenylometan oraz mieszaniny zawierające jakąkolwiek z tych substancji w ilości powyżej 0,005% wagowo łącznie). Odpad ten jest zaliczany do substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.

Aktualnie wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska podlegają na mocy ustawy Prawa Ochrony Środowiska sukcesywnej eliminacji. Wykorzystujący substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska jest obowiązany do dokumentowania rodzaju, ilości i miejsc ich występowania oraz sposobu ich eliminowania. Informacje w formie uproszczonej powinny zostać przedłożone wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta okresowo przedkłada wojewodzie informacje o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.

Rejestr rodzaju, ilości oraz miejsc występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska powinien być prowadzony przez Wojewodę.

W oparciu o takie informacje nastąpi utworzenie bazy danych zawierających informację o lokalizacji, ilości i stanie istniejących wyrobów zawierających azbest, przewidywanych do usunięcia jako odpady niebezpieczne - w skali gmin, powiatów, województw i kraju.

Do chwili obecnej wykonano wstępną inwentaryzację urządzeń z PCB będących w eksploatacji przez Grupę Energetyczną ENEA SA. Obowiązek inwentaryzacji do dnia 31.12.2002 r. został wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki (Dz.U.01.96.860). Rozporządzenie to określa iż urządzenia lub instalacje, w których były lub są wykorzystywane PCB, należy inwentaryzować poprzez sporządzenie dokumentacji zawierającej: nazwę i adres użytkownika urządzenia lub instalacji,  lokalizację i rodzaj urządzenia lub instalacji,   ilość PCB znajdującego się w urządzeniu lub instalacji, daty i opis operacji przeprowadzonych lub planowanych do przeprowadzenia w odniesieniu do urządzenia lub instalacji, datę sporządzenia dokumentu i podpis sporządzającego.

Niestety do dnia dzisiejszego takiej inwentaryzacji nie ma. Wykonanie jej należy traktować jako zadanie pilne do realizacji

Zbieraniem, dekontaminacją i unieszkodliwianiem urządzeń i odpadów z PCB zajmują się następujące uprawnione podmioty gospodarcze:

-                       Zakłady Azotowe ANWIL S.A. we Włocławku posiadające instalację do termicznego unieszkodliwiania płynów zawierających PCB,

-                       Przedsiębiorstwo Usług Specjalistycznych i Projektowych CHEMEKO Sp. z o.o. we Włocławku prowadzące dekontaminację transformatorów oraz organizację dostaw odpadów z PCB do unieszkodliwiania w instalacji Zakładów Azotowych ANWIL,

-                       Zakłady Chemiczne ROKITA S.A. w Brzegu Dolnym posiadające instalację do termicznego unieszkodliwiania płynów zawierających PCB,

-                       POFRABAT Sp. z o.o. w Warszawie realizujący zbiórkę kondensatorów z PCB z przekazaniem ich do całkowitego zniszczenia za granicą; w latach 1999-2001 wywieziono do Francji około 170 Mg kondensatorów z PCB.

Analizy chemiczne PCB wykonywane są w pięciu rekomendowanych laboratoriach, tj. w Centralnym Laboratorium Naftowym w Warszawie, Instytucie Chemii i Technologii Nafty i Węgla Politechniki Wrocławskiej, Instytucie Chemii i Technologii Nieorganicznej Politechniki Krakowskiej, Państwowym Instytucie Weterynarii w Puławach oraz Akademii Medycznej w Poznaniu.

3.5.8                     Zużyte baterie i akumulatory

Zużyte akumulatory kwasowo-ołowiowe stanowią odpad niebezpieczny (grupa 16 06 zawierają dwa składniki stwarzające zagrożenia dla ludzi i środowiska naturalnego w postaci kwas siarkowy o stężeniu około 19% oraz ołów metaliczny i jego związki). Zarówno akumulatory kwasowo-ołowiowe, jak i niklowo-kadmowe oraz elektrolity z baterii i akumulatorów można wykorzystywać do celów przemysłowych.

W Powiecie Pyrzyckim w 2002 roku odzyskowi poddano tylko 1,7 Mg tego typu odpadów. 

Głównym źródłem zużytych, wielkogabarytowych akumulatorów kwasowo-ołowiowych są środki transportu, co powoduje znaczne rozproszenie źródeł wytwarzających te odpady. Istniejące obecnie systemy zbiórki, gromadzenia i transportu zużytych akumulatorów zapewniają jednak dość wysoki stopień odzysku tych odpadów, a sytuacja w tym zakresie może się jeszcze poprawić po wprowadzeniu zapisów ustawy o opłatach depozytowych i produktowych.

Należy także podkreślić, że funkcjonujące w naszym kraju przedsiębiorstwa, zajmujące się unieszkodliwianiem zużytych akumulatorów, posiadają wystarczające możliwości.

3.5.9                     Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne

 

Złom elektryczny i elektroniczny, do którego należą zużyte lub wycofane z eksploatacji urządzenia, można podzielić na główne grupy, takie jak: urządzenia radiowe i telewizyjne, sprzęt komputerowy, urządzenia gospodarstwa domowego, wyposażenie biur, sprzęt łącznościowy (centrale i aparaty telefoniczne), urządzenia laboratoryjne i techniki medycznej, aparatura i podzespoły urządzeń wojskowych, aparatura i instalacje mierzące, sterujące i regulujące. Każde z tych urządzeń składa się z kombinacji różnych komponentów (m.in. płytki obwodów drukowanych, pakiety elektroniczne, kable, TS zawierające substancje obniżające palność, wyłączniki rtęciowe, akumulatory i baterie, kondensatory, styczniki itp.) zawierających różnorodne substancje, które z jednej strony stanowią surowce, z drugiej zaś strony są źródłem istotnych zagrożeń dla środowiska.

Najbardziej zagrażającymi substancjami występującymi w odpadach elektrycznych i elektronicznych są: ołów, rtęć, kadm, chrom (Cr+6), substancje chlorowcowane, bromowane substancje obniżające palność, arsen i azbest.

Natomiast w urządzeniach chłodniczych znajdują się substancje stwarzające zagrożenie dla warstwy ozonowej: CFC i HCFC.

W kraju w chwili obecnej zbiórką i demontażem zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych zajmuje się niewielka liczba podmiotów gospodarczych. Jak dotąd największą firmą świadczącą usługi montażowo-serwisowe urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych z odzyskiem substancji kontrolowanych typu CFC i HCFC jest firma "CIZ" w Bełku k. Rybnika w woj. śląskim (pokrywająca zapotrzebowanie na tego typu działalność w 20%). Działalność związaną z recyklingiem odpadów elektrycznych i elektronicznych prowadzą także inne firmy jak, np. Thornmann Recycling w Toruniu i z oddziałami w między innymi w Szczecinie.

Na terenie Powiatu Pyrzyce nie jest prowadzona zbiórka, odzysk i unieszkodliwienie tego typu odpadów. Należy podejrzewać że tak klasyfikowany odpad którego rocznie powstaje na trenie powiatu szacunkowo ok. 57 Mg trafia na składowisko odpadów jako odpad komunalny.

3.6               Komunalne osady ściekowe

Gospodarka osadami ściekowymi należy do najistotniejszego aspektu zagospodarowanie odpadów powstających w oczyszczalniach ścieków. Wymagania względem jakości odprowadzanych ścieków stale się zwiększają a normy i rozporządzenia stają się coraz bardziej ostre. Inwestycje skierowane na budowę nowych oraz modernizację starych oczyszczalni ścieków powoduje, iż wytwarzanych jest coraz większa ilości odpadu po procesie oczyszczania ścieków (osad, skratki, piasek).

Znalezienie najlepszego sposobu zagospodarowania osadów powinno stanowić ważny element gospodarki w skali niewątpliwie regionalnej. Nie można jednocześnie oczekiwać, iż niewielkie oczyszczalnie same będą w stanie zastosować adekwatne rozwiązania technologiczne. Koniecznym jest współpraca między samorządami oraz spółkami zarządzającymi funkcjonującymi obiektami by powołać wspólną, ponadlokalną instalację utylizacji osadu.

Pojęcie gospodarka osadowa w oczyszczalniach ścieków dotyczą przeróbki oraz racjonalny i bezpieczny sposób ponownego wprowadzenia osadów do środowiska przez właściwe ich wykorzystanie lub unieszkodliwianie. Celem każdej z podjętych czynności ma być ograniczenie negatywnego oddziaływania osadów na środowisko.

Rozwiązanie zagadnień związanych z zagospodarowaniem osadów ściekowych wymaga podjęcia kosztownych działań.

Zgodnie z ustawą o odpadach przez wykorzystanie odpadów, do których należą również osady ściekowe, należy m.in. rozumieć ich stosowanie do kształtowania lub dostosowywania do określonych potrzeb powierzchni gruntów, a także do nawożenia lub ulepszania gleb. Unieszkodliwianie odpadów natomiast, w tym osadów ściekowych, polega na doprowadzeniu ich do stanu, w którym nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi oraz nie pogarszają stanu środowiska, przez poddanie ich procesom przekształcania biologicznego, fizycznego lub chemicznego. Unieszkodliwianiem odpadów w rozumieniu ustawy jest również odpowiednie ich deponowanie na składowiskach.

Najistotniejszym jest aby gospodarka osadami prowadzona zarówno w oczyszczalniach jak i na terenie gmin jak powiatów w skali międzygminnej czy powiatowej była skorelowana z polityką ochrony środowiska (w tym gospodarki odpadami) prowadzoną w skali województwa.

Praktyczne możliwości zagospodarowania osadów ściekowych  ograniczają się do najdostępniejszych metod takich jak:

1. składowanie,

2. unieszkodliwianie,

-                       spalanie z wykorzystaniem osadów do wytwarzania energii,

-                       fermentację,

-                       kompostowanie,

-                       mineralizację,

3. wykorzystanie przyrodnicze.

Przyjmuje się, że najkorzystniejsze środowiskowo jest przyrodnicze (w tym rolnicze) wykorzystanie osadów ściekowych. Jednak właściwości samych osadów nie pozwalają na bezpośrednie wykorzystanie do celów przyrodniczych bez odpowiedniego przygotowania. Polega ono na ograniczeniu uciążliwości osadu oraz likwidację obciążeń sanitarnych oraz poddanie procesom których celem jest uzyskanie produktu o jak najlepszych właściwościach rolniczych. Praktycznie stosuje się kombinacje różnych metod. Jako optymalną uznaje się proces składający się z etapów:

-                       fermentacji,

-                       mechaniczne odwodnienie,

-                       kompostowanie,

-                       aplikacja do gleby.

Jednak przy takim zastosowaniu osadu decydującą rolę odgrywa jego pochodzenie, jego skład chemiczny, własności sanitarne, obciążenie zapachowe itp. W zależności od zawartości metali ciężkich, bakterii chorobotwórczych, stosunku C/N oraz C/P osady ściekowe mogą być wykorzystywane w różny sposób i w różnych miejscach:

-                       bezpośrednio do celów rolniczych - jako składnik nawozu naturalnego,

-                       do produkcji kompostu roślinnego,

-                       jako jeden ze składników nawozów stosowanych w uprawach leśnych,

-                       do rekultywacji terenów zdegradowanych między innymi składowisk odpadów komunalnych,

-                       roślinnego utrwalania powierzchni na erozję eoliczną  (min. skarpy różnego rodzaju nasypów ziemnych).

Osady wykorzystywane przyrodniczo mogą być czynnikiem wzmagającym wegetację roślin z jednaj strony jednak z drugiej przygotowane w niewłaściwy sposób są ogniskiem zagrożenia sanitarnego.

Osady pochodzące z oczyszczalni miejskich, do których wpływając także ścieki ze szpitali, zakładów przetwórstwa mięsa, rzeźni itp. stanowią zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi, ze względu na skażenie mikrobiologiczne.

Istniejące regulacje prawne w postaci Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz.U. 2002.134.1140)  dopuszczają wykorzystywanie osadów ściekowych stosowanych w rolnictwie i do rekultywacji gruntów na cele rolne i niewolne o ściśle określonej oraz kontrolowanej zawartości metali ciężkich oraz poziomie skażenie mikrobiologicznego.

Oczekiwane zmiany w dyrektywach europejskich istotnie zaostrzają wartości dopuszczalnych stężeń metali w osadach ściekowych przeznaczonych do przyrodniczego wykorzystania oraz wprowadzają ograniczenia zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych. Stanowić to będzie w przyszłości istotną barierę w przyrodniczym czy rolniczym wykorzystania osadów ściekowych. Planując czynności związane z unieszkodliwieniem osadów ściekowych trzeba mieć na względzie perspektywę przyszłych wymagań wobec procesów unieszkodliwienia osadu ściekowego.

Ilość osadów ściekowych oraz innych odpadów związanych z oczyszczaniem ścieków (takich jak skratki i piasek) zależą wprost  od ilości oczyszczonych ścieków.

Na terenie Powiatu Pyrzyckiego zlokalizowanych jest siedem istotnych (powyżej 100m3 ścieków na dobę) źródeł emisji odpadów z procesu oczyszczania ścieków komunalnych.

Tab. 339 Ilości powstających ścieków na terenie Powiatu Pyrzyckiego[16]

Miejscowość

Rodzaj oczyszczalni

Przeciętna ilość odprowadzonych ścieków

Odbiornik

Pyrzyce

mech.-biol

4 239

Płonia

Lipiany

mech.-biol.

1 011

Kanał - j. Będzin i Kościelne

Przelewice

mech.-biol.

154

j. Płoń

Barnim

Mech.-biol

100

Gowienica

Kozienice

Mech.-biol

140

Kan.Nieborowski

Żabów

Mechaniczna

120

j. Będgoszcz

Pyrzycki

Lubiatowo

Mech.-biol.

197

Kan. Lubiatowski

 

Razem

5 961

 

 

Łącznie Na trenie powiatu funkcjonuje jedenaście oczyszczalni (oczyszczalnia w m. Linie została zmodernizowana i aktualnie pełni funkcję pompowni). Charakterystykę ilościową wytwarzanych przez nie odpadów zaprezentowano poniżej w kolejnych tabelach. Tab. 3‑40 przedstawia sumaryczną ilość wytworzonych odpadów pościekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

Tab. 340 Sumaryczna wartości wytworzonych i unieszkodliwionych odpadów posciekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego

Gmina

Bielice

Kozielice

Lipiany

Przelewice

Pyrzyce

Warnice

Suma

Miejscowość

Bielice

Swochowo

Kozielice

Batowo

Lipiany

Płońsko

Lubiatowo

Przelewice

Pyrzyce

Wójcin

Barnim

 

Kod

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

190801

0,7

0,2

1,2

0,4

24

0,2

2,3

1,5

36,8

0,1

1,4

69,1

190802

 

 

 

 

25

 

 

 

50,2

 

 

75,2

190805

3,5

1

7,4

3,4

38

1,6

18

14

189

0,5

9,6

286

 

Tab. 341 przedstawia ilości wytworzonych i wykorzystanych gospodarczo odpadów pościekowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

Tab. 341 Wykorzystane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego

Gmina

Bielice

Kozielice

Lipiany

Przelewice

Pyrzyce

Warnice

Suma

Miejscowość

Bielice

Swochowo

Kozielice

Batowo

Lipiany

Płońsko

Lubiatowo

Przelewice

Pyrzyce

Wójcin

Barnim

Kod

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

190801

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

190802

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

190805

3,5

1

7,4

3,4

 

1,6

18

 

192

0,5

9,6

237

 

Tab. 3‑42 wg danych otrzymanych z WIOŚ Szczecin za rok 2002 ustalono, że na terenie Powiatu Pyrzyckiego składowane są następujące ilości odpadów wytworzonych w procesach oczyszczania ścieków.

Tab. 342 Składowane odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego

Gmina

Bielice

Kozielice

Lipiany

Przelewice

Pyrzyce

Warnice

Suma

Miejscowość

Bielice

Swochowo

Kozielice

Batowo

Lipiany

Płońsko

Lubiatowo

Przelewice

Pyrzyce

Wójcin

Barnim

 

Kod

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

190801

0,7

0,2

1,2

0,4

12

0,2

2,3

1,5

36,8

0,1

1,4

57,1

190802

 

 

 

 

15

 

 

 

53

 

 

68

190805

 

 

 

 

20,7

 

 

 

 

 

 

20,7

3.6.1                     Diagnoza stanu aktualnego

Odpady pościekowe powstające w Powiecie Pyrzyckim[17]:

Tab. 343 Odpady pościekowe wytworzone na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

Lp.

kod

Nazwa

Ilość w [Mg]

1

190801

Skratki

68,800

2

190802

Zawartość piaskowników

75,200

3

190805

Ustabilizowane komunalne osady ściekowe

286,000

4

190809

Tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda zawierające wyłącznie oleje jadalne i tłuszcze

0,900

W wyniku prowadzonej analizy w punktach poniżej przedstawiono podział wytworzonych odpadów na gminy.

3.6.1.1    Gmina Bielice

Tab. 344  Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Bielice.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

 

 

 

1,200

2

190802

 

 

 

 

3

190805

 

 

 

 

4

190809

 

 

5,400

 

3.6.1.2    Gmina Kozielice

Tab. 345 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Kozienice.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

 

 

 

1,200

2

190802

 

 

 

 

3

190805

 

 

7,400

 

 

3.6.1.3    Gmina Lipiany

Tab. 346 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Lipiany.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

12,000

 

 

12,400

2

190802

10,000

 

 

15,000

3

190805

17,300

 

3,400

20,700

 

3.6.1.4    Gmina Przelewice

Tab. 347  Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Przelewice.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

 

 

 

4,000

2

190802

 

 

 

 

3

190805

14,000

 

19,600

 

 

3.6.1.5    Gmina Pyrzyce

Tab. 348 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Pyrzyce.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

 

 

 

36,800

2

190802

 

 

 

53,000

3

190805

 

 

192,000

 

 

3.6.1.6    Gmina Warnice

Tab. 349 Gospodarka odpadami pościekowymi w gminie Warnice.

Lp.

kod

Magazynowane [Mg]

odzysk [Mg]

Unieszkodliwiane poza składowiskiem [Mg]

Unieszkodliwianie przez składowanie [Mg]

1

190801

 

 

 

1,500

2

190802

 

 

 

 

3

190805

 

 

10,100

 

 

3.6.2                     Unieszkodliwianie

Odpady pościekowe z oczyszczalni zarządzanych przez Wodociągi Zachodniopomorski Sp. z o.o. są przekazywane w całości do unieszkodliwiania Prywatnemu Gospodarstwu Rolno Handlowego w Świętowie k/Szczecina. Do grupy oczyszczalni zarządzanych przez Wodociągi Zachodniopomorskie Sp. z o.o. wchodzą w gminie Bielice: oczyszcz. Bielice, oczyszcz. Swochowo; w gminie Kozielice: oczyszcz. Kozielice; w gminie Przelewice : oczyszcz. Płońsko, Lubiatowo, Przelewice; w gminie Warnice: oczyszcz. Wójcin, Barnin. W Pyrzycach oczyszczalnią ścieków zarządza Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o., natomiast w Lipianach przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Lipianach.

Tab. 350 Sposób unieszkodliwienia odpadów wytworzonych w procesie oczyszczania ścieków komunalnych

Miejscowość

Udział w Mg wytworzonych odpadów

Unieszkodliwienie

Wykorzystanie przyrodnicze

Składowanie

Spalanie

Minerali-zacja

Kompo-stowanie

Fermentacja i komposto-wanie

Wykorzystanie rolnicze bez kompostowania

Tymczasowe

Docelowe

Bielice

 

 

 

 

 

 

   4,50

Kozielice

 

 

 

 

 

 

  17,00

Lipiany

  17,30

  20,70

 

 

 

 

   3,40

Przelewice

 

 

 

 

 

 

  33,60

Pyrzyce

 

 

 

 

 

 

 192,00

Warnice

 

 

 

 

 

 

   0,50

Razem

17,30

20,70

0

0

0

0

251

 

W większości przypadków osady ściekowe są wykorzystywane przyrodniczo. Aplikacja do środowiska następuje po poprzednim ustabilizowaniu osadów oraz w niektórych przypadkach po ich kompostowaniu. Na żadnej oczyszczalni osad nie jest poddawany procesowi fermentacji. Podobnie na terenie powiatu w żadnym przypadku osad nie jest poddawany procesowi unieszkodliwienia termicznego czy też mineralizacji. Tylko w jednym przypadku, w gminie Lipiany na oczyszczalni Lipiany osad trafia na lokalne składowisko odpadów komunalnych.


 

4        Przewidywany rozwój wydarzeń – prognozy

Podstawowe kierunki dotyczące gospodarki odpadami przyjęte w II Polityce Ekologiczne Państwa, Krajowym Planie Gospodarki Odpadami, Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami są następujące:

-                       ograniczenie materiałochłonności produkcji o 50% (w stosunku do ilości z 1990 roku) i tym samym ograniczenie ilości powstających opadów przemysłowych,

-                       wycofanie z produkcji i użytkowania materiałów niebezpiecznych, ograniczenie ilości powstających odpadów niebezpiecznych o 20%,

-                       wdrożenie idei zrównoważonej produkcji i konsumpcji, między innymi w celu ograniczenia ilości powstających odpadów komunalnych na poziomie maksimum 300 kg/M/rok;

-                       likwidacja mogielników i „dzikich” składowisk śmieci,

-                       likwidacja odpadów azbestu oraz zawierających PCB,

-                       kompleksowe wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów oraz recyklingu w celu uzyskania co najmniej 15 % recyklingu tworzyw sztucznych, szkła, papieru i tektury oraz 25 % recyklingu materiałów opakowaniowych,

-                       ograniczenie ilości składowanych komunalnych odpadów biodegradowalnych - docelowo o 65 % w stosunku do roku 1995.

-                       wprowadzenie do eksploatacji instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych oraz osadów ściekowych, w szczególności w dużych miastach oraz kompostowania odpadów komunalnych oraz osadów ściekowych na terenach wiejskich oraz małych miast.

Analiza sytuacji gospodarczej w kraju, w szczególności w kontekście wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, pozwala na stwierdzenie, że rozwój gospodarczy kraju, jako całości, będzie przebiegał bez większych załamań a struktura gospodarki będzie zbliżała się do gospodarki krajów zachodnioeuropejskich.

Zmiany w ilości i jakości odpadów wytwarzanych w sektorze gospodarczym w perspektywie zależeć będą przede wszystkim od rozwoju poszczególnych gałęzi przemysłu, rzemiosła i usług. Doświadczenia wskazują, że na każde 1% wzrostu PBK przypada 2% wzrost ilości wytwarzanych odpadów. W najbliższej przyszłości (lata 2003 – 2007) zakłada się utrzymanie obecnego poziomu wytwarzania odpadów lub ich nieznaczny wzrost.

Wynika to z jednej strony z prowadzonej konsekwentnie polityki ekologicznej promującej metody minimalizacji i zapobiegania powstawaniu odpadów, z drugiej zaś zwiększeniu kontroli nad wytwórcami odpadów i odkrycie tzw. szarej strefy odpadowej. W dalszej perspektywie należy się spodziewać relatywnego spadku ilości wytwarzanych odpadów, w szczególności zmniejszy się ilość odpadów wymagających unieszkodliwiania przez składowanie.

W najbliższych latach najpoważniejszym problemem będzie rozwój systemu selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych oraz ich odzysk. Sporym wyzwaniem  może być uzyskanie społecznej akceptacji dla budowy nowych instalacji w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności dla budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w tym kompostowni czy kwater składowania odpadów balastowych.

Na podstawie obowiązujących strategicznych dokumentów, w których wojewódzkie władze samorządowe kreują obraz regionu w najbliższej przyszłości  można stwierdzić, że nie przewiduje się większych zmian w strukturze przemysłu na obszarze regionu, a co za tym idzie zmiany struktury wytwarzanych odpadów powstających w wyniku działalności gospodarczej.

W przypadku analizowanego obszaru przyjętą do realizacji strategia Województwa Zachodniopomorskiego zakłada traktowanie Powiatu Pyrzyckiego jako „terenu intensywnego rolnictwa” z zaznaczeniem  iż południowe krańce powiatu mają być włączone w „obszar intentensywnej turystyki” Priorytety rozwoju województwa przewidują w tym regionie głównie rozwój rolnictwa oraz rozwój turystyki. W ramach rozwoju obszarów wiejskich w zakresie rozwoju infrastruktury przemysłu przetwórczego zaproponowano wykorzystanie istniejących obiektów w gminie Bielice i wykorzystanie ich do uruchomienia zakładu produkującego biopaliwa. Inwestycja taka niewątpliwie odpowiada aktualnym tendencjom jakie są preferowane w przemyśle przetwórczym. Na terenie powiatu istnieje realna szansa ale też i zagrożenie powstania nowego źródła odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne.

Nie przewiduje się natomiast znaczącego wzrostu ilości wytwarzanych odpadów oraz rozwoju innych, dotychczas nie występujących w powiecie gałęzi przemysłu, w szczególności takich, które mogłyby wytwarzać duże ilości odpadów.

Przyjęta strategia rozwojowa regionu będzie bezpośrednio delimitować zmiany jakie będą następować w charakterze emisji odpadów na terenie powiatu. W mniejszym stopniu dotyczyć to będzie odpadów komunalnych natomiast ogromne znaczenie będzie miało dla wytwórczości odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. Przyjęte założenie strategiczne maja bardzo istotne znaczenie dla szacunków związanych z wytwarzaniem odpadów biodegradowalnych. Większa część jest oraz będzie wykorzystywana przyrodniczo bezpośrednio przez samych wytwórców. Inaczej będzie gdy zostaną podjęte decyzje dotyczące lokalizacji na terenie powiatu wielkoprzemysłowych ferm hodowlanych. Uciążliwość emisji związanych z funkcjonowanie takich obiektów w sposób znaczący może wpłynąć na całokształt gospodarki odpadami biodegradowalnymi na terenie powiatu. 

4.1               Prognoza demograficzna

Jak wynika z badań demograficznych ilość mieszkańców zamieszkujących nasz kraj w najbliższych kilku latach nieznacznie może wzrosnąć, po czym gwałtownie zacznie spadać. Obecnie ilość mieszkańców Polski wynosi około 38 mln, natomiast w roku 2030 prawdopodobnie wynosić będzie 35 mln.  Podobne zależności można zaobserwować analizując zmiany populacji gmin w latach 1997.

 

Tab. 41 Procentowe wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach Powiatu Pyrzyckiego w latach 1999 do 2002.

 

Wyszczególnienie

1999

2000

2001

2002

1

Warnice

-0,08

-0,14

-0,06

-0,03

2

Bielice

-1,06

2,67

-0,44

0,00

3

Przelewice

0,79

0,73

-0,64

-1,48

4

Pyrzyce

0,13

-0,10

-0,38

-0,05

5

Lipiany

0,06

0,47

-0,34

-0,08

6

Kozielice

-0,59

-0,55

0,74

0,11

Tab. 42 Średnie wskaźniki przyrostu naturalnego w gminach powiatu pyrzyckiego dla lat 1999-2002.

 

Wyszczególnienie

Średni procentowy przyrost naturalny dla lat 1999-2002

1

Warnice

-0,3

2

Bielice

1,13

3

Przelewice

-0,61

4

Pyrzyce

-0,4

5

Lipiany

0,11

6

Kozielice

-0,3

 

Przedstawione wartości wskazują iż zmiany demograficzne wymykają się możliwościom prostej aproksymacji. Regułą jest jedynie tendencja niewielkiego przyrostu a następnie spadku liczebności populacji. W związku z powyższym w ramach niniejszego opracowania proponuje się przyjąć następujące wskaźniki demograficzne.

Tab. 43 Liczebność mieszkańców powiatu w latach 2003-2020 (na podstawie ankiet i analiz własnych).

Demografia

lata 2000-2020

 Lata

Wskaźnik demograficzny

tereny miejskie

Łączna liczba

mieszkańców

Wskaźnik demograficzny

tereny wiejskie

Łączna liczba

mieszkańców

razem

2003

1,000

17 738

1,000

23 587

41 325

2006

1,009

17 898

1,005

23 705

41 603

2010

1,003

17 791

0,995

23 469

41 260

2015

0,995

17 649

0,985

23 233

40 883

2020

0,980

17 383

0,970

22 879

40 263

 

Wykres 41 Demografia w latach 2002-2020.

 

Odpowiadają one wartościom publikowanym przez główny Urząd Statystyczny, które dla porównania wyglądają następująco.

Tab. 44 Populacja Powiatu Pyrzyckiego w latach 2000 do 2030 (na podstawie danych GUS dotyczące liczby ludności w latach 2005 do 2030

Powiat

Rok

2000

2005

2010

2015

2020

2025

2030

Pyrzycki

41.250

40.900

40.600

40.200

39.600

38.600

37.400

 

4.2               Prognoza ilości i jakości odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego

W oparciu o obserwacje dotyczące zmian struktury i ilości powstających odpadów komunalnych poczynione w ostatnich latach na terenie Polski oraz analizując zmiany jakie zachodzą w strukturze odpadów  w społeczeństwach industrialnych i postindustrialnych – należy stwierdzić, iż ilość odpadów sukcesywnie rośnie, a ich skład zmienia się w miarę rozwoju gospodarczego i wzrostu poziomu życia mieszkańców. Zmiany te następują wolno gdyż są pochodną zmian w przyzwyczajeniach oraz zmian w poziomie dochodów ludności.

Na prognozowane zmiany wielkości strumienia odpadów komunalnych składają się zmiany jednostkowych wskaźników emisji odpadów, których trendy zmian wynikają z przesłanek rozwoju gospodarczo-społecznego.

Z tego tez powodu na analizowanym obszarze oczekiwać należy dalszych zmian ilościowo-jakościowych wytwarzanych odpadów komunalnych. Zmian które będą skutkowały obniżeniem ciężaru właściwego odpadów oraz wzrostem objętości wytwarzanych odpadów komunalnych. Dla potrzeb konstrukcji Powiatowo Planu Gospodarki Odpadami przyjęto prognozę określaną w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Część danych wyliczono metoda aproksymacji wartości granicznych.

4.2.1                     Prognoza zmian ilości wytwarzanych odpadów komunalnych

Prognozując ilości wytwarzanych odpadów komunalnych zaniechano analiz opartych na prognozach rozwoju gospodarczego regionu odnośnie wytwórczości odpadów komunalnych. Prognozę oparto na wskaźnikach, które zostały  przyjęte  w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami.

Tab. 45 Prognoza ilości wytwarzanych odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005 do 2020 [Mg].

L.P.

Gmina

Lata

2005

2010

2015

2020

Obszary

Obszary

Obszary

Obszary

Miejskie

Wiejskie

Miejskie

Wiejskie

Miejskie

Wiejskie

Miejskie

Wiejskie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

Przelewice

0

1 302

0

1 308

0

1 408

0

1 449

2

Kozielice

0

626

0

629

0

677

0

697

3

Warnice

0

679

0

683

0

735

0

756

4

Pyrzyce

5 640

1 610

6 711

1 618

7 071

1 741

7 544

1 792

5

Lipiany

1 631

445

1 940

447

2 044

481

2 181

495

6

Bielice

0

679

0

683

0

735

0

756

 

Razem

14 018

14 891

15 672

16 557

 

W najbliższych latach dostrzegany będzie stały wyraźny wzrost ilości wytwarzanych odpadów. Jest to szczególnie istotne dla rozważań związanych z wyborem optymalnego systemu zagospodarowania odpadów oraz doborem instalacji przeznaczonej do unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Ilości odpadów komunalnych jakie będą powstawać w powiecie w roku 2020 wskazują, iż możliwe będzie wybudowanie instalacji unieszkodliwiania odpadów wyłącznie na potrzeby powiatu. Zbliżona pod względem wydajności instalacja funkcjonuje już od roku 2001 na terenie powiatu polickiego. Ilości te są jednak cały czas wartościami niewielkimi dla regionalnych systemów gospodarki odpadami. Przesłanki te wskazują na niewątpliwą konieczność  nawiązania współpracy z sąsiednimi powiatami w celu powołania systemu miedzypowiatowego opartego na wspólnej instalacji.

4.2.2                     Prognoza jakości odpadów komunalnych.

W Tab. 45 przedstawiono prognozę ilości powstających odpadów komunalnych w Polsce w okresie 2005-2015 w podziale na 18 strumieni rozważanych w niniejszym Planie Gospodarki Odpadami. W kolejnych tabelach  zaprezentowano prognozę ilościowa poszczególnych rodzajów odpadów w gminach Powiatu Pyrzyckiego.

 

 

 

Tab. 46 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Ilość w Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

2 440

2 392

2 224

2 233

2

Odpady zielone

302

 308

301

302

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

835

822

765

768

4

Opakowania z papieru i tektury 

1 539

1 841

2 302

2 312

5

Opakowania wielomateriałowe

172

207

259

259

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

1 398

1 322

1 110

1 114

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

585

694

857

861

8

Szkło (nieopakowaniowe)

66

70

67

67

9

Opakowania ze szkła

1 073

1 190

1 341

1 347

10

Metale

350

331

307

308

11

Opakowania z blachy stalowej

145

156

171

171

12

Opakowania z aluminium

42

45

49

48

13

Odpady tekstylne

355

350

342

343

14

Odpady mineralne

501

506

509

511

15

Drobna frakcja popiołowa

1 335

1 115

887

890

16

Odpady wielkogabarytowe

901

852

790

793

17

Odpady budowlane

2 186

2 596

3 304

3 318

18

Odpady niebezpieczne

103

97

89

89

Razem

14 080

14 326

14 891

15 672

 

Tab. 47 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Przelewice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

226

228

226

218

2

Odpady zielone

28

28

29

30

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

77

78

78

75

4

Opakowania z papieru i tektury

136

144

174

226

5

Opakowania wielomateriałowe

15

16

20

25

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

130

130

125

109

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

52

55

66

84

8

Szkło (nieopakowaniowe)

6

6

7

7

9

Opakowania ze szkła

96

100

112

132

10

Metale

33

33

31

30

11

Opakowania z blachy stalowej

13

14

15

17

12

Opakowania z aluminium

4

4

4

5

13

Odpady tekstylne

33

33

33

34

14

Odpady mineralne

46

47

48

50

15

Drobna frakcja popiołowa

128

125

105

87

16

Odpady wielkogabarytowe

84

84

81

77

17

Odpady budowlane

193

204

245

324

18

Odpady niebezpieczne

10

10

9

9

Razem

1 308

1 337

1 408

1 537

 

Tab. 48 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Kozielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

108

109

109

105

2

Odpady zielone                   

13

14

14

14

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

37

37

37

36

4

Opakowania z papieru i tektury 

65

69

84

109

5

Opakowania wielomateriałowe      

7

8

9

12

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

63

63

60

52

7

Opakowania z tworzyw sztucznych  

25

26

32

40

8

Szkło (nieopakowaniowe)          

3

3

3

3

9

Opakowania ze szkła              

46

48

54

63

10

Metale                           

16

16

15

14

11

Opakowania z blachy stalowej     

6

6

7

8

12

Opakowania z aluminium           

2

2

2

2

13

Odpady tekstylne                  

16

16

16

16

14

Odpady mineralne                 

22

22

23

24

15

Drobna frakcja popiołowa         

62

60

51

42

16

Odpady wielkogabarytowe          

40

40

39

37

17

Odpady budowlane                 

93

98

118

156

18

Odpady niebezpieczne             

5

5

4

4

Razem

629

643

677

739

 

Tab. 49 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Warnice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

128

130

129

117

2

Odpady zielone                   

16

16

17

16

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

44

44

44

40

4

Opakowania z papieru i tektury 

77

82

99

121

5

Opakowania wielomateriałowe      

9

9

11

14

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

74

74

71

58

7

Opakowania z tworzyw sztucznych  

29

31

37

45

8

Szkło (nieopakowaniowe)          

3

4

4

4

9

Opakowania ze szkła              

55

57

64

71

10

Metale                           

19

19

18

16

11

Opakowania z blachy stalowej     

7

8

8

9

12

Opakowania z aluminium           

2

2

2

3

13

Odpady tekstylne                  

19

19

19

18

14

Odpady mineralne                 

26

27

27

27

15

Drobna frakcja popiołowa         

73

71

60

47

16

Odpady wielkogabarytowe          

48

48

46

42

17

Odpady budowlane                  

110

116

140

174

18

Odpady niebezpieczne             

6

5

5

5

Razem

745

761

801

825

 

Tab. 410 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Pyrzyce w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

1 436

1 450

1 415

1 398

2

Odpady zielone                   

176

180

182

189

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

491

496

486

481

4

Opakowania z papieru i tektury 

863

914

1 089

1 447

5

Opakowania wielomateriałowe      

97

102

122

163

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

830

831

783

698

7

Opakowania z tworzyw sztucznych  

328

347

411

539

8

Szkło (nieopakowaniowe)          

38

39

41

42

9

Opakowania ze szkła              

612

638

704

843

10

Metale                           

207

208

196

193

11

Opakowania z blachy stalowej     

83

86

93

107

12

Opakowania z aluminium           

24

25

26

31

13

Odpady tekstylne                  

209

211

207

215

14

Odpady mineralne                 

293

298

300

320

15

Drobna frakcja popiołowa         

818

793

660

558

16

Odpady wielkogabarytowe          

536

535

504

497

17

Odpady budowlane                 

1 226

1 299

1 536

2 077

18

Odpady niebezpieczne             

62

61

57

56

Razem

8 328

8 512

8 812

9 853

 

Tab. 411 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Lipiany w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

412

416

406

401

2

Odpady zielone                   

50

51

52

54

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

141

142

139

138

4

Opakowania z papieru i tektury 

247

262

312

415

5

Opakowania wielomateriałowe      

28

29

35

47

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

238

238

224

200

7

Opakowania z tworzyw sztucznych  

94

100

118

154

8

Szkło (nieopakowaniowe)          

11

11

12

12

9

Opakowania ze szkła              

175

183

202

242

10

Metale                           

59

60

56

55

11

Opakowania z blachy stalowej     

24

25

27

31

12

Opakowania z aluminium           

7

7

8

9

13

Odpady tekstylne                  

60

61

59

62

14

Odpady mineralne                 

84

85

86

92

15

Drobna frakcja popiołowa         

234

227

189

160

16

Odpady wielkogabarytowe          

154

153

144

142

17

Odpady budowlane                 

351

372

440

595

18

Odpady niebezpieczne             

18

18

16

16

Razem

2 387

2 440

2 526

2 824

 

Tab. 412 Prognoza ilości poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych na terenie gminy Bielice w latach 2005-2015 – opracowanie własne.

L.p.

Rodzaj

 

Lata

2005

2006

2010

2015

Mg

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

118

119

118

107

2

Odpady zielone                   

14

15

15

15

3

Papier i tektura (nieopakowaniowy)

40

41

41

37

4

Opakowania z papieru i tektury 

71

75

91

111

5

Opakowania wielomateriałowe      

8

8

10

12

6

Tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe)

68

68

65

54

7

Opakowania z tworzyw sztucznych  

27

28

34

41

8

Szkło (nieopakowaniowe)          

3

3

3

3

9

Opakowania ze szkła              

50

52

59

65

10

Metale                           

17

17

16

15

11

Opakowania z blachy stalowej      

7

7

8

8

12

Opakowania z aluminium           

2

2

2

2

13

Odpady tekstylne                  

17

17

17

16

14

Odpady mineralne                 

24

24

25

25

15

Drobna frakcja popiołowa         

67

65

55

43

16

Odpady wielkogabarytowe          

44

44

42

38

17

Odpady budowlane                 

100

106

128

159

18

Odpady niebezpieczne

5

5

5

4

Razem

683

698

735

756

4.2.3                     Prognoza dotycząca wraków samochodowych oraz opon

Gospodarka wrakami samochodów wymaga obecnie pilnego uregulowania i określenia granicznych poziomów recyklingu poszczególnych kategorii odpadów powstających w trakcie złomowania pojazdów samochodowych.

Zadanie to jest szczególnie pilne, gdyż w ciągu najbliższych kilku lat należy spodziewać się znaczącego wzrostu liczby złomowanych samochodów. Skalę tego problemu ilustrują dane zawarte na Wykres 42 Wynika z nich, że takiej dynamiki wzrostu ilości odpadów w perspektywie lat 2003 - 2014, nie przewiduje się w żadnej grupie odpadów omawianych w niniejszym opracowaniu.

 

Wykres 42 Prognoza zmian ilości samochodów wycofywanych z eksploatacji w Polsce w latach 2000 - 2014 (rok 2000 = 100; na podstawie danych zawartych w KPGO, 2002)

 

Warunkiem spełnienia zapisów ustawy o ochronie środowiska jest usunięcie niedrożności w poszczególnych elementach sieci należącej do systemu obrotu i unieszkodliwiania zużytych opon. Obecnie najistotniejszym elementem hamującym prawidłowe działanie tego systemu jest brak sprawnie funkcjonującego systemu zbiórki tego typu odpadów.

Obowiązek tworzenia tego systemu musi spocząć w dużej części na wytwórcach i importerach opon, jednak część zadań w tym zakresie powinny wziąć na siebie gminy.

Prognoza wytwarzania zużytych opon dla Powiatu Pyrzyckiego została przedstawiona w oparciu o dane statystyczne oraz doświadczenia IGO przy realizacji pracy pt.: „Opracowanie ogólnokrajowego systemu utylizacji odpadów gumowych” powstających przy złomowaniu pojazdów mechanicznych. Prognoza ta dla powiatu w latach 2006– 2015 została zamieszczona w poniższej tabeli.

Tab. 413 Prognoza ilości wytwarzanych opon na terenie powiatu w latach 2006-2015.

 

Lata

2006

2010

2015

Ilość opon w Mg.

9

10

12

.

Istniejąca w kraju oraz ciągle rozbudowywana baza przetwórcza, ma wystarczające moce przerobowe do zagospodarowania tego typu odpadów.

W najprostszym przypadku granulat gumowy może być wykorzystany w przemyśle cementowym jako wysokoenergetyczne paliwo, może także być współspalany w kotłach energetycznych razem z węglem, ale tylko w tych zakładach, które posiadają odpowiednie instalacje oczyszczające spaliny.

Także program budowy sieci dróg i autostrad stwarza dodatkowe możliwości zagospodarowania granulatu gumowego m.in. jako wypełniacza czy dodatku do asfaltów.

Inne możliwości recyklingów materiałów gumowych także są obecnie dostępne.

4.3               Prognoza ilości odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne

W przypadku prognozy wytwarzania odpadów innych niż komunalne posłużono się modelem 3 wybranych scenariuszy rozwoju zaproponowanym w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami. Wyniki prognozowania zostały przedstawione w tabelach poniżej. Wybrano taki model postępowania aby uzyskać zgodności założeń metodologicznych niezbędnych przy próbach modelowania diachronicznego. Tym niemniej  obserwacje dotyczące wytwórczości odpadów z lat 2001 i 2002 wskazują iż możliwe jest zaistnienie sytuacji w której ilość wytwarzanych odpadów w kolejnych latach maleje. To dotyczy raczej sytuacji krótkookresowej. Z tego też powodu nie zdecydowano się na proponowanie kolejnego, czwartego wariantu rozwoju zakładając już, że wariant „zerowego” rozwoju należy do najbardziej pesymistycznego.

Tab. 414 Wariant niskiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

02

3362,960

3366,592

3372,648

3378,702

3390,812

03

6,217

6,224

6,235

6,246

6,268

10

700,200

700,956

702,217

703,478

705,999

12

118,400

118,528

118,741

118,954

119,381

15

0,010

0,010

0,010

0,010

0,010

16

2,000

2,002

2,006

2,009

2,017

17

10,180

10,191

10,209

10,228

10,264

19

3,000

3,003

3,009

3,014

3,025

SUMA

4202,967

4207,506

4215,076

4222,642

4237,776

 

Tab. 415 Wariant średniego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

02

3362,960

3475,582

3596,682

3778,332

4038,697

03

6,217

6,425

6,649

6,985

7,466

10

700,200

723,649

748,863

786,684

840,895

12

118,400

122,365

126,629

133,024

142,191

15

0,010

0,010

0,011

0,011

0,012

16

2,000

2,067

2,139

2,247

2,402

17

10,180

10,521

10,887

11,437

12,226

19

3,000

3,100

3,208

3,371

3,603

SUMA

4202,967

4343,720

4495,068

4722,092

5047,491

 

Tab. 416 Wariant wysokiego wzrostu - odpady inne niż niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

02

3362,960

3614,849

3857,051

4280,903

4946,955

03

6,217

6,683

7,130

7,914

9,145

10

700,200

752,646

803,074

891,324

1030,003

12

118,400

127,268

135,796

150,718

174,168

15

0,010

0,011

0,011

0,013

0,015

16

2,000

2,150

2,294

2,546

2,942

17

10,180

10,942

11,676

12,959

14,975

19

3,000

3,225

3,441

3,819

4,413

SUMA

4202,967

4517,773

4820,473

5350,195

6182,616

 

Poniżej przedstawiono w/w dane w podziale na poszczególne gminy (w tabeli nie ujęto odpadów komunalnych i odpadów pościekowych).

Tab. 417 Prognoza  ilości wytworzonych odpadów w gminie Lipiany – wartości w [Mg].

kod

stan wg WIOŚ

WARIANT NISKIEGO WZROSTU

WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU

WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU

2002

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

02

2599,22

2602,0

2606,7

2611,4

2620,7

2686,3

2779,9

2920,3

3121,5

2793,9

2981,1

3308,7

3823,5

03

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

3,6

3,7

3,9

4,2

3,8

4,0

4,5

5,1

10

525,2

525,8

526,7

527,7

529,5

542,8

561,7

590,1

630,7

564,5

602,4

668,6

772,6

12

118,4

118,5

118,7

119,0

119,4

122,4

126,6

133,0

142,2

127,3

135,8

150,7

174,2

15

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

16

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

17

10,18

10,2

10,2

10,2

10,3

10,5

10,9

11,4

12,2

10,9

11,7

13,0

15,0

19

3

3,0

3,0

3,0

3,0

3,1

3,2

3,4

3,6

3,2

3,4

3,8

4,4

SUMA

3259,5

3263,0

3268,9

3274,8

3286,5

3368,7

3486,0

3662,1

3914,4

3503,6

3738,4

4149,2

4794,8

 

Tab. 418 Prognoza ilości wytworzonych odpadów w gminie Pyrzyce – wartości w [Mg].

kod

stan wg WIOŚ

WARIANT NISKIEGO WZROSTU

WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU

WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU

 

2002

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

02

763,74

764,6

765,9

767,3

770,1

789,3

816,8

858,1

917,2

820,9

875,9

972,2

1123,5

03

2,717

2,7

2,7

2,7

2,7

2,8

2,9

3,1

3,3

2,9

3,1

3,5

4,0

10

180

180,2

180,5

180,8

181,5

186,0

192,5

202,2

216,2

193,5

206,4

229,1

264,8

12

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

15

0,01

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

16

2

2,0

2,0

2,0

2,0

2,1

2,1

2,2

2,4

2,1

2,3

2,5

2,9

17

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

19

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

SUMA

948,467

949,5

951,2

952,9

956,3

980,2

1014,4

1065,6

1139,0

1019,5

1087,8

1207,4

1395,2

 

W dalszych rozważaniach na temat prognozowanej ilości odpadów niebezpiecznych posłużono się tym samym algorytmem co powyżej.

Tab. 419 Wariant niskiego wzrostu - odpady niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

09

1,000

1,001

1,003

1,005

1,008

13

3,206

3,209

3,215

3,221

3,233

16

1,814

1,816

1,819

1,822

1,829

18

10,000

10,011

10,029

10,047

10,083

19

1,000

1,001

1,003

1,005

1,008

SUMA

17,020

17,038

17,069

17,100

17,161

 

Tab. 420 Wariant średniego wzrostu - odpady niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

09

1,000

1,033

1,069

1,124

1,201

13

3,206

3,313

3,429

3,602

3,850

16

1,814

1,875

1,940

2,038

2,178

18

10,000

10,335

10,695

11,235

12,009

19

1,000

1,033

1,069

1,124

1,201

SUMA

17,020

17,590

18,203

19,122

20,440

 

Tab. 421 Wariant wysokiego wzrostu - odpady niebezpieczne.

Kod odpadu

stan wg WIOŚ

Prognozowane ilości odpadów w latach [Mg]

2002

2003

2006

2010

2015

09

1,000

1,075

1,147

1,273

1,471

13

3,206

3,446

3,677

4,081

4,716

16

1,814

1,950

2,081

2,309

2,668

18

10,000

10,749

11,469

12,730

14,710

19

1,000

1,075

1,147

1,273

1,471

SUMA

17,020

18,295

19,521

21,666

25,037

 

W wyniku pogłębionej analizy przedstawiono poniżej prognozowane dane w rozbiciu na poszczególne gminy. Należy przy tym zauważyć, że w globalnej sumie odpadów nie uwzględniono odpadów z oczyszczania ścieków komunalnych oraz odpadów komunalnych.

Tab. 422 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Lipiany – wartości w [Mg].

kod

stan wg WIOŚ

WARIANT NISKIEGO WZROSTU

WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU

WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU

2002

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

09

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

13

1,9

1,9

1,9

1,9

1,9

2,0

2,0

2,1

2,3

2,0

2,2

2,4

2,8

16

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

1,0

1,0

1,1

1,0

1,0

1,1

1,3

18

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

19

0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

SUMA

2,8

2,8

2,8

2,8

2,8

2,9

3,0

3,1

3,4

3,0

3,2

3,6

4,1

 

Tab. 423 Prognoza wytwarzanych odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Pyrzyce – wartości w [Mg].

kod

stan wg WIOŚ

WARIANT NISKIEGO WZROSTU

WARIANT ŚREDNIEGO WZROSTU

WARIANT WYSOKIEGO WZROSTU

2002

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

2003

2006

2010

2015

09

1

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,1

1,1

1,2

1,1

1,1

1,3

1,5

13

1,306

1,3

1,3

1,3

1,3

1,3

1,4

1,5

1,6

1,4

1,5

1,7

1,9

16

0,892

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

1,0

1,0

1,1

1,0

1,0

1,1

1,3

18

10

10,0

10,0

10,0

10,1

10,3

10,7

11,2

12,0

10,7

11,5

12,7

14,7

19

1

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,1

1,1

1,2

1,1

1,1

1,3

1,5

SUMA

14,198

14,2

14,2

14,3

14,3

14,7

15,2

16,0

17,1

15,3

16,3

18,1

20,9

Na podstawie: Dane za rok 2002 WIOŚ Szczecin – prognoza wg założeń przyjętych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami

Akceptując załażenia przyjęte w Wojewódzkim Planie Gospodarki odpadami należy przewidywać, iż łączna ilość odpadów innych niż komunalne wzrośnie:

-                       W przypadku scenariusza niskiego wzrostu o około 0,8% ;

-                       w przypadku scenariusza średniego wzrostu o około 20% oraz

-                       około 47% w przypadku scenariusza wysokiego wzrostu w latach 2000 - 2015.

Wytwórcy odpadów innych niż komunalne mogą być podzieleni na 5 grup, w zależności od ilości wytwarzanych odpadów.

Przyjmując klasyfikację grup wytwórców odpadów zaproponowaną w Wojewódzkim Panie Gospodarki Odpadami. Ponad 55,42% całkowitej ilości odpadów innych niż komunalne jest wytwarzana w grupie 3 wytwórców, 39,96% w  grupie 4 oraz 4,61% w grupie 5.

-                       Brak wytwórców w grupie 1 (ponad 100.000 Mg/rok).

-                       Brak wytwórców w grupie 2 (10.000-100.000 Mg/rok).

-                       Wytwórcy z grupy 3 (1.000-10.000 Mg/rok) zagodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami przyłączą się generalnie do opisanego systemu gospodarki odpadami komunalnymi z wyjątkiem niewielkich ilości odpadów niebezpiecznych oraz innych specyficznych rodzajów odpadów.

-                       Wytwórcy z grupy 4 (100-1.000 Mg/rok) z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami przyłączą się generalnie do opisanego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, ponieważ prowadzenie własnego systemu gospodarki odpadami będzie zbyt kosztowne. W przypadku określonych rodzajów odpadów wytwórcy ci mogą korzystać z urządzeń posiadanych przez innych wytwórców odpadów.

-                       Wytwórcy z grupy 5 (poniżej 100 Mg/rok) z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami korzystać będą ze wspólnego systemu unieszkodliwiania odpadów komunalnych i innych niż komunalne, co będzie konieczne dla zgodnego z prawem funkcjonowania tej grupy wytwórców odpadów.

4.3.1                     Odpady z przemysłu rolno-spożywczego

Komentowana grupa odpadów należy do największej wśród wytwarzanych odpadów innych niż niebezpieczne. Prognoza ilości i struktury gospodarki odpadami z sektora rolno-spożywczego jest skomplikowana trudna z kilku powodów. W chwili obecnej następują w tym sektorze poważne zmiany restrukturyzacyjne związane z wahaniami w koniunkturze gospodarczej, powodujące upadek wielu, drobnotowarowych gospodarstw rolnych. Integracja z Unią Europejską to dodatkowy czynnik zmieniający warunki gospodarowania w rolnictwie i w przemyśle rolno- spożywczym. Z jednej strony przyspieszy ona trendy modernizacyjne w tym sektorze, z drugiej strony doprowadzi do likwidacji wielu nieefektywnych gałęzi produkcji rolnej i spowoduje rozwój gospodarstw wielkoobszarowych i wysokotowarowych. Ewentualne powstanie na terenie Powiatu Pyrzyckiego wielkich farm hodowlanych (hodujących np. kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt tysięcy sztuk trzody metodą bezściółkową) może spowodować problemy z odpowiednim zagospodarowaniem gnojówki intensywnych gnojowicy, która może być przeznaczona do rolniczego wykorzystania w określonym ustawą zakresie.

Z drugiej strony w strategii rozwoju rolnictwa w naszym kraju, określonym dla lat 2005 - 2015 zapisano, że jednym z priorytetów będzie utrzymanie istniejącego zróżnicowania sposobów i kierunków produkcji rolnej, przede wszystkim różnorodnej wielkości gospodarstw rolnych, różnego stopnia ich specjalizacji i różnej intensywności gospodarowania. Tak więc skalę zmian, którym podlegać będzie sektor produkcji rolnej trudno jest dzisiaj przewidywać, niemniej można przypuszczać, że do roku 2010 należy spodziewać się pewnego wzrostu ilości wytworzonych odpadów, jednak realnym wydaje się przyjęcie założenia, że nie będzie on większy niż 5 - 10% w stosunku do stanu obecnego. Nie można jednak odrzucać wariantu zakładającego bardziej dynamiczny rozwój komentowanego sektora i wzrost ilości wytwarzanych odpadów nawet o 50%.

Z przeprowadzonej analizy wynika, ze odpady pochodzące z produkcji rolnej są w z jednej strony w wysokim stopniu zagospodarowywane do celów rolniczych, jako pasze dla zwierząt, nawozy organiczne i składniki kompostu. Jednak duża ilość tego typu odpadu trafia w postaci nieprzetworzonej na składowisko (odpady z przedsiębiorstwa rolno-spożywczego Lipkon) . Niewątpliwie taka sytuacja jest nadużywaniem  możliwości unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych poprzez ich składowanie. Prognozy dotyczące ilości wytwarzanych tego typu odpadów zaprezentowano w tabelach zamieszczonych w rozdz. 4.3. Nie obejmują one wytwarzanego obornika i gnojówki z przyczyn przedstawionych powyżej.

4.3.2                     Odpady z elektrowni i innych zakładów energetycznego spalania paliw

W polityce energetycznej Polski przewidywany jest spadek zapotrzebowania na takie nośniki energii pierwotnej jak węgiel kamienny czy brunatny i zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym naszego kraju. Zakłada się m.in. zmniejszenie energochłonności gospodarki do poziomu zapewniającego uzyskanie krajowego zużycia energii w 2025 roku nie przekraczającego 120% zużycia obecnego, a także zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego w pokrywaniu krajowego zapotrzebowania na energię pierwotną do poziomu 60%.

4.3.3                     Odpady zawierające azbest

Zgodnie z zapisami Prawa Ochrony Środowiska zabronione jest, wprowadzanie do obrotu lub ponowne wykorzystanie substancji stwarzających szczególne zagrożenie do których zaliczany jest azbest.

Wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska podlegają sukcesywnej eliminacji. Wykorzystujący substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska jest obowiązany do dokumentowania rodzaju, ilości i miejsc ich występowania oraz sposobu ich eliminowania. Informacje w formie uproszczonej powinny zostać przedłożone wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta okresowo przedkłada wojewodzie informacje o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska w tym właśnie wyrobów zawierających azbest.

Rejestr rodzaju, ilości oraz miejsc występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska powinien być prowadzony przez Wojewodę.

W oparciu o takie informacje nastąpi utworzenie bazy danych zawierających informację o lokalizacji, ilości i stanie istniejących wyrobów zawierających azbest, przewidywanych do usunięcia jako odpady niebezpieczne - w skali gmin, powiatów, województw i kraju.

Na podstawie Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski przyjętego przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 14 maja 2002 roku samorządy uznano za konieczne opracowanie wojewódzkich, powiatowych i gminnych planów ochrony przed szkodliwością azbestu i programów usuwania wyrobów zawierających azbest  przewidziane na lata 2003-2032.

Przewiduje się iż do roku 2010 w na trenie Powiatu Pyrzyckiego powstanie 9000 Mg odpadów zawierających azbest. Wartości te musza być jednak zweryfikowane na podstawie wykonywanej zgodnie z wymogami prawa inwentaryzacji.

Istnieje bardzo duże zagrożenie powstawania niekontrolowanego tych odpadów podczas prac remontowych lub rozbiórkowych na terenach byłych Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR). Większość budynków gospodarskich po PGR’ach ma wykonane pokrycia dachowe z płyt eternitowych zawierających azbest.

4.3.4                     Oleje odpadowe

Poważnym problemem pozostaje jednak w tym obszarze niski stopień odzysku olejów pochodzących z rozproszonych źródeł, takich jak gospodarstwa domowe, małe przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolne. Warunkiem poprawy sytuacji w tym zakresie jest stworzenie spójnego i sprawnego systemu zbiórki, transportu i magazynowania olejów pochodzących z tych rozproszonych źródeł. Prognoza ilości olejów hydraulicznych, smarowych i przemysłowe wiąże się ilością m.in. złomowanych samochodów, która w skali kraju wykazała nieprzerwany wzrost ilości. Założono za Wojewódzkim Planem Gospodarki odpadami roczny 5 % wzrost tych odpadów. Powoduje to wzrost ilości wytworzonych odpadów do 3,5 Mg w roku 2006 do ok. 4,3 Mg w 2010 roku.

 

4.3.5                     Odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje)

W najbliższej przyszłości nie należy także oczekiwać znaczącego wzrostu ilości powstających w tym sektorze odpadów niebezpiecznych. Większość z nich powstaje w kilku dużych zakładach branży metalowej. Problemem pozostają w tym sektorze rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym małe warsztaty mechaniczne i samochodowe nie objęte dotychczas ewidencja i monitoringiem. Wg danych WIOŚ całość zewidencjonowanych odpadów jest poddawane odzyskowi.

4.3.6                     Odpady zawierające PCB

Jak wskazano wcześniej istnieje inwentaryzacja urządzeń zawierających PCB użytkowanych przez Grupę Energetyczną ENEA SA. Według posiadanych danych szacuje się, że unieszkodliwieniu i dekontaminacji podlegać będzie 4 baterie kondensatorów oraz 77 sztuk transformatorów. Przy założeniu, że średnia masa kondensatora wynosi 0,03 Mg, a masa płynu eksploatacyjnego w transformatorze małej mocy wynosi średnio 1,0 Mg, ilość odpadów przeznaczona do unieszkodliwienia wyniesie odpowiednio:

-                       kondensatory – 1,5 Mg,

-                       płyny usunięte z transformatorów - 77 Mg,

-                       -   oleje odpadowe i ciecze z dekontaminacji transformatorów - 10 Mg (przy założeniu dwukrotnego płukania).

Dodatkowo szacuje się, że w wyniku dekontaminacji innych urządzeń energetycznych (m.in. kable olejowe, wyłączniki) powstanie ok. 5 Mg płynów usuniętych z urządzeń oraz 10 Mg płynów z procesu ich dekontaminacji. Łączna ilość odpadów z PCB wymagających unieszkodliwienia do 2010 r. wyniesie więc ok. 103,5 Mg. Podane wartości powinny ulec weryfikacji po wykonaniu pełnej inwentaryzacji urządzeń zawierających PCB.

4.3.7                     Zużyte baterie i akumulatory

Zgodnie z rozporządzeniami RM dotyczącymi rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. 2001.69.719 oraz Dz.U. 2003.104.982) należy dążyć do uzyskania 100% poziomu odzysku akumulatorów kwasowo-ołowiowych.

Cel ten wydaje się być realny do osiągnięcia, pod warunkiem, że rozwiązany zostanie problem odzysku akumulatorów ze strumienia odpadów komunalnych. Wprowadzenie opłaty depozytowej powinno w tym przypadku uruchomić mechanizmy sprzyjające rozwiązaniu tego problemu. Niezbędne jest także uruchomienie podobnych mechanizmów w zakresie zbiórki i odzysku akumulatorów małogabarytowych i zużytych baterii, gdyż stan gospodarki w tym sektorze jest szczególnie niezadowalający. Częściowym rozwiązaniem tego problemu mogłoby być gromadzenie zebranych w trakcie selektywnej zbiórki zużytych baterii i małogabarytowych akumulatorów na składowisku odpadów niebezpiecznych, do czasu znalezienia efektywnych technologii przetwarzania tego typu odpadów.

Należy prognozować iż ilość tego typu odpadów wzrośnie do 13 Mg w roku 2003 i 14 w roku 2010.

4.3.8                     Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne

Dynamika przyrostu odpadów elektrycznych i elektronicznych jest trzykrotnie wyższa niż pozostałych odpadów. Szacunki prowadzone w UE zakładają, że ilość tych odpadów przyrasta o 3-5% w skali roku, co oznacza, że w 2006r. na terenie powiatu zostanie wytworzonych ok. 66 Mg a w roku 2010 aż 80 Mg tak kwalifikowanych odpadów.

4.3.9                     Osady ściekowe

Prognozuje się, że ilość osadów w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku kształtować się będzie na poziomie 30.600 Mg s.m. Zakładamy że w podobny sposób będzie następować wzrost ilości osadów ściekowych wytworzonych na terenie Powiatu Pyrzyckiego. Prognozowany wzrost ilości osadów przedstawiono na poniższej ilustracji.

Tab. 424 Prognoza masy osadów wytworzonych w komunalnych oczyszczalniach ścieków za Wojewódzkim Planem gospodarki Odpadami

Gmina

Rok

Kod 

2002

2006

2010

2012

2015

 

1

2

3

4

5

190801

69

84

91

97

104

190802

75

92

99

105

113

190805

286

349

378

400

429

 

Prognoza przedstawiona w powyższej tabeli bierze pod uwagę zmiany liczby ludności, rozbudowę systemu kanalizacji i zastosowanie nowoczesnych technologii oczyszczania ścieków.

System gospodarki osadami ściekowymi będzie wymagał w najbliższych latach radykalnej zmiany. Dalsze składowanie osadów ściekowych na lagunach osadowych jest nie do przyjęcia ze względu na implementowaną do polskiego prawa dyrektywę „składowiskową’ (1999/31/EC) i konieczność ograniczenia ilości składowanych odpadów biodegradowalnych.

Należy więc oczekiwać trzech kierunków wykorzystania osadów ściekowych:

-                       wykorzystanie przyrodnicze (połączone z kompostowaniem osadów bądź ich fermentację),

-                       termiczne przekształcanie (spalanie w specjalnych spalarniach bądź współspalanie w obiektach energetycznych),

-                       mineralizację

Zakres przyrodniczego wykorzystanie będzie się w najbliższych latach zawężał, ze względu na planowane zaostrzenia przepisów prawnych regulujących takie wykorzystanie osadów ściekowych - ograniczenia w zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych, patogenów oraz metali ciężkich. Wydaje się, że do przyrodniczego wykorzystania nadawać się będą jedynie osady z małych oczyszczalni z terenów wiejskich, rolniczych. Obecność przemysłu oraz wzmożonego ruchu samochodowego w rejonie działania oczyszczalni wydaje się wykluczać możliwość przyrodniczego wykorzystywania osadów.

Termiczne przekształcanie osadów ściekowych budzi liczne emocje i protesty społeczne, lecz wydaje się nie do uniknięcia w przypadku osadów pochodzących z oczyszczalni ścieków z dużych miast. Problemem do rozstrzygnięcia jest czy powinno być to spalanie samych osadów (połączone z ich suszeniem czy tez mogły być one współspalane z węglem (dodatek osadów maksimum 5%) w obiektach energetycznych.

Przyszłościową metodą wydaje się mineralizacja, które nie powoduje powstawania emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Jednakże dziś metoda ta jest ciągle wydaje się być zbyt droga.

Analiza stanu gospodarki osadami pochodzącymi z biologicznych oczyszczalni ścieków dowodzi, że zagadnienie prawidłowego sposobu unieszkodliwiania osadów z oczyszczalni biologicznych jest na dzień dzisiejszy rozwiązany głównie poprzez przyrodnicze wykorzystanie powstającego odpadu. Należy także podkreślić, że zagospodarowanie osadów ściekowych powstających w oczyszczalniach ścieków, a zwłaszcza ich wykorzystanie uwzględniające wymagania środowiska, stwarza poważne problemy. Rozwiązanie ich wymaga zwykle podjęcia kapitałochłonnych działań inwestycyjnych. Wynika to m.in. z tego, że zmiany w dyrektywach europejskich istotnie zaostrzają wartości dopuszczalnych stężeń metali w osadach ściekowych przeznaczonych do przyrodniczego wykorzystania oraz wprowadzają ograniczenia zawartości mikrozanieczyszczeń organicznych. Stanowić to będzie w przyszłości istotną barierę w przyrodniczym czy rolniczym wykorzystania osadów ściekowych.

4.3.10                Odpady zakaźne medyczne i zakaźne weterynaryjne

Z przeprowadzonej analizy możliwości przetwarzania odpadów medycznych w istniejących instalacjach do termicznego unieszkodliwiania wynika, że ilość instalacji pracujących w województwie jest w stanie obsłużyć wszystkie placówki służby zdrowia oraz weterynaryjne Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U. 2003.8.04) dopuściło stosowanie innych niż termiczne przekształcanie odpadów medycznych i weterynaryjnych tj.:

-                       autoklawowanie (D 9),

-                       dezynfekcja termiczna (D 9),

-                       działanie mikrofalami (D 9),

-                       obróbka fizyko-chemiczna inna niż wymieniona powyżej (D9).

Termicznie przekształcane powinny być jedynie odpady z grup 18 01 02 (Części ciała i organy oraz pojemniki na krew i konserwanty służące do jej przechowywania (z wyłączeniem 18 01 03) oraz 18 01 06 (Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne), 18 02 05 (Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne) i 18 01 08(Leki cytotoksyczne i cytostatyczne), 18 02 07 (Leki cytotoksyczne i cytostatyczne). Pozostałe odpady mogą być unieszkodliwiane innymi metodami, zaś odpada po zastosowaniu tych procesów klasyfikowany jako 19 80 01 (Odpady po autoklawowaniu odpadów medycznych i weterynaryjnych) nie jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych.

Konsekwencja tego rozporządzenia będzie ograniczenie ilości spalanych odpadów medycznych i weterynaryjnych na korzyść innych (tańszych) metod ich unieszkodliwiania.

Zapisy tego rozporządzenia budzą jednak wiele kontrowersji, w szczególności bardzo ważną jest obawa o bezpieczeństwo epidemiologiczne takiego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Trzeba bowiem pamiętać, że skuteczność sterylizacji 99,9 % oznacza, że 0,1 % populacji bakterii chorobotwórczych przeżywa i dalej stanowić może zagrożenie. W związku z tym wydaje się celowe, aby wszystkie odpady specyficzne, te które miały kontakt z krwią chorego (jak również innymi płynami ustrojowymi), które mogą być potencjalnie zakażone należy bezwzględnie spalać, gdyż ich sterylizacja nie dale 100 % pewności unieszkodliwienia wszystkich zagrożeń epidemiologicznych.

Nie mniej należy jednak w najbliższym okresie oczekiwać spadku ilości odpadów medycznych i weterynaryjnych unieszkodliwianych poprzez termiczne przekształcanie (spalanie).

Istotą gospodarki odpadami pochodzącymi z placówek medycznych i weterynaryjnych jest zagwarantowanie higienicznego, ekologicznego i bezpiecznego obchodzenia się z tego typu odpadami. Ważne jest także, aby w procesie unieszkodliwiania odpadów medycznych posługiwać się metodami spełniającymi kryteria wysokiej jakości i bezpieczeństwa stosowania. Technologie te winny być nie tylko nowoczesne, ale również dostosowane do uwarunkowań lokalnych, bowiem w wielu przypadkach wytwórcy odpadów (jednostki organizacyjne medyczne i weterynaryjne) prowadzą procesy unieszkodliwiania odpadów, zwłaszcza tych zainfekowanych, bezpośrednio w miejscu prowadzenia podstawowej, statutowej działalności.


 

5        Założone cele gospodarki odpadami

5.1               Działania, zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego w latach 2003-2010

5.1.1                     Określenie celów do osiągnięcia w gospodarce odpadami komunalnymi

Cele krótkookresowe 2003-2006 

Za Krajowym Planem Gospodarki Odpadami oraz Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami jako cele krótkookresowe należy przyjąć:

-                       prowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów,

-                       uchwalenie gminnych planów gospodarki,

-                       objęcie wszystkich mieszkańców powiatu zorganizowaną zbiórką odpadów; a co za tym idzie wyeliminowanie niekontrolowanego wprowadzania odpadów komunalnych do środowiska,

-                       podnoszenie świadomości ekologicznej społeczności lokalnej – przygotowanie i wdrożenie programu edukacji ekologicznej,

-                       podniesienie skuteczności selektywnej zbiórki odpadów ze szczególnym uwzględnieniem wprowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,

-                       wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych,

-                       wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych,

-                       wprowadzenie i rozwój selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w grupie odpadów komunalnych,

-                       likwidacja dzikich składowisk,

-                       budowa instalacji przeznaczonych do unieszkodliwienie odpadów komunalnych,

-                       budowa instalacji przeznaczonych do unieszkodliwienie osadów ściekowych.

Dla osiągnięcia wyżej wymienionych celów konieczne jest podjęcie następujących przedsięwzięć:

-                       utworzenie w międzygminnych bądź  międzypowiatowych struktur gospodarki odpadami komunalnymi, dla realizacji wspólnych przedsięwzięć,

-                       planowanie i realizacja rozwiązań kompleksowych, zintegrowanych, uwzględniających wszystkie wytwarzane odpady możliwe do wspólnego zagospodarowania, niezależnie od źródła ich pochodzenia,

-                       wdrożenie i rozbudowa systemów selektywnego gromadzenia odpadów w tym odpadów niebezpiecznych,

-                       utrzymanie przez samorządy kontroli nad zakładami przetwarzania odpadów komunalnych, co jest istotne z punktu widzenia rozwoju racjonalnej gospodarki odpadami.

 

Cele długookresowe 2007-2010 

-                       dalszy rozwój i doskonalenie ponadlokalnych i lokalnych systemów gospodarki odpadami,

-                       dalszy rozbudowa sieci selektywnej zbiórki odpadów,

-                       kontynuacja i intensyfikacja akcji szkoleń i podnoszenia świadomości społecznej,

-                       wdrażanie nowoczesnych technologii odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym metod termicznego przekształcania odpadów,

-                       intensyfikacja odzysku i unieszkodliwiania odpadów wielkogabarytowych, budowlanych i niebezpiecznych wytwarzanych w grupie odpadów komunalnych.

W celu osiągnięcia redukcji odpadów komunalnych kierowanych na składowiska zaproponowana kolejne fazy związane z powstawaniem, zbiórką, odzyskiem i unieszkodliwianiem tych odpadów, a także rynkiem zbytu końcowych produktów.

 

Faza 1 - wytwarzanie odpadów

Przeciwdziałanie i minimalizacja produkcji odpadów. Działania obejmują między innymi:

-                       edukację prowadzoną w celu zachęcania społeczeństwa do ograniczania wytwarzanych odpadów,

-                       edukację prowadzoną w celu zachęcania społeczeństwa do selektywnego gromadzenia odpadów,

-                       kompostowanie przydomowe frakcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (istotne dla gmin rolniczych)

-                       zastosowanie instrumentów finansowych celem zachęcania wytwórców do ograniczania ilości odpadów.

 

Faza 2 - zbiórka i transport odpadów

-                       Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów w postaci zmieszanej.

-                       Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów surowcowych występujących w odpadach zmieszanych.

-                       Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach zmieszanych.

-                       Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów wielkogabarytowych.

-                       Opracowanie i wdrożenie regionalnego systemu zbiórki i transportu odpadów budowlanych.

 

Faza 3 - odzysk i unieszkodliwianie

Wybór optymalnej metody odzysku i unieszkodliwienia odpadów komunalnych. Największym stopniu uzależniony jest od takich czynników jak:

-                       dostępny teren,

-                       ilość i jakość odpadów na danym obszarze,

-                       możliwości zbytu na produkty powstające w procesach odzysku i unieszkodliwiania (w tym kompost, gaz, energia elektryczna, energia cieplna i inne produkty procesu unieszkodliwiania odpadów),

-                       akceptacja społeczna,

-                       możliwości finansowe.

-                       Wybór może nastąpić w oparciu o  studium wykonalności inwestycji.

 

Faza 4 - odbiorcy i rynek

Sukces przedsięwzięcia wynikać będzie od odpowiedniego przygotowania inwestycji pod względem jej wykonalności. Z tego też powodu istotnym jest stymulowanie rynku odbiorców produktów powstających po procesie unieszkodliwiania odpadów. Koniecznym jest zorganizowanie rynku odbiorców produktów utylizacji odpadów powstających na terenie powiatu.

Precyzyjny harmonogram rzeczowy może zostać przedstawiony dopiero w oparciu o szczegółowe analizy, które powinny być przedmiotem kolejnych opracowań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu oraz analiz regionalnych.

 

5.1.2                     Plan działań w gospodarce odpadami komunalnymi

Odzysk i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych ulegających biodegradacji

Biorąc pod uwagę wymagania określone w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami (na podstawie art. 5 Dyrektywy Rady 1999/31/EC) należy przyjąć, że ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania powinny wynosić:

-                       w 2010 r. - 75% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,

-                       w 2013 r. - 50% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.,

-                       w 2020 r. - 35% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonej w 1995 r.

Tab. 51 Prognoza ilości poszczególnych biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko i unieszkodliwianych w innymi metodami w latach 2006-2015 – opracowanie własne.

Rodzaj

2006

2010

2013

2015

Maks. Ilość biodegradowalnych odpadów komunalnych trafiających na składowisko

3 662

2 704

 1750

1 683

Minimalna Ilość odpadów biodegradowalnych unieszkodliwionych w innej metodzie niż składowanie

0

901

1750

1 683

 

Odpady wielkogabarytowe 

Odpady wielkogabarytowe to odpady z gospodarstw domowych, które ze względu na duże rozmiary (nie mieszczą się do standardowych pojemników) wymagają odrębnego traktowania. Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych:

-                       w roku 2005 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2006 - 20% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2010 - 50% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych,

-                       w roku 2014 - 70% wytwarzanych odpadów wielkogabarytowych.

Szacuje się, że w roku 2002 na terenie powiatu wytworzono ok. 720 Mg odpadów wielkogabarytowych. Poniższa tabela zawiera ilości odpadów wielkogabarytowych, które zgodnie z wyżej przedstawionymi założeniami powinny zostać zebrane w wyniku zbiórki selektywnej w kolejnych latach. W planach na szczeblu gminnym należy opracować szczegółowe przedsięwzięcia związane z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów wielkogabarytowych.

 

 

Tab. 52 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.

Rodzaj

2006

2010

2013

2015

Rozwój selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych za KPGO

185

461

507

566

 

Odpady budowlane 

Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych:

-                       w roku 2005 - 15% wytwarzanych odpadów budowlanych,

-                       w roku 2006 - 15% wytwarzanych odpadów budowlanych,

-                       w roku 2010 - 40% wytwarzanych odpadów budowlanych,

-                       w roku 2014 - 60% wytwarzanych odpadów budowlanych.

Szacuje się, że w roku 2002 wytworzono ok. 1700 Mg odpadów budowlanych. Tabela poniżej zawiera ilości odpadów budowlanych, które zgodnie z wyżej przedstawionymi założeniami powinny zostać zebrane selektywnie w latach: 2007, 2010 i 2013 oraz 2015.

W planach na szczeblu gminnym należy opracować szczegółowe przedsięwzięcia związane z organizacją zbiórki oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów budowlanych.

Tab. 53 Prognoza rozwoju selektywnej zbiórki odpadów budowlanych w latach 2006-2015 – opracowanie własne.

Rodzaj

2006

2010

2013

2015

Zakłada się następujący rozwój selektywnej zbiórki odpadów budowlanych za KPGO

317

895

1100

1982

 

Odpady niebezpieczne wytwarzane w grupie odpadów komunalnych 

Zgodnie z wytycznymi Krajowego Planu Gospodarki Odpadami zakłada się następujący rozwój systemu gospodarki odpadami niebezpiecznymi:

-                       w roku 2005 - 15% odpadów będzie zbieranych selektywnie,

-                       w roku 2006 - 15% odpadów będzie zbieranych selektywnie,

-                       w roku 2010 - 50% odpadów będzie zbieranych selektywnie,

-                       w roku 2014 - 80% odpadów będzie zbieranych selektywnie.

Szacuje się, że w roku 2002 w strumieniu odpadów komunalnych było 102 Mg odpadów niebezpiecznych.

Tab. 54 Zakładane ilości selektywnie zbieranych odpadów niebezpiecznych wchodzących w strumień odpadów komunalnych w latach: 2006 do 2015.

Rodzaj zbiórki

Lata

 

2006

2010

2013

2015

Zakłada się następujący rozwój systemu gospodarki odpadami niebezpiecznymi występujacymi w odpadach komunalnych za KPGO

16

52

67

71

5.1.3                     Komunalne osady ściekowe

Podstawowe cele do osiągnięcia w gospodarce komunalnymi osadami ściekowymi wynikają z celów jakie będą określone w Programie Ochrony Środowiska.

Główne cele to:

-                       zwiększenie stopnia kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i środowiskowego,

-                       zwiększenie stopnia przetworzenia komunalnych osadów ściekowych (w tym budowa ponadgminnej instalacji unieszkodliwiania osadów ściekowych oraz poddanie przynajmniej części z nich unieszkodliwieniu metodami termicznymi),

-                       maksymalizacja stopnia wykorzystania substancji biogennych zawartych w osadach przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących bezpieczeństwa sanitarnego i chemicznego.

Preferowanym kierunkiem postępowania z osadami ściekowymi będzie kompostowanie.

Generalnie należy przyjąć, że przetwórstwo osadów powinno być realizowane poza oczyszczalniami ścieków. Krajowy Plan Gospodarki Odpadami Zakłada, że ilość osadów kompostowanych może wzrosnąć nawet do 20% ich całkowitej masy wytwarzanej w kraju. Warunkiem jest realizacja programu budowy zakładów kompostowania i przygotowanie ich do współpracy z oczyszczalniami ścieków. Budowa takiego zakładu na trenie Powiatu Pyrzyckiego niewątpliwie musi być przedmiotem osobnych rozważań.

Kolejnym preferowanym kierunkiem będzie wykorzystanie ustabilizowanych osadów na cele określone w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz, do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne, do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin które nie są przeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz).

Należy przyjąć założenie, że bezpośrednie wykorzystanie ustabilizowanych osadów ściekowych nie zwiększy się do roku 2010. Czynnikiem, który nie pozwoli na wzrost ilości osadów wykorzystywanych w tym kierunku, będzie projektowany wzrost kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi oraz dalsze rozpoznanie zawartości zanieczyszczeń organicznych w komunalnych osadach ściekowych. Stąd też zakłada się, że w roku 2014 bezpośrednie wykorzystanie komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie może zmaleć

Kolejnym kierunkiem zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych będzie ich termiczne przekształcanie. Należy przyjąć, że do roku 2010 zbudowane zostaną dodatkowe instalacje pozwalające na przerób termiczny osadów. Zakłada się, że w roku 2010 ilość komunalnych osadów ściekowych przekształcanych termicznie wzrośnie z obecnych 1,6% do 5% w roku 2010 i 8% w roku 2014 (w skali kraju). Podobna tendencja powinna być obserwowana na terenie powiatu. Jednak wartością początkowa jest zerowy udział technologii termicznego unieszkodliwiania osadów w chwili obecnej. Instalacje termicznego przekształcania osadów powinny obsługiwać oczyszczalnie rejonów, gdzie władze rozwijają rolnictwo ekologiczne, turystykę i z rejonów uzdrowiskowych. Tak więc dotyczy to niewątpliwie regionu pyrzyckiego.

Tak wiec należy zakładać, że przynajmniej część osadów ściekowych wytwarzanych na trenie powiatu będzie musiała być unieszkodliwiane metodami termicznymi.

Największa ilość osadów ściekowych będzie unieszkodliwiana poprzez ich  składowanie. Kierunek ten będzie kierunkiem dominującym ilościowo. Oznacza to, że w bilansach materiałów biogennych kierowanych na składowiska należy przewidzieć stały udział osadów.

5.1.4                     Wraki samochodowe, opony

W celu poprawy stanu gospodarki zużytymi oponami należy wysiłki skoncentrować na następujących kierunkach.

-                       Zorganizowanie systemu zbiórki i gromadzenia i transportu zużytych opon.

Prognozowany, gwałtowny wzrost liczby wycofywanych z użytku samochodów w latach 2003 - 2014, pociąga za sobą konieczność szybkiego opracowania programu usprawnienia i wspomagania działań poprawiających gospodarkę odpadami w tym sektorze. Do najważniejszy zadań w tym zakresie należy zaliczyć:

1.       Wspomaganie działań zmierzających do stworzenia działania systemu zbiórki, magazynowania i demontażu wycofanych z eksploatacji pojazdów samochodowych.

2.       Wdrożenie ewidencji i monitoringu stacji i zakładów upoważnionych do demontażu wyeksploatowanych pojazdów samochodowych.

5.1.5                     Odpady z rozbiórki obiektów budowlanych

Dążąc do poprawy sytuacji w zakresie zagospodarowania gruzu budowlanego należy skoncentrować wysiłki na następujących celach:

1.      Stworzenie programu i podjęcie działań w celu stworzenia efektywnego systemu zbiórki i ponownego wykorzystania odpadów budowlanych, który obejmowałby także drobnych wytwórców tych odpadów (małe i średnie firmy budowlane).

2.      Stworzenie ewidencji podmiotów wytwarzających odpady budowlane, obejmujący także małe i średnie przedsiębiorstwa.

3.      Opracowanie założeń i zorganizowanie systemu zbiórki odpadów takich jak gruz budowlany, tynki, odpadowy beton, płyty, cegły itp.

4.      Opracowanie i stworzenie systemu selekcji odpadów budowlanych przez podmioty wytwarzające odpady.

5.1.6                     Plan zamykania instalacji, w szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych

Na podstawie dokonanej analizy wynika, iż spośród działających składowisk odpadów komunalnych składowisko położone na terenie gminy Lipiany przeznaczone jest do zamknięcia i rekultywacji natomiast składowisko położone na terenie gminy Pyrzyce przeznaczone jest do dalszej eksploatacji. W przypadku składowiska w Lipinach termin jego zamknięcia wyznaczono w decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji na koniec roku 2003.

Teren zdegradowany podlega w myśl prawa ochrony środowiska kompensacji przyrodniczej przez którą rozumie zespół działań obejmujących w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne, rekultywację gleby, zalesianie, zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych,

Zgodnie z brzmieniem art. 52. 2. ustawy o odpadach organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów określa w nim miedzy innymi kierunek jego rekultywacji.

Zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wymaga zgody właściwego organu. Takim organem w przypadku składowiska położonego na terenie gminy Lipiany jest Starostwo Powiatowe w Pyrzycach.

Zgodę na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wydaje się  na podstawie wniosku zarządzającego składowiskiem odpadów, w drodze decyzji po przeprowadzeniu kontroli składowiska odpadów przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.

Wniosek zarządzającego składowiskiem dotyczący warunków zamknięcia powinien zawierać:

-                       określenie technicznego sposobu zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części,

-                       harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów.

Zgoda, o której mowa w ust. 1, na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części określa:

-                       techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części,

-                       harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów,

-                       warunki sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem odpadów.

Zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany zapewnić rekultywację i ponowne zagospodarowanie terenu składowiska odpadów oraz monitorować składowisko odpadów  po zakończeniu eksploatacji składowiska.

Zgodnie z Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów  (Dz.U.03.61.549). Składowisko odpadów, na którym przewiduje się składowanie odpadów ulegających biodegradacji, wyposaża się w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego a gaz ten oczyszcza się i wykorzystuje do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe - spala w pochodni.

W procesie zamknięcia składowiska odpadów lub jego części wykonuje się prace rekultywacyjne w sposób zabezpieczający składowisko odpadów przed jego szkodliwym oddziaływaniem na wody powierzchniowe i podziemne oraz powietrze, integrujący obszar składowiska odpadów z otaczającym środowiskiem oraz umożliwiający obserwację wpływu składowiska odpadów na środowisko. Po zakończeniu eksploatacji składowiska skarpy oraz powierzchnię korony składowiska porządkuje się i zabezpiecza przed erozją wodną i wietrzną przez wykonanie odpowiedniej okrywy rekultywacyjnej, której konstrukcja uzależniona jest od właściwości odpadów. Minimalna miąższość okrywy rekultywacyjnej dla składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne powinna umożliwić powstanie i utrzymanie trwałej pokrywy roślinnej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska  w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów (Dz. U. 02.220.1858) na składowisku w Lipianach należy prowadzić Monitoring fazy poeksploatacyjnej składowiska przez okres 30 lat, licząc od dnia uzyskania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów.

Monitoring ten polega na:

-                       badaniu wielkości opadu atmosferycznego z pomiarów prowadzonych na terenie składowiska odpadów lub poza nim, o ile w trakcie oceny stanu wyjściowego lub procedury zamknięcia składowiska odpadów wskazano stację meteorologiczną reprezentatywną dla lokalizacji składowiska odpadów;

-                       pomiarze poziomu wód podziemnych;

-                       kontroli osiadania powierzchni składowiska odpadów w oparciu o ustalone repery;

-                       badaniu parametrów wskaźnikowych w wodach powierzchniowych, odciekowych, podziemnych i gazie składowiskowym.

Badanie wielkości opadu atmosferycznego odbywa się raz dziennie w fazie poeksploatacyjnej.

 

Przynajmniej raz w roku w fazie eksploatacji i w fazie poeksploatacyjnej powinien być badany przebieg osiadania powierzchni składowiska odpadów. Ocenie podlega przebieg osiadania powierzchni składowiska odpadów wyznaczany metodami geodezyjnymi, z wykorzystaniem ustalonych reperów, oraz stateczność zboczy określana metodami geotechnicznymi.

Tab. 55 Zakres parametrów wskaźnikowych oraz minimalna częstotliwość badań wód powierzchniowych, odciekowych, podziemnych oraz gazu składowiskowego w poszczególnych fazach eksploatacji składowiska odpadów

Lp.  

 Mierzony parametr       

Częstotliwość pomiarów               

 Faza poeksploatacyjna               

 1    

 Wielkość przepływu wód powierzchniowych          

 co 6 miesięcy      

 2    

 Skład wód powierzchniowych                      

 co 6 miesięcy      

 3    

 Objętość wód odciekowych

 co 6 miesięcy      

 4    

 Skład wód odciekowych   

 co 6 miesięcy      

 5    

 Poziom wód podziemnych  

 co 6 miesięcy      

 6    

 Skład wód podziemnych   

 co 6 miesięcy      

 7    

 Emisja gazu  składowiskowego                     

 co 6 miesięcy      

 8    

 Skład gazu składowiskowego                     

 co 6 miesięcy      

 

5.2               Plan działań w gospodarce odpadami innymi niż niebezpieczne i niebezpiecznych

W działaniach skierowanych na gospodarkę odpadami innymi niż niebezpieczne i niebezpieczne w szczególności należy zwrócić uwagę na odpady, które wymykają się aktualnie prowadzonemu monitoringowi a są szczególnym zagrożeniem dla omawianego obszaru. Do odpadów takich zaliczyć należy w szczególności odpady pochodzące z zakładów energetycznego spalania paliw, odpady z przemysłu rolno- spożywczego, odpady medyczne i weterynaryjne, oleje odpadowe, odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali, zużyte baterie i akumulatory.

Zadaniem pierwszoplanowym jest wprowadzenie pełnej i wiarygodnej ewidencji odpadów. Jak wykazano w poprzednich rozdziałach czynności podejmowane na poszczególnych szczeblach administracji nie są efektywne (oficjalnie  na trenie powiatu tylko siedem jednostek organizacyjnych zgłosiło wytworzenie odpady).

5.2.1                     Odpady z zakładów energetycznego spalania paliw

W polityce energetycznej Polski przewidywany jest spadek zapotrzebowania na takie nośniki energii pierwotnej jak węgiel kamienny czy brunatny i zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym naszego kraju. Zakłada się m.in. zmniejszenie energochłonności gospodarki do poziomu zapewniającego uzyskanie krajowego zużycia energii w 2025 roku nie przekraczającego 120% zużycia obecnego, a także zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego w pokrywaniu krajowego zapotrzebowania na energię pierwotną do poziomu 60%. Analiza stanu gospodarki odpadami powstającymi w trakcie energetycznego spalania paliw stałych pozwala na określenie następujących potrzeb i celów polityki ekologicznej prowadzonej w powiecie w tym zakresie:

1.      Stworzenie systemu informacji zawierającego informacje o producentach odpadów i możliwościach ich odzysku.

2.      Promowanie działań zmierzających do zmniejszenia energochłonności oraz opracowanie i wdrażanie programów oszczędności energii i racjonalizacji jej zużycia.

3.      Podjęcie działań mających na celu zmniejszenie udziału węgla kamiennego w zapotrzebowaniu na energię pierwotną, w tym zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w bilansie energetycznym powiatu.

4.      Prowadzenie ciągłego monitoringu stanu gospodarki odpadami z sektora energetycznego,

5.      Opracowanie wytycznych dotyczących stosowania odpadów z energetyki do budowy dróg, rekultywacji terenu i makroniwelacji.

6.      Wspieranie budowy niezbędnych instalacji w celu zwiększenia odzysku odpadów Powstających w przemyśle energetycznym.

5.2.2                      Odpady z przemysłu rolno-spożywczego

Z przeprowadzonej analizy wynika, ze odpady pochodzące z produkcji rolnej są w wysokim stopniu zagospodarowywane do celów rolniczych, jako pasze dla zwierząt, nawozy organiczne i składniki kompostu. Może to stwarzać wrażenie, że mamy w tym przypadku do czynienia ze sprawnym, wydajnym i skutecznym systemem gromadzenia, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów z produkcji rolnej i z przetwórstwa rolno-spożywczego. Teza ta jest tylko częściowo prawdziwa, gdyż niewątpliwie nadużywaną formą unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych jest ich składowania na składowiskach odpadów komunalnych. nadal w wielu przypadkach spotyka się w tym obszarze działania niezgodne z prawe i szkodliwe dla środowiska. Stan ten spowodowany jest wieloma czynnikami, w tym także niedociągnięciami w zakresie prawidłowego nadzoru nad gospodarka odpadową w tym sektorze produkcji. Do najważniejszych przyczyn trudności można zaliczyć:

-                       duże rozdrobnienie i rozproszenie źródeł wytwarzających odpady (ograniczenia związane z transportem i przemieszczaniem odpadów do miejsc ich unieszkodliwiania). Powoduje to także utrudnienia w zakresie monitoringu i nadzoru nad gospodarka odpadami w tym sektorze,

-                       kampanijny charakter produkcji rolnej, powodujący spiętrzenia w ilości wytwarzanych odpadów, które są dodatkowo biologicznie niestabilne, łatwo zagniwają i pogarszają swoje własności użytkowe, jako źródło ewentualnych surowców wtórnych,

-                       brak systemu zbiórki odpadów,

-                       niski poziomem edukacji ekologicznej wśród małych i średnich producentów rolnych,

-                       brak systemu ewidencji i monitoringu odpadów powstających w sektorze produkcji rolnej i w przemyśle przetwórczym,

-                       brak szczelnego systemu nadzoru weterynaryjnego nad procesem powstawania i niszczenia odpadów zwierzęcych szczególnego i wysokiego ryzyka.

Wymienione powyżej niedociągnięcia i trudności wskazują na obszary działań i cele polityki ekologicznej, która mogłaby wyeliminować część tych zagrożeń. Zadania te powinny się skupiać wokół następujących celów ogólnych:

1.      Podjęcie działań zmierzających do stworzenia systemu zbiórki odpadów z rolniczej produkcji podstawowej oraz przetwórstwa żywności obsługujący przede wszystkim małych i drobnych producentów rolnych.

2.      Opracowanie i wdrożenie mechanizmów pozwalających na szerokie upowszechnienie i wdrażanie zasad zawartych w „Kodeksie dobrych praktyk rolniczych”,

3.      Rozwój edukacji ekologicznej na wsi, ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich producentów rolnych.

4.      Uzupełnienie i rozbudowa systemu ewidencji odpadów powstających w sektorze rolnospożywczym, który powinien uwzględniać również małych i średnich producentów (możliwość wykorzystania danych gromadzonych w ramach systemu IACS do zewidencjonowania wytwórców odpadów).

5.      Koordynacja współpracy służb inspekcji ochrony środowiska ze służbami nadzoru weterynaryjnego (uszczelnienia systemu obrotu zwierzęcych niszczenia odpadów zwierzęcych niebezpiecznych oraz odpadów wysokiego i szczególnego ryzyka).

6.      Wspieranie działań skierowanych na powiększenia bazy technicznej sektora przetwarzającego odpady zwierzęce i roślinne, w tym przede wszystkim o zakłady termicznej przeróbki tych odpadów.

5.2.3                     Odpady medyczne i weterynaryjne

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U.2003.8.104) dopuściło stosowanie innych niż termiczne przekształcanie odpadów medycznych i
weterynaryjnych tj.:

-                       autoklawowanie (D 9),

-                       dezynfekcja termiczna (D 9),

-                       działanie mikrofalami (D 9),

-                       obróbka fizyko-chemiczna inna niż wymieniona powyżej (D9),

-                       termicznie przekształcane powinny być jedynie odpady z grup 18 01 02 (części ciała i organy) oraz 18 01 06, 18 02 05 (chemikalia, w tym odczynniki chemiczne zawierające substancje niebezpieczne) i 18 01 08, 18 02 07 (leki cytotoksyczne i cytostatyczne).

Pozostałe odpady mogą być unieszkodliwiane innymi metodami, zaś odpad po zastosowaniu tych procesów klasyfikowany jako 19 80 01 (Odpady po autoklawowaniu odpadów medycznych i weterynaryjnych) nie jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych. Konsekwencja tego rozporządzenia będzie ograniczenie ilości spalanych odpadów medycznych i weterynaryjnych na korzyść innych (tańszych) metod ich unieszkodliwiania.

Istota gospodarki odpadami medycznymi została przedstawiona w pkt. 4.3.10. Za priorytetowe działania w zakresie gospodarki odpadami z grupy odpadów medycznych i weterynaryjnych należy uznać:

1.      Organizacja i wspomaganie inicjatyw z zakresu selektywnej zbiórki medycznych segregacji odpadów medycznych w miejscu ich powstawania.

2.      Wspomaganie i koordynacja działań poprawiających funkcjonowanie systemu zbiórki,

3.      przechowywania i transportu niebezpiecznych odpadów medycznych do firm zajmujących się ich końcowym unieszkodliwianiem.

4.      Wspieranie wdrażania nowoczesnych technologii unieszkodliwiania odpadów medycznych, w tym metod termicznego przekształcania tych odpadów.

5.      Prowadzenie ciągłego nadzoru nad zakładami zajmującymi się przetwarzaniem odpadów medycznych oraz prowadzenie monitoringu tych odpadów i instalacji przeznaczonych do ich unieszkodliwiania, celem zwiększenie stopnia kontroli obrotu tymi odpadami (dotyczy potencjalnych zakładów, które mogą powstać na terenie powiatu.

5.2.4                     Oleje odpadowe

Poważnym problemem pozostaje jednak w tym obszarze niski stopień odzysku olejów pochodzących z rozproszonych źródeł, takich jak gospodarstwa domowe, małe przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolne. Warunkiem poprawy sytuacji w tym zakresie jest stworzenie spójnego i sprawnego systemu zbiórki, transportu i magazynowania olejów pochodzących z tych rozproszonych źródeł.

Wysiłki zmierzające do poprawy sytuacji w tym sektorze gospodarki zużytymi olejami mineralnymi należałoby skoncentrować wokół następujących celów i zadań:

1.      Rozbudowa i doskonalenie systemów zbiórki, przechowywania i transportu odpadowych olejów, który powinien objąć także małe, rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym w szczególności gospodarstwa domowe, gospodarstwa rolne i małe firmy.

2.      Prowadzenie i wspomaganie edukacji ekologicznej oraz akcji propagujących prawidłowe metody postępowania ze zużytymi olejami mineralnymi.

3.      W sposób ciągły doskonalenie systemu monitoringu odpadów z grupy 13 pod kątem

4.      badania zawartości pochodnych PCB, w szczególności w tych strumieniach odpadów, które

5.      kierowane są do spalania.

5.2.5                     Odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali (emulsje olejowe i odpadowe oleje)

W najbliższej przyszłości nie należy także oczekiwać znaczącego wzrostu ilości powstających w tym sektorze odpadów niebezpiecznych. Jak wskazano wcześniej problemem pozostają w tym sektorze rozproszone źródła wytwarzające te odpady, w tym małe warsztaty mechaniczne i samochodowe nie objęte dotychczas ewidencja i monitoringiem. Przeprowadzona powyżej analiza gospodarki odpadami z grupy 12 01, podobnie jak w przypadku odpadów galwanizerskich, pozwala określić zakres niezbędnych działań i zakresie należy uznać:

1.      Wspieranie działań zmierzających minimalizacji ilości odpadów z grupy 12 01. W szczególności należy popierać wdrażanie u wytwórców odpadów takich programów jak np. Czystsza Produkcja czy normy ISO 14 000.

2.      Podjęcie działań zmierzających do budowy sprawnego systemu zbiórki, przechowywania i transportu odpadów z procesów kształtowania i obróbki powierzchniowej metali, realizowanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa.

3.      Doskonalenie systemu ewidencji, monitoringu i kontroli drobnych i średnich wytwórców odpadów powstających w trakcie procesów kształtowania i obróbki powierzchniowej metali.

5.2.6                     Zużyte baterie i akumulatory

Zgodnie z rozporządzeniem RM z dn. 30 czerwca 2001 r. w/s rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. 2001.69.719) należy dążyć do uzyskania 100% poziomu odzysku akumulatorów kwasowo-ołowiowych. Tak wyznaczony cel ten wydaje się być realny do osiągnięcia oczywiście pod warunkiem, że rozwiązany zostanie zagadnienie odzysku akumulatorów ze strumienia odpadów komunalnych. Wprowadzenie opłaty depozytowej powinno w tym przypadku uruchomić mechanizmy sprzyjające rozwiązaniu tego problemu. Niezbędne jest także uruchomienie podobnych mechanizmów w zakresie zbiórki i odzysku akumulatorów małogabarytowych i zużytych baterii, gdyż stan gospodarki w tym sektorze jest szczególnie niezadowalający. Czasowym rozwiązaniem tego zagadnienia może być gromadzenie zebranych w trakcie selektywnej zbiórki zużytych baterii i małogabarytowych akumulatorów na składowisku odpadów niebezpiecznych, do czasu znalezienia efektywnych technologii przetwarzania tego typu odpadów. Do priorytetowych celów i zadań w komentowanym sektorze gospodarki odpadami należy zaliczyć:

1.      Wspomaganie i podejmowanie działań zmierzających do usprawnienia systemu zbiórki, przechowywania i transportu zużytych i wycofanych z eksploatacji akumulatorów ołowiowo-kwasowych.

2.      Wspomaganie i podejmowanie działań zmierzających do budowy efektywnego systemu zbiórki, przechowywania i transportu zużytych baterii i akumulatorów małogabarytowych.

3.      Prowadzenie i wspomaganie akcji edukacyjnych oraz szkoleń propagujących selektywną zbiórkę zużytych baterii i akumulatorów.

5.2.7                     Plan unieszkodliwiania PCB oraz dekontaminacji i  unieszkodliwienia urządzeń zawierających PCB

W kraju realizowany jest krajowy program likwidacji PCB z terminem zakończenia w 2010 roku. Na terenie Powiatu Pyrzyckiego należy w pełni zinwentaryzować lokalizacje wszelkich instalacji zawierających PCB, opracować szczegółowy harmonogram ich usunięcia oraz przeprowadzić likwidacje i dekontaminacje urządzeń zawierających PCB (przede wszystkim transformatory i kondensatory z olejem zawierającym domieszkę PCB).

Celem podjętych działań jest całkowite zniszczenie i wyeliminowanie PCB ze środowiska do 2010 r. poprzez kontrolowane unieszkodliwienie PCB oraz dekontaminację lub unieszkodliwienie urządzeń zawierających PCB.

Plan unieszkodliwiania PCB obejmuje zadania organizacyjne polegające na;

-                       -   utworzenie na poziomie powiatu baz informacyjnych zawierających dane dotyczące ilości i miejsc występowania PCB oraz innych informacji określonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r.,

-                       -   opracowanie planów unieszkodliwienia i dekontaminacji zarejestrowanych urządzeń oraz projektów gromadzenia i unieszkodliwiania urządzeń zawierających PCB niepodlegających rejestracji,

-                       -   organizowanie kampanii informacyjnej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami zawierającymi PCB,

-                       -   wprowadzenie na listy przedsięwzięć priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedsięwzięć związanych z unieszkodliwianiem cieczy zawierających PCB oraz unieszkodliwianiem i dekontaminacją urządzeń zawierających PCB.

Unieszkodliwienie komentowanej grupy odpadów realizowane powinno być w oparciu o istniejące instalacje

5.2.8                     Plan unieszkodliwiania wyrobów zawierających azbest

Podstawowym celem w zakresie gospodarowania odpadami azbestowymi jest bezpieczne dla ludzi i środowiska unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest poprzez składowanie na wytypowanych składowiskach w sposób wykluczający ich szkodliwe oddziaływanie. Niezbędne jest powstanie na poziomie regionu bazy informacyjnej zawierającej dane o lokalizacji, ilości i stanie wyrobów zawierających azbest oraz opracowanie systemu monitoringu usuwania i prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest. Unieszkodliwianie tego typu odpadów jest i powinno być w dalszym ciągu prowadzone w ramach deponowania na składowiskach odpadów na trzech składowiskach położonych na terenie województwa zachodniopomorskiego, tj. Marianowo, Dalsze, Sianów oraz na innych obiektach posiadających odpowiednie decyzje (np. Trzemeszno w woj. kujawsko-pomorskim).

Na poziomie lokalnym w realizację zadań „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski” zaangażowane powinny być zarówno samorząd powiatowy jak również samorząd gminny.

Do zadań organu wykonawczego powiatu należy:

-                       sporządzanie rocznych informacji w zakresie realizacji zadań „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski” na terenie powiatów oraz ich przekazywanie samorządowi województwa,

-                       inspirowanie właściwej działalności w zakresie usuwania wyrobów zawierających azbest,

-                       współpraca z wojewodą, samorządem województwa oraz samorządem gminnym, w zakresie zadań wynikających z „Programu Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski”,

-                       współpraca z lokalnymi mediami, szczególnie dla pobudzenia odpowiednich inicjatyw społecznych i przedstawiania opinii,

-                       współpraca z organizacjami społecznymi wspierającymi „Program Usuwania Azbestu i Wyrobów Zawierających Azbest Stosowanych na Terytorium Polski”,

-                       uwzględnianie usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest w powiatowych planach gospodarki odpadami,

-                       gromadzenie danych liczbowych o ilości i rozmieszczeniu wyrobów stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998r.

-                       ustalanie rejonów spodziewanego wzrostu zagrożenia pyłem azbestu z uwagi na koncentrację występowania uszkodzeń lub technologicznego zużycia wyrobów zawierających azbest.

Do zadań rady powiatu należy:

-                       nadzorowanie wykorzystania przyznanych środków finansowych, 

-                       prowadzenie lokalnej polityki społecznej w zakresie opłat za składowanie odpadów zawierających azbest, w stosunku do uboższych właścicieli obiektów.

-                       częściowe lub całkowite zwalnianie z opłat – inicjowanie i organizowanie innych form pomocy dla mieszkańców, przy usuwaniu wyrobów zawierających azbest.

Plan unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest obejmuje zadania  organizacyjne polegające na:

-                       opracowaniu na poziomie powiatu baz informacyjnych zawierających dane dotyczące lokalizacji, ilości i stanu wyrobów zawierających azbest, na podstawie danych uzyskanych z przeglądów realizowanych przez właścicieli lub zarządców obiektów i urządzeń budowlanych na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 138, poz. 895),

-                       monitoring usuwania oraz prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest,

-                       organizacja kampanii informacyjnej w zakresie postępowania z odpadami zawierającymi azbest,

-                       opracowywanie programów usuwania wyrobów zawierających azbest na poziomie powiatowym,

Na terenie powiatu nie przewiduje się podejmowania czynności inwestycyjnych związanych z budową składowiska deponowania odpadów zawierających azbest.

Zgodnie z zapisami obowiązującego prawa koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest powinni w całości pokryć właściciele obiektów, w których powstają odpady zawierające azbest.

5.2.9                     Plan unieszkodliwiania zużytych urządzenia elektrycznych i elektronicznych

Zgodnie z wymaganiami ustawy o odpadach, należy wprowadzić nowe systemy zbiórki i unieszkodliwiania dla określonych rodzajów odpadów, takich jak klimatyzatory urządzenia chłodnicze i zamrażające zawierające związki freonu (CFC i HCFC), dwufenyle wielochlorowane (PCB), przepracowany olej, baterie i akumulatory.

Ponieważ na krajowym poziomie pojawiła się inicjatywa na rzecz stworzenia obiektów niezbędnych do przetwarzania tego rodzaju odpadów, systemy zbiórki powinny zostać włączone do gminnych planów gospodarki odpadami.

W odniesieniu do odpadów elektronicznych, pierwszym celem w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami jest, aby do roku 2006 zbierane były 4 kg odpadów elektrycznych i elektronicznych na mieszkańca.

Główną kwestią w gospodarce odpadami elektrycznymi i elektronicznymi jest organizacja zbiórki urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Proponuje się przyjęcie dwuwariantowego systemu zbiórki takich odpadów:

-                       zbiórka od podmiotów gospodarczych - przez dystrybutorów urządzeń elektronicznych lub bezpośrednio od firm demontażowych; oraz

-                       zbiórka od użytkowników indywidualnych - przez sklepy lub GPZON .

5.3               Regionalne instalacje przetwarzania odpadów niebezpiecznych

Za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami należy stwierdzić iż planowane jest przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w następującym zakresie:

-                       Odpady medyczne będą przetwarzane termicznie w instalacjach funkcjonujących w szpitalach powiatowych. W przypadku Powiatu Pyrzyckiego spalarnia, która nie spełniała norm ochrony środowiska została zamknięta zaleca się korzystanie z istniejących spalarni, których wydajność jest wystarczająca).

-                       Odpady azbestowe będą składowane na 3 składowiskach stanowiących kwatery przy składowiskach komunalnych.

-                       Wraki samochodowe będą przetwarzane w kilkunastu zakładach recyklingu na terenie województwa. Ten rodzaj działalności pozostanie w gestii sektora prywatnego na podstawie zezwoleń wojewody. Przewiduje się budowę 2 zakładów recyklingu samochodów w oparciu o zaplecze dużych aglomeracji i przy wykorzystaniu dogodnych dróg wodnych i lądowych. W Starostwie Powiatowym wszczęto postępowania jednej jednostek organizacyjnych o pozwolenie na złomowanie samochodów.

-                       Osady ściekowe z oczyszczalni spełniające warunki w zakresie zawartości metali ciężkich, zanieczyszczeń biologicznych wynikające z przepisów prawa będą przetwarzane i wykorzystywane rolniczo lub przyrodniczo. Osady nie spełniające tych warunków będą spalane lub składowane na składowisku odpadów niebezpiecznych. Przewiduje się również kompostowanie osadów wspólnie z odpadami ulegającymi biodegradacji.

-                       Oleje odpadowe są zbierane, składowane, unieszkodliwiane lub oczyszczane przez firmy posiadające odpowiednie zezwolenia.

Odpady niebezpieczne w tym azbest, baterie i akumulatory, oleje przepracowane, PCB, będą przekazywane do przetwarzania poza teren powiatu do zakładów, zajmujących się unieszkodliwianiem i przetwarzaniem tych odpadów, Pozostałe odpady niebezpieczne wytworzone na podstawie posiadanych pozwoleń i decyzji wydanych w oparciu  o programy gospodarki odpadami niebezpiecznymi (programy te określają między innymi sposoby zapobiegania powstawaniu odpadów niebezpiecznych lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, szczegółowy opis sposobów gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych,  miejsca i sposobu magazynowania odpadów) będą zagospodarowane zgodnie z zatwierdzonymi programami. Zagospodarowanie to musi być zgodne z wymogami prawa, planami wyższego szczebla oraz powiatowym planem gospodarki odpadami.

6         Wariantowy system funkcjonowania gospodarki odpadami w szczególności odpadami komunalnymi

Podstawowymi instytucjami odpowiedzialnymi za przebudowę systemu gospodarki odpadami w województwie są:

-                       Urząd Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego,

-                       Wojewoda Zachodniopomorski,

-                       Prezydenci i Burmistrzowie Miast województwa,

-                       Starostowie powiatów,

-                       Wójtowie gmin.

6.1               Ogólne założenia systemu gospodarki odpadami

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. „o odpadach” oraz ustawa z dnia 13 września 1996 r. „o utrzymaniu porządku i czystości w gminach” nakłada na gminy obowiązek prowadzenia racjonalnej gospodarki odpadami w oparciu o następujące główne zasady:

1.      minimalizacja powstawania odpadów komunalnych;

2.      wyłączenie z odpadów wszystkich frakcji możliwych do odzysku;

3.      unieszkodliwienie pozostałości odpadów poprzez ich kompostowanie, unieszkodliwienie termiczne lub składowanie odpadów przetworzonych.

Racjonalna gospodarka odpadami wymaga zorganizowania odpowiedniego systemu gospodarki. System ten wymaga logistycznych, kompleksowych rozwiązań. Jego kompleksowość polega na zorganizowaniu gospodarki odpadami ze szczególnym uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów. W wyniku wprowadzenia selektywnej zbiórki zostają wyodrębnione poszczególne frakcje odpadów z jednoczesnym wskazaniem metod dalszego postępowania z nimi. Jest to szczególnie ważne z uwagi na konieczność odrębnego postępowania z poszczególnymi frakcjami (odpady zmieszane, selektywnie zebrane surowce wtórne, odpady niebezpieczne, bioodpady itd.). Dopełnieniem systemu gromadzenia i wywozu jest system dystrybucji do odbiorców odpadów użytkowych, odzyskanych różnymi metodami z ogólnej masy odpadów oraz produktów ich przetwórstwa, realizowanego w celu podwyższenia wartości użytkowej odpadów, a także zapewnienie odpowiedniej infrastruktury technicznej do realizacji zadań związanych z odzyskiem, czyli gospodarczym wykorzystaniem odpadów.

Przedstawione założenie dotyczą wszystkich wytwórców odpadów zarówno innych niż niebezpieczne jak i niebezpiecznych.

Funkcjonowanie gospodarki odpadami zgodnie z wymienionymi powyżej założeniami winno prowadzić do realizacji podstawowego celu, jakim jest ochrona środowiska i zmniejszenie negatywnego oddziaływania odpadów na życie i zdrowie człowieka oraz na środowisko.

6.2               Organizacja systemu gospodarki odpadami dla powiatu

Organizację systemu gospodarki odpadami oparto na zapisach  ustaw regulujących postępowanie z odpadami. Uwzględniając powyższe przyjęto założenie:

-                       odzyskiem i recyklingiem odpadów opakowaniowych zajmować się będą w znacznym stopniu przedsiębiorcy wprowadzający na rynek produkty;

-                       samorząd oraz podmioty gospodarcze mogą jednak realizować część zadań związanych z odzyskiem  recyklingiem odpadów;

-                       samorząd może przejąć obowiązek usuwania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów od podmiotów gospodarczych prowadzących na jego terenie działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych;

-                       poprzez system decyzji, zezwoleń samorząd sprawować będzie nadzór nad prawidłową realizacją zadań związanych z gospodarka odpadami.

Zgodnie z przyjętymi założeniami stworzono ramy organizacyjne systemu gospodarki odpadami dla obszaru funkcjonalnego:

1.      Przejmując zadania związane z usuwaniem, odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych samorząd, rozumiany jako samorządy gmin współpracujących w ramach obszaru funkcjonalnego:

-                       określa zasady postępowania z odpadami komunalnymi poprzez uchwalenie znowelizowanego regulaminu utrzymania czystości i porządku na swoim terenie oraz powołanie jednostki organizacyjnej dla wykonywania tych działań;

-                       uchwala wysokość opłat za świadczenie usług uwzględniając premiowanie selektywnej zbiórki odpadów;

-                       pobiera opłaty od właścicieli (administratorów) nieruchomości i podmiotów gospodarczych za usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych;

-                       udziela zleceń na usuwanie odpadów komunalnych  z określonego terenu obszaru funkcjonalnego firmom wywozowym, spełniającym ustalone wymagania;

-                       prowadzi kontrolę realizacji zadań;

-                       prowadzi działalność edukacyjną wśród mieszkańców.

2.      Do realizacji zadań związanych z funkcjonowaniem systemu zagospodarowywania odpadów komunalnych samorząd może powołać spółkę, które będzie realizować zadania samorządów w zakresie gospodarowania odpadami. Zadania te, to:

-                       organizacja i zarządzanie systemem gospodarki odpadami, pobieranie opłat za usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów;

-                       gospodarka finansowa;

-                       organizacja systemu odzysku i recyklingu odpadów;

-                       segregowanie selektywnie gromadzonych odpadów komunalnych w celu rozdzielenia ich na strumienie przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwienia.

-                       unieszkodliwianie odpadów balastowych;

-                       usuwanie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów z podmiotów gospodarczych;

-                       współpraca z organizacjami odzysku i odbiorcami odpadów użytecznych w celu zagospodarowania odpadów możliwych do wykorzystania.

3. Za unieszkodliwienie pozostałych odpadów odpowiadają ich właściciele.

Zaproponowany wstępnie podział zadań pomiędzy uczestników systemu gospodarki odpadami oraz prawidłowa ich realizacja, pozwoli na funkcjonowanie systemu odzysku zgodnie z zaproponowanym modelem funkcjonalnym.

6.3               System gromadzenia i transportu - założenia

Podstawowym zadaniem poprzedzającym racjonalne zagospodarowywanie odpadów komunalnych jest rozdział odpadów na strumienie:

-                       odpady komunalne zmieszane, które stanowią źródło surowców wtórnych;

-                       odpady surowcowe zbierane selektywnie;

-                       odpady kompostowalne;

-                       odpady niebezpieczne;

-                       odpady budowlane;

-                       odpady wielkogabarytowe;

Każdy strumień odpadów wymaga odrębnego traktowania i stosowania odrębnych technik oraz technologii przetwarzania i unieszkodliwiania. Podstawę indywidualizacji postępowania stanowi system zbiórki odpadów, gwarantujący odrębność ich dopływu do miejsca przetworzenia lub unieszkodliwienia.

W przypadku pozostałych grup odpadów określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następuje w pozwoleniu zintegrowanym, pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.

 

6.3.1                     Recykling opakowań i surowców wtórnych

Recykling opakowań i surowców wtórnych ma na celu wyłączenie ich ze strumienia odpadów, które trafiają na składowisko. Do najczęściej selekcjonowanych frakcji surowcowych należą: makulatura, szkło, tworzywa sztuczne i metale. Wynika to głównie z możliwości późniejszego ich zagospodarowania i zbytu.

-                       pozyskiwanie surowców z odpadów zmieszanych – odbywa się to w stacji segregacji. Głównymi minusami tej metody są: niski stopień pozysku surowca wtórnego o dodatkowo nacechowanego niskim stopniem czystości.

-                       pozyskiwanie surowców z selektywnej zbiórki – polega na rozdziale odpadów na poszczególne frakcje już w miejscu ich powstania. Metoda ta jest polecana przez autorów niniejszego opracowania i winna być stosowana jako podstawowa metoda pozyskiwania odpadów opakowaniowych i surowcowych.

6.3.2                     Wykorzystanie bioodpadów

Bioodpady (odpady organiczne z gospodarstw domowych, odpady z utrzymania terenów zielonych – odpady biodegradowalne oraz wytwarzane przez podmioty i jednostki organizacyjne) stanowią specyficzny rodzaj surowca wtórnego. Są one doskonałym materiałem do produkcji kompostu – naturalnego nawozu.

Najpopularniejszą metodą przerobu bioodpadów jest kompostowanie (rozkład tlenowy). Podobnie jak w przypadku surowców wtórnych, materiał do tego procesu może być pozyskiwany z selektywnej zbiórki lub z odpadów zmieszanych. Materiał pozyskany pierwszą metodą jest znacznie lepszym materiałem wyjściowym a uzyskany z niego kompost - produkt finalny - pozbawiony jest zanieczyszczeń pogarszających jego jakość.

W zależności od istniejących możliwości terenowych i ekonomicznych kompostowanie może się odbywać kilkoma metodami:

-                       w otwartych pryzmach – proces prowadzony jest w pryzmach w sposób naturalny.         W celu zapewnienia niezbędnych warunków wilgotnościowo-tlenowych konieczne jest okresowe przerzucanie pryzm;

-                       w boksach – podobnie jak w pierwszym przypadku proces prowadzony jest w sposób naturalny jednak umieszczenie odpadu w boksach powoduje zwiększenie częstości prowadzenia procesu napowietrzania;

-                       przyspieszone w bioreaktorach – kompostowanie odbywa się w zamkniętych reaktorach w których w sposób przyspieszony zachodzą biologiczne procesy kompostowania. Następuje to w wyniku kontrolowanego sterowania wilgotnością, napowietrzaniem i temperaturą.

Ostatnio notuje się wzrost zainteresowania produktem powstającym w wyniku beztlenowego rozkładu biomasy. Produktem tym jest biogaz o dużej zawartości metanu wykorzystywany do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej oraz kompost otrzymywany po procesie stabilizacji tlenowej stałej pozostałości po procesie rozkładu beztlenowego. Istnieje szereg technik i technologii pozwalających na produkcję biogazu poza składowiskiem. Do technologii produkcji biogazu zaliczyć można między innymi pryzmy energetyczne oraz reaktory metanowe.

Wytwarzanie biogazu w pryzmach energetycznych polega na sztucznym wytworzeniu warunków do beztlenowego rozkładu biomasy zawartej w odpadach zmieszanych lub selektywnie gromadzonych odpadach organicznych. Powstający w pryzmach biogaz kierowany jest do agregatów prądotwórczych, gdzie uzyskiwana jest energia elektryczna. W zależności od stosowanego rodzaju odpadów, stała pozostałość kierowana jest do unieszkodliwienia na składowisku odpadów lub do stabilizacji tlenowej  w celu otrzymania ustabilizowanego biologicznie kompostu.

Dużą popularność zyskała technologia produkcji biogazu w reaktorach – komorach fermentacyjnych. Odpowiednio przygotowany materiał wsadowy (biomasa z odpadów zmieszanych lub selektywnie gromadzonych odpadów organicznych) poddawany jest procesowi beztlenowego rozkładu z odzyskiem metanu.

Powstały w wyniku beztlenowego rozkładu gaz kierowany jest bezpośrednio do elektrociepłowni lub węzła siłowniano-ciepłowniczego.

6.3.3                     Zagospodarowanie odpadów zmieszanych i balastu

Odpady nie podlegające selektywnej zbiórce i dalszej przeróbce muszą być „zagospodarowane” w inny sposób, z zachowaniem jednak wszelkich wymogów ochrony środowiska. Do tych odpadów należą przede wszystkim odpady zmieszane oraz balast powstały na etapie doczyszczania surowców wtórnych czy kompostu. Do możliwych sposobów zagospodarowania zalicza się głownie:

-                       spalanie – metoda pozwalająca na niemal „definitywne” pozbycie się odpadów. Mogą tam trafiać praktycznie wszystkie frakcje bez względu na sposób zbiórki odpadów;

-                       produkcja paliwa alternatywnego - metoda polegająca na wykorzystaniu wyłączonej z odpadów zmieszanych frakcji palnej lub balastu palnego z segregacji surowców wtórnych;

-                       przetworzenie – jest procesem polegającym na rozkładzie zawartej w odpadach frakcji organicznej. Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach składowane mogą być wyłącznie odpady, z których wyłączono surowce wtórne i które zostały przetworzone fizycznie, chemicznie lub biologicznie.

-                       deponowanie na składowisku odpadów – ten sposób postępowania obejmuje wyłącznie odpady, które nie zostały zagospodarowane.

6.4               Modele systemu gromadzenia transportu i utylizacji

6.4.1                     System gromadzenia

System gromadzenia składa się z dwóch obszarów organizacyjnych (pierwszy związany jest z działalnością samorządów w zakresie ustawowych kompetencji związanych z gospodarką odpadami komunalnymi, drugi związany jest z prowadzoną podmioty gospodarcze i jednostki organizacyjne działalnością).

Zasady gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy określone są w sposób w planach gospodarki odpadami oraz w odpowiednich uchwałach rad gmin. Na aktualnym etapie proponuje się nie ingerować we funkcjonujące susbsystemy gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych.

Obowiązek gminy związany z koniecznością prowadzenia selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych w kontekście obowiązującego prawa należy traktować jako pewna wskazówka polityki ekologicznej gminy. Można i raczej powinno się ją odbierać w kontekście ustaw regulujących gospodarkę odpadami opakowaniowym i a te z kolei w sposób dość precyzyjny określają wymagane pułapy odzysku i recyklingu.

Na pierwszym poziomie organizacyjnym będącym w bezpośredniej gestii samorządów lokalnych pozostaje zagadnienie stworzenie systemu gromadzenia odpadu surowcowego. Zagadnienie to jest szczegółowo omówione w planach gospodarki odpadami. Decyzje związane z wyborem systemu gromadzenia, rodzajem pojemników ich lokalizacją oraz taborem obsługującym zwózkę należą do decyzji strategicznych za które odpowiedzialność finansową będzie ponosić samorząd. Decyzje te muszą być związane z możliwościami finansowymi gminy oraz osadzone w harmonogramie rzeczowo- finansowym realizacji planu gospodarki odpadami.

Podobny system powinni stworzyć pozostali wytwórcy odpadów. Musi on spełniać wymagania obowiązującego prawa w tym w szczególności musi gwarantować, iż nie będzie powodować zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi oraz zagrożenia dla środowiska.

6.4.2                     System  transportu

Podobnie jak system gromadzenia również  system transportu składa się z dwóch obszarów organizacyjnych. Pierwszy związany jest z działalnością lokalnych lub ponadlokalnych operatorów posiadających odpowiednie zezwolenie na prowadzenie takiej działalności. W ich kompetencji jest obsługiwanie transportu bliskiego od miejsc gromadzenia odpadów w nieruchomościach do najbliższej instalacji magazynowania bądź przetwarzania odpadów.

Drugi poziom dotyczy transportu wydzielonych frakcji odpadów do zakładu końcowego unieszkodliwienia.

6.4.3                     System unieszkodliwienia

Obowiązujące rozwiązania prawne nakładają na konieczność stosowania najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska  w tym ochrony środowiska przed odpadami. Wytyczne Krajowego Planu Gospodarki Odpadami główny nacisk kładzie na ograniczenie uciążliwości odpadów bio występujących w odpadach komunalnych. Z tego też powodu proponuje się dwa generalne warianty technologiczne unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych. W pierwszym przewiduje się wydzielenie odpadu bio i unieszkodliwienie go poprzez tlenowe bądź beztlenowe procesy rozkładu. W drugim przypadku odpad jest poddawany procesom unieszkodliwienia termicznego. W tym wypadku nie zachodzi konieczność wydzielenia frakcji bio.

Unieszkodliwienie pozostałych rodzajów odpadów musi być zgodne z zapisami ustawy o odpadach (por. rozdz. 1.3.3.1). Załącznik do ustawy precyzuje prawnie dopuszczalne procesy unieszkodliwiana odpadów.

6.4.4                     Uwarunkowania związane z możliwością  budowy instalacji lokalnych

6.4.4.1    Uwarunkowania lokalizacyjne

Na analizowanym obszarze funkcjonują  wyłącznie dwa składowiska odpadów komunalnych. Składowiska te zostały scharakteryzowane w pkt. 3.1.2.2.

Składowisko zlokalizowane w gminie Lipiany przeznaczone jest do zamknięcia i rekultywacji tak wiec jedyne możliwości budowy instalacji na terenie powiatu wiążą się z lokalizacją na terenie gminy Pyrzyce.

Analizując plany rozwojowe gmin Powiatu Pyrzyckiego funkcjonalnego można stwierdzić iż  tylko w przypadku gminy Pyrzyce przewiduje się one lokalizacje pod  budowę instalacji związanych z gospodarką odpadami komunalnymi. Nie przewiduje się natomiast budowy innych instalacji unieszkodliwiania odpadów.

6.4.4.2    Uwarunkowania społeczno- prawne

Uwarunkowania dotyczące realizowanego projektu a związane z realizowaną przez samorządy politykę informacyjną wskazuje iż w komentowanym zakresie dopiero należy przygotować i zrealizować zasadniczą kampanię informacyjną. Dotyczy to zarówno odpadów komunalnych jak i innych niż niebezpieczne i niebezpieczne. W pierwszym zakresie szczególna rolę będą odgrywać samorządy gminne w drugim niewątpliwie samorząd powiatowy.

6.5               Modele funkcjonowania gospodarki odpadami dla powiatu

Dla obszaru funkcjonalnego w każdym z przedstawionych wariantów zakłada się  proponuje się model gospodarki odpadami zgodny z przepisami ustaw oraz zasadami przedstawionymi w punkcie 6.2, oparty na selektywnej zbiórce odpadów, której obowiązek w zakresie odpadów komunalnych wynika z zapisów art. 3 ustawy „o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” oraz art. 10 ustawy „o odpadach”.

W ramach systemu zbiórki odpadów zorganizowane powinny być niezależne podsystemy, mające na celu zebranie i zagospodarowanie poszczególnych frakcji opakowań, surowców wtórnych i innych frakcji nadających się do wykorzystania oraz frakcji przeznaczonych do unieszkodliwienia,  w tym w szczególności:

-                       podsystem selektywnej zbiórki opakowań i surowców użytkowych przeznaczonych do recyklingu;

-                       podsystem zbiórki odpadów balastowych, przeznaczonych do przetworzenia i unieszkodliwienia na składowisku odpadów;

-                       podsystem zbiórki odpadów niebezpiecznych do odzysku i unieszkodliwienia specjalistycznego;

-                       podsystem zbiórki odpadów wielkogabarytowych i innych nietypowych do przeróbki;

-                       podsystem zbiórki odpadów innych niż niebezpieczne (preferowany) do odzysku i unieszkodliwienia.

6.5.1                      Założenia systemu gromadzenia odpadów

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. „o obowiązkach przedsiębiorców            w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej” zapewnienie odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych należy do obowiązków przedsiębiorcy wprowadzającego produkty        w tych opakowaniach. Obowiązek ten, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, „może być realizowany przed przedsiębiorcę:

-                       samodzielnie albo

-                       za pośrednictwem organizacji odzysku.

Wykonanie odzysku lub recyklingu odpadów opakowaniowych przedsiębiorca lub organizacja odzysku może zlecić osobom trzecim          (art.4 ust. 3 ustawy). Koszty recyklingu lub odzysku odpadów opakowaniowych ponoszone są przez ich producentów.

Zakłada się zatem, że system  realizować będzie głównie zadania związane ze zbiórką i odzyskiem odpadów komunalnych, które to zadania należą do jego obowiązków. Ten rodzaj działalności gminy winien być przez nie organizowany i nadzorowany. W porozumieniu z organizacjami odzysku samorząd winno przejąć również zadania związane z recyklingiem lub odzyskiem odpadów opakowaniowych, jednak koszty realizacji tych zadań ponosić będzie producent lub organizacja odzysku. Organizacje odzysku ponoszą również częściowe koszty edukacji społeczeństwa.

Inne rodzaje odpadów powinny być gromadzone przez wytwórcę w miejscu ich powstania w celu przygotowania do transportu i poddania ich procesom unieszkodliwiania.

Uwzględniając powyższe założenia dla systemu gospodarki odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego (poza systemem odzysku surowców i opakowań), należy stworzyć odpowiednie podsystemy zbiórki odpadów, dających możliwość wyłączenia strumieni odpadów kierowanych do odzysku:

1.        Odpady komunalne zmieszane w zabudowie jednorodzinnej gromadzone winny być w oparciu o pojemniki 110 lub 120 litrowe, zaś w zabudowie zwartej w oparciu o pojemniki 1100 litrowe. Zebrane odpady winny być kierowane do unieszkodliwienia na składowisku odpadów komunalnych. Zakładając funkcjonowanie systemu zbiórki odpadów opakowaniowych, do pojemnika na odpady balastowe trafiać będą odpady blokujące - niepalne (ceramika, odpady mineralne, popiół, szkło okienne).

2.        Odpady inne niż niebezpieczne są magazynowane w miejscu oraz sposobem określonym w pozwoleniu. Sposób magazynowania nie może powodować zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi lub dla środowiska.

3.        Zbiórkę odpadów surowcowych proponuje się prowadzić metodą „u źródła”. Zakłada się objęcie zbiórką makulatury, tworzyw sztucznych, odpadów włókienniczych oraz innych odpadów palnych gromadzonych we wspólnym pojemniku. Do gromadzenia odpadów surowcowych w rejonach zabudowy wielorodzinnej proponuje się stosować odpowiednio dobrane pojemniki, usytuowane w punktach gromadzenia odpadów, wyposażonych w pojemniki do zbiórki wszystkich rodzajów odpadów. W zabudowie jednorodzinnej do zbiorki będą służyły worki foliowe, względnie pojemniki 110 lub 120 litrowe dostępne dla poszczególnych posesji. Ta grupa odpadów, po rozsortowaniu i podczyszczeniu, stanowić będzie surowce wtórne oraz surowiec do produkcji przykładowo paliwa alternatywnego.

4.        Odpady niebezpieczne gromadzone będą w wyznaczonych Punktach Gromadzenia Odpadów. Ponadto zakłada się, że w określonych dniach dokonywana będzie zbiórka odpadów z gospodarstw domowych przy pomocy przystosowanego do tego celu środka transportu. Odpady te segregowane będą na określone rodzaje, pod kątem możliwości ich wykorzystania lub unieszkodliwienia. Po czasowym magazynowaniu poszczególne partie odpadów kierowane będą do wyspecjalizowanych podmiotów. Ze względu na niewielką ilość odpadów niebezpiecznych wytworzonych przez podmioty gospodarcze należy rozważyć możliwości ujęcia ich  w niniejszym systemie. Dotyczy to zarówno odpadów wytworzonych w sferze komunalnej jak i instytucjonalnej.

5.        Odpady wielkogabarytowe i nietypowe odbierane będą w Punktach Gromadzenia Odpadów oraz w ramach okresowej zbiórki. Dostarczone do punktów i zebrane odpady demontowane będą na mniejsze elementy stanowiące:

-                       surowiec wtórny,

-                       odpad przeznaczony do zagospodarowania,

-                       odpad przeznaczony do zdeponowania na składowisku.

Uzupełnieniem systemu selektywnej zbiórki odpadów winien być funkcjonujący aktualnie system „donoszenia”, oparty na specjalistycznych pojemnikach wielkopojemnościowych.

W celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania systemu gromadzenia i odbioru odpadów na terenie miasta należy:

-                       włączyć samorząd w systemem gospodarki odpadami poprzez przejęcie przez nie zadań związanych z usuwaniem i odzyskiem odpadów; może to czynić bezpośrednio lub przez powołaną przez siebie jednostkę;

-                       określić jednolite warunki i zasady pracy firm wywozowych na rzecz kompleksowego systemu gospodarki odpadami na terenie gminy i udzielić pozwoleń tylko firmom, które je przyjmą;

-                       pozostawić system odbioru odpadów w gestii firm wywozowych posiadających odpowiedni sprzęt, zwiększając kontrolę nad realizacją tych zadań;

-                       powierzyć odbiór selektywnie gromadzonych odpadów organicznych firmom wywozowym spełniającym określone warunki (np. śmieciarki z systemem mycia pojemników), narzucone przez zarządzającego systemem gospodarki odpadami.

6.5.2                     Założenia systemu odzysku odpadów

Selektywna zbiórka odpadów.

Podstawowym elementem w racjonalnym systemie gospodarki odpadami jest segregacja odpadów – rozdzielenie strumieni odpadów róznosurowcowych. Segregacja odpadów może być realizowana drogą selektywnej zbiórki “u źródła” i/lub drogą segregacji “wtórnej” w zakładach unieszkodliwiania.

Selektywna zbiórka odpadów “u źródła” stanowi pierwszy element każdego systemu gospodarki odpadami, niezależnie od przyjętej technologii zakładu unieszkodliwiania odpadów i uwarunkowań lokalnych systemu.

Wdrożenie i rozwój selektywnej zbiórki jest procesem długotrwałym, rozwijanym sukcesywnie, wymagającym zaangażowania środków technicznych i organizacyjnych,
a głównie edukacji ekologicznej społeczeństwa.

Z doświadczeń niemieckich wynika, iż w przypadku odpadów komunalnych osiągnięcie 50% odzysku poszczególnych surowców jest wynikiem dobrym, a osiągnięcie 70% odzysku wynikiem bardzo dobrym. Okres wdrażania systemu na podstawie doświadczeń europejskich ocenia się na około 15 lat.

Zakłada się iż zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, że docelowo (2003 ÷ 2010 r.) selektywną zbiórką objęte będą następujące surowce wtórne:

-                       makulatura,

-                       tworzywa sztuczne,

-                       metale,

-                       szkło,

-                       opakowania wielomateriałowe.

Selektywnemu gromadzeniu poddane będą również odpady niebezpieczne występujące w odpadach komunalnych, odpady wielkogabarytowe i budowlane.

Selektywnemu gromadzeniu powinny być poddane również inne grupy odpadów w szczególności gdy poddawane są procesom odzysku.

Szczegóły systemu muszą zostać określone bądź w specjalnych opracowaniach bądź w Gminnych Planach Gospodarki Odpadami.

Podobnie selektywnie powinny być gromadzone odpady inne niż niebezpieczne w celu poddania ich procesom odzysku.

Podstawowe zalety selektywnej zbiórki odpadów “u źródła”, to:

-                       zbiórka surowców wtórnych “czystych”, nie zanieczyszczonych innymi odpadami;

-                       zbiórka odpadów innych niż niebezpieczne w tym komunalnych z podziałem ukierunkowanym na technologię ich ostatecznej obróbki w zakładach utylizacji;

-                       zwiększenie ilości odpadów skierowanych do gospodarczego wykorzystania;

-                       ograniczenie ilości odpadów przewidzianych do ostatecznego składowania.

W praktyce wprowadzenie systemu selektywnej zbiórki odpadów poprzedzone powinno być przygotowaniem stosownego “Lokalnego regulaminu gospodarki odpadami”
i cyklem spotkań z lokalnymi mieszkańcami, wyjaśniającym zasady i mechanizmy jego funkcjonowania. Podobne czynności powinny być podjęte w przypadku podmiotów gospodarczych i instytucjonalnych.

Pojemniki powinny być wyraźnie oznakowane różnymi kolorami dla danego rodzaju odpadów, surowców wtórnych. Powinny także posiadać estetyczny wygląd o gładkich
i łatwozmywalnych powierzchniach. Poszczególne pojemniki dla danego rodzaju powinny posiadać jeszcze odpowiednie wloty dostosowane do rodzaju surowca jaki będzie do nich zbierany, np. dla butelek okrągły, dla papieru i tektury podłużny, itd.

Poza tym kształt i wielkość pojemników powinna być dostosowana do ich przeznaczenia i środków transportu stosowanego w systemie transportu odpadów. Korzystne jest ustawienie pojemników w zestawach cztero-kontenerowych z podziałem na poszczególne odpady surowcowe (tworzywa sztuczne, szkło, makulatura, metale) w określonych i trwale oznakowanych miejscach.

6.5.2.1    Organizacja selektywnej zbiórki

Efektywność procesu wdrażania selektywnej zbiórki w dużej mierze zależy od dobrze zorganizowanej i trwale prowadzonej akcji informowania społeczeństwa o konieczności wprowadzenia systemu ze względów nie tylko ekologicznych, ale również sanitarnych, gospodarczych i ekonomicznych systemu.

Ważnym elementem jest powołanie się na dobre przykłady stosowanej selekcji w pilotażowych ogniskach selektywnej zbiórki odpadów w powiecie. Szczególnie ważne jest przedstawienie racjonalnego sposobu dalszego zagospodarowania wysegregowanych odpadów.

Skrajnie negatywnym przykładem jest zebranie wysegregowanych w systemie odpadów i dalsze ich wspólne składowanie na składowisku z pozostałymi odpadami z miasta. Takie sytuacje miały miejsce w niektórych polskich miastach.

Wiejskie Punkty Gromadzenia Odpadów (WPGO).

W gminach wiejskich powinny powstać WPGO, natomiast na terenie miast należy wyznaczyć punkty gromadzenia odpadów kierując się rodzajem zabudowy (niska, wysoka), infrastrukturą towarzyszącą (centra handlowe), itp.

Punkty selektywnej zbiórki.

Zarząd danej gminy sam powinien decydować, w których dokładnie miejscach należy ustawić punkty selektywnej zbiórki, tak aby nie kolidowały z już istniejącymi, lecz je uzupełniały i aby nie przeszkadzały w poruszaniu się mieszkańców danej gminy (chodnik, ulica). W bardzo małych i rozległych gminach punkty takie powinny znajdować się przy często odwiedzanych przez mieszkańców miejscach takich jak poczta, urzędy, szkoła, itp.

6.5.3                     Warianty technologiczne systemu unieszkodliwiania odpadów

6.5.3.1    Wariant 1

Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:

-                       Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;

-                       Doczyszczanie odpadu surowcowego: Sortownia Pyrzyce;

-                       Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;

-                       Wydzielenie odpadu bio: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

-                       Kompostownie: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

-                       Unieszkodliwiane komunalnego odpadu zmieszanego: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

-                       Unieszkodliwiane odpadu innego niż niebezpieczny i niebezpieczny: Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów.

Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami:

-                       realizacja selektywnej zbiórki odpadów w miarę jej rozwoju (z wysegregowaniem zarówno surowców jak i odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych zmieszanych);

-                       doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;

-                       wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych części organicznych i ich unieszkodliwianie poprzez kompostowanie;

-                       przygotowania kompostu do gospodarczego wykorzystania;

-                       wysegregowanie z masy odpadów zmieszanych surowców wtórnych;

-                       przygotowania wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;

-                       przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;

-                       przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;

-                       przetwarzanie opon do postaci granulatu/płatków;

-                       czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;

-                       kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych, tzw. „balastowych”;

-                       minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowiska;

-                       ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;

-                       konieczność uwzględnienia wymogów i warunków lokalnych;

-                       możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;

-                       optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;

 

Wariant 1 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:

-                       System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych;

-                       Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:

-                      Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;

-                      Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;

-                      Przyjęcie osadu ściekowego;

-                      Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                      Przyjęcia odpadu budowlanego;

-                      Przyjęcia opon;

-                      Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);

-                      Doczyszczania surowców wtórnych;

-                      Przetwarzania surowców wtórnych;

-                      Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                      Przygotowania masy organicznej do utylizacji;

-                      Kompostowania pryzmowego;

-                      Waloryzacji kompostu;

-                      Magazynowania gotowego kompostu

-                      Przerobu odpadów wielkogabarytowych;

-                      Przerobu odpadów budowlanych;

-                      Przerobu zużytych opon;

-                      Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;

-                      Kwatery składowania balastu;

-                       Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:

-                      Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                      Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);

-                      Uzdatniania surowców wtórnych;

-                      Prasowania surowców wtórnych;

-                      Rozdrabniania surowców wtórnych;

-                      Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                       Lokalne składowisko odpadów balastowych;

-                       Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne (poza powiatem);

-                      Przyjęcia odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne;

-                      Odzysk odpadów nadających się do odzysku;

-                      Unieszkodliwienie pozostałej frakcji odpadów;

6.5.3.2    Wariant 2

Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:

-                       Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;

-                       Doczyszczanie odpadu  surowcowego: Sortownia Pyrzyce;

-                       Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;

-                       Wydzielenie odpadu bio: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

-                       Metanizacja: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

-                       Utylizacja odpadu zmieszanego: Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów;

Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi:

-                       realizacja selektywnej zbiórki jak wariant 1;

-                       doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;

-                       wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych frakcji organicznych i przygotowanie jej do unieszkodliwienia;

-                       unieszkodliwianie frakcji organicznej poprzez zastosowanie procesu fermentacji oraz kompostowania;

-                       energetyczne wykorzystanie wytworzonego w procesie fermentacji gazu;

-                       przygotowanie do gospodarczego wykorzystania stałego produktu procesu metalizacji i kompostowania;

-                       wysegregowanie ze strumienia odpadów zmieszanych surowców wtórnych;

-                       przygotowanie wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;

-                       przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;

-                       przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;

-                       czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;

-                       kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych, tzw. „balastowych”;

-                       minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowisko odpadów komunalnych;

-                       ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;

-                       możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;

-                       optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;

Wariant 2 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:

-                       System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych identyczny jak w wariancie 1;

-                       Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:

-                      Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;

-                      Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;

-                      Przyjęcie osadu ściekowego;

-                      Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                      Przyjęcia odpadu budowlanego;

-                      Przyjęcia opon;

-                      Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);

-                      Doczyszczania surowców wtórnych;

-                      Przetwarzania surowców wtórnych;

-                      Przyjęcia masy organicznej i odpadów zielonych;

-                      Przygotowania masy organicznej do utylizacji;

-                      Unieszkodliwiania frakcji biologicznej w zamkniętych komorach fermentacyjnych;

-                      Kompostowania pryzmowego wydzielonej frakcji odpadu biologicznego;

-                      Energetycznego wykorzystania wytworzonego gazu;

-                      Waloryzacji stałych produktów procesu fermentacji i kompostowania;

-                      Magazynowania gotowego kompostu;

-                      Przerobu odpadów wielkogabarytowych;

-                      Przerobu odpadów budowlanych;

-                      Przerobu zużytych opon;

-                      Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                      Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;

-                      Kwatery składowania balastu;

-                       Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:

-                       Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                       Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);

-                       Doczyszczania surowców wtórnych;

-                       Prasowania surowców wtórnych;

-                       Rozdrabniania surowców wtórnych;

-                       Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                       Lokalne składowisko odpadów balastowych;

-                       Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne jak wariant 1;

 

6.5.3.3    Wariant 3

Wariant organizacyjny i technologiczny polegający na następujących operacjach technologicznych:

-                       Gromadzenie odpadu surowcowego: selektywne;

-                       Uzdatniania odpadu surowcowego: Sortownia Pyrzyce;

-                       Gromadzenie odpadu bio: zmieszane;

-                       Wydzielenie odpadu surowcowych z odpadów zmieszanych: lokalne;

-                       Termiczna obróbka odpadu zmieszanego: Regionalna spalarnia;

-                       Technologia: Spalanie paliwa alternatywnego;

Przyjęte założenia technologiczne uwzględniają następujące zadania dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi:

-                       realizacja selektywnej zbiórki jak wariant 1 i 2;

-                       doczyszczanie odpadów surowcowych w instalacjach lokalnych i przygotowania do sprzedaży;

-                       wydzielenie ze strumienia odpadów zmieszanych frakcji organicznych i przygotowanie jej do unieszkodliwienia;

-                       unieszkodliwianie frakcji organicznej poprzez zastosowanie procesu kompostowania;

-                       wysegregowanie ze strumienia odpadów zmieszanych surowców wtórnych;

-                       przetworzenie odpadu zmieszanego do postaci paliwa alternatywnego;

-                       energetyczne wykorzystanie przygotowanego paliwa alternatywnego;

-                       przygotowanie wysegregowanych odpadów surowcowych do sprzedaży;

-                       przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych ;

-                       przetworzenia odpadów budowlanych do postaci surowca budowlanego;

-                       czasowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych wydzielonych z odpadów komunalnych;

-                       kierowanie na składowisko odpadów nieaktywnych po procesie termicznej utylizacji;

-                       minimalizacja ilości odpadów trafiających na składowisko odpadów komunalnych;

-                       ograniczenie uciążliwości składowania odpadów dla środowiska poprzez składowanie odpadów z których wydzielono odpady biologiczne jako źródło najpoważniejszych emisji;

-                       możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu;

-                       optymalizacja nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych;

 

Wariant 3 Regionalnego Systemu Gospodarki odpadami oparty będzie na następujących zespołach funkcjonalnych:

-                       System selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych identyczny jak w wariancie 1;

-                       Regionalny zakład utylizacji odpadów składający się z sekcji:

-                      Przyjęcia odpadów komunalnych zmieszanych;

-                      Przyjęcie odpadów parkowych/ zielonych;

-                      Przyjęcie osadu ściekowego;

-                      Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                      Przyjęcia odpadu budowlanego;

-                      Przyjęcia opon;

-                      Sortowania odpadów zmieszanych (mechanicznie i ręcznie);

-                      Przygotowania paliwa alternatywnego z odpadu zmieszanego;

-                      Doczyszczania surowców wtórnych;

-                      Przetwarzania surowców wtórnych;

-                      Przyjęcia masy organicznej i odpadów zielonych;

-                      Przygotowania masy organicznej do utylizacji;

-                      Kompostowania pryzmowego wydzielonej frakcji odpadu biologicznego;

-                      Energetycznego wykorzystania wytworzonego paliwa alternatywnego;

-                      Waloryzacji stałych produktów procesu kompostowania;

-                      Magazynowania gotowego kompostu;

-                      Przerobu odpadów wielkogabarytowych;

-                      Przerobu odpadów budowlanych;

-                      Przerobu zużytych opon;

-                      Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                      Czasowego składowania odpadów niebezpiecznych;

-                      Kwatery składowania balastu;

-                       Lokalna sortownia odpadów surowcowych zakład utylizacji odpadów składająca się z sekcji:

-                      Przyjęcia odpadów surowcowych;

-                      Sortowania odpadów surowcowych (ręcznie);

-                      Uzdatniania surowców wtórnych;

-                      Prasowania surowców wtórnych;

-                      Rozdrabniania surowców wtórnych;

-                      Magazynowania uzdatnionych surowców wtórnych;

-                       Lokalne składowisko odpadów balastowych;

-                       Instalacje Unieszkodliwiania Odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne jak wariant 1;

6.6                         Regionalny system gospodarki odpadami

Wybrany do wdrożenia regionalny system gospodarki odpadami składa się z dwóch zasadniczych elementów. Pierwszym jest scharakteryzowany już wcześniej system selektywnego gromadzenia odpadów przeznaczonych do odzysku i recyklingu oraz gromadzenia odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia.   Drugim elementem projektowanego systemu są instalacje przeznaczone do przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych powstających na analizowanym obszarze (na obszarze tym nie przewiduje się instalacji do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne i iniebezpieczych).

6.6.1                     Regionalny system gromadzenia odpadów surowcowych

Założono realizację wytycznych związanych z lokowaniem pojemników do selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych oraz odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych zgodnie założeniem etapowego wdrażania systemu.

6.6.1.1              Punkty selektywnej zbiórki odpadów

Przewiduje się zakup i rozstawienie pojemników do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych pochodzących z odpadów komunalnych, na terenie obszaru funkcjonalnego w ilościach scharakteryzowanych w poniższych tabelach (od Tab. 61 do Tab. 66).

W zakresie odpadów surowcowych optymalne rozmieszczenie pojemników będzie wyglądało następująco w poszczególnych gminach.

Tab. 61 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Warnice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Warnice

1

4

Dębica

0

0

Wierzbno

0

2

Grędziec

0

0

Stary Przylep

0

1

Kolonia Janowo

0

0

Cieszysław

0

0

Zaborsko

0

1

Kłęby

0

1

Wójcin

0

1

Barnim

1

4

Nowy Przylep

0

1

Reńsko

0

1

RAZEM miasto+gmina

2

16

 

Tab. 62 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie gminy Bielice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Bielice

1

3

Nowe Chrapowo

0

1

Stare Chrapowo

0

0

Linie

1

3

Nowe Linie

0

0

Swochowo

0

2

Parsów

0

2

Babin

0

1

Babinek

0

1

Chabowo

0

1

Chabówko

0

0

Będgoszcz

0

0

RAZEM miasto+gmina

2

14

 

 

Tab. 63 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  miasta i gminy Pyrzyce.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Miasto Pyrzyce

26

88

Brzesko

1

5

Brzezin

0

1

Czernice

0

0

Giżyn

0

1

Krzemlin

1

5

Letnin

0

2

Mechowo

0

1

Młyny

0

0

Mielęcin

0

3

Nieborowo

0

1

Nowielin

0

3

Obromino

0

1

Okunica

0

2

Pstrowice

0

0

Ryszewo

0

1

Ryszewko

0

1

Rzepnowo

0

0

Stróżewo

0

2

Turze

0

2

Żabów

2

8

RAZEM miasto+gmina

30

127

 

Tab. 64 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  gminy Przelewice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Czartowo

0

0

Przelewice

1

5

Kłodzino

1

4

Płońsko

0

1

Rosiny

0

0

Laskowo

0

1

Jesionowo

1

3

Rutnica

0

0

Radlice

0

0

Kosin

0

2

Kluki

0

0

Oćwieka

0

0

Gardziec

0

0

Wołdowo

0

0

Przywodzie

0

2

Karsko

0

0

Żuków

1

3

Ukiernica

0

0

Lubiatowo

0

2

Bylice

0

0

Ślazowo

0

1

Myśliborki

0

0

Luciny

0

1

Topolinek

0

0

RAZEM gmina

4

25

 

Tab. 65 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie miasta i gminy Lipiany.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Miasto

7

12

Batowo

0

1

Brzostowo

0

0

Derczewko

0

0

Dębiec

0

0

Głębokie

0

0

Jedlice

0

0

Józefin

0

0

Krasne

0

0

Miedzyń

0

0

Milęcinek

0

0

Mironów

0

0

Nowice

0

0

Osetna

0

0

Połczyno

0

0

Skrzynka

0

0

Sokolniki

0

0

Świerszczyki

0

0

Wołczyn

0

0

Żarnowo

0

0

RAZEM gmina

7

13

Tab. 66 Punkty selektywnej zbiórki odpadów surowcowych na terenie  gminy Kozielice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Kozielice

1

4

Łozice

0

2

Czarczowo

0

0

Zadeklino

0

0

Rokity

0

0

Przydarłów

0

0

Siemczyn

0

1

Mielno

0

1

Trzebórz

0

1

Tetyń

1

3

Maruszewo

0

0

Załęże

0

1

RAZEM gmina

2

13

 

Podobnie w przypadku odpadów niebezpiecznych przewiduje się zakup i rozstawienie pojemników (w ramach Gminnych Punktów Gromadzenia Odpadów Niebezpiecznych) do selektywnej zbiórki niebezpiecznych na terenie obszaru funkcjonalnego w ilościach scharakteryzowanych w poniższych tabelach (od Tab. 67 do Tab. 612).

W zakresie odpadów surowcowych optymalne rozmieszczenie pojemników będzie wyglądało następująco w poszczególnych gminach.

 

Tab. 67 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Warnice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Gmina Warnice

1

1

Razem

1

1

 

Tab. 68 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Bielice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006 r.

ETAP II - do 2010r.

Gmina Bielice

1

1

Razem

1

1

 

Tab. 69 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  miasta i gminy Pyrzyce.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

 Miasto i Gmina Pyrzyce

3

5

Razem

3

5

 

Tab. 610 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  gminy Przelewice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

 Gmina Przelewice

1

2

Razem

1

2

 

Tab. 611 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie miasta i gminy Lipiany.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Miasto i Gmina Lipiany

1

2

Razem

1

2

 

Tab. 612 Punkty selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych na terenie  gminy Kozielice.

PUNKTY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI 0DPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

Miasto / Wieś

ETAP I - do 2006r.

ETAP II - do 2010r.

Kozielice

1

1

Razem

1

1

 

6.6.1.2              Koszty wdrożenia selektywnej zbiórki odpadów na terenie obszaru funkcjonalnego

Łączne koszty zakupu i rozlokowania pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych wynoszą:

Tab. 613 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów surowcowych.

Koszty RAZEM

 

ETAP I

ETAP II

Razem

270 474 PLN

542 765 PLN

813 239 PLN

 

Łączne koszty zakupu i rozlokowania pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych wynoszą:

Tab. 614 Koszt zakupu i rozmieszcenia pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych.

Koszty RAZEM

 

ETAP I

ETAP II

Razem 

120 000 PLN

60 000 PLN

180 000 PLN

6.6.2                     Regionalny system unieszkodliwiania odpadów

Na obszarze powiatu składowanie jest do tej pory podstawową metodą unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Pozostałe odpady są w dużej części odzyskiwane oraz unieszkodliwiane w inny sposób niż składowanie.

Aktualnie eksploatowane składowiska odpadów komunalnych posiadają bardzo ograniczony potencjał składowania, który należy racjonalnie wykorzystać.

Procesy, przewidziane w ramach niniejszego opracowania, ukierunkowane są na stworzenie Zintegrowanego Systemu Gospodarki Odpadami Komunalnymi składającego się z:

-                       Regionalnego Zakłady Utylizacji Odpadów,

-                       Składowiska Odpadów Balastowych w Pyrzycach.

W przypadku pozostałych grup odpadów należy oprzeć się na sieci funkcjonujących oraz planowanych instalacji unieszkodliwiania odpadów.

Najważniejsze prace związane z modernizacją są ukierunkowane na:

-                       zmianę kierunku unieszkodliwiania poprzez budowę instalacji utylizacji odpadów komunalnych,

-                       wykonanie prac modernizacyjnych, uzupełniających infrastrukturę zaplecza techniczno-socjalnego.

Proponowana instalacja odpadów ma spełnić trzy podstawowe funkcje:

-                       wydzielenie maksymalnej ilości odpadów surowcowych, przydatnych do celów zbytu, ze strumienia odpadów zebranych selektywnie z terenu gminy;

-                       obróbkę (doczyszczenie i sprasowanie) dowożonych surowców wtórnych w celu zwiększenia możliwości zbytu, uzyskania korzystnej ceny i podniesienia efektywności ekonomicznej transportu, a tym samym poprawienia efektywności finansowej całego przedsięwzięcia;

-                       unieszkodliwienie wydzielonego odpadu organicznego;

-                       unieszkodliwienie odpadu balastowego;

-                       przeróbka odpadów wielkogabarytowych;

-                       przeróbka odpadów budowlanych; W efekcie uzyska się zmniejszenie (masowe i objętościowe) ilości odpadów przeznaczonych do składowania, a tym samym wydłużenie czasu eksploatacji obecnych i planowanych kwater składowania odpadu balastowego.

Powyższe założenia technologiczne wynikają z przyjętej strategii zagospodarowania odpadów. Strategia przewiduje maksymalny stopień wykorzystywania odpadów przy dążeniu do minimalizacji ilości odpadów kierowanych na składowisko.

Wybór technologii dla regionalnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi powinien być oparty na wieloaspektowych analizach noszących znamiona studium wykonalności. W przypadku niniejszego opracowanie należy jedynie podkreślić iż ilości wytwarzanych odpadów na terenie powiatu dyskwalifikują możliwość wyboru technologii termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz technologii fermentacji. W obecnym kształcie pod rozwagę należy wziąć jedynie wariant przewidujący unieszkodliwianie odpadów biogennych występujących w odpadach komunalnych metodą kompostowania.

6.6.2.1              Preferowany wariant rozwiązań technicznych - Opis proponowanych elementów systemu

Proponowany system składa się z dwóch podstawowych elementów. Należą do nich:

-                       Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów,

-                       Składowisko Odpadów Balastowych.

Pierwszy z elementów jest podstawowym elementem proponowanego systemu. Dwa pozostałe są autonomicznymi modułami wspomagającymi działanie modułu podstawowego. Natomiast modernizowane składowisko odpadów balastowych w Pyrzycach będzie przejmowało część odpadów balastowych pochodzących z  Regionalnego Zakłady Utylizacji Odpadów. Proponowane rozwiązania opierają się na zestawie autonomicznych technologicznie modułów do segregacji, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów, z podziałem na sekcje.

6.6.2.1.1      Charakterystyka  Proponowanego  Zakładu Utylizacji Odpadów Stałych

Program przewiduje wykorzystanie terenu przy obecnie eksploatowanym składowisku w Pyrzycach na budowę kompleksowego Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów. Nie wyklucza się jednak możliwości lokalizacji instalacji w sąsiednich powiatach.

Zagospodarowanie przestrzenne kompleksowego zakładu gospodarki składa się z trzech podstawowych części:

-                       część technologiczna obróbki odpadów (sortownia, kompostownia, dojrzewanie i uzdatnianie kompostu);

-                       część technologiczna składowania odpadów resztowych (izolowane, ziemne  kwatery składowania, balastu);

-                       zaplecze techniczne ( obiekty pomocnicze i socjalne).

Jako podstawowe w doborze technologii uznano:

-                       adekwatność technologii w zakresie selektywnej zbiórki odpadów i dowozu odpadów,

-                       uzyskanie produktów utylizacji o wartości rynkowej  ,

-                       minimalizację ilości  odpadów tzw. resztowych, przeznaczonych do deponowania do poziomu odpadów   dalej nieprzetwarzalnych i nieaktywnych,

-                       minimalizację uciążliwości na środowisko i monitoring oddziaływania ,

-                       uwzględnienie wymogów i uwarunkowań lokalnych,

-                       zabezpieczenie zbytu surowców wtórnych oraz  zbytu produktów utylizacji ,

-                       możliwość etapowej budowy i eksploatacji zakładu ,

-                       optymalizację nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych zakładu,

-                       zgodność z wymogami prawa budowlanego i prawodawstwem Unii Europejskiej.

Przyjęty podział sekcji pozwala na etapową budowę i eksploatację zakładu od sekcji najprostszej do sekcji finalnej, tworząc docelowo Zakład Utylizacji Odpadów Stałych.

Oczywiście nie wyklucza to możliwości budowy zakładu w jednym etapie, o ile jest to powiązane organizacyjnie z systemem gospodarki odpadami komunalnymi, najpilniejszymi potrzebami regionu i możliwościami finansowymi Inwestora.

Podstawowe sekcje technologiczne obróbki odpadów zlokalizowane na terenie zakładu utylizacji to:

S 0 = sekcja przyjęć odpadów komunalnych zmieszanych

S 1 = sekcja mechanicznego sortowania pozytywnego odpadów zmieszanych

S 2 = sekcja  ręcznego sortowania odpadów zmieszanych (w kabinie sortowniczej)

S 3 = sekcja przyjęć surowców wtórnych pochodzących z selektywnej zbiórki

S 4 = sekcja doczyszczania surowców wtórnych

S 5 = sekcja przyjęć masy organicznej i odpadów zielonych

S 6 = sekcja przygotowania masy organicznej do  utylizacji

S 7.1 = sekcja utylizacji  odpadów organicznych

S 7.2 = sekcja utylizacji  odpadów resztowych

S 8 = sekcja uzdatniania odpadów surowcowych (doczyszczenie)

S 9 = sekcja prasowania surowców wtórnych

S 10 = sekcja przerobu odpadów budowlanych

S 11 = sekcja czasowego składowania odpadów problemowych (niebezpiecznych)

S 12 = kwatery do składowania odpadów resztowych (balastowych)

S 13 = sekcja odbioru i wstępnego przetworzenia zużytych opon samochodowych

S 14 = sekcja przyjęcia i obróbki odpadów wielkogabarytowych

S 15 = sekcja odbioru osadów ściekowych

6.6.2.1.1.1          Założenia uzupełniające

Dla budowy Zakładu Centrum Utylizacji przyjęto dodatkowe założenia:

1.      Przyjmuje się fundusz czasu pracy zakładu przez 5 dni w tygodniu, dla 52 tygodni w roku, w systemie jednozmianowym (260 dni);

2.      Strumienie dowożonych odpadów do zakładu:

-                       odpady komunalne w formie zmieszanej;

-                       odpady surowcowe – surowce wtórne – z selektywnej zbiórki;

-                       odpady zielone – parkowe – z selektywnej zbiórki;

-                       osad ściekowy – z oczyszczalni ścieków (pod warunkiem nie przekroczenia dopuszczalnych zawartości metali ciężkich i innych substancji szkodliwych);

-                       odpady wielkogabarytowe;

-                       odpady budowlane;

-                       opony;

3.      Podstawowe procesy obróbki odpadów w zakładzie

-                       segregacja pozytywna i negatywna dowożonych odpadów komunalnych, w tym – docelowo dosortowanie (doczyszczenie) strumieni dowożonych surowców wtórnych z selektywnej zbiórki odpadów;

-                       przygotowanie masy organicznej do utylizacji;

-                       utylizacja przygotowanej masy organicznej – kompostowanie;

-                       utylizacja odpadów resztowych;

-                       uzdatnianie kompostu do poziomu kompostu rynkowego (mobilna stacja uzdatniania kompostu);

-                       przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych po ich rozdrobnieniu na części (drewno, metale, itp.);

-                       przetwarzanie odpadów budowlanych (możliwość zastosowania sprzętu mobilnego);

-                       przetwarzanie opon (rozdrabnianie i wydzielenie frakcji surowcowej);

-                       składanie pozostałych odpadów balastowych (niesurowcowych i niekompostowalnych) w kwaterze składowania balastu;

-                       czasowe deponowanie wysegregowanych odpadów niebezpiecznych wysegregowanych ze strumienia odpadów komunalnych w wiacie na odpady niebezpieczne.

4.      Zakłada się sukcesywne wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów u źródła ich powstawania, obejmującej kolejne dzielnice miasta, oraz stopniowo poszerzanie asortymentu zbierania powstających odpadów.

5.      Istnieje możliwość dwukrotnego zwiększenia mocy przerobowych zakładu poprzez zwiększenie czasu pracy (uruchomienie drugiej zmiany).

6.6.2.1.1.2          Wydajność zakładu, produkty do i po utylizacji

6.6.2.1.1.2.1   Wydajność zakładu

Wydajność projektowanego zakładu ustala się na poziomie zwiększonych, prognozowanych potrzeb dla roku z uwzględnieniem rozwoju całego systemu gospodarki odpadami w mieście, to jest:

                                                                                     “A” dla roku 2003      “B” dla roku 2020

-         odpady komunalne ogółem                                       = 13 000 ton ton/rok    17 000 ton/rok

Ilość przyjmowanych osadów ściekowych uzależnia się od ich wilgotności i zawartości metali ciężkich. Docelowo przewiduje się możliwość dalszej rozbudowy zakładu o sekcję produkcji paliwa alternatywnego z wysegregowanych odpadów palnych.

6.6.2.1.1.3          Produkty wejściowe do utylizacji

A. Odpady komunalne dowożone z miasta,

A.1. W początkowym  okresie z podziałem na strumienie:

                                                                                     “A”                             “B”

                                                                                     2003                         2020

Strumień S-01

-         Odpady komunalne (zmieszane)                               13 000 ton/rok             17 000 ton/rok

 

A.2. Docelowo w okresie  wdrażania selektywnej zbiórki odpadów u źródeł ich powstawania odpady komunalne S-01 z podziałem na strumienie:

S-01 = odpady komunalne, domowe suche, odpady zielone (parkowe)

S-04 = surowce wtórne z podziałem na rodzaje

S-05 = inne pozostałe 

6.6.3                     Produkty po segregacji

Z podziałem na strumienie:

Strumień S-2

Wysegregowne odpady organiczne jako

materiał do kompostowania                                         M = 2 400 Mg/a         3 200 Mg/a

 

Strumień S-5

Wysegregowanie odpady nieorganiczne i niekompostowalne

tzw. balastowe, skierowane  do składowania             M =  7 500Mg/a         8 000 Mg/a

 

Strumień S-4   

surowce wtórne                                                           M =  1 400 Mg/a        3 200  Mg/a

6.6.3.1.1.1          Produkty finalne po segregacji i utylizacji

Produkty do zagospodarowania

Z podziałem na strumienie   

Strumień S-6                                                              “A”                             “B”

Kompost                                                                      M = 1 500  Mg/a        2 000 Mg/a

Strumień S-4

Surowce                                                                       M =  1 100Mg/a         3 200 Mg/a  

w tym:

Tab. 615 Prognozowana łączna ilość odzyskanych surowców wtórnych z całego terenu objętego opracowaniem.

Rok/ % odzysku surowców wtórnych

Rodzaj surowca wtórnego

Prognozowana łączna ilość odzyskanych surowców wtórnych z całego terenu objętego opracowaniem [m3/a]

2003

Papier i tektura

711

Tw. sztuczne

180

Metale

97

Szkło

153

Opakowania wielomariałowe

3

Razem

1 143

2006

Papier i tektura

933

Tw. sztuczne

436

Metale

189

Szkło

360

Opakowania wielomariałowe

128

Razem

2 046

2010

Papier i tektura

1 115

Tw. sztuczne

641

Metale

260

Szkło

502

Opakowania wielomariałowe

45

Razem

2 564

2015

Papier i tektura

1 294

Tw. sztuczne

788

Metale

305

Szkło

586

Opakowania wielomariałowe

14

Razem

2 987

2020

Papier i tektura

1 367

Tw. sztuczne

832

Metale

323

Szkło

619

Opakowania wielomariałowe

58

Razem

3 199

 

 

6.6.3.1.1.2          Produkty odpadowe do składowania

Z podzielam na strumienie:

Strumień S-5

Odpady balastowe (niekompostowalne), skierowane

do składowania                                                            M =  7 500 Mg/a        8 000 Mg/a

Strumień S-7

Odpady balastowe, mineralne tzw. popiołowe, do zastosowania jako przesypki izolacyjne na kwaterze            M = 1 100Mg/a                                                                       1 200 Mg/a

 

Strumień S-8

Odpady niebezpieczne, wysegregowane ze strumienia odpadów komunalnych skierowane do unieszkodliwienia

                                                                                     M = 50 Mg/a              70 Mg/a

6.6.3.1.1.3          Podstawowe operacje technologiczne

Podstawowe operacje technologiczne w projektowanym zakładzie

1 -

Ważenie i rejestracja (z archiwizacją) dowożonych odpadów z terenu miasta przy bramie  wjazdowej zakładu ZGO.

2 -

Wyładunek i segregacja odpadów.

 

2.1 -

Wyładunek dowożonych odpadów strumień na platformę przyjęć w budynku i ich załadunek za pomocą ładowarki kołowej na taśmę linii segregacji.

 

2.2 -

Segregacja mechaniczna odpadów w dwufrakcyjnym sicie bębnowym z podziałem na strumienie:

 

 

- odpady mineralne  drobne o frakcji do 20 mm, kierowane na składowisko odpadów jako przesypki izolacyjne;

 

 

- odpady o frakcji 20 – 60 mm, głównie reprezentowane przez odpady organiczne do kompostowania i segregacji negatywnej;

 

 

- odpady o frakcji pow. 60 mm, głównie reprezentowane przez odpady            surowcowe i balastowe do segregacji pozytywnej i negatywnej;

 

2.3 -

Segregacja ręczna pozytywna i negatywna  na taśmach sortowniczych z podziałem na strumienie:

 

 

- surowce wtórne (szkło, metal, tworzywa );

 

 

- odpady organiczne do sekcji kompostowania;

 

 

- odpady balastowe (pozostałe) do składowania w tym niebezpieczne;

3-

Doczyszczanie frakcji organicznej pochodzącej z odpadów zmieszanych;

 

= wydzielenie ferromagnetyków;

 

= ręczna segregacja negatywna ;

 

= transport do obiektu kompostowania materiału wsadowego przeznaczonego na kompost ;

4-

Wyładunek dowożonych odpadów parkowych (zielonych), do przygotowania masy odpadów do kompostowania a w tym:

 

= rozdrabnianie odpadów parkowych;

6 -

Kompostowanie/fermentowanie przygotowanej masy.

7-

Transport mechaniczny kompostu do obiektu dojrzewania kompostu.

8-

Proces dojrzewania kompostu w pryzmach pod wiatą, a w tym:

 

= kontrolowane napowietrzanie;

 

= kontrolowane nawilżanie;

 

= mechaniczne formowanie kolejnych pryzm;

9-

Uzdatnianie kompostu, a w tym:

 

= frakcjonowanie kompostu w sicie bębnowym na wybrane strumienie;

10 -

Transport gotowego kompostu na place magazynowania i dystrybucji kompostu.

11 -

Transport wysegregowanej frakcji pow. 30 mm do sekcji kompostowania  i poddanie ponownemu procesowi kompostowania.

12-

Zagęszczanie na prasie balastu w  kostki i transport na składowisko ziemne do ostatecznego  ich deponowania.

13-

Zagęszczanie na prasie surowców wtórnych w  kostki i transport do magazynu czasowego przechowywania.

12-

Przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych, w tym:

 

= odzysk płynów i gazów technologicznych;

= rozdrobnienie;

= transport surowców wtórnych do magazynu surowców wtórnych a balastu na składowisko.

13-

Przetwarzanie odpadów budowlanych, w tym:

= rozdrobnienie;

= odzysk ferromagnetyków;

= frakcjonowanie;

= transport na miejsce czasowego przechowywania.

14-

Przetwarzanie opon, w tym:

= rozdrobnienie;

= odzysk ferromagnetyków;

= frakcjonowanie;

= transport na miejsce czasowego przechowywania.

 

6.6.3.1.1.4          Koszt budowy

 

Szacunkowy koszt budowy zintegrowanego zakładu Utylizacji odpadów komunalnych obsługującego Powiat Pyrzyce  zaprezentowano w rozdz. 7.


 

7         Aspekty finansowe

7.1                         Określenie szacunkowych kosztów wdrożenia i funkcjonowania krótkoterminowego harmonogramu na lata 2003-2006

Szacunkowe koszty realizacji zadań zdefiniowanych w „Planie Gospodarki Odpadami w Powiecie Pyrzyckim”  zaprezentowano w poniższych zestawieniach.

Ocenę kosztów wdrożenia selektywnej zbiórki odpadów surowcowych i niebezpiecznych zaprezentowano w  rozdz. 6.6.1.1.

 Koszty wg rodzaju działalności

Szacunek kosztów realizacji przedsięwzięć w latach 2003-2006 opracowano  w oparciu o analizę:

-         nakładów  ponoszone na ochronę środowiska przed odpadami w latach ubiegłych ( ogółem i wg kierunków inwestowania),

-         przedsięwzięć zgłoszonych przez  gminy i powiaty w ramach ankietyzacji,

-         wielkość nakładów inwestycyjnych na realizację przedsięwzięć  priorytetowych w skali powiatu a nie wykazanych w zgłoszeniach gmin i powiatów,

 

Tab. 71 Szacunkowe koszty realizacji Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami w latach 2003 –2006.

L.p.

Wyszczególnienie prac projektowych, obiektów, robót lub urządzeń

 KOSZTY w  PLN

Udział procentowy
%

 Robót budowlano-montażowych

Zakup maszyn i urządzeń

Prace projektowe/usługi

Razem

1

2

3

4

5

6

7

I.

PRACE PRZYGOTOWAWCZE  I PROJEKTOWE

 

 

 

 

 

1.

Prace przygotowawcze i projektowe Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych

 

 

350 000

350 000

1,24%

2.

Prace przygotowawcze i projektowe Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych

 

 

180 000

180 000

0,64%

3.

Projekt rekultywacji składowiska odpadów w gminie Lipiany

 

 

45 000

45 000

0,16%

4.

Opracowanie Studium Wykonalności Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych

 

 

120 000

120 000

0,43%

5.

Opracowanie Studium Wykonalności Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych

 

 

120 000

120 000

0,43%

6.

Opracowanie planów gospodarki odpadami

 

 

60 000

60 000

0,21%

7.

Opracowanie programów edukacji ekologicznej mieszkańców

 

 

30 000

30 000

0,11%

8.

Opracowanie programu doskonalenia kadr i rozpoczęcie szkoleń

 

 

15 000

15 000

0,05%

9.

Plan gospodarki odpadem budowlanym

 

 

15 000

15 000

0,05%

10.

Inwentaryzacja i plan zagospodarowania odpadów zawierające substancje stwarzające szczególne zagrożenie

 

 

25 000

25 000

0,09%

 

Razem poz. I

 

 

 

960 000

3,40%

II.

REALIZACJA Zakładu Utylizacji Odpadów

 

 

 

 

 

1.

Budynek administracyjno - socjalny

700 000

 

 

700 000

2,48%

2.

Hala przyjmowania i segregacji - obiekt nr 1 - z pomieszczeniem socjalno-technicznym i sterownią

 

 

 

4 875 000

17,27%

 2.1

- roboty budowlano-montażowe

2 625 000

 

 

 

 

 2.2

- linia technologiczna segregacji odpadów zmieszanych oraz prasowania surowców wtórnych

 

1 500 000

 

 

 

 2.3

- prasa kanałowa

 

750 000

 

 

 

3.

Wiata kompostowania i dojrzewania kompostu

2 301 000

 

 

2 301 000

8,15%

4.

Wentylatornia

 

 

 

330 000

1,17%

 4.1

- roboty budowlano-montażowe

150 000

 

 

 

 

 4.2

- instalacja wentylacji

180 000

 

 

 

 

5.

Biofiltr

220 000

 

 

220 000

0,78%

6.

Urządenia do uzdatniania kompostu

 

410 000

 

410 000

1,45%

7.

Boksy na surowce wtórne

855 360

 

 

855 360

3,03%

 7.1

roboty budowlano - konstrukcyjne

 

 

 

 

 

8.

Wiata  dla odpadów wielkogabarytowych

 

 

 

1 337 500

4,74%

 8.1

roboty budowlano - konstrukcyjne

487 500

 

 

 

 

 8.2

- linia technologiczna rozdrabniania

 

850 000

 

 

 

9.

Wiata na czasowe magazynowanie odpadów problemowych

129 600

 

 

129 600

0,46%

10

Magazyn (plac) kompostu gotowego

115 500

 

 

115 500

0,41%

11.

Garaże

288 000

 

 

288 000

1,02%

12.

Magazyn paliw

60 000

 

 

60 000

0,21%

13.

Drogi i place wewnętrzne (teren zakladu)

2 100 000

 

 

2 100 000

7,44%

14.

Sieci wod.-kan.

420 000

 

 

420 000

1,49%

15.

Sieci elektryczne wewnętrzna i oświetlenie terenu

142 500

 

 

142 500

0,50%

16.

Waga samochodowa

 

140 000

 

140 000

0,50%

17.

Myjnia

 

450 000

 

450 000

1,59%

 

Razem poz. II

 

 

 

14 874 460

52,68%

III.

REALIZACJA Zakładu Utylizacji Osadów Ściekowych

 

 

 

 

 

1.

Budynek administracyjno - socjalny

196 000

 

 

196 000

0,69%

2.

Wiata kompostowania i dojrzewania kompostu

949 000

 

 

949 000

3,36%

3.

Wentylatornia

 

 

 

165 000

0,58%

 3.1

- roboty budowlano-montażowe

75 000

 

 

 

 

 3.2

- instalacja wentylacji

90 000

 

 

 

 

4.

Biofiltr

110 000

 

 

110 000

0,39%

5.

Magazyn (plac) kompostu gotowego

54 900

 

 

54 900

0,19%

6.

Garaże

120 000

 

 

120 000

0,43%

7.

Magazyn paliw

60 000

 

 

60 000

0,21%

8.

Drogi i place wewnętrzne (teren zakladu)

420 000

 

 

420 000

1,49%

9.

Sieci wod.-kan.

105 000

 

 

105 000

0,37%

10.

Sieci elektryczne wewnętrzna i oświetlenie terenu

95 000

 

 

95 000

0,34%

11.

Waga samochodowa

 

140 000

 

140 000

0,50%

12.

Myjnia

 

250 000

 

250 000

0,89%

 

Razem poz. III

 

 

 

2 664 900

9,44%

IV.

Składowiska odpadów balastowych wraz z infrastrukturą

 

 

 

 

 

1.

Rekultywacja istniejacego skladowiska odpadów komunalnych w Pyrzycach

1 125 000

 

 

1 125 000

3,98%

2.

Rekultywacja istniejacego skladowiska odpadów komunalnych w Lipianach

1 575 000

 

 

1 575 000

5,58%

3.

Budowa kwatery deponowania odpadów balastowych

2 250 000

 

 

2 250 000

7,97%

 

Razem poz. IV

 

 

 

4 950 000

17,53%

V.

SPRZĘT I URZADZENIA  PRZEWIDZIANE DLA BIEŻĄCEJ EKSPLOATACJI INSTALACJI UNIESZKODLIWIENIA ODPADÓW KOMUNALNYCH

 

 

 

 

 

1.

Ciągnik

 

98 000

 

98 000

0,35%

2.

Ładowarka kołowa - łyżka 1,5 m3

 

828 000

 

828 000

2,93%

3.

Przyczepa jednoosiowa z podwójnymi kołami

 

117 000

 

117 000

0,41%

4.

Przyczepa dwuosiowa

 

31 000

 

31 000

0,11%

5.

Ładowarka kołowa

 

447 000

 

447 000

1,58%

6.

Zestaw tranportowy ciągnik z platformą samozaładowczą

 

145 000

 

145 000

0,51%

7.

Przerzucarka

 

300 000

 

300 000

1,06%

8.

Rozdrabniarka do drewna i tworzyw

 

56 000

 

56 000

0,20%

9.

Widły do transportu palet

 

19 900

 

19 900

0,07%

10.

Pojemniki na odpady niebezpieczne

 

42 000

 

42 000

0,15%

11.

Pojemniki na odpady spod elektromagnesów 110 l

 

2 500

 

2 500

0,01%

12.

Pojemniki na odpady spod taśmociągów 110 l

 

7 500

 

7 500

0,03%

 

Razem poz. V

 

 

 

2 093 900

7,42%

VI.

Wdrożenie planu selektywnej zbiórki

 

 

 

 

 

1.

Zakup i rozmieszczenie pojeników do selektywnego gromadzenia odpadów surowcowych

 

270 500

 

270 500

0,96%

2.

Zakup i rozmieszczenie pojeników do selektywnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych

 

120 000

 

120 000

0,43%

 

Razem poz. VI

 

 

 

390 500

1,38%

VII.

INNE

 

 

 

 

 

1.

Rozruchy

 

85 000

 

85 000

0,30%

2.

Szkolenie personelu

 

30 000

 

30 000

0,11%

3.

Likwidacja mogilników

 

750 000

 

750 000

2,66%

4.

Rezerwa na roboty nieprzewidziane

1 439 949

526 712

76 800

1 434 269

5,08%

 

Razem poz. VII

 

 

 

2 299 269

8,14%

 

OGÓŁEM (netto)

19 439 309

8 366 112

1 036 800

28 233 029

100%

 

VAT 7%

1 360 752

-

72 576

1 433 328

 

 

VAT 22%

-

1 840 545

-

1 840 545

 

 

OGÓŁEM (brutto)

20 800 060

10 206 657

1 109 376

31 506 901

 

 

Szacunkowe koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami powstającymi na terenie Powiatu Pyrzyckiego   zaprezentowano w poniższych zestawieniach. Szczególną uwagę zwrócono na koszty eksploatacji systemu unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz odpadów niebezpiecznych. W przypadku odpadów inne niż niebezpieczne zauważana jest tendencja odzysku i recyklingu tego typu odpadów, Tak więc gospodarka tego typu odpadami może generować przychody niż koszty. Dotyczy to również odpadów biodegradowalnych.

Zgodnie z obowiązującą zasadą „zanieczyszczający płaci wszystkie koszty, związane z wdrażaniem krótkoterminowego planu działania będą ponoszone przez użytkowników systemu gospodarki odpadami (posiadaczy odpadów – gospodarstwa domowe, instytucje handlowe i publiczne, przedsiębiorstwa produkcyjne, itp.).

Koszty związane z odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych

Tab. 72 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia poprzez składowanie odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego (na podstawie WPGO).

Lata

Ilość odpadów

Koszt jednostkowy zł/Mg

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Jedn. koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca

Jedn. koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca

Mg

Wariant 1

Wariant 2

Wariant 1

Wariant 2

Wariant 1

Wariant 2

 

zł/Mg

zł/Mg

zł/M/r

zł/M/r

2006

14 414

130

170

1 873 765

2 450 308

45,42

59,39

2010

14 983

130

170

1 947 786

2 547 105

47,21

61,74

 

Tab. 73 Koszty zbiórki, transportu i unieszkodliwienia w ZUOK odpadów komunalnych powstających na terenie Powiatu Pyrzyckiego.

Lata

Ilość odpadów

Koszt jednostkowy zł/Mg

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Jedn. koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca

Jedn. koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca

Mg

Wariant 1

Wariant 2

Wariant 1

Wariant 2

Wariant 1

Wariant 2

 

zł/Mg

zł/Mg

zł/M/r

zł/M/r

2006

14 414

80

120

1 153 086

1 729 629

27,95

41,92

2010

14 983

80

120

1 198 638

1 797 957

29,05

43,58

Tab. 74 Koszty transportu (na podstawie WPGO).

 

 

Rodzaj odpadu

Jedn.-Koszt

 

 

Zmieszane komunalne

O,50 zł/Mg /km

 

 

Biodegradowalne

0,40 zł/Mg/km

 

 

Surowcowe

0,60 zł Mg/km

 

 

Tab. 75 Jednostkowe koszty zbierania odpadów komunalnych i ich frakcji.

Typ źródła

Odpady łacznie

Frakcja organiczna

Frakcja sucha

Zabudowa miejska  zwarta

25 zł/Mg

40zł/Mg

45zł/Mg

Zabudowa rozproszona

50 zł/Mg

80 zł/Mg

90 zł/Mg

 

Koszty związane z odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych

 

Koszty eksploatacyjne związane z unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych należy identyfikować w zakresie gromadzenia transportu i unieszkodliwiania tego typu odpadów, w tym:

-                       obsługi sieci gromadzenia odpadów niebezpiecznych (GPZON),

-                       unieszkodliwiania strumienia odpadów niebezpiecznych.

 

Za Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami przyjęto średni stały koszt eksploatacyjny jednego GPZON na poziomie 31,8 tys. PLN. Zatem koszty obsługi sieci GPZON kształtować się będą w latach do roku 2006 rocznie ok.254,4 tys. PLN, natomiast w latach 2007 - 2010 rocznie ok. 349,8 tys. PLN.

Do dalszych analiz posłużono się kosztami jednostkowymi odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

W zależności od metody odzysku bądź unieszkodliwiania koszty jednostkowe wynoszą:

-                       termiczne unieszkodliwianie – 2 500 PLN/Mg,

-                       odzysk rozpuszczalników - 2 500 PLN/Mg,

-                       rozdział emulsji – 300 PLN/Mg,

-                       immobilizacja w betonie – 1 000 PLN/Mg,

-                       wykorzystanie w procesach przemysłowych – 400 PLN/Mg,

-                       indywidualne procesy – 10 000 PLN/Mg,

-                       odzysk metali – 500 PLN/Mg,

-                       składowanie do czasu opracowania technologii – 800 PLN/Mg,

-                       chemiczne oczyszczanie ścieków – 800 PLN/Mg,

-                       składowanie azbestu – 600 PLN/Mg,

-                       odzysk rtęci – 4 000 PLN/Mg,

-                       obróbka fizykochemiczna – 1 500 PLN/Mg,

 

Niezależnie przedstawiono koszty usunięcia, transportu i deponowania odpadów zawierających azbest.

 

Tab. 76 Koszty unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest.

Lata

Ilość odpadów

Koszt jednostkowy unieszkodliwienia zł/Mg

Koszt okresowy

Mg

2003- 2006

3000

600

1 800 000

2007- 2010

6000

600

3 600 000

 

Osobno przedstawiono odpady powstające w sferze komunalnej i gospodarczej.

Tab. 77 Koszty unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych  wytwarzanych na terenie powiatu przez podmioty gospodarcze.

Lata

Ilość odpadów

Koszt jednostkowy zł/Mg

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Mg

2006

19

3 500

66 500

2010

21

3 500

73 500

 

Tab. 78 Koszty unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych  w strumieniu odpadów komunalnych.

Lata

Ilość odpadów

Koszt jednostkowy zł/Mg

Roczny koszt funkcjonowania systemu

Jedn. koszt. funkcjonowania systemu w przeliczeniu na mieszkańca

Mg

zł/M/r

2006

104

3500

363 222

8,80

2010

97

3500

340 863

8,33

 

 

 

7.2                         Źródła finansowania

Źródła finansowania inwestycji ekologicznych związanych z gospodarką odpadami

można podzielić na trzy grupy:

-                       publiczne - np. pochodzące z budżetu państwa, miasta lub gminy lub pozabudżetowych instytucji publicznych,

-                       prywatne - np. z banków komercyjnych, funduszy inwestycyjnych, towarzystw leasingowych,

-                       prywatno-publiczne - np. ze spółek prawa handlowego z udziałem gminy.

Dominującymi formami finansowania inwestycji ekologicznych są:

-                       zobowiązania kapitałowe - kredyty, pożyczki, obligacje, leasing,

-                       udziały kapitałowe - akcje i udziały w spółkach,

-                       dotacje.

Mogą one występować łącznie.

Kredyty bankowe można podzielić na:

-                       kredyty udzielane ze środków własnych - kredyt komercyjny,

-                       kredyty ze środków powierzonych - otrzymanych z innych źródeł na uzgodnionych warunkach,

-                       kredyty udzielane ze środków własnych z dopłatą do oprocentowania przez instytucje zewnętrzne.

Jako najczęściej występujące formy finansowania inwestycji w zakresie gospodarki odpadam należy wymienić:

-                       fundusze własne inwestorów,

-                       pożyczki, dotacje i dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów udzielane przez Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,

-                       kredyty preferencyjne udzielane np. przez Bank Ochrony Środowiska (BOŚ S.A.) z dopłatami do oprocentowania lub ze środków donatorów, kredyty komercyjne, kredyty konsorcjalne,

-                       zagraniczna pomoc finansowa udzielana poprzez fundacje i programy pomocowe (np. z ekokonwersji poprzez EKOFUNDUSZ, konwersji długu wobec Finlandii, funduszu ISPA),

-                       kredyty międzynarodowych instytucji finansowych (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju EBOiR, Bank Światowy),

-                       kredyty i pożyczki udzielane przez banki komercyjne,

-                       leasing.

Zasady funkcjonowania wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej określa ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W województwie zachodnio-pomorskim, podobnie jak w każdym innym województwie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowuje na wzór Narodowego FOŚiGW listy zadań priorytetowych, które mogą być dofinansowywane z ich środków oraz zasady i kryteria, które będą obowiązywać przy wyborze zadań do realizacji. Zgodnie z listą przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie w latach 2003-2004 problematyka gospodarki odpadami występuje w dziale "II-Ochrona Litosfery" listy. Jako cele strategiczne w tym zakresie przyjęto:

-                       Wsparcie wojewódzkiego programu gospodarki odpadami, przygotowywanego przez organ wykonawczy  Województwa przy wsparciu Duńskiej Agencji Ochrony Środowiska w ramach programu DANCEE.

-                       Wspieranie zadań związanych z realizacją kompleksowych programów gospodarki odpadami komunalnymi, szczególnie w gminach, gdzie podejmowane są wspólne, międzygminne przedsięwzięcia o zasięgu regionalnym.

-                       Współudział w realizacji składowisk i zakładów przetwarzania odpadów przemysłowych i niebezpiecznych.

-                       Wspieranie zadań w zakresie selektywnej zbiórki i przerobu odpadów, realizowanych przez gminy i inne podmioty gospodarcze, uwzględniających w maksymalnie możliwym zakresie zasadę recyklingu odpadów.

-                       Współudział w realizacji utylizacji odpadów szpitalnych.

-                       Współudział w zabezpieczeniu i likwidacji mogilników.

-                       Wspieranie zadań związanych z utylizacją odpadów zwierzęcych.

-                       Wspieranie realizacji regionalnego programu zagospodarowania osadów ściekowych.

-                       Wspieranie programu zagospodarowania odpadów innych niż komunalne, wytwarzanych na terenie województwa zachodniopomorskiego.

-                       Wspieranie czystszej produkcji, minimalizującej powstawanie odpadów.

Warunki udzielenia dofinansowania to:

-                       udokumentowane pełne pokrycie planowanych kosztów przedsięwzięcia,

-                       wywiązanie się przez Wnioskodawcę z obowiązku uiszczania opłat i kar, stanowiących przychody Narodowego Funduszu oraz wywiązywania się z innych zobowiązań w stosunku do Funduszu,

-                       przedsięwzięcie nie może być zakończone,

-                       udzielone dofinansowanie nie może przekroczyć kosztów przedsięwzięcia.

Fundusze, oprócz udzielania pożyczek i przyznawania dotacji, zgodnie z art. 411 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska także mogą:

-                       udzielać dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów i pożyczek,

-                       wnosić udziały do spółek działających w kraju,

-                       nabywać obligacje, akcje i udziały spółek działających w kraju.

7.3                         Fundacje i programy pomocowe

7.3.1                     Fundacja EkoFundusz

EkoFundusz jest fundacją powołaną w 1992 r. przez Ministra Finansów dla efektywnego zarządzania środkami finansowymi pochodzącymi z zamiany części zagranicznego długu na wspieranie przedsięwzięć w ochronie środowiska (tzw. konwersja długu). Dotychczas decyzję o ekokonwersji polskiego długu podjęły Stany Zjednoczone, Francja, Szwajcaria, Włochy, Szwecja i Norwegia. Tak więc EkoFundusz zarządza środkami finansowymi pochodzącymi z ekokonwersji łącznie ponad 571 mln USD do wydatkowania w latach 1992 - 2010. W Statucie EkoFunduszu pięć sektorów ochrony środowiska uznanych zostało za dziedziny priorytetowe. Są nimi:

-                       Ograniczenie transgranicznego transportu dwutlenku siarki i tlenków azotu oraz eliminacja niskich źródeł ich emisji (ochrona powietrza),

-                       ograniczenie dopływu zanieczyszczeń do Bałtyku oraz ochrona zasobów wody pitnej (ochrona wód),

-                       ograniczenie emisji gazów powodujących zmiany klimatu Ziemi (ochrona klimatu),

-                       ochrona różnorodności biologicznej,

-                       gospodarka odpadami i rekultywacja gleb zanieczyszczonych.

W zakresie gospodarki odpadami priorytetami EkoFunduszu są:

-                       tworzenie kompleksowych systemów selektywnej zbiórki, recyklingu i unieszkodliwiania odpadów komunalnych i niebezpiecznych,

-                       przedsięwzięcia związane z eliminacją powstawania odpadów niebezpiecznych w procesach przemysłowych (promocja „czystszych technologii”) i likwidacją składowisk odpadów tego rodzaju,

-                       rekultywacja gleb zanieczyszczonych odpadami niebezpiecznymi stanowiącymi zagrożenie dla zdrowia ludzi lub świata przyrody.

We wszystkich pięciu sektorach pomoc finansową EkoFunduszu uzyskać mogą tylko te projekty, które wykazują się wysoką efektywnością, tj. korzystnym stosunkiem efektów ekologicznych do kosztów. Poza tym zalecane jest, aby projekty spełniały przynajmniej jeden z następujących warunków:

-                       wprowadzanie na polski rynek nowych technologii z krajów-donatorów,

-                       uruchomienie krajowej produkcji urządzeń dla ochrony środowiska,

-                       szczególne znaczenie dla ochrony zdrowia.

Z reguły wysokość dotacji dla przedsięwzięć inwestycyjnych obliczana jest ze wskaźników NPV oraz IRR. Jeżeli wniosek o dofinansowanie składa jednostka gospodarcza, dotacja EkoFunduszu z reguły nie przekracza 20% kosztów projektu, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach może dochodzić do 30%. Gdy inwestorem są władze samorządowe, dotacja może pokryć do 30% kosztów (w przypadkach szczególnych do 50%), a dla jednostek budżetowych, podejmujących inwestycje proekologiczne wykraczające poza ich zadania statutowe, dofinansowanie EkoFunduszu może pokryć do 50% kosztów. W odniesieniu do projektów, prowadzonych przez pozarządowe organizacje społeczne (przyrodnicze, charytatywne) nie nastawione na generowanie zysków, dotacja EkoFunduszu może pokryć do 80% kosztów w projekcie z dziedziny ochrony przyrody i do 50% w inwestycjach związanych z ochroną środowiska. EkoFndusz może wspierać zarówno projekty dopiero rozpoczynane, jak i będące w fazie realizacji, jeżeli ich rzeczowe zaawansowanie nie przekracza 60%. Racjonalna gospodarka odpadami została włączona do sektorów priorytetowych EkoFunduszu dopiero w 1998 r.

7.3.2                     Inne fundacje

Agencja Rozwoju Komunalnego w Warszawie, Environmental Know-How Fund w Warszawie, Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej Counterpart Fund w Warszawie, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Polska Agencja Rozwoju Regionalnego, Program Małych Dotacji GEF, Projekt Umbrella.

7.3.3                     Fundusze Strukturalne, Fundusz Spójności oraz programy operacyjne

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej zaistnieje możliwość finansowania inwestycji w ochronie środowiska z Funduszy Strukturalnych oraz Funduszu Spójności, a także możliwość finansowania inwestycji ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (inwestycje w skali regionalnej i lokalnej). Ramy przedsięwzięć inwestycyjnych finansowanych w przyszłości ze wspomnianych funduszy określa Narodowy Plan Rozwoju (2004-2006). Narodowy Plan Rozwoju będzie służył jako podstawa negocjowania przez Polskę Podstaw Wsparcia Wspólnoty (Community Support Framework), dokumentu określającego kierunki i wysokość wsparcia ze strony funduszy strukturalnych na realizację zamierzeń rozwojowych oraz jako podstawa interwencji z Funduszu Spójności. W ramach jednego z priorytetów Narodowego Planu Rozwoju: Ochrona środowiska i zagospodarowanie przestrzenne podstawowe znaczenie będzie miało wsparcie inwestycyjne ukierunkowane między innymi na racjonalną gospodarkę odpadami. W zakresie gospodarki odpadami i ochrony powierzchni ziemi wsparcie inwestycyjne w okresie realizacji Narodowego Planu Rozwoju przeznaczone będzie przede wszystkim na budowę, rozbudowę lub modernizację składowisk odpadów komunalnych, systemy selektywnej zbiórki, recyklingu i odzysku odpadów komunalnych (sortownie, kompostownie), systemy zbiórki i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych. Dwa pierwsze kierunki realizowane będą głównie w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), natomiast trzeci pozostanie domeną działań o charakterze krajowym, wspieranych w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Ochrona Środowiska i Gospodarka Wodna. Środki finansowe, przeznaczone na rekultywację uciążliwych dla środowiska składowisk, w tym składowisk odpadów przemysłowych dostępne są w ramach środowiskowych funduszy celowych oraz z uwagi na koncentrację przestrzenną i duże koszty takich działań, w ograniczonym zakresie także w ramach komponentu wojewódzkiego ZPORR. Równolegle realizowane będą duże projekty współfinansowane z Funduszu Spójności. Z funduszu tego wsparcie uzyska między innymi sektor środowisko. W ramach tego sektora nastąpi wsparcie gospodarki odpadami komunalnymi, mające na celu stworzenie systemów zbiorki, transportu, odzysku i unieszkodliwienia odpadów komunalnych. W ramach tego priorytetu będą realizowane działania, służące stworzeniu zintegrowanego systemu gospodarki odpadami oraz działania związane z eliminacją zanieczyszczeń azbestem.

Łącznie w skali kraju suma środków publicznych (Fundusze Strukturalne, Fundusz Spójności, środki krajowe) w realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 wyniesie ponad 20 092 mln Euro, z czego 13 862 mln Euro tj. 69% całości sumy pochodzić będzie ze środków wspólnotowych.

Obok środków publicznych w realizacji Narodowego Planu Rozwoju będą uczestniczyły także środki prywatne - pomoc kierowana do przedsiębiorstw będzie podlegała zasadom konkurencji. Łączna wartość niezbędnego wkładu ze strony podmiotów prywatnych szacowna jest na około 3 165 mln Euro, co podwyższa łączną sumę środków zaangażowanych w realizację NPR do ponad 23 mld Euro.

Narodowy Plan Rozwoju na lata 2004-2006, będący strategicznym średniookresowym dokumentem planistycznym, wskazującym kierunki interwencji publicznej o charakterze strukturalnym, przewiduje koncentrację działań na wybranych priorytetach rozwoju. Jest wśród nich priorytet: Ochrona środowiska i racjonalne wykorzystanie zasobów środowiska.

8         Harmonogram realizacji zadań

8.1                         Realizacja przedsięwzięć w gospodarce odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2006.

W celu zrealizowania przyjętej w niniejszym opracowaniu strategii gospodarki odpadami w Powiecie Pyrzyckim oraz osiągnięcia zakładanych efektów ekologicznych niezbędne jest zrealizowanie w latach 2003-2006 przedsięwzięć wymienionych w poniższej tabeli.

Tab. 81 Harmonogram zadań w zakresie gospodarki odpadami realizowanych na terenie powiatu w latach 2003-2006.

Lp.

 Zadania

Opis przedsięwzięcia

Jednostki i podmioty realizujące

Okres realizacji

Źródła finansowania

1

Opracowanie planów

- opracowanie gminnych planów gospodarki odpadami (ewentualnie Związki Gmin)

Gminy

2003 - 2004

Środki własne

AWRSP

PFOŚ i GW

GFOŚiGW

DANCEE

 

 

- opracowanie planów selektywnej zbiórki odpadów surowcowych, niebezpiecznych itp.

Gminy

2003 - 2004

Środki własne

WFOŚiGW

 PFOŚ i GW

GFOŚiGW

 

 

 

Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie programu likwidacji azbestu na terenie powiatu

Powiat, Gminy

2003 - 2004

Środki własne

2

Opracowanie programów

- opracowanie programu doskonalenia kadr i rozpoczęcie szkoleń

Powiat

2003- 2006

Środki własne

 

 

- opracowanie kompleksowego programu edukacji ekologicznej mieszkańców w zakresie gospodarki odpadami

 

2003- 2006

Środki pomocowe

WFOŚiGW

PFOŚ i GW

3

Selektywna zbiórka odpadów

- wdrożenie programu edukacji na terenie gmin powiatu pyrzyckiego

Powiat

Gminy

2004 - 2006

Środki pomocowe

WFOŚiGW

PFOŚ i GW

GFOŚiGW

 

 

- wyposażenie w pojemniki do selektywnej zbiórki

Gminy, przedsiębiorstwa,

właściciele posesji

2003 - 2006

Środki własne

Środki przedsiębiorstw

 

 

- wyposażanie domów jednorodzinnych w przydomowe kompostowniki

 

 

Środki pomocowe

AMiRR AWRSP

PFOŚ i GW, GFOŚiGW

 

 

- wspieranie tworzeniu instalacji przetwarzania odpadów surowcowych

Powiat, związki Gmin, Gminy

2003 - 2006

Środki własne

Fundusze pomocowe

WFOŚiGW

PFOŚ i GW

GFOŚiGW

 

 

- doposażenie przedsiębiorstw  transportowych w specjalistyczny sprzęt

przedsiębiorstwa komercyjne zakłady

2003 - 2006

Środki własne

PFOŚ i GW

4

Utworzenie i aktualizowanie bazy danych

- utworzenie i prowadzenie powiatowej bazy danych z zakresu wytworzonych odpadów innych niż niebezpieczne i niebezpieczne

Przedsiębiorstwa

Powiat

2003-2004

Środki budżetowe,

Środki własne przedsiębiorstw

 

 

- wdrożenie ewidencji wytworzonych opakowań w przedsiębiorstwach

przedsiębiorstwa

2003 - 2004

Środki budżetowe

 

 

- opracowanie i wdrożenie strony internetowej forum odpady

przedsiębiorstwa

2003- 2004

Środki budżetowe

5

Obniżenie materiałochłonności

- wdrażanie norm zgodnych z ISO 14001

Podmioty gospodarcze

2003- 2006

Środki własne

Środki pomocowe

 

 

- wprowadzanie nowych technologii (BAT),wdrażanie dyrektywy IPPC

Podmioty gospodarcze

2003- 2006

Środki własne

Środki pomocowe

DANCEE

 

 

- wdrażanie idei „czystej Produkcji”

 

 

Środki własne

Środki pomocowe

DANCEE

8

Zamykanie składowisk odpadów

- opracowanie dokumentacji projektowanej rekultywacji składowiska w Lipianach

Zarządzający, Gmina

2003- 2004

Środki własne

Środki budżetowe

WFOŚiGW

 

 

- wykonanie rekultywacji składowiska w Lipinach

Zarządzający, Gmina

2004- 2006

Środki własne

WFOŚiGW

9

Monitoring składowisk

- wyposażyć składowisko w Pyrzycach w niezbędne instalacje służące do prowadzenia monitoringu

Zarządzający

2005- 2006

Środki własne

PFOŚiGW

GFOŚiGW

Środki pomocowe

AMiRR AWRSP

 

 

- prowadzić monitoring

Operatorzy składowisk

WIOŚ

2003- 2006

Środki własne

GFOŚiGW

10

Dostosowanie składowisk

- wyposażenie składowisk w niezbędny sprzęt

Operatorzy składowisk

2003-2005

Środki własne

WFOŚiGW

PFOŚiGW

 

 

- kontrola stanu wyposażenia

WIOŚ

2003-2010

 

 

 

- dostosowanie składowisk do wymagań krajowych

Zarządzający składowisk

2003- 2006

Środki własne

WFOŚiGW

PFOŚiGW

GFOŚiGW

11

Budowa zakładów unieszkodliwiania odpadów

- opracowanie dokumentacji koncepcyjnej budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych

Gminy, Związki Gmin

2003-2004

Środki własne

 

 

Studium wykonalności dla budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych

Gminy, Związki Gmin

2003-2004

Środki własne

 

 

- opracowanie dokumentacji projektowej budowy ZUO – dla nowych zakładów

Gminy, Związki Gmin

2003- 2006

Środki własne

Środki pomocowe

 

 

- budowa ZUO i niezbędnych kwater lub składowisk

Gminy, Związki Gmin

2007-2010

Środki pomocowe i fundusze

 

 

- opracowanie studium lokalizacyjnego spalarni odpadów

Gminy, Związki Gmin  i m. Szczecin

2006

Środki własne i budżetowe

 

 

- opracowanie dokumentacji koncepcyjnej budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego

Gminy, Związki Gmin

2003-2004

Środki własne

 

 

Studium wykonalności dla budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego

Gminy, Związki Gmin

2003-2004

Środki własne

 

 

- opracowanie dokumentacji projektowej budowy Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego – dla nowych zakładów

Gminy, Związki Gmin

2003- 2006

Środki własne

Środki pomocowe

 

 

- budowa Zakładu Utylizacji Osadu Ściekowego

Gminy, Związki Gmin

2007-2010

Środki pomocowe i fundusze

12

Tworzenie punktów zbiórki odpadów niebezpiecznych

- utworzenie systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych

Gminy

2004- 2006

Środki pomocowe i fundusze

Środki własne i budżetowe

13

Recykling samochodów

- wspomaganie budowy wojewódzkiego zakładów recyklingu samochodów zlokalizowanego w rejonie miasta Szczecin

Podmioty gospodarcze, Powiat

2003- 2006

Środki własne i budżetowe

Środki pomocowe EKOFUNDUSZ

WFOŚiGW

NFOŚiGW

PFOŚiGW

14

Odpad budowlany

- zorganizaowanie systemu odbioru i przetwarzania (rozdrabniania) odpadów z rozbiórki

obiektów budowlanych w celu ich powtórnego wykorzystania wjako materiału w

budowniectwie, w szczególności budownictwie drogowym

Podmioty gospodarcze, Powiat

2003-2006

Środki własne i budżetowe

Środki pomocowe EKOFUNDUSZ

WFOŚiGW

NFOŚiGW

PFOŚiGW

15

Mogilniki – likwidacja zagrożenia środowiska przed środkami ochrony roślin i ich opakowań

likwidacja wszystkich mogilników

Wojewoda Samorządy terytorialne

2006

NFOŚ i GW

WFOŚ i GW

 

8.2                         Zadania strategiczne w gospodarce odpadami na terenie powiatu w okresie do roku 2010

Poniższa tabela prezentuje zadania i cele jakie maja być realizowane w grupie czynności strategicznych podjętych do realizacji do roku 2010.

Tab. 82 Zadania strategiczne w zakresie gospodarki odpadami przewidziane do realizacji w latach 2007-2010.

Rok

Zadanie

Odpowiedzialne jednostki

2003-2010

Kampanie na rzecz społecznej świadomości w zakresie gospodarki odpadami, działania informacyjne i edukacyjne dotyczące odpadów opakowaniowych, działania informacyjne i edukacyjne dotyczące wdrożenia systemu zbierania i przetwarzania danych, krajowa kampania informacyjna dla społeczeństwa i podmiotów gospodarczych oraz lokalne kampanie informacyjne dla społeczeństwa.

Gminy, Powiat

2003-2004

Przygotowanie gminnych planów gospodarki odpadami.

Gminy

2003-2010

Koordynacja gminnych planów gospodarki odpadami

Powiat

 

 

 

2003-2010

Stworzenie systemu zbiórki odpadów komunalnych obejmującego 100% wytwórców 

Powiat, Gminy

2003-2010

Organizacja gospodarki odpadami opakowaniowymi obejmująca selektywną zbiórkę finansowaną z opłat za produkty i za recykling.. Zawarcie umów z organizacjami zbierającymi.

Gminy Przedsiębiorcy

2007-2010

Rozbudowa i modernizacja składowiska odpadów komunalnych

Gminy

2003-2010

Rozwój systemów unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych – osadów ściekowych

Powiat, Związki Gmin

2003-2010

Rozwój systemu zbiórki odpadów wielkogabarytowych:

Powiat i gminy

 

działania organizacyjne pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów wielkogabarytowych na poziomie 20% w 2006 r. i  50% w r. 2010

 

 

instalacja linii unieszkodliwiania odpadów wielkogabarytowych o odpowiedniej wydajności

 

2003-2010

Stworzenie i rozwój systemu zbiórki odpadków budowlanych i rozbiórkowych (gruzu):

Powiat i gminy

 

działania organizacyjne pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów budowlanych i gruzu na poziomie 15% w 2006 r. i  40% w roku 2010.

 

2003-2010

Rozwój systemu zbiórki w celu zmniejszenia udziału odpadów niebezpiecznych w strumieniu odpadów komunalnych:

Powiat i gminy

 

działania organizacyjne pozwalające na uzyskanie stopnia zbiórki odpadów niebezpiecznych na poziomie 15% w 2006 r. i 50% w 2010r.

 

 


 

9         Sposób monitoringu i oceny wdrażania planu

Przebieg realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” musi być systematycznie kontrolowany (monitorowany).  Monitoring ten ma podstawowe znaczenie informacyjne jednak jego głównym celem jest umożliwienie i optymalizacja zarządzania „Planem”. Zarządzanie obejmuje działania bieżące, niejako statutowe ale również okresowo dokonywanych ocen i aktualizacje wytyczonych celów, sformułowanych zadań jak i wyznaczonych priorytetów.

Ustawa o odpadach wymaga, aby plany gospodarki odpadami były aktualizowane nie rzadziej niż raz na 4 lata. Organ wykonawczy powiatu przygotowuje co 2 lata sprawozdanie z realizacji planu gospodarki odpadami. Jeżeli będzie wymagała tego sytuacja lokalna i uchwalony plan będzie wymagał modyfikacji - winno być przeprowadzone stosowne postępowanie, przed upływem wymaganych ustawowo 4 lat, w celu aktualizacji planu.

System monitoringu realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” składa się z trzech obszarów.

1. Diagnozowanie zmian kwalifikowanych elementów środowiska w zakresie gospodarki odpadami.

2. Diagnozowanie stopnia wykonania przyjętych celów „Plan Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego”.

3. Monitoring partycypacyjny (społeczny).

Ad.1. Monitoring elementów środowiska realizowany jest w regionie przez WIOŚ przy współudziale Wydziałów Ochrony Środowiska poszczególnych jednostek samorządowych. Nadzoruje go kompetencyjnie GIOŚ.

-                       Miernikami osiągniętych efektów ekologicznych są wielkości uzyskane podczas pomiarów bądź szacowane po podstawie posiadanych informacji.

-                       Uzyskane wyniki monitoringu porównywane są z normatywami jakości środowiska w zakresie gospodarki odpadami.

Normatywy te są już podstawą odniesienia oceny ale przede wszystkim określają cele ekologiczne (jakość środowiska nie może być gorsza od wartości normatywnej). W tym ujęciu monitoring środowiska jest także narzędziem monitoringu efektów realizacji „Programu Ochrony Środowiska” (w rozumieniu osiągnięcia celów).

-                       Kryteria normatywne stanu środowiska oraz systemy ocen i pomiarów ulegają obecnie ewolucji w związku z unifikowaniem systemu krajowego z systemem monitoringu Unii Europejskiej.

-                       Planowane zmiany systemu monitoringu środowiska będą wymagały istotnego wzmocnienia osobowego oraz technicznego.

-                       Planowane zmiany systemu wskaźników i normatywów będą wymagały aktualizacji oceny stanu środowiska w Powiecie Pyrzyckim (w świetle nowych wartości normatywnych oraz intensyfikacji wykonywanych pomiarów) i rozszerzenia zasięgu merytorycznego pomiarów o kwalifikowane strumienie odpadów.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 (Dz. U. Nr 152 poz. 1740) w sprawie niezbędnego zakresu informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania oraz sposobu prowadzenia wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami wprowadza układy informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania przez marszałków województw w celu prowadzenia ww. baz danych. Do informacji tych mają dostęp organy wykonawcze samorządów formacje te będą przekazywane ze szczebla wojewódzkiego do szczebla centralnego i będą pomocne przy ocenie realizacji uchwalonych planów gospodarki odpadami.

Sprawą pierwszorzędnej wagi jest opracowanie i wdrożenie wojewódzkich baz dotyczących gospodarki odpadami, które zawierać będą kompleksową informację o odpadach, łącznie z informacją o przedsiębiorcach i instalacjach do odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

Aktualizacja powiatowego planu gospodarki odpadami winna obejmować w głównej mierze:

1. W zakresie oceny stanu gospodarki odpadami:

-                       bilans odpadów w poszczególnych sektorach: komunalnym i gospodarczym ( z wydzieleniem odpadów niebezpiecznych) wykonany w oparciu o opracowany system baz danych,

-                       ocenę istniejących obiektów gospodarki odpadami w oparciu o przeprowadzone przeglądy ekologiczne i wydane decyzje dotyczące dalszej eksploatacji tych obiektów,

-                       zbilansowanie potrzeb w gospodarce odpadami z możliwościami wynikającymi ze zweryfikowanej diagnozy stanu.

2. W zakresie wytyczonych celów w gospodarce odpadami:

-                       zgodność przyjętych celów z celami Polityki ekologicznej państwa.

3. W zakresie oceny niezbędnych nakładów finansowych:

-                       zbilansowanie kosztów niezbędnych do realizacji systemowych rozwiązań w gospodarce odpadami przewidzianych w Planach niższego szczebla.

Ad.2 Monitoring stopnia wykonania przyjętych celów składa się z oceny:

-                       osiągnięcia celów ekologicznych;

-                       stopnia realizacji zadań;

-                       oceny działań poszczególnych podmiotów będących źródłem emisji odpadów.

Wyniki oceny są podstawą zarządzania „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” w zakresie aktualizacji celów oraz przyjętych sposobów realizacji poszczególnych zadań a także  egzekwowania osiągniętych wyników (od urzędów, instytucji i podmiotów gospodarczych).

W monitoringu osiągania celów ekologicznych wykorzystuje się wyniki monitoringu środowiska a także oceny poznawcze skali osiągnięć z osiągnięciami planowanymi. W związku z tym głównymi miernikami realizacji celów „Planu Gospodarki Odpadami” są:

-                       odsetek (%) redukcji zagrożeń lub skali korzystania ze środowiska (np. emisji poszczególnych grup odpadów, selektywnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych, selektywnego gromadzenie);

-                       odsetek % wzrostu korzyści (np. wzrostu odzysku, wzrost recyklingu, wzrostu stopnia oczyszczenia, wzrost powierzchni zrekultywowanych, wzrost zasięgu sankcjonowania selektywnej zbiórki odpadów, wzrost odzysku olejów przepracowanych).

Wartości te porównywane są z planowanymi odsetkami redukcji zagrożeń lub wzrostu korzyści:

-                       wskaźniki jednostkowe (np. ilość odpadów wytwarzanych przez 1 mieszkańca, ilość pojemników na selektywna zbiórkę poszczególnych strumieni odpadów surowcowych i niebezpiecznych występujących  odpadach komunalnych przypadających na 1000 mieszkańców);

-                       wartości liczebnościowe (np. liczebność składowisk odpadów innych niż niebezpieczne, liczebność składowisk odpadów niebezpiecznych, liczebność źródeł emisji poszczególnych);

-                       liczba jednostek organizacyjnych przeprowadzających działania lub liczba działań (np. liczba jednostek które wykonały obowiązujące plany, programy czy przeglądy, liczba działań kontraktowych).

Monitoring realizacji celów prowadzony jest przez organy wykonawcze powiatu. Dotyczy oceny realizacji corocznego planu działań w aspekcie:

-                       ilości i jakości zakresu i kosztów zadań zrealizowanych;

-                       przyczyn cząstkowego wykonania zadań zaplanowanych (lub przyczyn zaniechania realizacji zadania);

-                       ustalenia narzędzi optymalizujących realizację zadań na rok następny;

-                       identyfikacji zagrożeń;

-                       określenia zakresu merytorycznego zadań na rok następny wraz z oceną ich przygotowania organizacyjnego i finansowego.

Ad. 3. Stopień realizacji zadań jest po części także oceną (samooceną) władz samorządowych w zakresie zarządzania „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego”.

Efekty realizacji planu w największej mierze zależą od stopnia zaangażowania i dotyczą jego wykonawców tj. władz gmin i powiatów oraz zarządów podmiotów gospodarczych. Ocena postaw realizatorów wykonuje organ wykonawczy powiatu równolegle z coroczną realizacją planu działań.

-                       W realizacji całości monitoringu realizacji „Planu Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego” istotną rolę może odgrywać „Rada Programu” uzupełniona o przedstawicieli środowisk opiniotwórczych, podmiotów gospodarczych i organizacji ekologicznych współdziałających przy wykonywaniu zadań.

Zakres uprawnień „Rady Programu” określa organ wykonawczy powiatu, dla którego „Rada” ta jest istotnym organem opiniującym, doradczym i kontrolnym. Działania „Rady” pozwalają optymalnie przygotować coroczne plany działań oraz raporty (co 2 lata) z wykonania Programu”. Raporty te są obligatoryjne w świetle ustawy „Prawo Ochrony Środowiska”.


 

10   Wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu Pyrzyckiego

Zakres niniejszej analizy  jest zgodny z wymogami stawianym prognozom oddziaływania na środowisko określonym zapisanymi w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627).

10.1                   Zawartość, główne cele strategii gospodarki odpadami komunalnymi oraz jej powiązanie z innymi dokumentami.

Zawartość planu  odpowiada wymaganiom, jakie są stawiane zapisami ustawy o odpadach oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami.

Głównymi częściami strategii są:

-                       charakterystyka Powiatu Pyrzyckiego,

-                       przedstawienie oraz ocena aktualnego stanu gospodarki odpadami komunalnymi,

-                       prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, wynikające w szczególności ze zmian demograficznych i gospodarczych,

-                       działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami, w tym w szczególności dotyczące zapobiegania wytwarzaniu, redukcji ilości odpadów wytwarzanych oraz ograniczania ich uciążliwości, selektywnej zbiórki, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, ograniczenia ilości odpadów biologicznie rozkładalnych usuwanych na składowiska,

-                       projektowany system gospodarki odpadami.

-                       harmonogram realizacji zadań i osiągania założonych celów,

-                       sposoby finansowania realizacji zadań,

-                       system monitorowania i oceny realizacji zamierzonych celów,

-                       wnioski z analizy oddziaływania na środowisko projektu planu gospodarki odpadami.

Celami planu są:

-                       prezentacja nadrzędnych, z punktu widzenia powiatu, zadań z zakresu gospodarowania odpadami, stanowiących punkt odniesienia dla konstruowania bardziej szczegółowych gminnych gospodarki odpadami, w których przedstawione będą dalsze ustalenia dotyczące poszczególnych rozwiązań zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów,

-                       wskazanie możliwości powołania obiektów powiatowych bądź regionalnych zalecanych do analizy na etapie realizacji planów gminnych,

-                       wskazanie zasad udzielania wsparcia finansowego ze środków publicznych inwestycji z zakresu gospodarki odpadami.

Plan gospodarki odpadami Powiatu Pyrzyckiego komunalnymi jest powiązany z następującymi dokumentami o charakterze planistycznym:

-                       Krajowym Planem Gospodarki Odpadami (KPGO),

-                       Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami,

-                       Strategią Rozwoju Powiatu Pyrzyckiego.

W ramach prac nad planem gospodarki odpadami, uwzględniono założenie i wniski wynikające z przedstawionych wyżej dokumentów. W szczególności, bezpośrednio wiążące dla Planu Gospodarki  Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego są ustalenia Planu Krajowego, i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami.

10.2                   Analiza i ocena aktualnego stanu środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji strategii

Analiza i ocena stanu środowiska na terenie województwa zachodniopomorskiego, w tym na terenie Powiatu Pyrzyckiego prezentowana jest najpełniej w cyklicznych raportach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Szczecinie.

Obecnie eksploatowane obiekty gospodarki odpadami  mają  charakter i zasięg lokalny, ograniczony do terenu gminy lub powiatu.

Są to niewielkie składowiska odpadów, nie posiadające podstawowego wyposażenia zapewniającego właściwą eksploatację, monitoring ilości dostarczanych i składowanych odpadów oraz monitoring oddziaływania na składowisko.

Efektem takiego stanu rzeczy są lokalne zagrożenia dla jakości wód podziemnych i powierzchniowych.

Czynnikami ograniczającymi uciążliwość odpadów dla otoczenia i zagrożenia dla środowiska są:

-                       mała skala obiektów, małe ilości składowanych odpadów,

-                       charakter odpadów, o docelowo zmniejszonym udziale odpadów biodegradowalnych pochodzących z obszarów wiejskich, o małej podatności na rozkład biologiczny i przemiany w środowisku oraz o małej uciążliwości dla otoczenia,

-                       naturalna zdolność odpadów do zatrzymywania niektórych zanieczyszczeń we własnej masie,

-                       naturalna zdolność frakcji spoistych gruntu do sorpcji dużej części zanieczyszczeń, w tym zwłaszcza metali ciężkich (w strefie aeracji oraz saturacji).

Wokół funkcjonującego składowiska na trenie gminy Pyrzyce prowadzony jest monitoring ich oddziaływania na wybrane elementy środowiska. Liczba piezometrów ograniczona jest do minimum. Brak takich rozwiązań na składowisku w gminie Lipiany.

Oddziaływanie na wody podziemne składowisk o niezabezpieczonym podłożu prowadzi najczęściej do wzrostu w tych wodach stężeń substancji rozpuszczonych, zwłaszcza nieorganicznych (chlorki, siarczany, wodorowęglany, węglany sodu, wapnia, magnezu i potasu, azot amonowy) i w dużo mniejszym stopniu organicznych. Stężenia metali ciężkich wykazują najczęściej minimalny wzrost lub brak zmian. Mierzony zakres i zasięg zmian jakości wód podziemnych zależy m.in. od natężenia ich przepływu, wielkości składowiska, ilości i rodzajów składowanych odpadów, ich wieku. Odległość, do której stwierdzane są zmiany jakości wód podziemnych, wynosi na ogół nie więcej niż kilkaset metrów, a głównym czynnikiem ich samooczyszczania jest rozcieńczanie czystymi wodami napływającymi z obszarów poza składowiskiem. Część zanieczyszczeń w postaci drobnych zawiesin lub koloidów jest zatrzymywana w gruncie w wyniku filtracji i koagulacji, substancje organiczne ulegają mineralizacji (przy dostępie tlenu) i sorpcji, substancje nieorganiczne – chemicznemu strącaniu, sorpcji i wymianie jonowej. Procesy sorpcji i wymiany jonowej mogą mieć w dłuższym czasie charakter odwracalny, wówczas zatrzymane zanieczyszczenia będą ponownie uwalniane do wody gruntowej, powodując jej wtórne zanieczyszczenie. Zagrożeń tych należy spodziewać się na składowisku w gminie Pyrzyce. Wynika to z faktu iż jako warstwy uszczelniającej użyto rodzimego gruntu gliniastego. Nie gwarantuje on jednak osiągnięcia wymaganej szczelności. Negatywne oddziaływanie składowiska w Lipinach będzie w znacznym stopniu zredukowane po podjęciu przez zarządzającego obiektem czynności związanych z jego rekultywacją.

Dla mieszkańców terenów położonych wokół składowisk, największą uciążliwość stanowią z reguły odory, powodowane przez mikrozanieczyszczenia gazowe emitowane do powietrza z powierzchni składowisk (odory wydzielane przez odpady i odcieki, jak i w wyniku niekontrolowanej emisji gazu składowiskowego). Są one trudne do uniknięcia, wymagają odpowiednich rozwiązań technicznych ujęcia i gromadzenia odcieków, ujęcia i unieszkodliwiania gazu, a także zagęszczania i bieżącego przykrywania odpadów. Wstępna obróbka odpadów przed składowaniem pozwala na znaczące zmniejszenie tych uciążliwości dla otoczenia. Niestety oba składowiska działające na trenie Powiatu Pyrzyce nie posiadają wymaganych prawem instalacji ujmowania i unieszkodliwiania gazu wysypiskowego.

Aktualny poziom techniczny składowisk oceniano na podstawie informacji zawartych w ankietach, wizji lokalnych obiektów oraz innych danych pochodzących z dokumentacji technicznych, a także własnych informacji zdobytych w wyniku kontaktów z gminami i operatorami składowisk. Wykorzystano również obserwacje zawarte w przeglądach ekologicznych i ich instrukcjach eksploatacji.

Najpoważniejszy problem stanowi osiągnięty  standard uszczelnienia podłoża składowisk. Rozwiązanie techniczne zabezpieczenia podłoża, tj. uszczelnienie wraz z drenażem odcieków jest najważniejszym elementem składowiska, decydującym o jego oddziaływaniu na wody podziemne. Jest to jednocześnie jedyny element wyposażenia technicznego składowiska, który nie może zostać naprawiony lub zmodernizowany podczas jego eksploatacji. Wszystkie inne elementy składowisk, jak: odgazowanie, wyposażenie w sprzęt techniczny (waga, kompaktor drogi wewnętrzne, monitoring), zaplecze techniczno-socjalne mogą być uzupełnione bez żadnych problemów. Z tego względu stawiane są tak wysokie wymagania lokalizacji składowisk odpadów komunalnych w aspekcie obecności naturalnej bariery geologicznej, tj. warstwy trudnoprzepuszczalnego gruntu mineralnego (np. iłu) o minimalnej miąższości 1,0 m oraz o maksymalnej wartości współczynnika wodoprzepuszczalności 10-9 m/s. Jeśli brak jest naturalnej bariery geologicznej należy wprowadzić sztuczną barierę w postaci warstwy gruntu mineralnego o minimalnej miąższości 0,5 m i współczynniku filtracji zapewniającym takie same warunki wodoprzepuszczalności jak naturalna bariera geologiczna. Niezależnie od naturalnej lub sztucznej bariery geologicznej, wymagane jest zastosowanie sztucznej geomembrany, np. z PEHD lub maty bentonitowej.

Wg przeprowadzonego rozpoznania, wymagania zawarte w dyrektywie składowiskowej  oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów nie są spełnione przez oba funkcjonujące na terenie powiatu składowiska.

Problemem pozostaje dostosowanie do wymagań składowisk, które powinny pozostać elementami regionalnego systemu gospodarki odpadami, a brak jest obecnie możliwości technicznych ich dostosowania, gdyż eksploatowane są na dużych powierzchniach, jako jedna lub kilka kwater już częściowo wypełnionych odpadami.

W takich przypadkach wiążące będą decyzje administracyjne wydane przez starostwa powiatowe, z których wynikać będą potrzeby zmiany pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie składowiska.

Ze względu na niskie ceny przyjęcia odpadów na składowiska, z trudem pokrywające bieżące koszty ich utrzymania, jakość eksploatacji obiektów jest bardzo niska. W szczególności dotyczy to gospodarki odciekami, zagęszczania i przykrywania odpadów, bieżącej rekultywacji, ujęcia i unieszkodliwienia gazu wysypiskowego.

Zgodnie z ustawą o odpadach, składowiska odpadów komunalnych zaliczane są do składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Ustawa ta wymaga, aby składowiska odpadów spełniały wymagania odpowiednie do klasy składowiska. Składowiska komunalne przyjmujące powyżej 10 ton odpadów na dobę lub mające ponad 25.000 ton depozytu zaliczane są do instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego.

Składowiska odpadów komunalnych przyjmujące w ciągu doby powyżej 20 ton odpadów zaliczane są do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek opracowania raportu oddziaływania na środowisko wynika z obowiązujących przepisów. Takim składowiskiem jest obiekt zlokalizowany na terenie gminy Pyrzyce.

Zasadnicze problemy związane z dostosowaniem składowisk dotyczą:

-                       stopnia przetworzenia odpadów przed umieszczeniem na składowisku,

-                       rozwiązań technicznych uszczelnienia podłoża składowiska,

-                       szczegółowych rozwiązań technicznych ukształtowania dna, układu sieci drenażowej odcieków,

-                       gospodarki odciekowej,

-                       rozwiązań technicznych sieci ujmowania gazu wysypiskowego,

-                       wykorzystania lub unieszkodliwiania ujmowanego gazu,

-                       rozwiązań technicznych zamknięcia i rekultywacji składowiska,

-                       rozwiązań eksploatacyjnych, w tym: zagęszczania i przykrywania odpadów,

-                       warunków kontroli przyjęcia odpadów do składowania,

-                       bieżącej kontroli uciążliwości składowisk dla otoczenia, monitoringu składowiska i jego oddziaływania na środowisko.

Podstawowymi zagadnieniami poruszanymi w planie gospodarki odpadami Powiatu Pyrzyckiego, których wdrożenie i realizacja spowoduje znaczące ograniczenie występujących zagrożeń i uciążliwości dla środowiska naturalnego, są:

-                       wzrost stopnia odzysku wybranych frakcji odpadów, w tym recyklingu frakcji odpadów opakowaniowych, wielkogabarytowych, budowlanych,

-                       selektywne gromadzenie odpadów surowcowych, wielkogabarytowych i budowlanych,

-                       selektywne wydzielenie odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych i ich odrębne unieszkodliwianie,

-                       zmniejszenie masy odpadów biodegradowalnych deponowanych na składowiskach poprzez wydzielanie ich ze strumienia odpadów zmieszanych i poddawanie ich  unieszkodliwianiu w technologii innej niż składowanie,

-                       przetwarzanie wszystkich odpadów przed składowaniem poprzez frakcjonowanie odzysk surowcowy oraz wydzielenie frakcji biodegradowalnej,

-                       znaczące zmniejszenie produkcji i emisji metanu ze składowisk odpadów na które trafiać będą odpady zmieszane o minimalnej ilości odpadów biodegradowalnych (rozważono możliwość całkowite wyeliminowanie tych emisji w przypadku składowania pozostałości po procesie termicznego unieszkodliwienia odpadu),

-                       możliwość wykorzystania wytworzonego kompostu do rekultywacji terenów zdegradowanych bądź w celach rolniczych.

Minimalizacja masy odpadów do składowania pozwoli na ograniczenie zapotrzebowania na powierzchnie składowisk odpadów, co wpłynie istotnie na zmniejszenie ilości odcieków ze składowisk, natomiast składowanie odpadów wcześniej sortowanych i przetworzonych przyczyni się do zmniejszenia stężeń substancji organicznych oraz związków azotowych w odciekach. Będzie to miało istotny wpływ na obniżenie kosztów oczyszczania i usuwania odcieków.

Wymagania dotyczące zmiany sposobu gospodarowania odpadami i podwyższenia standardu jakościowego obiektów gospodarki odpadami oraz regionalnej skali rozwiązywania zagadnień związanych z gospodarką odpadową, a także zasada uwzględniania pełnych kosztów w cenie unieszkodliwiania odpadów na składowiskach, powodują zaistnienie  konieczności budowy proporcjonalnie dużych obiektów, a przez to mogących stanowić większe zagrożenie dla środowiska (ze względu na większą ilość dostarczanych i unieszkodliwianych odpadów.

Zagadnieniem o znaczeniu fundamentalnym,  jest zmniejszenie emisji gazów powodujący wystąpienie efektu cieplarnianego, do których zaliczany jest m.in. metan oraz dwutlenek węgla, główne składniki gazu składowiskowego. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych ze składowisk odpadów, dla ochrony warstwy ozonowej, jest jednym z zasadniczych założeń dyrektywy składowiskowej. Dotychczas, na żadnym składowisku odpadów komunalnych na w Powiecie Pyrzyckim nie jest prowadzone ujęcie i wykorzystanie gazu składowiskowego do celów energetycznych ani jego spalanie w pochodni. 

10.3                   Analiza i ocena stanu środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem

Obiekty gospodarki odpadami, przewidziane docelowo w planie gospodarki odpadami  nie będą wywierały znaczących oddziaływań na środowisko, co wynika z faktu iż zastosowane procesy technologiczne będą powodować:

-                       maksymalizację odzysku (w tym zwłaszcza recyklingu) frakcji odpadów użytkowych (opakowaniowych, innych niż opakowaniowe, gruzu budowlanego, wielkogabarytowych) oraz recyklingu organicznego frakcji biodegradowalnej,

-                       mechanicznej obróbki pozostałych frakcji odpadów w hali z pełną kontrolą emisji (mechaniczne sortowanie + wydzielenie frakcji biodegradowalnej),

-                       kompostowanie oraz dojrzewania materiału wstępnie ustabilizowanego w warunkach tlenowych,

-                       zasadnicze ograniczenie masy odpadów deponowanych na składowiskach,

-                       całkowite wyeliminowania składowania odpadów nie przetworzonych oraz składowania wyłącznie frakcji odpadów wcześniej sortowanych i stabilizowanych o zmniejszonej zawartości składników biologicznie rozkładalnych (a przez to zmniejszonej emisji gazów cieplarnianych i uciążliwości dla środowiska), stosownie do wymagań dyrektywy składowiskowej,

-                       modernizacji oraz budowy nowych kwater składowania odpadów bądź całych składowisk zgodnie ze standardami prawa krajowego oraz dyrektywy składowiskowej UE, co pozwoli na wyeliminowanie zagrożeń zanieczyszczenia środowiska oraz ograniczy uciążliwość składowisk dla otoczenia,

-                       możliwości wykorzystania kompostu do rekultywacji terenów zdegradowanych,

-                       możliwość wykorzystania odpadu balastowego do produkcji paliw alternatywnych dla cementowni lub innych instalacji przemysłowych.

10.4                   Istotne problemy ochrony środowiska z punktu widzenia planu gospodarki odpadami, w szczególności dotyczące obszarów chronionych

Obiekty gospodarki odpadami planowane jako docelowe obiekty o charakterze regionalnym są zlokalizowane poza obszarami chronionymi, za które uznane są tu w szczególności:

-                       tereny otulin parków narodowych i rezerwatów przyrody,

-                       strefy zasilania głównych i użytkowych zbiorników wód podziemnych (GZWP, UZWP),

-                       ujęcia wód podziemnych i powierzchniowych.

10.5                   Cele ochrony środowiska wyznaczone w dokumentach UE oraz na szczeblu krajowym istotne z punktu widzenia projektowanej strategii

Projektowany plan przyjmuje jako wytyczne cele ochrony środowiska przed odpadami wyznaczone w dyrektywach UE oraz w dokumentach strategicznych opracowanych na szczeblu krajowym – tj. w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami oraz w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Polski do 2025 r. - Narodowej Strategii Ochrony Środowiska na lata 2000-2006 (II Polityka Ekologiczna Państwa) a także wojewódzkim (Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami).

Cele te dotyczą w szczególności:

-                       osiągnięcia określonych rozporządzeniem poziomów odzysku odpadów opakowaniowych i odpadów poużytkowych,

-                       zmniejszenia, w określonych ilościach i terminach, zawartości substancji organicznej w odpadach komunalnych do składowania,

-                       zapewnienia sortowania i przetworzenia wszystkich odpadów przed składowaniem.

10.6                   Rozwiązania mające na celu zapobieganie, a jeśli jest to niemożliwe ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji planu

Zapobieganie i ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko mogących być rezultatem realizacji planu następować będzie poprzez:

-                       promowanie działań mających na celu minimalizację odpadów wytwarzanych zarówno niebezpiecznych jak i innych niż niebezpieczne,

-                       rozwój selektywnej zbiórki i odzysku wybranych frakcji odpadów (opakowaniowych, nieopakowaniowych, gruzu budowlanego, odpadów wielkogabarytowych, odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych),

-                        minimalizację emisji zanieczyszczeń do środowiska podczas zastosowanie mechanicznej i biologicznej formy przetwarzania odpadów komunalnych,

-                       wykorzystanie produktów procesu przetwarzania odpadów – kompostu (do nawożenia oraz poprawy struktury gruntów),

-                       minimalizację emisji do środowiska zanieczyszczeń ze składowisk deponowania odpadu poprzez ograniczanie ilości składowanych odpadów oraz składowanie wyłącznie odpadów wcześniej przetworzonych co pozwoli na znaczące zmniejszenie emisji gazów i odcieków ze składowisk oraz zmniejszenie ich uciążliwości i zagrożeń dla środowiska,

-                       selektywne zbieranie odpadów niebezpiecznych zawartych w odpadach komunalnych i ich odrębne unieszkodliwianie w specjalnych instalacjach.

Wzmiankowane powyżej  działania mają charakter działań prewencyjnych, chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem tj.:

-                       zapobiegających emisjom poprzez eliminację wytwarzania i odzysk części odpadów oraz

-                       znacząco ograniczających emisje zanieczyszczeń do środowiska z planowanych instalacji poprzez odpowiednie rozwiązania organizacyjne i techniczne.

10.7                   Rozwiązania alternatywne do zawartych w projekcie planu oraz uzasadnienie ich wyboru i metod oceny prowadzącej do tego wyboru

W trakcie prac nad planem analizowano trzy wariantowe scenariusze rozwoju gospodarki odpadami na terenie Powiatu Pyrzyckiego Różniły się one między sobą przede wszystkim stopniem przetwarzania biologicznie rozkładalnych substancji organicznych. Dla wszystkich wariantów przeprowadzono szczegółowe obliczenia bilansów materiałowych, określono niezbędne wydajności poszczególnych instalacji recyklingu, sortowania, przekształcania mechaniczno-biologicznego oraz składowania. Wyznaczono wstępnie koszty inwestycyjne i eksploatacyjne poszczególnych instalacji. Wstępną ocenę scenariuszy przeprowadzono w oparciu o kryteria społeczne, ekonomiczne i ekologiczne.

Do dalszej oceny wybrano  wariant docelowy zaprezentowany w projekcie planu gospodarki odpadami. Dla tego wariantu wykonano szczegółowe obliczenia bilansowe i ekonomiczne.

10.8                   Metody zastosowane przy sporządzaniu analizy

Niniejsza analiza ma charakter ogólny. Powstała w oparciu o ocenę zmniejszania lub eliminacji emisji odpadów do środowiska w efekcie zasadniczych zmian gospodarowania odpadami, tj.:

-                       podjęcia prób ograniczenia ilości wytwarzania odpadów,

-                       wprowadzenia na powszechną skalę selektywnej zbiórki określonych użytkowych frakcji odpadów do odzysku,

-                       selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych, budowlanych,

-                       wprowadzenia selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych i ich wydzielenia do unieszkodliwiania w odrębnych instalacjach,

-                       mechanicznej obróbki odpadów przed składowaniem,

-                       wydzieleniu frakcji biodegradowalnej z odpadów zmieszanych i poddanie je przekształcaniu biologicznemu,

-                       składowaniu odpadów wcześniej przekształconych fizycznie i biologicznie,

-                       wykorzystaniu przekształconego odpadu biodegradowalnego  przy rekultywacji terenów zdegradowanych oraz rolniczo,

-                       ograniczania negatywnego oddziaływania funkcjonujących składowisk poprzez zamykanie obiektów nie spełniających wymagań związanych z ochroną środowiska oraz modernizację pozostałych obiektów i dostosowanie ich wzmiankowanych wymagań.

Podstawą do oceny emisji z instalacji gospodarki odpadami są wartości wskaźnikowe publikowane literaturowo. Zastosowany stopień dokładności oceny należy uznać za wystarczający na dla planów o charakterze powiatowym.

10.9                   Przyjęte metody oceny realizacji projektowanego planu

Realizacja planu podlega co dwa lata ocenie, a sprawozdanie z tej oceny przedkładane jest  radzie powiatu przez organ wykonawczy powiatu.

Plan wymaga aktualizacji nie rzadziej niż co 4 lata. Tak więc plan gospodarki odpadami nie jest dokumentem opracowywanym jednorazowo, lecz podlega okresowej weryfikacji i aktualizacji. W szczególności monitorowane będzie osiąganie celów założonych w planie. Zagadnienie to omówiono szerzej w rozdziale poświęconym zasadom monitoringu i oceny osiągania celów.

10.10              Możliwe transgraniczne oddziaływania na środowisko

Projekt planu nie zawiera rozwiązań, które mogłyby prowadzić do transgranicznych oddziaływań emisji zanieczyszczeń z projektowanych instalacji gospodarki odpadami.

 


 

11   Streszczenie w języku niespecjalistycznym

Niniejszy Plan Gospodarki Odpadami dla Powiatu Pyrzyckiego został opracowany we wrześniu 2003 roku na zlecenie Starostwa Powiatowego w Pyrzycach  w związku z wymaganiami ustawy o odpadach.

Celem planu jest określenie stanu gospodarki odpadami na terenie powiatu, kierunku przewidywanych zmian oraz przedstawienie propozycji działań zmierzających do przebudowy systemu gospodarki odpadami na terenie powiatu pod kątem spełnienia standardów  ustawy prawo ochrony środowiska i ustaw pokrewnych w zakresie gospodarowania odpadami.

W planie zaprezentowano bilans powstających na terenie powiatu odpadów:

-                       komunalnych,

-                       wytwarzanych przez przemysł,

-                       odpadów medycznych i weterynaryjnych oraz

-                       osadów ściekowych.

Do wymienionych grup odpadów należą odpady  zarówno niebezpieczne jak i inne niż niebezpieczne.

Opisano aktualny system gospodarki wszystkimi wymienionymi rodzajami odpadów. Przedstawiono zinwentaryzowane jak i potencjalne źródła powstawania odpadów i ich największych producentów. Zestawiono listę instalacji służących gospodarce odpadami.

Omówiono spodziewane zmiany w zakresie ilości i rodzajów wytwarzany odpadów  wytwarzanych na terenie powiatu oraz oczekiwane zmiany w przepisach prawa krajowego regulujących gospodarkę odpadami a także przewidywane zmiany w systemie gospodarki odpadami.

Zaproponowano modelowe rozwiązania gospodarki odpadami komunalnymi. Zaproponowany model oparto na doświadczeniach wdrożonych i funkcjonujących rozwiązań systemowych (między innymi w Powiecie Polickim i Gorzowskim). Zaproponowany model oraz legislacji krajów Unii Europejskiej, spełniających unijne standardy w zakresie ochrony środowiska obejmujący gospodarkę wszystkimi grupami i rodzajami odpadów powstających na terenie powiatu.

Jako optymalny system unieszkodliwiania odpadów komunalnych wytwarzanych na obszarze Powiatu Pyrzyckiego uznano funkcjonowanie co najwyżej jednej instalacji kompleksowego unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Instalacja ta powinna mieć charakter międzygminny. Docelowy obszar działania może obejmować gminy sąsiadujących z Powiatem Pyrzyckim powiatów: myśliborskiego, stargardzkiego, choszczeńskiego i gryfińskiego. Zasięg taki musi być oparty na uzgodnieniach między poszczególnymi samorządami.

W skład takiej instalacji powinny wchodzić: zakład segregacji odpadów, instalacja unieszkodliwiania odpadów biodegradowalnych oraz kwatery deponowania odpadu balastowego.

Na terenie powiatu nie przewidziano możliwości lokalizacji instalacji unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych.

Prognozowane wartości dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi w 2006 roku osiągną szacunkowy poziom:

-         całkowita ilość odpadów komunalnych ulegających biodegradacji na obszarze Powiatu Pyrzyckiego wyniesie szacunkowo 3 500 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych ze szkła osiągnie 35% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu  399 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych z papieru i tektury osiągnie 45% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 739 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych wielomateriałowych osiągnie 20% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 42 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych osiągnie 22% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 153 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych z blachy stalowej osiągnie 18% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 28 Mg,

-        ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych z aluminium osiągnie 35% i wyniesie szacunkowo w skali powiatu 16 Mg,

-         konieczny odzysk i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (z wyłączeniem odpadów opakowaniowych) osiągnie 0% wyniesie 0 Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów budowlanych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych i osiągnie 15%, co w skali powiatu pozwoli odzyskać 310 Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów wielkogabarytowych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych w 20%, co w skali powiatu pozwoli odzyskać 180 Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów niebezpiecznych w celu ich unieszkodliwienia powinna objąć 15% ; co w skali powiatu będzie wynosić 16 Mg,

-         ilość odpadów komunalnych unieszkodliwianych przez składowanie w roku 2006 nie powinno przekroczyć 14 326 Mg.

 

Prognozowane wartości dotyczące gospodarowania odpadami osadami ściekowymi w 2006 roku osiągną poziom:

Ilość wytworzonych skratek 84 Mg

-          minimalizacja sposobu unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez składowanie na rzecz innych metod (kompostowanie, fermentacja, spalanie, mineralizacja).

Ilość wytworzonych odpadów z zawartości piaskowników 92 Mg

-          sposób unieszkodliwiania zawartości piaskowników przez składowanie,

Ilość wytworzonych osadów ściekowych ustabilizowanych 349 Mg

-          minimalizacja sposobu unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez składowanie na rzecz innych metod (kompostowanie, fermentacja, spalanie, mineralizacja).

 

Prognozowane wartości dotyczące gospodarowania odpadami osadami ściekowymi w 2010 roku będą się kształtować na poziomie:

Ilość wytworzonych skratek 91 Mg

-                       unieszkodliwiania skratek przez składowanie,

-                       unieszkodliwiania skratek przez przekształcanie termiczne,

ilość wytworzonych odpadów z zawartości piaskowników 99 Mg

-                       sposób unieszkodliwiania zawartości piaskowników przez składowanie,

ilość wytworzonych osadów ściekowych ustabilizowanych 378 Mg

-                       podstawowy sposób unieszkodliwiania osadów ściekowych ustabilizowanych przez kompostowanie/fermentację oraz aplikację przyrodniczą,

-                       wzrastający udział unieszkodliwiania osadów ściekowych przez przekształcanie termiczne w szacowanej wielkości (globalnie tą metodą powinno być objęte powyżej 5% wytworzonych osadów tj powyżej 20 Mg).

 

Gospodarka wrakami pojazdów mechanicznych i oponami

Prognozuje się, że w 2006 roku wytworzonych opon odpadowych na terenie Powiatu Pyrzyckiego powstanie w szacowanej ilości 9 Mg natomiast do roku 2010 wzrośnie do poziomu szacowanego 10 Mg. Natomiast w ramach złomowania wraków samochodowych można się spodziewać najwyższego wzrostu wśród wszystkich grup omawianych odpadów. I tak w 2006 roku szacuje się ilość powstałych wraków samochodowych na poziomie 550 szt., a w 2010 roku około 700 szt.

 

Prognozowane wartości dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi w

2010 roku osiągną poziom nie niższy niż:

-         całkowita ilość odpadów komunalnych ulegających biodegradacji na obszarze Powiatu Pyrzyckiego wyniesie 3500 Mg,

-         ilość poddanych odzyskowi i recyklingowi papiery i tektury osiągnie 48% i wyniesie w skali powiatu 883 Mg,

-         odzysk i unieszkodliwianie (poza składowaniem) odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (z wyłączeniem odpadów opakowaniowych) osiągnie 25% i wyniesie 880 Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów budowlanych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych i osiągnie 40%, co w skali Powiatu Pyrzyckiego pozwoli odzyskać 874  Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów wielkogabarytowych zapewni wydzielenie ich ze wszystkich odpadów komunalnych w 50%, co w skali powiatu  pozwoli odzyskać 451 Mg,

-         selektywna zbiórka odpadów niebezpiecznych w celu ich unieszkodliwienia powinna osiągnąć 50 %, co w skali powiatu będzie wynosić 52 Mg,

-         ilość odpadów komunalnych unieszkodliwianych przez składowanie w roku 2010 nie powinna przekroczyć szacunkowo 14 891 Mg, w tym dopuszczalna do składowania ilość odpadów komunalnych ulegających biodegradacji nie powinna przekroczyć szacunkowo 3290 Mg.

-         Jako optymalny system unieszkodliwiania odpadów komunalnych wytwarzanych.

 

Sformułowano listę działań priorytetowych w zakresie gospodarki odpadami, która powinna zostać zrealizowana do 2010 roku.

Lista działań priorytetowych obejmuje:

1.      Wdrożenie efektywnego i wiarygodnego systemu ewidencjonowania odpadów.

2.      Wdrożenie efektywnego systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych obejmującego swym zasięgiem wszystkie gminy powiatu przy założeniu że systemowi selektywnej zbiórki poddawane będą: makulatura, szkło, tworzywa i metale oraz opakowania wielomateriałowe.

3.      Wdrożenie efektywnego systemu selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych występujących w odpadach komunalnych.

4.      Zorganizowanie systemu sprawnego odbioru i przetworzenia dla zebranych w systemie selektywnym odpadów, tak aby w możliwie najkrótszym czasie uzyskać wskaźnik recyklingu na poziomie określonym rozporządzeniami oraz wytycznymi Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami.

5.      Rozważenie możliwości selektywnej zbiórki odpadów „bio”, szczególnie na terenach małych miast i siedli w celu umożliwienia produkcji dobrego jakościowo kompostu.

6.      Zamkniecie i rekultywacja składowiska odpadów komunalnych w Lipianach.

7.      Rozbudowa i modernizacja składowiska odpadów na terenie gminy Pyrzyce.

8.      Wybudowanie na terenie powiatu  (bądź na terenie powiatów sąsiadujących) budowy instalacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

9.      Wybudowanie instalacji unieszkodliwienia osadów ściekowych.

10.  Rozważenie możliwości budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych.

11.  Likwidacja istniejących i zidentyfikowanych mogilników połączona z unieszkodliwieniem ich zawartości.

12.  Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie wytycznych do programu likwidacji azbestu na terenie powiatu.

13.  Zorganizowanie systemu odbioru i przetwarzania (rozdrabniania) odpadów z rozbiórki obiektów budowlanych w celu ich powtórnego wykorzystania jako materiału w budownictwie, w szczególności budownictwie drogowym.

 

 

 

 

Menadżer Kontraktu

dr Jacek Kurzawa

 



[1] Na podstawie WPGO

[2] Na podstawie: Rozporządzenie RM (D.U.2001.69.719)

[3] Na podstawie: dane WPGO i KPGO

[4] Na podstawie: Rozporządzenie RM Dz.U.2001.69.719

[5] Wg strony internetowej Starostwa Powiatowego w Pyrzycach - http://www.pyrzyce.pl/informacje.htm

[6] Wg strony internetowej GUS - http://www.stat.gov.pl/urzedy/szczec/str13.htm

[7] "Przegląd ekologiczny istniejącego wysypiska odpadów komunalnych dla miasta i gminy Lipiany, w Dębcu" - Projektowanie i nadzory w budownictwie - inż. Bogusław Brochmann -Lipiec 2002

[8] "Przegląd ekologiczny" wysypisko odpadów - "Karniewo" dla miasta i gminy Pyrzyce - Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska - Lipiec 2002

[9] Dane na podstawie ankiet wypełnionych przez gminy

[10] Dane WIOŚ Szczecin

 

[11] Dane z ankiet wypełnionych przez gminy Powiatu Pyrzyckiego

[12] Dane WIOŚ Szczecin

[13] Dane - Urząd Wojewódzki, Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego i Starostwo Powiatowe w Pyrzycach

[14] Dane WIOŚ Szczecin

[15] Dane WIOŚ Szczecin

[16] Raport o stanie środowiska w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2001. WIOŚ Szczecin 2002

[17] Dane WIOŚ Szczecin